https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%B2 2026-05-19T11:01:15Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%B2&diff=2010134331&oldid=prev 2022-04-11T17:33:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُسْمُز (osmosis)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُسْمُز (osmosis)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حرکت آب از میان غشایی با نفوذپذیری نسبی و انتخابی که محلول‌هایی با غلظت‌های متفاوت را از هم جدا می‌کند. آب با انتشار&lt;ref&gt;diffusion</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حرکت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از میان غشایی با نفوذپذیری نسبی و انتخابی که محلول‌هایی با غلظت‌های متفاوت را از هم جدا می‌کند. آب با انتشار&lt;ref&gt;diffusion</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/ref&gt; از محلول رقیق&lt;ref&gt;weak solution  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/ref&gt; از محلول رقیق&lt;ref&gt;weak solution  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/ref&gt; (دارای تراکم بالای آب) به سمت محلول غلیظ&lt;ref&gt;strong solution  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/ref&gt; (دارای تراکم بالای آب) به سمت محلول غلیظ&lt;ref&gt;strong solution  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/ref&gt; (دارای تراکم پایین آب) حرکت می‌کند تا تراکم در هر دو محلول برابر شود. غشا زمانی نفوذپذیری نسبی دارد که فقط به مولکول‌های آب اجازۀ عبور دهد، ولی سایر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مولکول‌ها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یون‌های </del>محلول در آب، مثلاً قند یا نمک، نتوانند از خلال آن عبور کنند. بسیاری از غشاهای یاخته‌ای به همین نحو عمل می‌کنند. اسمز ساز و کار حیاتی انتقال مایعات در موجودات زنده است. ورود آب به یاخته‌های پوششی سطح لوله گوارش جانوران نمونه‌ای از این سازوکارهاست. لولۀ گوارش متشکل از غشا‌هایی با نفوذپذیری نسبی است. اگر تراکم مواد حل‌شده در محلول‌ها متفاوت باشد، تراکم آب نیز به همان نسبت متفاوت خواهد بود. هر جا که مقدار مواد حل‌شده زیاد باشد، آب کمتر خواهد بود. در انتشار، آب نیز مثل مواد دیگر عمل می‌کند و از ناحیۀ دارای تراکم بالا به ناحیۀ دارای تراکم کمتر حرکت و در جهت شیب غلظت خود از خلال غشا عبور می‌کند. این امر بدین معنی است که آب از محلول رقیق به طرف محلول غلیظ می‌رود. ورود بیش از حد آب از راه اسمز به درون یاخته موجب ترکیدن آن می‌شود. یاخته‌ها در برابر این فرآیند از تنظیم اسمزی استفاده می‌کنند. اگر فشاری بیرونی بر محلول غلیظ وارد شود، اسمز متوقف می‌شود. از طریق این سازوکار، یاخته‌های گیاهان تنظیم اسمزی را عملی می‌کنند، زیرا دیوارۀ یاخته‌ای یک یاختۀ کاملاً متورم به محلول درون یاخته فشار وارد می‌کند. یاخته‌های جانوری، مانند گلبول‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرمز، </del>نمی‌توانند از این طریق تنظیم اسمزی&lt;ref&gt;osmoregulation&lt;/ref&gt; را صورت دهند، زیرا دیوارۀ یاخته‌ای ندارند. در عوض، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیه‌ها </del>تراکم مطلوب پلاسما را حفظ می‌کنند. این فرآیند بسیار مهم است، زیرا اگر تراکم بسیار تغییر کند، اسمز برقرار می‌شود و مقدار فراوانی آب از یاخته‌ها بیرون می‌آید و به خون وارد می‌شود یا به‌عکس، مقدار فراوانی آب از خون به درون یاخته‌ها منتشر شده، به آن‌ها آسیب می‌رساند. کلیۀ ماهیان برای مقابله با اسمز سازوکار محافظتی خاص دارد. در غیر این صورت، آب بین بدن ماهی و آب پیرامون، در ماهیان آب شور به سمت بیرون از بدن و در ماهیان آب شیرین به درون بدن ماهی، انتقال می‌یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/ref&gt; (دارای تراکم پایین آب) حرکت می‌کند تا تراکم در هر دو محلول برابر شود. غشا زمانی نفوذپذیری نسبی دارد که فقط به مولکول‌های آب اجازۀ عبور دهد، ولی سایر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مولکول|مولکول‌]]&lt;nowiki/&gt;ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[یون (شیمی)|یون‌]]&lt;nowiki/&gt;های </ins>محلول در آب، مثلاً قند یا نمک، نتوانند از خلال آن عبور کنند. بسیاری از غشاهای یاخته‌ای به همین نحو عمل می‌کنند. اسمز ساز و کار حیاتی انتقال مایعات در موجودات زنده است. ورود آب به یاخته‌های پوششی سطح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>لوله گوارش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>جانوران نمونه‌ای از این سازوکارهاست. لولۀ گوارش متشکل از غشا‌هایی با نفوذپذیری نسبی است. اگر تراکم مواد حل‌شده در محلول‌ها متفاوت باشد، تراکم آب نیز به همان نسبت متفاوت خواهد بود. هر جا که مقدار مواد حل‌شده زیاد باشد، آب کمتر خواهد بود. در انتشار، آب نیز مثل مواد دیگر عمل می‌کند و از ناحیۀ دارای تراکم بالا به ناحیۀ دارای تراکم کمتر حرکت و در جهت شیب غلظت خود از خلال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غشا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>عبور می‌کند. این امر بدین معنی است که آب از محلول رقیق به طرف محلول غلیظ می‌رود. ورود بیش از حد آب از راه اسمز به درون یاخته موجب ترکیدن آن می‌شود. یاخته‌ها در برابر این فرآیند از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اسمزی، تنظیم|</ins>تنظیم اسمزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>استفاده می‌کنند. اگر فشاری بیرونی بر محلول غلیظ وارد شود، اسمز متوقف می‌شود. از طریق این سازوکار، یاخته‌های گیاهان تنظیم اسمزی را عملی می‌کنند، زیرا دیوارۀ یاخته‌ای یک یاختۀ کاملاً متورم به محلول درون یاخته فشار وارد می‌کند. یاخته‌های جانوری، مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گویچه قرمز خون|</ins>گلبول‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرمز]]، </ins>نمی‌توانند از این طریق تنظیم اسمزی&lt;ref&gt;osmoregulation&lt;/ref&gt; را صورت دهند، زیرا دیوارۀ یاخته‌ای ندارند. در عوض، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کلیه|کلیه‌]]&lt;nowiki/&gt;ها </ins>تراکم مطلوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پلاسما (زیست شناسی)|</ins>پلاسما<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را حفظ می‌کنند. این فرآیند بسیار مهم است، زیرا اگر تراکم بسیار تغییر کند، اسمز برقرار می‌شود و مقدار فراوانی آب از یاخته‌ها بیرون می‌آید و به خون وارد می‌شود یا به‌عکس، مقدار فراوانی آب از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به درون یاخته‌ها منتشر شده، به آن‌ها آسیب می‌رساند. کلیۀ ماهیان برای مقابله با اسمز سازوکار محافظتی خاص دارد. در غیر این صورت، آب بین بدن ماهی و آب پیرامون، در ماهیان آب شور به سمت بیرون از بدن و در ماهیان آب شیرین به درون بدن ماهی، انتقال می‌یافت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&amp;nbsp;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&amp;nbsp;</div></td></tr> </table>

Mohammadi2 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%B2&diff=2010114125&oldid=prev 2021-07-07T09:54:58Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> اُسْمُز (osmosis)<br /> <br /> حرکت آب از میان غشایی با نفوذپذیری نسبی و انتخابی که محلول‌هایی با غلظت‌های متفاوت را از هم جدا می‌کند. آب با انتشار&lt;ref&gt;diffusion<br /> &lt;/ref&gt; از محلول رقیق&lt;ref&gt;weak solution <br /> &lt;/ref&gt; (دارای تراکم بالای آب) به سمت محلول غلیظ&lt;ref&gt;strong solution <br /> &lt;/ref&gt; (دارای تراکم پایین آب) حرکت می‌کند تا تراکم در هر دو محلول برابر شود. غشا زمانی نفوذپذیری نسبی دارد که فقط به مولکول‌های آب اجازۀ عبور دهد، ولی سایر مولکول‌ها و یون‌های محلول در آب، مثلاً قند یا نمک، نتوانند از خلال آن عبور کنند. بسیاری از غشاهای یاخته‌ای به همین نحو عمل می‌کنند. اسمز ساز و کار حیاتی انتقال مایعات در موجودات زنده است. ورود آب به یاخته‌های پوششی سطح لوله گوارش جانوران نمونه‌ای از این سازوکارهاست. لولۀ گوارش متشکل از غشا‌هایی با نفوذپذیری نسبی است. اگر تراکم مواد حل‌شده در محلول‌ها متفاوت باشد، تراکم آب نیز به همان نسبت متفاوت خواهد بود. هر جا که مقدار مواد حل‌شده زیاد باشد، آب کمتر خواهد بود. در انتشار، آب نیز مثل مواد دیگر عمل می‌کند و از ناحیۀ دارای تراکم بالا به ناحیۀ دارای تراکم کمتر حرکت و در جهت شیب غلظت خود از خلال غشا عبور می‌کند. این امر بدین معنی است که آب از محلول رقیق به طرف محلول غلیظ می‌رود. ورود بیش از حد آب از راه اسمز به درون یاخته موجب ترکیدن آن می‌شود. یاخته‌ها در برابر این فرآیند از تنظیم اسمزی استفاده می‌کنند. اگر فشاری بیرونی بر محلول غلیظ وارد شود، اسمز متوقف می‌شود. از طریق این سازوکار، یاخته‌های گیاهان تنظیم اسمزی را عملی می‌کنند، زیرا دیوارۀ یاخته‌ای یک یاختۀ کاملاً متورم به محلول درون یاخته فشار وارد می‌کند. یاخته‌های جانوری، مانند گلبول‌های قرمز، نمی‌توانند از این طریق تنظیم اسمزی&lt;ref&gt;osmoregulation&lt;/ref&gt; را صورت دهند، زیرا دیوارۀ یاخته‌ای ندارند. در عوض، کلیه‌ها تراکم مطلوب پلاسما را حفظ می‌کنند. این فرآیند بسیار مهم است، زیرا اگر تراکم بسیار تغییر کند، اسمز برقرار می‌شود و مقدار فراوانی آب از یاخته‌ها بیرون می‌آید و به خون وارد می‌شود یا به‌عکس، مقدار فراوانی آب از خون به درون یاخته‌ها منتشر شده، به آن‌ها آسیب می‌رساند. کلیۀ ماهیان برای مقابله با اسمز سازوکار محافظتی خاص دارد. در غیر این صورت، آب بین بدن ماهی و آب پیرامون، در ماهیان آب شور به سمت بیرون از بدن و در ماهیان آب شیرین به درون بدن ماهی، انتقال می‌یافت.<br /> <br /> &amp;nbsp;<br /> <br /> ----<br /> <br /> [[Category:زیست شناسی]] <br /> [[Category:مفاهیم، اصطلاحات و رشته ها]]<br /> &lt;references /&gt;</div>

Mohammadi2