<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87</id>
	<title>آیت الله - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-04T03:02:44Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010182496&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi2 در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010182496&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-07-16T20:49:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در لغت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به‌معنای &lt;/del&gt;نشانۀ خداوند، عنوانی که در عصر حاضر از سوی شیعیان ایران به بزرگان علمای دینی و روحانی اطلاق می‌شود. نخستین عالم دینی که در عالم تشیع به وی لقب آیت‌الله دادند، علامۀ حلّی (۶۴۸‌ـ‌۷۲۶‌ق) بود ولی این عنوان تا قرن ۱۴ق دربارۀ دیگران به‌کار نمی‌رفت. سابقاً علمای بزرگ شیعه را برحسب مراتبی که داشته‌اند با القاب مختلف می‌خواندند. کلینی، صاحب الکافی و نخستین عالم بزرگ شیعه را ثقةالاسلام می‌نامیدند. در زمان صفویه القابی چون صدرالعلما و صدرالصدور و ملاباشی و شیخ‌الاسلام به مقامات عالی روحانی داده می‌شد. ظاهراً نخستین عالم شیعی که ملقب به حجت‌الاسلام شد، و این لقب را شاه طهماسب به او داد، محقق کَرَکی معروف به محقق ثانی ( ـ‌۹۴۰ق) بود. در میان اهل سنّت نیز این لقب به ابوحامد غزّالی داده شد. در جنبش تنباکو (۱۳۰۷ق) این لقب به مراجع و علمای مبارز به‌ویژه میرزای شیرازی که رهبری جنبش را برعهده داشت داده شد. سپس این لقب به دو رهبر روحانی مشروطیت، سید عبدالله بهبهانی و سید محمد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;طباطبایی، &lt;/del&gt;اختصاص یافت و این دو به آیتین (دو آیت) مشهور شدند. از آن پس این عنوان دربارۀ مجتهدان و مراجع بزرگ دیگر نیز به‌کار رفت. بعد از آن‌که آیت‌الله بروجردی ( ـ‌۱۳۴۰‌ش) به مرجعیت رسید، برای تمییز وی از دیگران که مرجع بلامنازع بود، لقب آیت‌العظمی را دربارۀ او به‌کار بردند. هم‌اکنون دربارۀ همۀ مراجعی که قبول عام یافته و صاحب رساله هستند، این عنوان به‌کار می‌رود و در برابر، علما و مجتهدانی که صلاحیت فتوا دارند &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;امّا &lt;/del&gt;رساله و مقلّد ندارند، آیت‌الله نامیده می‌شوند. مقام پایین‌تر از آیت‌الله، حجت‌الاسلام است که معمولاًَ به کلیۀ مدرسین و طلاب فاضل اطلاق می‌شود. ثقةالاسلام در مرتبۀ فروتر از آن است و به طلاب گفته می‌شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در لغت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به معنای &lt;/ins&gt;نشانۀ خداوند، عنوانی که در عصر حاضر از سوی شیعیان ایران به بزرگان علمای دینی و روحانی اطلاق می‌شود. نخستین عالم دینی که در عالم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;تشیع&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;به وی لقب آیت‌الله دادند، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[علامه حلی، حسن بن یوسف (حله ۶۴۸ـ۷۲۶ق)|&lt;/ins&gt;علامۀ حلّی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;(۶۴۸‌ـ‌۷۲۶‌ق) بود ولی این عنوان تا قرن ۱۴ق دربارۀ دیگران به‌کار نمی‌رفت. سابقاً علمای بزرگ شیعه را برحسب مراتبی که داشته‌اند با القاب مختلف می‌خواندند. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;کلینی، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;محمد بن یعقوب ( ـ بغداد ۳۲۹/۳۲۸ق)|کلینی]]، &lt;/ins&gt;صاحب الکافی و نخستین عالم بزرگ شیعه را ثقةالاسلام می‌نامیدند. در زمان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;صفویه&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;القابی چون صدرالعلما و صدرالصدور و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ملاباشی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[شیخ الاسلام|&lt;/ins&gt;شیخ‌الاسلام&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;به مقامات عالی روحانی داده می‌شد. ظاهراً نخستین عالم شیعی که ملقب به حجت‌الاسلام شد، و این لقب را &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;شاه طهماسب&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;به او داد، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[محقق کرکی، علی بن عبدالعالی (لبنان ۸۶۸ق ـ نجف ۹۴۰ق)|&lt;/ins&gt;محقق کَرَکی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;معروف به محقق ثانی ( ـ‌۹۴۰ق) بود. در میان اهل سنّت نیز این لقب به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[غزالی، محمد (۱۹۱۷ـ ۱۹۹۶)|&lt;/ins&gt;ابوحامد غزّالی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;داده شد. در جنبش تنباکو (۱۳۰۷ق) این لقب به مراجع و علمای مبارز به‌ویژه میرزای شیرازی که رهبری جنبش را برعهده داشت داده شد. سپس این لقب به دو رهبر روحانی مشروطیت، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[بهبهانی، سید عبدالله (نجف ۱۲۶۰ـ تهران ۱۳۲۸ق)|&lt;/ins&gt;سید عبدالله بهبهانی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[طباطبایی، &lt;/ins&gt;سید محمد&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|سید محمد طباطبایی]]، &lt;/ins&gt;اختصاص یافت و این دو به آیتین (دو آیت) مشهور شدند. از آن پس این عنوان دربارۀ مجتهدان و مراجع بزرگ دیگر نیز به‌کار رفت. بعد از آن‌که آیت‌الله بروجردی ( ـ‌۱۳۴۰‌ش) به مرجعیت رسید، برای تمییز وی از دیگران که مرجع بلامنازع بود، لقب آیت‌العظمی را دربارۀ او به‌کار بردند. هم‌اکنون دربارۀ همۀ مراجعی که قبول عام یافته و صاحب رساله هستند، این عنوان به‌کار می‌رود و در برابر، علما و مجتهدانی که صلاحیت فتوا دارند &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اما &lt;/ins&gt;رساله و مقلّد ندارند، آیت‌الله نامیده می‌شوند. مقام پایین‌تر از آیت‌الله، حجت‌الاسلام است که معمولاًَ به کلیۀ مدرسین و طلاب فاضل اطلاق می‌شود. ثقةالاسلام در مرتبۀ فروتر از آن است و به طلاب گفته می‌شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi2</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010182495&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi2 در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۵</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010182495&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-07-16T20:45:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۲۰:۴۵&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در لغت به‌معنای نشانۀ خداوند، عنوانی که در عصر حاضر از سوی شیعیان ایران به بزرگان علمای دینی و روحانی اطلاق می‌شود. نخستین عالم دینی که در عالم تشیع به وی لقب آیت‌الله دادند، علامۀ حلّی (۶۴۸‌ـ‌۷۲۶‌ق) بود ولی این عنوان تا قرن ۱۴ق دربارۀ دیگران به‌کار نمی‌رفت. سابقاً علمای بزرگ شیعه را برحسب مراتبی که داشته‌اند با القاب مختلف می‌خواندند. کلینی، صاحب الکافی و نخستین عالم بزرگ شیعه را ثقةالاسلام می‌نامیدند. در زمان صفویه القابی چون صدرالعلما و صدرالصدور و ملاباشی و شیخ‌الاسلام به مقامات عالی روحانی داده می‌شد. ظاهراً نخستین عالم شیعی که ملقب به حجت‌الاسلام شد، و این لقب را شاه طهماسب به او داد، محقق کَرَکی معروف به محقق ثانی ( ـ‌۹۴۰ق) بود. در میان اهل سنّت نیز این لقب به ابوحامد غزّالی داده شد. در جنبش تنباکو (۱۳۰۷ق) این لقب به مراجع و علمای مبارز به‌ویژه میرزای شیرازی که رهبری جنبش را برعهده داشت داده شد. سپس این لقب به دو رهبر روحانی مشروطیت، سید عبدالله بهبهانی و سید محمد طباطبایی، اختصاص یافت و این دو به آیتین (دو آیت) مشهور شدند. از آن پس این عنوان دربارۀ مجتهدان و مراجع بزرگ دیگر نیز به‌کار رفت. بعد از آن‌که آیت‌الله بروجردی ( ـ‌۱۳۴۰‌ش) به مرجعیت رسید، برای تمییز وی از دیگران که مرجع بلامنازع بود، لقب آیت‌العظمی را دربارۀ او به‌کار بردند. هم‌اکنون دربارۀ همۀ مراجعی که قبول عام یافته و صاحب رساله هستند، این عنوان به‌کار می‌رود و در برابر، علما و مجتهدانی که صلاحیت فتوا دارند امّا رساله و مقلّد ندارند، آیت‌الله نامیده می‌شوند. مقام پایین‌تر از آیت‌الله، حجت‌الاسلام است که معمولاًَ به کلیۀ مدرسین و طلاب فاضل اطلاق می‌شود. ثقةالاسلام در مرتبۀ فروتر از آن است و به طلاب گفته می‌شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در لغت به‌معنای نشانۀ خداوند، عنوانی که در عصر حاضر از سوی شیعیان ایران به بزرگان علمای دینی و روحانی اطلاق می‌شود. نخستین عالم دینی که در عالم تشیع به وی لقب آیت‌الله دادند، علامۀ حلّی (۶۴۸‌ـ‌۷۲۶‌ق) بود ولی این عنوان تا قرن ۱۴ق دربارۀ دیگران به‌کار نمی‌رفت. سابقاً علمای بزرگ شیعه را برحسب مراتبی که داشته‌اند با القاب مختلف می‌خواندند. کلینی، صاحب الکافی و نخستین عالم بزرگ شیعه را ثقةالاسلام می‌نامیدند. در زمان صفویه القابی چون صدرالعلما و صدرالصدور و ملاباشی و شیخ‌الاسلام به مقامات عالی روحانی داده می‌شد. ظاهراً نخستین عالم شیعی که ملقب به حجت‌الاسلام شد، و این لقب را شاه طهماسب به او داد، محقق کَرَکی معروف به محقق ثانی ( ـ‌۹۴۰ق) بود. در میان اهل سنّت نیز این لقب به ابوحامد غزّالی داده شد. در جنبش تنباکو (۱۳۰۷ق) این لقب به مراجع و علمای مبارز به‌ویژه میرزای شیرازی که رهبری جنبش را برعهده داشت داده شد. سپس این لقب به دو رهبر روحانی مشروطیت، سید عبدالله بهبهانی و سید محمد طباطبایی، اختصاص یافت و این دو به آیتین (دو آیت) مشهور شدند. از آن پس این عنوان دربارۀ مجتهدان و مراجع بزرگ دیگر نیز به‌کار رفت. بعد از آن‌که آیت‌الله بروجردی ( ـ‌۱۳۴۰‌ش) به مرجعیت رسید، برای تمییز وی از دیگران که مرجع بلامنازع بود، لقب آیت‌العظمی را دربارۀ او به‌کار بردند. هم‌اکنون دربارۀ همۀ مراجعی که قبول عام یافته و صاحب رساله هستند، این عنوان به‌کار می‌رود و در برابر، علما و مجتهدانی که صلاحیت فتوا دارند امّا رساله و مقلّد ندارند، آیت‌الله نامیده می‌شوند. مقام پایین‌تر از آیت‌الله، حجت‌الاسلام است که معمولاًَ به کلیۀ مدرسین و طلاب فاضل اطلاق می‌شود. ثقةالاسلام در مرتبۀ فروتر از آن است و به طلاب گفته می‌شود.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;----&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--10276500--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--10276500--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;----&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:دین اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:دین اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi2</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010152783&amp;oldid=prev</id>
		<title>Reza rouzbahani در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۰۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010152783&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-09-20T05:04:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۰۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;Ayatollah&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آیت‌الله  (&lt;/ins&gt;Ayatollah&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;)&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در لغت به‌معنای نشانۀ خداوند، عنوانی که در عصر حاضر از سوی شیعیان ایران به بزرگان علمای دینی و روحانی اطلاق می‌شود. نخستین عالم دینی که در عالم تشیع به وی لقب آیت‌الله دادند، علامۀ حلّی (۶۴۸‌ـ‌۷۲۶‌ق) بود ولی این عنوان تا قرن ۱۴ق دربارۀ دیگران به‌کار نمی‌رفت. سابقاً علمای بزرگ شیعه را برحسب مراتبی که داشته‌اند با القاب مختلف می‌خواندند. کلینی، صاحب الکافی و نخستین عالم بزرگ شیعه را ثقةالاسلام می‌نامیدند. در زمان صفویه القابی چون صدرالعلما و صدرالصدور و ملاباشی و شیخ‌الاسلام به مقامات عالی روحانی داده می‌شد. ظاهراً نخستین عالم شیعی که ملقب به حجت‌الاسلام شد، و این لقب را شاه طهماسب به او داد، محقق کَرَکی معروف به محقق ثانی ( ـ‌۹۴۰ق) بود. در میان اهل سنّت نیز این لقب به ابوحامد غزّالی داده شد. در جنبش تنباکو (۱۳۰۷ق) این لقب به مراجع و علمای مبارز به‌ویژه میرزای شیرازی که رهبری جنبش را برعهده داشت داده شد. سپس این لقب به دو رهبر روحانی مشروطیت، سید عبدالله بهبهانی و سید محمد طباطبایی، اختصاص یافت و این دو به آیتین (دو آیت) مشهور شدند. از آن پس این عنوان دربارۀ مجتهدان و مراجع بزرگ دیگر نیز به‌کار رفت. بعد از آن‌که آیت‌الله بروجردی ( ـ‌۱۳۴۰‌ش) به مرجعیت رسید، برای تمییز وی از دیگران که مرجع بلامنازع بود، لقب آیت‌العظمی را دربارۀ او به‌کار بردند. هم‌اکنون دربارۀ همۀ مراجعی که قبول عام یافته و صاحب رساله هستند، این عنوان به‌کار می‌رود و در برابر، علما و مجتهدانی که صلاحیت فتوا دارند امّا رساله و مقلّد ندارند، آیت‌الله نامیده می‌شوند. مقام پایین‌تر از آیت‌الله، حجت‌الاسلام است که معمولاًَ به کلیۀ مدرسین و طلاب فاضل اطلاق می‌شود. ثقةالاسلام در مرتبۀ فروتر از آن است و به طلاب گفته می‌شود.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;----&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آیت‌الله &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;در لغت به‌معنای نشانۀ خداوند، عنوانی که در عصر حاضر از سوی شیعیان ایران به بزرگان علمای دینی و روحانی اطلاق می‌شود. نخستین عالم دینی که در عالم تشیع به وی لقب آیت‌الله دادند، علامۀ حلّی ( ۶۴۸‌ـ‌۷۲۶‌ق) بود ولی این عنوان تا قرن ۱۴ق دربارۀ دیگران به‌کار نمی‌رفت. سابقاً علمای بزرگ شیعه را برحسب مراتبی که داشته‌اند با القاب مختلف می‌خواندند. کلینی، صاحب الکافی و نخستین عالم بزرگ شیعه را ثقةالاسلام می‌نامیدند. در زمان صفویه القابی چون صدرالعلما و صدرالصدور و ملاباشی و شیخ‌الاسلام به مقامات عالی روحانی داده می‌شد. ظاهراً نخستین عالم شیعی که ملقب به حجت‌الاسلام شد، و این لقب را شاه طهماسب به او داد، محقق کَرَکی معروف به محقق ثانی ( ـ‌۹۴۰ق) بود. در میان اهل سنّت نیز این لقب به ابوحامد غزّالی داده شد. در جنبش تنباکو (۱۳۰۷ق) این لقب به مراجع و علمای مبارز به‌ویژه میرزای شیرازی که رهبری جنبش را برعهده داشت داده شد. سپس این لقب به دو رهبر روحانی مشروطیت، سید عبدالله بهبهانی و سید محمد طباطبایی، اختصاص یافت و این دو به آیتین (دو آیت) مشهور شدند. از آن پس این عنوان دربارۀ مجتهدان و مراجع بزرگ دیگر نیز به‌کار رفت. بعد از آن‌که آیت‌الله بروجردی ( ـ‌۱۳۴۰‌ش) به مرجعیت رسید، برای تمییز وی از دیگران که مرجع بلامنازع بود، لقب آیت‌العظمی را دربارۀ او به‌کار بردند هم‌اکنون دربارۀ همۀ مراجعی که قبول عام یافته و صاحب رساله هستند، این عنوان به‌کار می‌رود و در برابر، علما و مجتهدانی که صلاحیت فتوا دارند امّا رساله و مقلّد ندارند، آیت‌الله نامیده می‌شوند. مقام پایین‌تر از آیت‌الله، حجت‌الاسلام است که معمولاًَ به کلیۀ مدرسین و طلاب فاضل اطلاق می‌شود. ثقةالاسلام در مرتبۀ فروتر از آن است و به طلاب گفته می‌شود.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--10276500--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--10276500--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:دین اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:دین اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Reza rouzbahani</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010148124&amp;oldid=prev</id>
		<title>Erfan: Added English title to display title and first line</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=2010148124&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-05-14T16:20:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Added English title to display title and first line&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۲۰&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;Ayatollah&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آیت‌الله &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;آیت‌الله &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Erfan</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=1185901&amp;oldid=prev</id>
		<title>DaneshGostar: جایگزینی متن - &#039;\\1&#039; به &#039;&lt;!--1&#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A2%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;diff=1185901&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2019-07-24T05:23:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;جایگزینی متن - &amp;#039;\\1&amp;#039; به &amp;#039;&amp;lt;!--1&amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
آیت‌الله &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
در لغت به‌معنای نشانۀ خداوند، عنوانی که در عصر حاضر از سوی شیعیان ایران به بزرگان علمای دینی و روحانی اطلاق می‌شود. نخستین عالم دینی که در عالم تشیع به وی لقب آیت‌الله دادند، علامۀ حلّی ( ۶۴۸‌ـ‌۷۲۶‌ق) بود ولی این عنوان تا قرن ۱۴ق دربارۀ دیگران به‌کار نمی‌رفت. سابقاً علمای بزرگ شیعه را برحسب مراتبی که داشته‌اند با القاب مختلف می‌خواندند. کلینی، صاحب الکافی و نخستین عالم بزرگ شیعه را ثقةالاسلام می‌نامیدند. در زمان صفویه القابی چون صدرالعلما و صدرالصدور و ملاباشی و شیخ‌الاسلام به مقامات عالی روحانی داده می‌شد. ظاهراً نخستین عالم شیعی که ملقب به حجت‌الاسلام شد، و این لقب را شاه طهماسب به او داد، محقق کَرَکی معروف به محقق ثانی ( ـ‌۹۴۰ق) بود. در میان اهل سنّت نیز این لقب به ابوحامد غزّالی داده شد. در جنبش تنباکو (۱۳۰۷ق) این لقب به مراجع و علمای مبارز به‌ویژه میرزای شیرازی که رهبری جنبش را برعهده داشت داده شد. سپس این لقب به دو رهبر روحانی مشروطیت، سید عبدالله بهبهانی و سید محمد طباطبایی، اختصاص یافت و این دو به آیتین (دو آیت) مشهور شدند. از آن پس این عنوان دربارۀ مجتهدان و مراجع بزرگ دیگر نیز به‌کار رفت. بعد از آن‌که آیت‌الله بروجردی ( ـ‌۱۳۴۰‌ش) به مرجعیت رسید، برای تمییز وی از دیگران که مرجع بلامنازع بود، لقب آیت‌العظمی را دربارۀ او به‌کار بردند هم‌اکنون دربارۀ همۀ مراجعی که قبول عام یافته و صاحب رساله هستند، این عنوان به‌کار می‌رود و در برابر، علما و مجتهدانی که صلاحیت فتوا دارند امّا رساله و مقلّد ندارند، آیت‌الله نامیده می‌شوند. مقام پایین‌تر از آیت‌الله، حجت‌الاسلام است که معمولاًَ به کلیۀ مدرسین و طلاب فاضل اطلاق می‌شود. ثقةالاسلام در مرتبۀ فروتر از آن است و به طلاب گفته می‌شود.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--10276500--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>DaneshGostar</name></author>
	</entry>
</feed>