https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86آموزش و پرورش در ایران - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-01T04:37:21Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010170734&oldid=prevMohammadi2 در ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳2024-03-10T12:03:24Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران (Education in Iran)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران (Education in Iran)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: [[وزارت آموزش و پرورش]]، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، [[راهنمایی تحصیلی، دوره|راهنمایی تحصیلی]]، متوسطه، و [[تربیت معلم]] است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]، و [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی]] که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از [[دانشگاه]]، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دانشکده]]، </del>آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]]، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان [[مدرسه علمیه|مدرسۀ علمیه]] است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: [[وزارت آموزش و پرورش]]، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، [[راهنمایی تحصیلی، دوره|راهنمایی تحصیلی]]، متوسطه، و [[تربیت معلم]] است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]، و [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی]] که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از [[دانشگاه]]، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشکده، </ins>آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]]، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان [[مدرسه علمیه|مدرسۀ علمیه]] است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان [[هخامنشیان]] بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان [[ساسانیان]] اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ [[صدیق، عیسی (تهران ۱۲۷۳ـ۱۳۵۷ش)|عیسی صدیق]]، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، [[هیربد|هیربدان]] و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته [[هرودوت]]، ۲۰سالگی و به گفته [[استرابون (ح ۶۳ پ م ـ ح ۲۴م)|استرابون]]، ۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، [[ستاره شناسی|ستاره''''''شناسی]] و اخترشماری، [[شطرنج]] و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان [[هخامنشیان]] بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان [[ساسانیان]] اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ [[صدیق، عیسی (تهران ۱۲۷۳ـ۱۳۵۷ش)|عیسی صدیق]]، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، [[هیربد|هیربدان]] و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته [[هرودوت]]، ۲۰سالگی و به گفته [[استرابون (ح ۶۳ پ م ـ ح ۲۴م)|استرابون]]، ۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، [[ستاره شناسی|ستاره''''''شناسی]] و اخترشماری، [[شطرنج]] و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010170733&oldid=prevMohammadi2 در ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳2024-03-10T12:03:00Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران (Education in Iran)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران (Education in Iran)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: [[وزارت آموزش و پرورش]]، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، [[راهنمایی تحصیلی، دوره|راهنمایی تحصیلی]]، متوسطه، و [[تربیت معلم]] است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]، و [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی]] که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاه، دانشکده، </del>آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]]، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان [[مدرسه علمیه|مدرسۀ علمیه]] است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: [[وزارت آموزش و پرورش]]، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، [[راهنمایی تحصیلی، دوره|راهنمایی تحصیلی]]، متوسطه، و [[تربیت معلم]] است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]، و [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی]] که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دانشگاه]]، [[دانشکده]]، </ins>آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]]، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان [[مدرسه علمیه|مدرسۀ علمیه]] است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان [[هخامنشیان]] بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان [[ساسانیان]] اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ [[صدیق، عیسی (تهران ۱۲۷۳ـ۱۳۵۷ش)|عیسی صدیق]]، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، [[هیربد|هیربدان]] و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته [[هرودوت]]، ۲۰سالگی و به گفته [[استرابون (ح ۶۳ پ م ـ ح ۲۴م)|استرابون]]، ۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، [[ستاره شناسی|ستاره''''''شناسی]] و اخترشماری، [[شطرنج]] و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان [[هخامنشیان]] بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان [[ساسانیان]] اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ [[صدیق، عیسی (تهران ۱۲۷۳ـ۱۳۵۷ش)|عیسی صدیق]]، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، [[هیربد|هیربدان]] و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته [[هرودوت]]، ۲۰سالگی و به گفته [[استرابون (ح ۶۳ پ م ـ ح ۲۴م)|استرابون]]، ۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، [[ستاره شناسی|ستاره''''''شناسی]] و اخترشماری، [[شطرنج]] و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010170729&oldid=prevMohammadi2 در ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۴2024-03-10T11:54:15Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران (Education in Iran)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران (Education in Iran)</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[File:10226200.jpg|thumb|وزارت آموزش و پرورش ايران]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: [[وزارت آموزش و پرورش]]، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، [[راهنمایی تحصیلی، دوره|راهنمایی تحصیلی]]، متوسطه، و [[تربیت معلم]] است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]، و [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی]] که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از دانشگاه، دانشکده، آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]]، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان [[مدرسه علمیه|مدرسۀ علمیه]] است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: [[وزارت آموزش و پرورش]]، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، [[راهنمایی تحصیلی، دوره|راهنمایی تحصیلی]]، متوسطه، و [[تربیت معلم]] است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. [[وزارت علوم، تحقیقات و فناوری]]، و [[وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی]] که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از دانشگاه، دانشکده، آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. [[حوزه علمیه|حوزۀ علمیه]]، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان [[مدرسه علمیه|مدرسۀ علمیه]] است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010170728&oldid=prevMohammadi2 در ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۰2024-03-10T11:50:10Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins>[[Category:آموزش و پرورش و اخلاق]] [[Category:آثار و اشخاص، اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:آموزش و پرورش و اخلاق]] [[Category:آثار و اشخاص، اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010170726&oldid=prevMohammadi2 در ۱۰ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۹2024-03-10T11:49:45Z<p></p>
<a href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010170726&oldid=2010170693">نمایش تغییرات</a>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010170693&oldid=prevMohammadi2 در ۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۵۱2024-03-09T20:51:43Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۵۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:10226200.jpg|thumb|وزارت آموزش و پرورش ايران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:10226200.jpg|thumb|وزارت آموزش و پرورش ايران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: وزارت آموزش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرورش، </del>که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، راهنمایی تحصیلی، متوسطه، و تربیت معلم است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از دانشگاه، دانشکده، آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. حوزۀ علمیه، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان مدرسۀ علمیه است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، بهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>وزارت آموزش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرورش]]، </ins>که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>راهنمایی تحصیلی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره|راهنمایی تحصیلی]]، </ins>متوسطه، و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تربیت معلم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از دانشگاه، دانشکده، آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. حوزۀ علمیه، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان مدرسۀ علمیه است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان هخامنشیان بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان ساسانیان اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ عیسی صدیق، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، هیربدان و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته هرودوت، ۲۰سالگی و به گفته استرابون،۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، ستاره''''''شناسی و اخترشماری، شطرنج و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان هخامنشیان بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان ساسانیان اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ عیسی صدیق، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، هیربدان و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته هرودوت، ۲۰سالگی و به گفته استرابون،۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، ستاره''''''شناسی و اخترشماری، شطرنج و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010152957&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۸2023-09-23T08:38:11Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Education in Iran</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Education in Iran)</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:10226200.jpg|thumb|وزارت آموزش و پرورش ايران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[File:10226200.jpg|thumb|وزارت آموزش و پرورش ايران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بـهصورت </del>رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: وزارت آموزش و پرورش، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، راهنمایی تحصیلی، متوسطه، و تربیت معلم است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از دانشگاه، دانشکده، آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. حوزۀ علمیه، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان مدرسۀ علمیه است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ایران چهار سازمان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهصورت </ins>رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: وزارت آموزش و پرورش، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، راهنمایی تحصیلی، متوسطه، و تربیت معلم است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از دانشگاه، دانشکده، آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. حوزۀ علمیه، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان مدرسۀ علمیه است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان هخامنشیان بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان ساسانیان اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ عیسی صدیق، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، هیربدان و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته هرودوت، ۲۰سالگی و به گفته استرابون،۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، ستاره''''''شناسی و اخترشماری، شطرنج و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان هخامنشیان بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان ساسانیان اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ عیسی صدیق، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، هیربدان و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته هرودوت، ۲۰سالگی و به گفته استرابون،۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، ستاره''''''شناسی و اخترشماری، شطرنج و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش به سبک جدید'''. تحول آموزش و پرورش ایران به سبک جدید با تأسیس مدرسۀ دارالفنون تهران (۱۲۶۷ق/۱۲۲۹ش) آغاز شد (← [[دارالفنون|دارالفنون]]). تأسیس وزارت علوم در ۱۲۷۲ق/۱۲۳۴ش نخستین اقدام رسمی دولت ایران برای ادارۀ آموزش و پرورش کشور است. وزارت علوم، نخست به تقویت دارالفنون و اعزام فارغالتحصیلان این مدرسه به خارج پرداخت و سپس به افتتاح مدارس جدید همت گماشت. در ۱۲۹۰ق/۱۲۵۲ش مدرسهای با نام مدرسۀ مشیریه برای آموزش زبانهای خارجه در تهران تأسیس شد. در ۱۲۹۳ق مدرسهای به سبک جدید، با معلمان ایرانی و خارجی در تبریز تأسیس شد که دومین مدرسۀ دولتی ایران بود. در ۱۳۰۰ق/۱۲۶۱ش میرزا حسن رشدیه در تبریز مدرسهای با نام دبستان رشدیه تأسیس کرد. این دبستان نخستین دبستان غیردولتی ایران بود و پس از آن مدارس دیگری تأسیس شد. با استقرار مشروطیت (۱۳۲۴ق/۱۲۸۵ش) و تأسیس مجلس شورای ملی، از بانیان مدارس جدید و پیشگامان آموزش و پرورش جدید تجلیل شد و درنتیجه مدارس جدید توسعه یافت. از این پس، بهتدریج آموزش و پرورش رواج یافت و دبستانها و دبیرستانها و مؤسسات تربیت معلم در تهران و شهرستانها دایر شد. در دو دهۀ نخست قرن ۱۴ش تحولات بسیاری در آموزش و پرورش ایران رخ داد؛ ازجمله تصویب قانون شورای عالی معارف (۱۳۰۰ش)؛ تصویب قانون اعزام دانشجو به خارج (۱۳۰۷)؛ یکسانشدن کتابهای درسی مدارس ابتدایی در سراسر کشور؛ مجانی (رایگان) شدن آموزش ابتــدایی در مدارس دولتی برای همۀ دانشآموزان (۱۳۱۲)؛ تصویب قانون تربیت معلم و تأسیس دانشسراهای مقدماتی برای تأمین و تربیت آموزگاران دبستان؛ تدوین اصولی استخدام معلمان؛ توجه به تربیت بدنی بهمنزلۀ درس رسمی مدارس؛ آموزش سالمندان (بزرگسالان، اکابر)؛ افزایش بسیار تعداد مدارس و تعداد دانشآموزان. در سالهای بعد، ایران بهتدریج، روبه صنعتیشدن نهاد و برنامهریزی آموزش و پرورش تحت تأثیر این اوضاع قرار گرفت. درپی چنین روندی، ساختار آموزش و پرورش کشور تغییر یافت و مقطع تحصیلی میانۀ دورۀ ابتدایی و دورۀ متوسطه، با نام دورۀ راهنمایی تحصیلی، ایجاد شد که هدف اصلی آن شناخت علایق و استعدادهای دانشآموزان و هدایت آنان بهسوی رشتههای مناسب تحصیلی بود. در ۱۳۵۷ انقلاب اسلامی ایران، به رهبری امام خمینی (ره) وقوع یافت و با تغییرات اساسی که در نظام سیاسی ایران رخ داد، آموزش و پرورش کشور نیز تحت تاثیر قرار گرفت. مهمترین تفاوت نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران با نظام پیشین، تکیۀ آن بر نظام اسلامی و جمهوری اسلامی ایران است که اساس تفکر خود را بر معتقدات اسلامی و رهایی از سلطۀ شرق و غرب و استقلال علمی و فرهنگی و صنعتی کشور نهاده است. جمهوری اسلامی ایران بنا و گرایش کار خود را بر توسعه آموزش رشتههای فنی و حرفهای نهاد و این گرایش هدف ساختاری نظام مذکور را تشکیل داد. در این راستا، از دورۀ ابتدایی به بعد این گرایش را به طرق ذیل تقویت کرد: کتابهای درسی تغییرات قابل ملاحظهای یافتند؛ روشهای تدریس تغییر کرد؛ و سرانجام نظام جدید آموزش متوسطه برقرار شد، که براساس آن تحصیلات دورۀ متوسطه، برای خودکفایی، بهسوی صنعت و خدمات گرایش یافته است. برخی از رویدادهای مهم دیگر آموزش و پرورش ایران پس از انقلاب اسلامی، عبارتاند از توجه به امور تربیتی دانشآموزان بهمنظور تربیت دینی بیشتر؛ تشویق سرمایهگذاران خصوصی به مشارکت در آموزش و پرورش و ایجاد مدارس عادی و مدارس فنی حرفهای (هنرستان) غیردولتی غیرانتفاعی؛ اجباریشدن دورۀ آمادگی کودکان پیشدبستانی بهمدت یک سال بهمنظور آمادگی برای آموزش مدرسهای؛ توسعۀ دورههای تربیت معلم ارتقای آن به حد کارشناسی؛ فعالترشدن شورای عالی آموزش و پرورش کشور؛ فعالشدن پژوهش و تحقیق در آمـوزش و پرورش.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''آموزش و پرورش به سبک جدید'''. تحول آموزش و پرورش ایران به سبک جدید با تأسیس مدرسۀ دارالفنون تهران (۱۲۶۷ق/۱۲۲۹ش) آغاز شد (← [[دارالفنون|دارالفنون]]). تأسیس وزارت علوم در ۱۲۷۲ق/۱۲۳۴ش نخستین اقدام رسمی دولت ایران برای ادارۀ آموزش و پرورش کشور است. وزارت علوم، نخست به تقویت دارالفنون و اعزام فارغالتحصیلان این مدرسه به خارج پرداخت و سپس به افتتاح مدارس جدید همت گماشت. در ۱۲۹۰ق/۱۲۵۲ش مدرسهای با نام مدرسۀ مشیریه برای آموزش زبانهای خارجه در تهران تأسیس شد. در ۱۲۹۳ق مدرسهای به سبک جدید، با معلمان ایرانی و خارجی در تبریز تأسیس شد که دومین مدرسۀ دولتی ایران بود. در ۱۳۰۰ق/۱۲۶۱ش میرزا حسن رشدیه در تبریز مدرسهای با نام دبستان رشدیه تأسیس کرد. این دبستان نخستین دبستان غیردولتی ایران بود و پس از آن مدارس دیگری تأسیس شد. با استقرار مشروطیت (۱۳۲۴ق/۱۲۸۵ش) و تأسیس مجلس شورای ملی، از بانیان مدارس جدید و پیشگامان آموزش و پرورش جدید تجلیل شد و درنتیجه مدارس جدید توسعه یافت. از این پس، بهتدریج آموزش و پرورش رواج یافت و دبستانها و دبیرستانها و مؤسسات تربیت معلم در تهران و شهرستانها دایر شد. در دو دهۀ نخست قرن ۱۴ش تحولات بسیاری در آموزش و پرورش ایران رخ داد؛ ازجمله تصویب قانون شورای عالی معارف (۱۳۰۰ش)؛ تصویب قانون اعزام دانشجو به خارج (۱۳۰۷)؛ یکسانشدن کتابهای درسی مدارس ابتدایی در سراسر کشور؛ مجانی (رایگان) شدن آموزش ابتــدایی در مدارس دولتی برای همۀ دانشآموزان (۱۳۱۲)؛ تصویب قانون تربیت معلم و تأسیس دانشسراهای مقدماتی برای تأمین و تربیت آموزگاران دبستان؛ تدوین اصولی استخدام معلمان؛ توجه به تربیت بدنی بهمنزلۀ درس رسمی مدارس؛ آموزش سالمندان (بزرگسالان، اکابر)؛ افزایش بسیار تعداد مدارس و تعداد دانشآموزان. در سالهای بعد، ایران بهتدریج، روبه صنعتیشدن نهاد و برنامهریزی آموزش و پرورش تحت تأثیر این اوضاع قرار گرفت. درپی چنین روندی، ساختار آموزش و پرورش کشور تغییر یافت و مقطع تحصیلی میانۀ دورۀ ابتدایی و دورۀ متوسطه، با نام دورۀ راهنمایی تحصیلی، ایجاد شد که هدف اصلی آن شناخت علایق و استعدادهای دانشآموزان و هدایت آنان بهسوی رشتههای مناسب تحصیلی بود. در ۱۳۵۷ انقلاب اسلامی ایران، به رهبری امام خمینی (ره) وقوع یافت و با تغییرات اساسی که در نظام سیاسی ایران رخ داد، آموزش و پرورش کشور نیز تحت تاثیر قرار گرفت. مهمترین تفاوت نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران با نظام پیشین، تکیۀ آن بر نظام اسلامی و جمهوری اسلامی ایران است که اساس تفکر خود را بر معتقدات اسلامی و رهایی از سلطۀ شرق و غرب و استقلال علمی و فرهنگی و صنعتی کشور نهاده است. جمهوری اسلامی ایران بنا و گرایش کار خود را بر توسعه آموزش رشتههای فنی و حرفهای نهاد و این گرایش هدف ساختاری نظام مذکور را تشکیل داد. در این راستا، از دورۀ ابتدایی به بعد این گرایش را به طرق ذیل تقویت کرد: کتابهای درسی تغییرات قابل ملاحظهای یافتند؛ روشهای تدریس تغییر کرد؛ و سرانجام نظام جدید آموزش متوسطه برقرار شد، که براساس آن تحصیلات دورۀ متوسطه، برای خودکفایی، بهسوی صنعت و خدمات گرایش یافته است. برخی از رویدادهای مهم دیگر آموزش و پرورش ایران پس از انقلاب اسلامی، عبارتاند از توجه به امور تربیتی دانشآموزان بهمنظور تربیت دینی بیشتر؛ تشویق سرمایهگذاران خصوصی به مشارکت در آموزش و پرورش و ایجاد مدارس عادی و مدارس فنی حرفهای (هنرستان) غیردولتی غیرانتفاعی؛ اجباریشدن دورۀ آمادگی کودکان پیشدبستانی بهمدت یک سال بهمنظور آمادگی برای آموزش مدرسهای؛ توسعۀ دورههای تربیت معلم ارتقای آن به حد کارشناسی؛ فعالترشدن شورای عالی آموزش و پرورش کشور؛ فعالشدن پژوهش و تحقیق در آمـوزش و پرورش.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/> <!--10226200--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br/> <!--10226200--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:آموزش و پرورش و اخلاق]] [[Category:آثار و اشخاص، اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:آموزش و پرورش و اخلاق]] [[Category:آثار و اشخاص، اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td></tr>
</table>Reza rouzbahanihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010148034&oldid=prevErfan: Added English title to display title and first line2023-05-14T16:05:41Z<p>Added English title to display title and first line</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Education in Iran</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آموزش و پرورش در ایران</div></td></tr>
</table>Erfanhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4_%D9%88_%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=1252948&oldid=prevAmir در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
آموزش و پرورش در ایران<br />
<br />
[[File:10226200.jpg|thumb|وزارت آموزش و پرورش ايران]]<br />
<br />
در ایران چهار سازمان، بـهصورت رسمی، عهدهدار آموزش و پرورشاند: وزارت آموزش و پرورش، که عهدهدار آموزش و پرورش عمومی در مرحلههای پیش از دبستان (در سطح آمادگی)، ابتدایی، راهنمایی تحصیلی، متوسطه، و تربیت معلم است. وزارت آموزش و پرورش در پایان هریک از مقاطع یا دورههای آموزشی خود، به دانشآموختگان گواهینامۀ پایان تحصیل در آن مقطع یا دوره را اعطا میکند. آموزشگاههای این مؤسسه عبارتاند از آمادگی، دبستان، مدرسۀ راهنمایی تحصیلی، دبیرستان، مدرسههای فنی و حرفهای، مرکز پیشدانشگاهی، و مرکز تربیت معلم. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که آموزش تخصصی در مرحلۀ دانشگاهی را برعهده دارند و مجاز به دادن مدرک پایان تحصیلات عالیاند. آموزشگاههای این نهاد، عبارتاند از دانشگاه، دانشکده، آموزشگاه عالی، مرکز آموزش عالی، آموزشکده، و مدرسۀ عالی. حوزۀ علمیه، که عهدهدار آموزش و پرورش اسلامی بهصورت اخص است. آموزشگاه این سازمان مدرسۀ علمیه است. تاریخ آموزش و پرورش ایران را، معمولاً به دو دوره تقسیم میکنند: آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام؛ و آموزش و پرورش در ایران اسلامی.<br />
<br />
'''آموزش و پرورش در ایران پیش از اسلام'''. قدیمیترین اطلاعات ما دربارۀ آموزش و پرورش ایران باستان به زمان هخامنشیان بازمیگردد؛ و از آن پس نیز تا زمان ساسانیان اطلاع دیگری در دست نیست. به هر حال، به گفتۀ عیسی صدیق، هدف عمدۀ آموزش و پرورش در ایران باستان این بوده است که کودک را عضوی مفید برای جامعه بار آورند، و این هدف در سه منظور عمده تربیت طفل خلاصه میشده است: ۱. خدمت به اجتماع و کشور، ۲. خدمت به خانواده و رفع مسئولیت از پدر و مادر، ۳. بهبودی حال و برتری بر دیگران. آموزش و پرورش در آتشکده، آتشگاه، یا آموزشگاههای درباری صورت میگرفته است. آموزشگاههای درباری مخصوص شاهزادگان و پسران نجبا و اشراف و اعیان بود و خدمتگزاران دولت در آن پرورش مییافتند. آغاز تحصیل نیز ظاهراً در ۷سالگی بوده است. معلمان آموزشگاههای درباری عموماً شاهزادگان و استانداران بودند و بهسبب انتساب به مقام سلطنت حیثیت و شأن بسیار داشتند. مغها، هیربدان و آترَوانها (معلمان روحانی) نیز، که از طبقۀ روحانیان بودند، بخشی از آموزش را برعهده داشتند. برنامۀ درسی شامل سه قسمت بود: ۱. تربیت دینی، ۲. تربیت بدنی، و ۳. تعلیم خواندن و نوشتن و حساب. تربیت دینی، براساس تعالیم زردشت صورت می''''''گرفت و راستی و پاکی و اجتناب از دروغ، آرمان نهایی آن بود. در تربیت بدنی اسب''''''سواری، تیراندازی و شکار، چوگان''''''بازی، ژوبین''''''اندازی، و شنا را آموزش می''''''دادند. خواندن و نوشتن و حساب''''''کردن سومین مرحلۀ آموزش و پرورش بود و کودکان دربار و بزرگان و نجبا و روحانیان آن را، برای آگاهی از وضع کشور و فرماندهی سپاه و حکمرانی و دادرسی و نگاهداری دفترهای دیوان و حساب و مالیات، فرامی''''''گرفتند. سن پایان تحصیل، به گفته هرودوت، ۲۰سالگی و به گفته استرابون،۲۴سالگی بوده است. در زمان ساسانیان، برنامۀ درسی و تربیتی اشراف''''''زادگان شامل موارد ذیل بوده است: دبیری، یعنی خواندن و نوشتن، کارنامه، یعنی تاریخ، کمان''''''وری، سواری، نیزه''''''وری و دیگر آموزش''''''های نظامی، سرود و چکامه و هم''''''آوازی و نواختن یکی دو ساز یا بیشتر''''''، ستاره''''''شناسی و اخترشماری، شطرنج و نرد و بازی''''''های هوشی، خواندن متون مذهبی زردشتی و تفسیرهای آن''''''ها. در زمان ساسانیان، آموزشگاه''''''ها ظاهراً در آتشکده''''''ها و گاه در محل''''''هایی در نزدیکی مراکز حکومتی قرار داشته''''''اند و دبیران و موبدان و فرزندان خانوادۀ سلطنتی در محل''''''های فوق تعلیمات لازم را فرامی''''''گرفتند. در هر حال، بنابر منابع موجود، در ایران باستان''''''، ظاهراً آموزش و پرورش به''''''صورت رسمی تنها از آنِ سه طبقۀ روحانیان، نجبا، و دبیران بوده است، و تودۀ مردم، یعنی طبقۀ چهارم، شامل کشاورزان و پیشه''''''وران و بازرگانان، اجازۀ آموزش و پرورش رسمی نداشته''''''اند و آموزش و پرورش آن''''''ها به فراگیری آداب و سنن زندگی و پیشه''''''های این طبقه یا قشر اجتماعی محدود بوده است.<br />
<br />
'''آموزش و پرورش در ایران اسلامی'''. از ویژگی''''''های عمدۀ آموزش و پرورش این دوران جنبه''''''های دینی اسلامی آن است؛ و دیگر آنکه با ورود اسلام به ایران، آموزش و پرورش از حالت اشرافی و طبقاتی بیرون آمد و اگر کسی از مردم تهیدست، توانایی فراگیری و علاقه به تحصیل داشت، می''''''توانست علوم متداول را فراگیرد. در مقالۀ حاضر، سیر تحول آموزش و پرورش رسمی ایران اسلامی طی دو دوره بررسی می''''''شود: ۱. دورۀ آموزش و پرورش سنتی؛ و ۲. دورۀ آموزش و پرورش جدید.<br />
<br />
'''آموزش و پرورش سنتی'''. آموزش و پرورش سنتی دو مرحلۀ مقدماتی و پیشرفته داشته است. مرحلۀ نخست در مکتب یا مکتب''''''خانه، و مرحلۀ دوم در مدرسه (علمیه) بوده است. مکتب یا مکتب''''''خانه آموزشگاهی ابتدایی بود که به''''''صورت خصوصی اداره می''''''شد و کودکان در آن از آموزش و پرورش مقدماتی برخوردار می''''''شدند (← [[مکتب|مکتب]]). مرحلۀ بعدی آموزش و پرورش ایران اسلامی، مدرسه بود. مدرسه (علمیه) آموزشگاهی بود که کودکان پس از فراگیری مقدمات دانشهای روز در مکتب، در صورت تمایل به ادامۀ تحصیل، به آنجا میرفتند و درسهای حوزوی، علوم اسلامی و منطق و ادبیات و غیره را فرامیگرفتند. مکتب و مدرسه از لحاظ آموزش مبانی اعتقادی و فرهنگی تفاوتی با هم نداشتند و هر دو در عمل، کودک یا نوجوان را برای زیستن در جامعهای اسلامی آماده میکردند (← [[مدرسه|مدرسه]]).<br />
<br />
'''آموزش و پرورش به سبک جدید'''. تحول آموزش و پرورش ایران به سبک جدید با تأسیس مدرسۀ دارالفنون تهران (۱۲۶۷ق/۱۲۲۹ش) آغاز شد (← [[دارالفنون|دارالفنون]]). تأسیس وزارت علوم در ۱۲۷۲ق/۱۲۳۴ش نخستین اقدام رسمی دولت ایران برای ادارۀ آموزش و پرورش کشور است. وزارت علوم، نخست به تقویت دارالفنون و اعزام فارغالتحصیلان این مدرسه به خارج پرداخت و سپس به افتتاح مدارس جدید همت گماشت. در ۱۲۹۰ق/۱۲۵۲ش مدرسهای با نام مدرسۀ مشیریه برای آموزش زبانهای خارجه در تهران تأسیس شد. در ۱۲۹۳ق مدرسهای به سبک جدید، با معلمان ایرانی و خارجی در تبریز تأسیس شد که دومین مدرسۀ دولتی ایران بود. در ۱۳۰۰ق/۱۲۶۱ش میرزا حسن رشدیه در تبریز مدرسهای با نام دبستان رشدیه تأسیس کرد. این دبستان نخستین دبستان غیردولتی ایران بود و پس از آن مدارس دیگری تأسیس شد. با استقرار مشروطیت (۱۳۲۴ق/۱۲۸۵ش) و تأسیس مجلس شورای ملی، از بانیان مدارس جدید و پیشگامان آموزش و پرورش جدید تجلیل شد و درنتیجه مدارس جدید توسعه یافت. از این پس، بهتدریج آموزش و پرورش رواج یافت و دبستانها و دبیرستانها و مؤسسات تربیت معلم در تهران و شهرستانها دایر شد. در دو دهۀ نخست قرن ۱۴ش تحولات بسیاری در آموزش و پرورش ایران رخ داد؛ ازجمله تصویب قانون شورای عالی معارف (۱۳۰۰ش)؛ تصویب قانون اعزام دانشجو به خارج (۱۳۰۷)؛ یکسانشدن کتابهای درسی مدارس ابتدایی در سراسر کشور؛ مجانی (رایگان) شدن آموزش ابتــدایی در مدارس دولتی برای همۀ دانشآموزان (۱۳۱۲)؛ تصویب قانون تربیت معلم و تأسیس دانشسراهای مقدماتی برای تأمین و تربیت آموزگاران دبستان؛ تدوین اصولی استخدام معلمان؛ توجه به تربیت بدنی بهمنزلۀ درس رسمی مدارس؛ آموزش سالمندان (بزرگسالان، اکابر)؛ افزایش بسیار تعداد مدارس و تعداد دانشآموزان. در سالهای بعد، ایران بهتدریج، روبه صنعتیشدن نهاد و برنامهریزی آموزش و پرورش تحت تأثیر این اوضاع قرار گرفت. درپی چنین روندی، ساختار آموزش و پرورش کشور تغییر یافت و مقطع تحصیلی میانۀ دورۀ ابتدایی و دورۀ متوسطه، با نام دورۀ راهنمایی تحصیلی، ایجاد شد که هدف اصلی آن شناخت علایق و استعدادهای دانشآموزان و هدایت آنان بهسوی رشتههای مناسب تحصیلی بود. در ۱۳۵۷ انقلاب اسلامی ایران، به رهبری امام خمینی (ره) وقوع یافت و با تغییرات اساسی که در نظام سیاسی ایران رخ داد، آموزش و پرورش کشور نیز تحت تاثیر قرار گرفت. مهمترین تفاوت نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران با نظام پیشین، تکیۀ آن بر نظام اسلامی و جمهوری اسلامی ایران است که اساس تفکر خود را بر معتقدات اسلامی و رهایی از سلطۀ شرق و غرب و استقلال علمی و فرهنگی و صنعتی کشور نهاده است. جمهوری اسلامی ایران بنا و گرایش کار خود را بر توسعه آموزش رشتههای فنی و حرفهای نهاد و این گرایش هدف ساختاری نظام مذکور را تشکیل داد. در این راستا، از دورۀ ابتدایی به بعد این گرایش را به طرق ذیل تقویت کرد: کتابهای درسی تغییرات قابل ملاحظهای یافتند؛ روشهای تدریس تغییر کرد؛ و سرانجام نظام جدید آموزش متوسطه برقرار شد، که براساس آن تحصیلات دورۀ متوسطه، برای خودکفایی، بهسوی صنعت و خدمات گرایش یافته است. برخی از رویدادهای مهم دیگر آموزش و پرورش ایران پس از انقلاب اسلامی، عبارتاند از توجه به امور تربیتی دانشآموزان بهمنظور تربیت دینی بیشتر؛ تشویق سرمایهگذاران خصوصی به مشارکت در آموزش و پرورش و ایجاد مدارس عادی و مدارس فنی حرفهای (هنرستان) غیردولتی غیرانتفاعی؛ اجباریشدن دورۀ آمادگی کودکان پیشدبستانی بهمدت یک سال بهمنظور آمادگی برای آموزش مدرسهای؛ توسعۀ دورههای تربیت معلم ارتقای آن به حد کارشناسی؛ فعالترشدن شورای عالی آموزش و پرورش کشور؛ فعالشدن پژوهش و تحقیق در آمـوزش و پرورش.<br />
<br />
<br/> <!--10226200--><br />
<br />
[[Category:آموزش و پرورش و اخلاق]] [[Category:آثار و اشخاص، اصطلاحات و مفاهیم]]</div>Amir