Shahraabi در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

ایزوتوپ (isotope) هریک از دو یا چند اتم با عدد اتمی<ref>atomic number</ref> یا تعداد پروتون<ref>proton</ref> یکسان، و جرم اتمی<ref>atomic mass</ref> متفاوت. در این حالت، تعداد نوترون<ref>neutron</ref>۴های این اتم‌ها با هم تفاوت دارد (← [[جرم_اتمی|جرم اتمی نسبی]]<ref>relative atomic mass</ref>). ایزوتوپ‌ها ممکن است پایدار<ref>stable</ref> یا پرتوزا<ref>radioactive</ref> باشند (← [[پرتو_ایزوتوپ|پرتوایزوتوپ]]<ref>radioisotope</ref>)، در طبیعت وجود داشته باشند، یا مصنوعاً تولید شوند. مثلاً، هیدروژن علاوه‌بر ایزوتوپ پایدار ۱H دارای ایزوتوپ‌های ۲H (دوتریوم<ref>deuterium</ref>) و ۳H (تریتیوم<ref>tritium</ref>) است. این اصطلاح را شیمی‌دان انگلیسی، فردریک سودی<ref>Soddy, Frederick</ref>، پژوهشگر پیشگام در زمینۀ فروپاشی اتمی<ref>atomic disintegration</ref>، وضع کرد. عناصری که در انتها و پایین جدول تناوبی<ref>periodic table</ref> قرار دارند، اتم‌هایی با تعداد پروتون و نوترون‌های تقریباً یکسان هستند. به این عناصر ایزوتوپ‌های پایدار<ref>stable isotope</ref>می‌گویند. ایزوتوپ‌های پایدار اُکسیژن عبارت‌اند از ۱۶O، ۱۷O، ۱۸O و ایزوتوپ‌های پایدار کربُن<ref>carbon</ref> عبارت‌اند از ۱۲C و ۱۴C. در عناصری با جرم اتمی زیاد، تعداد نوترون بسیار بیشتر از تعداد پروتون‌هاست و به همین سبب پایداری کمتری دارند. این ایزوتوپ‌ها بیشتر از طریق پرتوزایی در معرض واپاشی‌اند. دو نمونه از این ایزوتوپ‌ها عبارت‌اند از ۲۳۸U (اورانیومِ<ref>uranium</ref> ۲۳۸) و ۶۰Co'''‌''' (کبالتِ<ref>cobalt</ref> ۶۰). در شتاب‌دهندۀ سیکلوترونی<ref>cyclotron accelerator</ref>، با استفاده از هدف چرخانی که با آب خنک می‌شود، ایزوتوپ تولید می‌کنند. ایزوتوپ‌های تولید شده عبارت‌اند از گالیومِ<ref>gallium</ref> ۶۷، با نیم‌عمر<ref>half-life</ref> ۷۸ ساعت، و ایندیومِ<ref>indium</ref> ۱۱۱، با نیم‌عمر ۶۷ ساعت. با تابش‌دهی گسترده به‌مدت ۱۵۰ ساعت، می‌توان سدیومِ<ref>sodium</ref> ۲۲، کبالتِ ۵۷، و کادمیومِ<ref>cadmium</ref> ۱۰۹ نیز تولید کرد که نیم‌عمر همۀ آن‌ها بیش از ۱۵۰ ساعت است.

 

----

[[Category:فیزیک و مکانیک]] [[Category:شاخه ها، تجهیزات و تاسیسات]]

ایزوتوپ - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahraabi در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳