https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C_%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86اردوی زرین - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-04T18:25:14Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C_%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=2010128618&oldid=prevMohammadi2 در ۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۹2022-01-04T10:29:36Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اردوی زرّین (Golden Horde)<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اردوی زرّین (Golden Horde)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>نامی که روسها بر قشون مهاجم مغول و تاتار تحت فرمان باتوخان فرزند دوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوجی، </del>پسر چنگیزخان مغول و دولت ایشان نهادند. روسها این دولت را زولوتایا اُردا نامیدند، ترکها آن را ترجمه کردند و آلتین اردو خواندند، همین عنوان به زبانهای دیگر برگردانده شد و در زبان فارسی بهصورت اردوی زرین درآمد. سرزمینهای متصرفی باتو و جانشینانش را در ادبیات ایران دشت قپچاق نامیدهاند. باتو قسمت اعظم روسیه را منقاد (۱۲۳۶ـ۱۲۴۱م) و قفقاز را خراجگذار کرد (تا ۱۲۶۰م) و اوکراین را به تصرف درآورد. مهاجمان حوضۀ ولگا و بلغارستان را (تا ح ۱۳۱۰م) گرفتند و تا ۱۲۴۱م تا مجارستان پیش رفتند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امّا </del>نتوانستند مدتی طولانی همۀ متصرفاتشان را حفظ کنند. اُردا، برادر بزرگ باتو، دولتی در سیبری غربی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهوجود </del>آورد که گاه ''اردوی سفید'' خوانده میشود و تابع اردوی زرین بود. اردوی زرین امپراتوری مغول غربی را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهوجود </del>آورد و تنها دولتی است که توانست بر روسیه مسلط شود و بیش از دو قرن بر آن حکومت کند. این دوران را روسها «یوغ تاتار» نامیدهاند و سرانجام ایوان سوم توانست روسیه را از این یوغ رهایی دهد (۱۴۸۰م). بِرکه، برادر باتو (حکومت ۱۲۵۷ـ۱۲۶۷م) اولین شهریار مسلمان مغول بود و تاتارها را به اسلام رهنمون شد. او با مملوکان مصر علیه ایلخانان مغول ایران، که شَمنی یا بودایی بودند، متحد شد و این همپیمانی چند دهه بر سیاستهای اردوی زرین تأثیر گذاشت. تلاش آنها برای فتح آذربایجان بینتیجه ماند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امّا </del>توانستند موقعیت اسلام را در ولگا و بلغارستان تحکیم بخشند. تیمور لنگ اردوی زرین را درهم کوبید (۱۳۹۱ و ۱۳۹۵م). تجزیۀ امپراتوری غربی مغول از ۱۴۱۹م شروع شد و خانات مستقل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قازان، </del>آستاراخان و کریمه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهوجود </del>آمدند. باقیماندۀ آن در شرق کیف، که ''اردوی بزرگ'' خوانده میشد، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۵۰۲ </del>مغلوب عثمانی شد. در قرن ۱۶ خانات قازان، آستاراخان و سیبری مضمحل شدند و فقط کریمه تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۷۸۳ </del>باقی ماند.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>نامی که روسها بر قشون مهاجم مغول و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تاتار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تحت فرمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>باتوخان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فرزند دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جوجی خان|جوجی]]، </ins>پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چنگیزخان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مغول و دولت ایشان نهادند. روسها این دولت را زولوتایا اُردا نامیدند، ترکها آن را ترجمه کردند و آلتین اردو خواندند، همین عنوان به زبانهای دیگر برگردانده شد و در زبان فارسی بهصورت اردوی زرین درآمد. سرزمینهای متصرفی باتو و جانشینانش را در ادبیات ایران دشت قپچاق نامیدهاند. باتو قسمت اعظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را منقاد (۱۲۳۶ـ۱۲۴۱م) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قفقاز، منطقه|</ins>قفقاز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را خراجگذار کرد (تا ۱۲۶۰م) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اوکراین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به تصرف درآورد. مهاجمان حوضۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ولگا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بلغارستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را (تا ح ۱۳۱۰م) گرفتند و تا ۱۲۴۱م تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجارستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پیش رفتند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما </ins>نتوانستند مدتی طولانی همۀ متصرفاتشان را حفظ کنند. اُردا، برادر بزرگ باتو، دولتی در سیبری غربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به وجود </ins>آورد که گاه ''اردوی سفید'' خوانده میشود و تابع اردوی زرین بود. اردوی زرین امپراتوری مغول غربی را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به وجود </ins>آورد و تنها دولتی است که توانست بر روسیه مسلط شود و بیش از دو قرن بر آن حکومت کند. این دوران را روسها «یوغ تاتار» نامیدهاند و سرانجام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایوان سوم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>توانست روسیه را از این یوغ رهایی دهد (۱۴۸۰م). بِرکه، برادر باتو (حکومت ۱۲۵۷ـ۱۲۶۷م) اولین شهریار مسلمان مغول بود و تاتارها را به اسلام رهنمون شد. او با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مملوکان مصر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>علیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایلخانان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مغول ایران، که شَمنی یا بودایی بودند، متحد شد و این همپیمانی چند دهه بر سیاستهای اردوی زرین تأثیر گذاشت. تلاش آنها برای فتح آذربایجان بینتیجه ماند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما </ins>توانستند موقعیت اسلام را در ولگا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بلغارستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تحکیم بخشند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تیمور لنگ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اردوی زرین را درهم کوبید (۱۳۹۱ و ۱۳۹۵م). تجزیۀ امپراتوری غربی مغول از ۱۴۱۹م شروع شد و خانات مستقل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قازان]]، </ins>آستاراخان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کریمه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] به وجود </ins>آمدند. باقیماندۀ آن در شرق کیف، که ''اردوی بزرگ'' خوانده میشد، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۵۰۲م </ins>مغلوب عثمانی شد. در قرن ۱۶ خانات قازان، آستاراخان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سیبری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مضمحل شدند و فقط کریمه تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۷۸۳م </ins>باقی ماند.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11188700--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11188700--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ جهان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ جهان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%88%DB%8C_%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D9%86&diff=1187808&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اردوی زرّین (Golden Horde)<br><br />
<p>نامی که روسها بر قشون مهاجم مغول و تاتار تحت فرمان باتوخان فرزند دوم جوجی، پسر چنگیزخان مغول و دولت ایشان نهادند. روسها این دولت را زولوتایا اُردا نامیدند، ترکها آن را ترجمه کردند و آلتین اردو خواندند، همین عنوان به زبانهای دیگر برگردانده شد و در زبان فارسی بهصورت اردوی زرین درآمد. سرزمینهای متصرفی باتو و جانشینانش را در ادبیات ایران دشت قپچاق نامیدهاند. باتو قسمت اعظم روسیه را منقاد (۱۲۳۶ـ۱۲۴۱م) و قفقاز را خراجگذار کرد (تا ۱۲۶۰م) و اوکراین را به تصرف درآورد. مهاجمان حوضۀ ولگا و بلغارستان را (تا ح ۱۳۱۰م) گرفتند و تا ۱۲۴۱م تا مجارستان پیش رفتند امّا نتوانستند مدتی طولانی همۀ متصرفاتشان را حفظ کنند. اُردا، برادر بزرگ باتو، دولتی در سیبری غربی بهوجود آورد که گاه ''اردوی سفید'' خوانده میشود و تابع اردوی زرین بود. اردوی زرین امپراتوری مغول غربی را بهوجود آورد و تنها دولتی است که توانست بر روسیه مسلط شود و بیش از دو قرن بر آن حکومت کند. این دوران را روسها «یوغ تاتار» نامیدهاند و سرانجام ایوان سوم توانست روسیه را از این یوغ رهایی دهد (۱۴۸۰م). بِرکه، برادر باتو (حکومت ۱۲۵۷ـ۱۲۶۷م) اولین شهریار مسلمان مغول بود و تاتارها را به اسلام رهنمون شد. او با مملوکان مصر علیه ایلخانان مغول ایران، که شَمنی یا بودایی بودند، متحد شد و این همپیمانی چند دهه بر سیاستهای اردوی زرین تأثیر گذاشت. تلاش آنها برای فتح آذربایجان بینتیجه ماند، امّا توانستند موقعیت اسلام را در ولگا و بلغارستان تحکیم بخشند. تیمور لنگ اردوی زرین را درهم کوبید (۱۳۹۱ و ۱۳۹۵م). تجزیۀ امپراتوری غربی مغول از ۱۴۱۹م شروع شد و خانات مستقل قازان، آستاراخان و کریمه بهوجود آمدند. باقیماندۀ آن در شرق کیف، که ''اردوی بزرگ'' خوانده میشد، در ۱۵۰۲ مغلوب عثمانی شد. در قرن ۱۶ خانات قازان، آستاراخان و سیبری مضمحل شدند و فقط کریمه تا ۱۷۸۳ باقی ماند.</p><br />
<br><!--11188700--><br />
[[رده:تاریخ جهان]]<br />
[[رده:تمدن ها و حکومت های آسیای مرکزی]]</div>DaneshGostar