https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81_%D9%88_%D9%86%D9%87%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%DA%A9%D8%B1 2026-06-30T20:07:37Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%85%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%88%D9%81_%D9%88_%D9%86%D9%87%DB%8C_%D8%A7%D8%B2_%D9%85%D9%86%DA%A9%D8%B1&diff=1191601&oldid=prev 2019-07-24T05:23:50Z

<p>جایگزینی متن - &#039;\\1&#039; به &#039;&lt;!--1&#039;</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>امر به معروف و نهی از منکر&lt;br/&gt; در فرهنگ اسلامی، توصیه به خوبی‌ها و بازداشتن از بدی‌هاست، و در قرآن به‌همین معنای لغوی به‌عنوان وظیفۀ مسلمانان بارها به‌کار رفته است. اما در میان متکلّمان اسلامی، معتزله برای اولین‌بار از این اصطلاح در قلمرو مباحث نظری خود استفاده کردند (← [[اصول_خمسه]]). به نظر آن‌ها امکان تقسیم معروف به واجب و مستحب وجود دارد ولی نهی از همه منکرات لازم است و تقسیم بی‌معناست. درعین‌حال وجوب امر به معروف و نهی از منکر را وجوب کفایی می‌دانستند و نه عینی. معتزلیان، تحقق امر به معروف و نهی از منکر را در چهار مرتبۀ طولی دسته‌بندی می‌کردند؛ تنفر قلبی، منع زبانی، منع عملی و رودرویی خشونت‌آمیز. آن‌ها از مرتبۀ چهارم گاهی به‌عنوان «جهاد» نیز یاد کرده‌اند. اشعریان نیز در مجموعۀ مباحث امر به معروف و نهی از منکر با معتزله موافق‌اند، جز آن‌که آن‌ها منکر را نیز به حرام و مکروه تقسیم کرده‌اند و در مواردی که ابتکار عمل به‌دست حاکم برگزیده از سوی اهل حل و عقد (عقلای قوم) باشد، حتی به جهاد نیز فتوا داده‌اند. شیعیان متقدم، اصل امر به معروف و نهی از منکر و وجوب کفایی آن را پذیرفته ولی در مقام عمل فقط به مرتبۀ قلبی و زبانی آن بسنده کرده‌اند. این دسته از شیعیان معتقد بودند عمل به مراتب سوم و چهارم و به‌ویژه جهاد صرفاً با حضور و یا ظهور امام امکان‌پذیر است. اما رفته‌رفته این نگرش در فقهای متأخر شیعه نیز پدید آمد که همه مراتب چهارگانۀ امر به معروف و نهی از منکر برای حفظ امت اسلامی از آسیب‌ها و گزندها لازم است. آن‌ها از مرتبۀ چهارم هم با عنوان «جهاد دفاعی» یاد کرده‌اند و معتقدند حضور امام فقط در جهاد ابتدایی شرط است. در تاریخ همۀ مذاهب اسلامی از آغاز تاکنون، علما و مصلحانی پیدا شده‌اند که در حرکت‌های اصلاحی و اجتماعی خود برضد حاکمان یا به‌طور کلی برضد انحراف‌های اجتماعی از عنصر امر به معروف و نهی از منکر استفادۀ فراوان برده‌اند. فقها برای عمل به این فریضه، شروطی را&amp;nbsp;ازجمله آگاهی کافی عامل از معروف و منکر، اصرار مخاطب بر عمل خویش و احتمال تأثیر امر به معروف بر او ذکر کرده‌اند.&lt;br/&gt; &lt;!--11503000--&gt;<br /> <br /> [[Category:دین اسلام]] [[Category:فقه و اصول و احکام]]</div>

DaneshGostar