https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84_%D9%81%D9%82%D9%87اصول فقه - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-07T03:53:27Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=2010139167&oldid=prevMohammadi2 در ۲۵ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۴2022-06-25T08:44:57Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصول فقه <br>(«اصول» جمع اصل؛ در لغت و اصطلاح به معنای پایه و ریشه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فقه» </del>به معنای دانش به احکام شرعی) علم به قواعد و اصولی که در استنباط حکم شرعی از منابع معتبر شرع (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن، سنت، </del>عقل و اجماع) بهکار میآید. به تعبیر دیگر اصول فقه، به مثابۀ منطق برای فقه است. در کتاب'' تأسیس الشّیعةالعلوم الاسلام'' آمده است: اول کسیکه علم اصول را تأسیس کرد امام باقر (ع) سپس امام صادق (ع) بودند که قواعد علم اصول را برای اصحاب خود املا میکردند. برخی اندیشمندان مسائل علم اصول را به شرح زیر تقسیم کردهاند: ۱. بخشی از مسائل اصولی ما را بهصورت قطع و یقین به حکم شرعی میرسانند، از قبیل مباحث مدالیل استلزامات عقلیه مانند بحث از ملازمه بین وجوب چیزی و وجوب مقدمۀ آن؛ ۲. برخی از مسائل اصول تعبّداً ما را به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها صغروی است، مانند مباحث الفاظ. مثلاً امر، ظاهر در وجوب است یا خیر، و یا نهی، ظاهر در حرمت است یا خیر. ۳. مسائلی که ما را تعبّداً به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها کبروی است، مانند بحث از حجیّت خبر، اجماع و شهرت؛ ۴. قواعدی که نه قطع (یقین) وجدانی میآورد و نه تعبّد شرعی، بلکه تنها متکفل بیان احکام ظاهری در مقام شک است که به آنها اصول عملیه یا دلیل فقاهتی گویند؛ ۵. قواعدی که وظیفه انسان را از نظر عقلی، زمانی که عاجز از همۀ حالات قبلی شده باشد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معیّن </del>میکند؛ زیرا وقتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکلّف </del>نه وجداناً و نه تعبّداً به حکم واقعی دسترسی پیدا نکرد و از شناخت حکم ظاهری نیز عاجز ماند طبعاً باید به عقل رجوع کند و به برائت یا احتیاط یا تخییر عقلی عمل کند که این قواعد را اصول عملیۀ عقلیه گویند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصول فقه <br>(«اصول» جمع اصل؛ در لغت و اصطلاح به معنای پایه و ریشه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[فقه]]» </ins>به معنای دانش به احکام شرعی) علم به قواعد و اصولی که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استنباط<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>حکم شرعی از منابع معتبر شرع (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قرآن]]، [[سنت (فقه)|سنت]]، </ins>عقل و اجماع) بهکار میآید. به تعبیر دیگر اصول فقه، به مثابۀ منطق برای فقه است. در کتاب'' تأسیس الشّیعةالعلوم الاسلام'' آمده است: اول کسیکه علم اصول را تأسیس کرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام محمد باقر|</ins>امام باقر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(ع) سپس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام جعفر صادق|</ins>امام صادق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(ع) بودند که قواعد علم اصول را برای اصحاب خود املا میکردند. برخی اندیشمندان مسائل علم اصول را به شرح زیر تقسیم کردهاند: ۱. بخشی از مسائل اصولی ما را بهصورت قطع و یقین به حکم شرعی میرسانند، از قبیل مباحث مدالیل استلزامات عقلیه مانند بحث از ملازمه بین وجوب چیزی و وجوب مقدمۀ آن؛ ۲. برخی از مسائل اصول تعبّداً ما را به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها صغروی است، مانند مباحث الفاظ. مثلاً امر، ظاهر در وجوب است یا خیر، و یا نهی، ظاهر در حرمت است یا خیر. ۳. مسائلی که ما را تعبّداً به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها کبروی است، مانند بحث از حجیّت خبر، اجماع و شهرت؛ ۴. قواعدی که نه قطع (یقین) وجدانی میآورد و نه تعبّد شرعی، بلکه تنها متکفل بیان احکام ظاهری در مقام شک است که به آنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصول عملیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یا دلیل فقاهتی گویند؛ ۵. قواعدی که وظیفه انسان را از نظر عقلی، زمانی که عاجز از همۀ حالات قبلی شده باشد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معین </ins>میکند؛ زیرا وقتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکلف </ins>نه وجداناً و نه تعبّداً به حکم واقعی دسترسی پیدا نکرد و از شناخت حکم ظاهری نیز عاجز ماند طبعاً باید به عقل رجوع کند و به برائت یا احتیاط یا تخییر عقلی عمل کند که این قواعد را اصول عملیۀ عقلیه گویند.<br><!--11382200--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11382200--></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه و اصول و احکام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه و اصول و احکام]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=2010139120&oldid=prevMohammadi2 در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۲۶2022-06-23T14:26:21Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۲۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصول فقه <br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصول فقه <br>(«اصول» جمع اصل؛ در لغت و اصطلاح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به معنای </ins>پایه و ریشه و «فقه» به معنای دانش به احکام شرعی) علم به قواعد و اصولی که در استنباط حکم شرعی از منابع معتبر شرع (قرآن، سنت، عقل و اجماع) بهکار میآید. به تعبیر دیگر اصول فقه، به مثابۀ منطق برای فقه است. در کتاب'' تأسیس الشّیعةالعلوم الاسلام'' آمده است: اول کسیکه علم اصول را تأسیس کرد امام باقر (ع) سپس امام صادق (ع) بودند که قواعد علم اصول را برای اصحاب خود املا میکردند. برخی اندیشمندان مسائل علم اصول را به شرح زیر تقسیم کردهاند: ۱. بخشی از مسائل اصولی ما را بهصورت قطع و یقین به حکم شرعی میرسانند، از قبیل مباحث مدالیل استلزامات عقلیه مانند بحث از ملازمه بین وجوب چیزی و وجوب مقدمۀ آن؛ ۲. برخی از مسائل اصول تعبّداً ما را به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها صغروی است، مانند مباحث الفاظ. مثلاً امر، ظاهر در وجوب است یا خیر، و یا نهی، ظاهر در حرمت است یا خیر. ۳. مسائلی که ما را تعبّداً به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها کبروی است، مانند بحث از حجیّت خبر، اجماع و شهرت؛ ۴. قواعدی که نه قطع (یقین) وجدانی میآورد و نه تعبّد شرعی، بلکه تنها متکفل بیان احکام ظاهری در مقام شک است که به آنها اصول عملیه یا دلیل فقاهتی گویند؛ ۵. قواعدی که وظیفه انسان را از نظر عقلی، زمانی که عاجز از همۀ حالات قبلی شده باشد معیّن میکند؛ زیرا وقتی مکلّف نه وجداناً و نه تعبّداً به حکم واقعی دسترسی پیدا نکرد و از شناخت حکم ظاهری نیز عاجز ماند طبعاً باید به عقل رجوع کند و به برائت یا احتیاط یا تخییر عقلی عمل کند که این قواعد را اصول عملیۀ عقلیه گویند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(«اصول» جمع اصل؛ در لغت و اصطلاح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهمعنای </del>پایه و ریشه و «فقه» به معنای دانش به احکام شرعی) علم به قواعد و اصولی که در استنباط حکم شرعی از منابع معتبر شرع (قرآن، سنت، عقل و اجماع) بهکار میآید. به تعبیر دیگر اصول فقه، به مثابۀ منطق برای فقه است. در کتاب'' تأسیس الشّیعةالعلوم الاسلام'' آمده است: اول کسیکه علم اصول را تأسیس کرد امام باقر (ع) سپس امام صادق (ع) بودند که قواعد علم اصول را برای اصحاب خود املا میکردند. برخی اندیشمندان مسائل علم اصول را به شرح زیر تقسیم کردهاند: ۱. بخشی از مسائل اصولی ما را بهصورت قطع و یقین به حکم شرعی میرسانند، از قبیل مباحث مدالیل استلزامات عقلیه مانند بحث از ملازمه بین وجوب چیزی و وجوب مقدمۀ آن؛ ۲. برخی از مسائل اصول تعبّداً ما را به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها صغروی است، مانند مباحث الفاظ. مثلاً امر، ظاهر در وجوب است یا خیر، و یا نهی، ظاهر در حرمت است یا خیر. ۳. مسائلی که ما را تعبّداً به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها کبروی است، مانند بحث از حجیّت خبر، اجماع و شهرت؛ ۴. قواعدی که نه قطع (یقین) وجدانی میآورد و نه تعبّد شرعی، بلکه تنها متکفل بیان احکام ظاهری در مقام شک است که به آنها اصول عملیه یا دلیل فقاهتی گویند؛ ۵. قواعدی که وظیفه انسان را از نظر عقلی، زمانی که عاجز از همۀ حالات قبلی شده باشد معیّن میکند؛ زیرا وقتی مکلّف نه وجداناً و نه تعبّداً به حکم واقعی دسترسی پیدا نکرد و از شناخت حکم ظاهری نیز عاجز ماند طبعاً باید به عقل رجوع کند و به برائت یا احتیاط یا تخییر عقلی عمل کند که این قواعد را اصول عملیۀ عقلیه گویند.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11382200--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11382200--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه و اصول و احکام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فقه و اصول و احکام]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84_%D9%81%D9%82%D9%87&diff=1190399&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اصول فقه <br><br />
(«اصول» جمع اصل؛ در لغت و اصطلاح بهمعنای پایه و ریشه و «فقه» به معنای دانش به احکام شرعی) علم به قواعد و اصولی که در استنباط حکم شرعی از منابع معتبر شرع (قرآن، سنت، عقل و اجماع) بهکار میآید. به تعبیر دیگر اصول فقه، به مثابۀ منطق برای فقه است. در کتاب'' تأسیس الشّیعةالعلوم الاسلام'' آمده است: اول کسیکه علم اصول را تأسیس کرد امام باقر (ع) سپس امام صادق (ع) بودند که قواعد علم اصول را برای اصحاب خود املا میکردند. برخی اندیشمندان مسائل علم اصول را به شرح زیر تقسیم کردهاند: ۱. بخشی از مسائل اصولی ما را بهصورت قطع و یقین به حکم شرعی میرسانند، از قبیل مباحث مدالیل استلزامات عقلیه مانند بحث از ملازمه بین وجوب چیزی و وجوب مقدمۀ آن؛ ۲. برخی از مسائل اصول تعبّداً ما را به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها صغروی است، مانند مباحث الفاظ. مثلاً امر، ظاهر در وجوب است یا خیر، و یا نهی، ظاهر در حرمت است یا خیر. ۳. مسائلی که ما را تعبّداً به حکم شرعی میرسانند و بحث در آنها کبروی است، مانند بحث از حجیّت خبر، اجماع و شهرت؛ ۴. قواعدی که نه قطع (یقین) وجدانی میآورد و نه تعبّد شرعی، بلکه تنها متکفل بیان احکام ظاهری در مقام شک است که به آنها اصول عملیه یا دلیل فقاهتی گویند؛ ۵. قواعدی که وظیفه انسان را از نظر عقلی، زمانی که عاجز از همۀ حالات قبلی شده باشد معیّن میکند؛ زیرا وقتی مکلّف نه وجداناً و نه تعبّداً به حکم واقعی دسترسی پیدا نکرد و از شناخت حکم ظاهری نیز عاجز ماند طبعاً باید به عقل رجوع کند و به برائت یا احتیاط یا تخییر عقلی عمل کند که این قواعد را اصول عملیۀ عقلیه گویند.<br />
<br><!--11382200--><br />
[[رده:دین اسلام]]<br />
[[رده:فقه و اصول و احکام]]</div>DaneshGostar