https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%86 اتقان - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-05-20T06:47:08Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%86&diff=2010123729&oldid=prev Mohammadi2 در ‏۳ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۳۸ 2021-11-03T10:38:44Z <p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> اِتْقان &lt;br&gt;(نام کامل: الإتقان فی علوم القرآن) جامع‌ترین منبع دایر&#039;&#039;ة&#039;&#039;المعارف‌گونه در [[علوم قرآنی]]، نوشتۀ [[جلال الدین سیوطی|جلال‌الدین سیوطی]] (۸۴۹ـ۹۱۱ق). او به کثرت و تنوّع تألیفات معروف و از علمای علوم نقلی، به‌ویژه قرآن‌شناسی و حدیث است. سبک نگارش کتاب چنان است که پس از ذکر عنوان هر علم و فن قرآنی کسانی را که در آن موضوع کتاب نوشته و یا در ضمن کتابی به آن پرداخته‌اند، برمی‌شمارد. آنگاه به بحث دربارۀ موضوع می‌پردازد، سپس مباحث فرعی را مطرح می‌کند و در مواضعی آرای دیگران را نقد می‌کند و در انتها نظر خود را می‌آورد. ازجمله موضوعات کتاب عبارت است از ۱. تاریخ قرآن، ۲. تجوید و اعراب قرآن، ۳. علم قرائت، ۴. شأن نزول و شناخت مبهمات قرآن، ۵. ناسخ و منسوخ، ۶. اعجاز قرآن، ۷. تفسیر، ۸. فقه و اصول، ۹. محکمات و متشابهات، ۱۰. قصص قرآن. این مباحث در هشتاد فصل که هر یک از آن‌ها «نوع» نام دارد، به تصحیح محمّد ابوالفضل ابراهیم در ۴ جزء (دو مجلّد) تدوین و انتشار یافته است ([[قاهره]] ۱۹۷۴م). سیوطی در تألیف این کتاب از کتاب &#039;&#039;البرهان فی علوم‌القرآن&#039;&#039; تألیف بدرالدّین محمد بن عبدالله زرکشی (۷۴۵ـ۷۹۴) استفادۀ شایان برده است. سیوطی بسیاری از رسائل و کتاب‌هایی را که در زمینۀ علوم قرآنی داشته ازجمله خلاصه یا تمامی کتاب‌های &#039;&#039;مفحمات‌الاَقران فی مبهمات‌القرآن&#039;&#039; و &#039;&#039;معترک‌الاقران&#039;&#039; در این اثر بزرگ گرد آورده و از تهذیب و تنقیح موضوعات و مفاهیم کتاب &#039;&#039;التحبیر فی علم‌التفسیر&#039;&#039; خود نیز بهره برده است. او بیش از صد اثر مهم و جامع علوم قرآنی را که جزو منابع اصلی‌اش در هر رشته بوده، در مقدمه یاد کرده است. سه ترجمۀ فارسی از &#039;&#039;اتقان&#039;&#039; در دست است: ۱. ترجمۀ قدیمی که نسخه‌اش در کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران محفوظ است؛ ۲. ترجمۀ شادروان محمدجعفر اسلامی که تحت عنوان &#039;&#039;دایرةالمعارف قرآن&#039;&#039; به طبع رسیده است؛ ۳. ترجمۀ حجةالاسلام سید مهدی حائری قزوینی (۲ج. تهران، امیرکبیر، ۱۳۶۳).&lt;br&gt;&lt;!--11108000--&gt;<br /> [[رده:دین اسلام]]<br /> [[رده:علوم قرآنی]]<br /> [[رده:فرهنگ نامه و مرجع نویسی]]<br /> [[رده:آثار]]</div> Mohammadi2