Shahraabi در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

{{الگو:جعبه اطلاعات کشور5
| نام فارسی =ایرلَند
|نام لاتین =Ireland
|موقعیت =در غرب کشور بریتانیا
| جمعیت = 4,581,269 نفر
|تراکم نسبی (نفر در کیلومتر مربع)=65/2
|رشد سالانه (درصد) =1/9
|مساحت =
|پایتخت =دوبلین
| شهرهای اصلی =دوبلین، کورک، لیمِریک، گالِوی و واترفورد
| نظام سیاسی =جمهوری
|زبان =ایرلندی و انگلیسی
| دین = مسیحیت
| واحد پول =پوند }} ایرلَند (Ireland)<br/> [[File:11681700.jpg|thumb|ايرلَند]]'''موقعیت'''. جمهوری ایرلند در اروپای غربی و در غرب کشور بریتانیا قرار دارد. از جنوب، غرب، و شمال به اقیانوس اطلس؛ از شمال غربی به ایرلند شمالی؛ از شرق به دریای ایرلند؛ و از جنوب شرقی به آبراه سنت جورجز<ref>Saint George's Channel </ref> محدود شده است. مساحت این کشور ۷۰,۲۸۵ کیلومتر مربع است و شهر دوبلین<ref>Dublin </ref> پایتخت آن است.

'''سیمای طبیعی'''. کشور ایرلند از یک جلگۀ مرکزی وسیع تشکیل شده که پیرامون آن را رشته ارتفاعات پراکنده و صخره‌های ساحلی چندی فرا گرفته است. کوه‌های ویکلو<ref>Wicklow </ref>، با ارتفاع ۹۲۷ متر، و تارا<ref>Tara Hills</ref>، با ارتفاع ۲۵۴ متر، از شرق؛ کوه‌های کومرا<ref>Comeragh </ref>، گالتی<ref>Galti </ref>، و ناکمیلدون<ref>Knockmealdown </ref> از جنوب؛ کوه‌های کاها<ref>Caha </ref> و کَرنتوئل<ref>(Carrantual (Carrantuohill</ref> (بلندترین کوه ایرلند) با ارتفاع ۱,۰۴۱متر از جنوب غربی؛ کوه کرو پاتریک<ref>Croagh Patrick</ref> با ارتفاع ۷۶۵ متر از غرب؛ و کوه‌های بلو استک<ref>Bluestack </ref> و اِرِگال<ref>Errigal </ref>، با ارتفاع ۷۵۲ متر از شمال؛ جلگۀ مزبور را در میان گرفته‌اند؛ رودخانه‌های ارن<ref>Erne </ref>، شنن<ref>Shannon </ref>، بَرو<ref>Barrow </ref>، بلک واتر<ref>Black Water </ref>، بوین<ref>Boyne </ref> و بسیاری رودهای دیگر آن را مشروب می‌‌کنند و علاوه‌بر آن دریاچه‌های بسیاری نیز در این کشور وجود دارد که ری<ref>Ree </ref>، دِرْگ<ref>Derg </ref>، ماسک<ref>Mask </ref>، کاریب<ref>Corrib </ref>، کان<ref>Conn </ref>، اَلن<ref>Allen </ref>، و نیز دریاچه‌های کیلارنی<ref>Killarney </ref> مهم‌ترین آن‌ها هستند. ایرلند به چهار استان بزرگ به نام‌های لِنستر<ref>Leinster </ref>، مونستِر<ref>Munster </ref>، کانات<ref>Connacht </ref>، و آلستِر<ref>Ulster </ref> و ۳۴ کاونتی<ref>county </ref> تقسیم شده و دوبلین، کورک<ref>Cork </ref>، لیمِریک<ref>Limerick </ref>، گالِوی<ref>Galway </ref>، و واترفورد<ref>Waterford </ref> عمده‌ترین شهرهای آن هستند. کرانه‌های ایرلند، به‌ویژه کرانه‌های غربی آن، از بریدگی‌ها و خلیج‌ها و خلیج‌های کوچک و جزایر ساحلی بسیاری پدید آمده و خلیج‌های کوچک داندوک<ref>Dundalk </ref>، وِکسفورد<ref>Wexford </ref>، بَنتری<ref>Bantry </ref>، دینِگل<ref>Dingle </ref>، گالِوی، کلو<ref>Clew </ref>، بلَکساد<ref>Blacksod </ref>، و دانیگال<ref>Donegal </ref> مهم‌ترین عوارض ساحلی آن به‌شمار می‌آیند. جزایر ارن، کِلر<ref>Clare </ref>، آکیل<ref>Achill </ref>، بلاسکِت<ref>Blasket </ref>، کلیِر<ref>Clear </ref>، و سالتی<ref>Saltee</ref> نیز جزئی از این کشور محسوب می‌شوند. جریان دریایی گُلف استریم<ref>Gulf Stream</ref> موجب یکنواختی اقلیم در سراسر این کشور و ثابت‌ماندن دمای هوا شده است. دی و بهمن سردترین و تیر و مرداد گرم‌ترین ماه‌های سال ایرلند است و هوای صاف و آفتابی از ویژگی ماه‌های اردیبهشت و خرداد است. کرانه‌های جنوب شرقی بارندگی نسبتاً کم‌تری دارد و میزان بارندگی در دیگر نواحی بین ۷۵۰ تا ۱,۱۲۵میلی‌متر است. میانگین دمای شهر دوبلین در دی ماه چهار درجه سانتی‌گراد و در تیر ماه پانزده درجۀ سانتی‌گراد است و میانگین بارندگی سالانۀ آن به ۷۵۰ میلی‌متر می‌رسد. سراسر ایرلند را علفزارهای پهناور و چراگاه‌ها و مرتع‌های بسیار خوب فرا گرفته است و خاک این کشور از نظر کشاورزی و رویش گیاه بسیار مرغوب و عالی است. جنگل‌های آن از روزگار گذشته به‌مرور پاک‌سازی و به کشتزار و چراگاه تبدیل شده است و در حال حاضر فقط به دَه درصد از وسعت کشور مذکور منحصر شده است. حیات‌وحش ایرلند شباهت بسیاری به حیات‌وحش بریتانیا و فرانسه دارد و جانورانی چون خرس، گرگ، گربۀ وحشی، گاو وحشی، آهو، و اسب کوچک را شامل می‌شود.

'''اقتصاد'''. حدود یک‌هشتم از نیروی کار کشور ایرلند به کشاورزی اشتغال دارند. کشتزارها کوچک و خصوصی ولی بسیار بارآور و حاصل‌خیزند و غلّات، چغندرقند، و سیب‌زمینی از مهم‌ترین فرآورده‌های آن محسوب می‌شوند. چراگاه‌های پهناور این کشور پرورش دام را رونق بخشیده و فرآورده‌های دامی و لبنی ازجمله محصولات صادراتی آن به‌شمار می‌آیند. صنعت شیلات ایرلند بسیار پیش‌رفته است و یکی از مهم‌ترین منابع درآمد کشور را تشکیل می‌دهد. کشور مذکور از نظر منابع زیرزمینی چندان غنی نیست و سنگ گچ، روی، و سرب مهم‌ترین کانی‌های این کشور است. زغال‌سنگ عمده‌ترین سوخت ایرلند است و نیروی الکتریسیتۀ آن از سّدهایی که بر روی رودخانۀ شنن بسته شده تأمین می‌شود. تولید الکتریسیتۀ ایرلند حدود ۲۱میلیارد کیلووات ساعت است و سرانۀ مصرفی آن به ۱۱.۴ مگاوات ساعت می‌رسد. صنایع این کشور وابستگی بسیار به کشاورزی دارد و برخی از فعالیت‌های صنعتی آن عبارت‌اند از تولید آرد، فرآوری لبنیات و موادغذایی، تولید محصولات معدنی، نساجی و تولید چرم، چوب، کاغذ، مواد شیمیایی، لاستیک و پلاستیک، ماشین‌آلات، وسایل الکتریکی و اپتیکی، و وسایل حمل و نقل.

'''حکومت و سیاست'''. ایرلند دارای نظام جمهوری چند حزبی با دو مجلس قانون‌گذاری است. مجلس نمایندگان آن ۱۶۶ عضو و مجلس سنای آن ۶۰ عضو دارد که مردم آنان را برای پنج سال برمی‌گزینند و دورۀ ریاست جمهوری این کشور هفت سال است.

'''مردم و تاریخ'''. جمعیت ایرلند حدود ۴,۵۸۱,۲۶۹ نفر است (۲۰۱۱) و تراکم نسبی آن به ۶۵.۲ نفر در کیلومتر مربع می‌رسد. رشد سالانۀ جمعیت این کشور ۱.۹ درصد است و ایرلندی‌ها ۹۳ درصد از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند. ۹۶.۵ درصدشان مسیحی‌اند و ۵۹.۵ درصد از آنان در شهرها زندگی می‌کنند و زبان رسمی آنان ایرلندی و انگلیسی است. میانگین امید به زندگی در ایرلند ۷۷ سال است و ۹۹ درصد از بزرگسالان آن باسوادند. اقوام سلت در حدود ۳۰۰پ‌م در این سرزمین ساکن شدند و پنج کشور سلطنتی در آن‌جا تأسیس کردند. آیین مسیح در قرن ۵م در آن سامان رواج یافت و انگلیسی‌ها و نورمان‌ها به‌مرور در ایرلند نفوذ کردند. آنان اراضی بسیاری از ایرلندی‌ها را تملّک کردند و هنری دوم، پادشاه انگلستان، در ۱۴۹۵ سراسر ایرلند را ضمیمۀ انگلستان کرد. هنگامی که انگلستان در قرن ۱۶ از کلیسای واتیکان جدا شد، ایرلندی‌ها به آیین کاتولیک وفادار ماندند و اختلافات مذهبی نیز بر اختلافات کلّی افزوده شد تا جایی که مردم این کشور که زندگی را به سختی می‌گذراندند، در زمان الیزابت اول سر به شورش برداشتند و به‌شدت سرکوب شدند. با اسکان‌دادن مهاجران اسکاتلندی در ایرلند شمالی، دامنۀ اختلافات بالا گرفت و زدوخوردهای دَه سالۀ ۱۶۲۱ تا ۱۶۳۱ را به‌همراه آورد که طی آن ۶۰۰هزار ایرلندی کشته شدند. الیور کرامول، ایرلندی‌ها را قتل‌عام کرد و شورش آنان را فرونشاند. در ۱۸۰۰، مجلس‌های انگلستان و ایرلند ادغام شدند ولی اختلافات همچنان باقی ماند. در ۱۸۶۹ کلیسای ایرلند منحل شد و آفت سیب‌زمینی، فقر و تنگدستی ایرلندی‌ها را تشدید کرد و نزدیک به ۱میلیون ایرلندی جان باختند و حدود ۱.۵میلیون نفر جلای وطن کردند. در ۱۸۷۰ نهضت شین فین پایه‌گذاری شد و مذاکرات نخست‌وزیر انگلستان با رهبر شین فین<ref>Sinn Fein</ref> در ۱۹۲۱ به ایجاد کشور مستقل ایرلند انجامید و به‌موجب قانون اساسی ۱۹۳۷، نام این کشور به جمهوری ایرلند تغییر یافت. 

 

----

[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:بریتانیا]] [[Category:جغرافیای اروپا]] [[Category:جغرافیای انسانی بریتانیا]] [[Category:جغرافیای طبیعی بریتانیا]] [[Category:قاره ها و کشورها]] [[Category:کشورها]]

ایرلند - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahraabi در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳