https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9_%D8%AE%D8%B1%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86 2026-05-14T08:04:21Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9_%D8%AE%D8%B1%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=2010243991&oldid=prev 2025-06-07T12:46:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بابک‌ خُرّم‌دین ( - ۲۲۳ق)&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بابک‌ خُرّم‌دین ( - ۲۲۳ق)&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 12005500.jpg | بندانگشتی|بابک‌ خُرّم‌دين]]&lt;p&gt;رهبر فرقۀ خرم‌دینان و انقلابی نامدار آذربایجان در دورۀ [[مأمون عباسی|مأمون]] و [[معتصم عباسی (۱۸۰/۱۷۹ـ سامرا ۲۲۷ق)|معتصم]]، خلفای عَباسی. [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق ( ـ۳۸۵ق)|ابن ‌ندیم]] از قول واقِد بن عَمرو تمیمی می‌نویسد: پدر بابک روغن‌فروشی از مداین بود که به آذربایجان آمد و در دهکدۀ بِلال‌آباد مِیمَد اقامت گزید. در یکی از سفرهایش به کوه سبلان به‌دست دشمنی قدیمی کشته شد. مادر بابک ناگزیر برای دایگی در خانه‌های مردم کار می‌کرد؛ در این هنگام در کوهستان بَذّ، در قلب آذربایجان، دو تن بر سر ریاست بر خُرم‌دینان با هم در ستیز بودند: یکی جاویدان پسر سَهرَک و دیگری به کنیۀ ابوعِمران. جاویدان استاد بابک بود. پس از چندی میان ابوعمران و جاویدان جنگ برخاست. ابوعمران در دم کشته شد؛ اما جاویدان از زخمی که برداشته بود پس از سه روز درگذشت. زن جاویدان موفق شد بابک را رئیس خرم‌دینان کند. برآمدن بابک را باید اوج رستاخیز سیاسی و مذهبی خرم‌دینان پرجنب‌وجوش و دیرپا به‌شمار آورد. [[سعید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفیسی</del>|سعید نَفیسی]]، بابک را اهل تَبریز دانسته است. بابک خود را خون‌خواه و کین‌ستان [[ابومسلم خراسانی (۱۰۰ـ۱۳۷ق)|ابومسلم خراسانی]] معرفی می‌کرد. شماری بابک را شیعۀ علی‌ بن ابی‌طالب (ع) و نهضت او را علوی پنداشته‌اند، در حالی‌که بابک خود از میان خرم‌دینان برخاسته و آرمان خود را در چارچوب آرمان خرم‌دینان تعریف کرده است؛ معمولاً نهضت خرم‌دینی با بابک خرم‌دین مترادف شده است. بابک کمابیش بیست سال با خلافت عباسی و حاکمیت بغداد در ستیز بود. گزارش [[محمد بن جریر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبری</del>|طَبَری]] دربارۀ بابک، کهن‌ترین خبری است که از او در دست است. معتصم عباسی پس از رایزنی بر آن شد [[افشین]] را، که از ماوراءالنهر و یکی از سرداران خراسان بود، مأمور رویارویی با بابک کند؛ آن‌گاه او را با سپاه و سردارانی روانۀ آذربایجان کرد. افشین نخست در کوهستان‌های سر راه، دهقانی به نام مُحَمَد بن البَعیث را که با بابک در تفاهم بود مطیع خود کرد و سپس او را به همکاری علیه بابک برانگیخت. پس از نبردی دیگر میان سپاه دو طرف، خود بابک به میدان جنگ آمد. پس از جنگ و گریزهای بسیار، افشین کاری از پیش نمی‌برد و درمانده می‌شود؛ تا آن‌که خلیفۀ عباسی، سرداری ترک به نام بوغا خان را به نبرد بابک می‌فرستد و بوغا خان موفق می‌شود قلعۀ بابک را تصرف کند. سندباد یا سنباط اَرمنی، حاکم دست‌نشاندۀ خلیفۀ عباسی در اَرمنیه، به بابک پیام می‌فرستد که به او پناهنده شود. بابک به نزد سنباط ارمنی می‌رود؛ اما سنباط خیانت کرده و او را دست بسته تحویل خلیفۀ عباسی می‌دهد؛ و سرانجام شب پنج‌شنبه سوم صفر ۲۲۳ق پس از گذشتن چهارماه از اسارت، بابک همراه برادرش به سامرِه نزد معتصم برده می‌شود و به‌فرمان خلیفۀ عباسی دست و پایش را می‌برند تا کشته شود.&lt;/p&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 12005500.jpg | بندانگشتی|بابک‌ خُرّم‌دين]]&lt;p&gt;رهبر فرقۀ خرم‌دینان و انقلابی نامدار آذربایجان در دورۀ [[مأمون عباسی|مأمون]] و [[معتصم عباسی (۱۸۰/۱۷۹ـ سامرا ۲۲۷ق)|معتصم]]، خلفای عَباسی. [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق ( ـ۳۸۵ق)|ابن ‌ندیم]] از قول واقِد بن عَمرو تمیمی می‌نویسد: پدر بابک روغن‌فروشی از مداین بود که به آذربایجان آمد و در دهکدۀ بِلال‌آباد مِیمَد اقامت گزید. در یکی از سفرهایش به کوه سبلان به‌دست دشمنی قدیمی کشته شد. مادر بابک ناگزیر برای دایگی در خانه‌های مردم کار می‌کرد؛ در این هنگام در کوهستان بَذّ، در قلب آذربایجان، دو تن بر سر ریاست بر خُرم‌دینان با هم در ستیز بودند: یکی جاویدان پسر سَهرَک و دیگری به کنیۀ ابوعِمران. جاویدان استاد بابک بود. پس از چندی میان ابوعمران و جاویدان جنگ برخاست. ابوعمران در دم کشته شد؛ اما جاویدان از زخمی که برداشته بود پس از سه روز درگذشت. زن جاویدان موفق شد بابک را رئیس خرم‌دینان کند. برآمدن بابک را باید اوج رستاخیز سیاسی و مذهبی خرم‌دینان پرجنب‌وجوش و دیرپا به‌شمار آورد. [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفیسی، </ins>سعید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(تهران ۱۲۷۴ـ همان جا ۱۳۴۵ش)</ins>|سعید نَفیسی]]، بابک را اهل تَبریز دانسته است. بابک خود را خون‌خواه و کین‌ستان [[ابومسلم خراسانی (۱۰۰ـ۱۳۷ق)|ابومسلم خراسانی]] معرفی می‌کرد. شماری بابک را شیعۀ علی‌ بن ابی‌طالب (ع) و نهضت او را علوی پنداشته‌اند، در حالی‌که بابک خود از میان خرم‌دینان برخاسته و آرمان خود را در چارچوب آرمان خرم‌دینان تعریف کرده است؛ معمولاً نهضت خرم‌دینی با بابک خرم‌دین مترادف شده است. بابک کمابیش بیست سال با خلافت عباسی و حاکمیت بغداد در ستیز بود. گزارش [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبری، </ins>محمد بن جریر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(آمل ۲۲۴ـ بغداد ۳۱۰ق)</ins>|طَبَری]] دربارۀ بابک، کهن‌ترین خبری است که از او در دست است. معتصم عباسی پس از رایزنی بر آن شد [[افشین]] را، که از ماوراءالنهر و یکی از سرداران خراسان بود، مأمور رویارویی با بابک کند؛ آن‌گاه او را با سپاه و سردارانی روانۀ آذربایجان کرد. افشین نخست در کوهستان‌های سر راه، دهقانی به نام مُحَمَد بن البَعیث را که با بابک در تفاهم بود مطیع خود کرد و سپس او را به همکاری علیه بابک برانگیخت. پس از نبردی دیگر میان سپاه دو طرف، خود بابک به میدان جنگ آمد. پس از جنگ و گریزهای بسیار، افشین کاری از پیش نمی‌برد و درمانده می‌شود؛ تا آن‌که خلیفۀ عباسی، سرداری ترک به نام بوغا خان را به نبرد بابک می‌فرستد و بوغا خان موفق می‌شود قلعۀ بابک را تصرف کند. سندباد یا سنباط اَرمنی، حاکم دست‌نشاندۀ خلیفۀ عباسی در اَرمنیه، به بابک پیام می‌فرستد که به او پناهنده شود. بابک به نزد سنباط ارمنی می‌رود؛ اما سنباط خیانت کرده و او را دست بسته تحویل خلیفۀ عباسی می‌دهد؛ و سرانجام شب پنج‌شنبه سوم صفر ۲۲۳ق پس از گذشتن چهارماه از اسارت، بابک همراه برادرش به سامرِه نزد معتصم برده می‌شود و به‌فرمان خلیفۀ عباسی دست و پایش را می‌برند تا کشته شود.&lt;/p&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--12005500--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--12005500--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9_%D8%AE%D8%B1%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=2010234079&oldid=prev 2025-05-05T04:18:05Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بابک‌ خُرّم‌دین ( - ۲۲۳ق)&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بابک‌ خُرّم‌دین ( - ۲۲۳ق)&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 12005500.jpg | بندانگشتی|بابک‌ خُرّم‌دين]]&lt;p&gt;رهبر فرقۀ خرم‌دینان و انقلابی نامدار آذربایجان در دورۀ [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مامون </del>عباسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(۱۷۰ـ۲۱۸ق)</del>|مأمون]] و [[معتصم عباسی (۱۸۰/۱۷۹ـ سامرا ۲۲۷ق)|معتصم]]، خلفای عَباسی. [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق ( ـ۳۸۵ق)|ابن ‌ندیم]] از قول واقِد بن عَمرو تمیمی می‌نویسد: پدر بابک روغن‌فروشی از مداین بود که به آذربایجان آمد و در دهکدۀ بِلال‌آباد مِیمَد اقامت گزید. در یکی از سفرهایش به کوه سبلان به‌دست دشمنی قدیمی کشته شد. مادر بابک ناگزیر برای دایگی در خانه‌های مردم کار می‌کرد؛ در این هنگام در کوهستان بَذّ، در قلب آذربایجان، دو تن بر سر ریاست بر خُرم‌دینان با هم در ستیز بودند: یکی جاویدان پسر سَهرَک و دیگری به کنیۀ ابوعِمران. جاویدان استاد بابک بود. پس از چندی میان ابوعمران و جاویدان جنگ برخاست. ابوعمران در دم کشته شد؛ اما جاویدان از زخمی که برداشته بود پس از سه روز درگذشت. زن جاویدان موفق شد بابک را رئیس خرم‌دینان کند. برآمدن بابک را باید اوج رستاخیز سیاسی و مذهبی خرم‌دینان پرجنب‌وجوش و دیرپا به‌شمار آورد. [[سعید نفیسی|سعید نَفیسی]]، بابک را اهل تَبریز دانسته است. بابک خود را خون‌خواه و کین‌ستان [[ابومسلم خراسانی (۱۰۰ـ۱۳۷ق)|ابومسلم خراسانی]] معرفی می‌کرد. شماری بابک را شیعۀ علی‌ بن ابی‌طالب (ع) و نهضت او را علوی پنداشته‌اند، در حالی‌که بابک خود از میان خرم‌دینان برخاسته و آرمان خود را در چارچوب آرمان خرم‌دینان تعریف کرده است؛ معمولاً نهضت خرم‌دینی با بابک خرم‌دین مترادف شده است. بابک کمابیش بیست سال با خلافت عباسی و حاکمیت بغداد در ستیز بود. گزارش [[محمد بن جریر طبری|طَبَری]] دربارۀ بابک، کهن‌ترین خبری است که از او در دست است. معتصم عباسی پس از رایزنی بر آن شد [[افشین]] را، که از ماوراءالنهر و یکی از سرداران خراسان بود، مأمور رویارویی با بابک کند؛ آن‌گاه او را با سپاه و سردارانی روانۀ آذربایجان کرد. افشین نخست در کوهستان‌های سر راه، دهقانی به نام مُحَمَد بن البَعیث را که با بابک در تفاهم بود مطیع خود کرد و سپس او را به همکاری علیه بابک برانگیخت. پس از نبردی دیگر میان سپاه دو طرف، خود بابک به میدان جنگ آمد. پس از جنگ و گریزهای بسیار، افشین کاری از پیش نمی‌برد و درمانده می‌شود؛ تا آن‌که خلیفۀ عباسی، سرداری ترک به نام بوغا خان را به نبرد بابک می‌فرستد و بوغا خان موفق می‌شود قلعۀ بابک را تصرف کند. سندباد یا سنباط اَرمنی، حاکم دست‌نشاندۀ خلیفۀ عباسی در اَرمنیه، به بابک پیام می‌فرستد که به او پناهنده شود. بابک به نزد سنباط ارمنی می‌رود؛ اما سنباط خیانت کرده و او را دست بسته تحویل خلیفۀ عباسی می‌دهد؛ و سرانجام شب پنج‌شنبه سوم صفر ۲۲۳ق پس از گذشتن چهارماه از اسارت، بابک همراه برادرش به سامرِه نزد معتصم برده می‌شود و به‌فرمان خلیفۀ عباسی دست و پایش را می‌برند تا کشته شود.&lt;/p&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 12005500.jpg | بندانگشتی|بابک‌ خُرّم‌دين]]&lt;p&gt;رهبر فرقۀ خرم‌دینان و انقلابی نامدار آذربایجان در دورۀ [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مأمون </ins>عباسی|مأمون]] و [[معتصم عباسی (۱۸۰/۱۷۹ـ سامرا ۲۲۷ق)|معتصم]]، خلفای عَباسی. [[ابن ندیم، محمد بن اسحاق ( ـ۳۸۵ق)|ابن ‌ندیم]] از قول واقِد بن عَمرو تمیمی می‌نویسد: پدر بابک روغن‌فروشی از مداین بود که به آذربایجان آمد و در دهکدۀ بِلال‌آباد مِیمَد اقامت گزید. در یکی از سفرهایش به کوه سبلان به‌دست دشمنی قدیمی کشته شد. مادر بابک ناگزیر برای دایگی در خانه‌های مردم کار می‌کرد؛ در این هنگام در کوهستان بَذّ، در قلب آذربایجان، دو تن بر سر ریاست بر خُرم‌دینان با هم در ستیز بودند: یکی جاویدان پسر سَهرَک و دیگری به کنیۀ ابوعِمران. جاویدان استاد بابک بود. پس از چندی میان ابوعمران و جاویدان جنگ برخاست. ابوعمران در دم کشته شد؛ اما جاویدان از زخمی که برداشته بود پس از سه روز درگذشت. زن جاویدان موفق شد بابک را رئیس خرم‌دینان کند. برآمدن بابک را باید اوج رستاخیز سیاسی و مذهبی خرم‌دینان پرجنب‌وجوش و دیرپا به‌شمار آورد. [[سعید نفیسی|سعید نَفیسی]]، بابک را اهل تَبریز دانسته است. بابک خود را خون‌خواه و کین‌ستان [[ابومسلم خراسانی (۱۰۰ـ۱۳۷ق)|ابومسلم خراسانی]] معرفی می‌کرد. شماری بابک را شیعۀ علی‌ بن ابی‌طالب (ع) و نهضت او را علوی پنداشته‌اند، در حالی‌که بابک خود از میان خرم‌دینان برخاسته و آرمان خود را در چارچوب آرمان خرم‌دینان تعریف کرده است؛ معمولاً نهضت خرم‌دینی با بابک خرم‌دین مترادف شده است. بابک کمابیش بیست سال با خلافت عباسی و حاکمیت بغداد در ستیز بود. گزارش [[محمد بن جریر طبری|طَبَری]] دربارۀ بابک، کهن‌ترین خبری است که از او در دست است. معتصم عباسی پس از رایزنی بر آن شد [[افشین]] را، که از ماوراءالنهر و یکی از سرداران خراسان بود، مأمور رویارویی با بابک کند؛ آن‌گاه او را با سپاه و سردارانی روانۀ آذربایجان کرد. افشین نخست در کوهستان‌های سر راه، دهقانی به نام مُحَمَد بن البَعیث را که با بابک در تفاهم بود مطیع خود کرد و سپس او را به همکاری علیه بابک برانگیخت. پس از نبردی دیگر میان سپاه دو طرف، خود بابک به میدان جنگ آمد. پس از جنگ و گریزهای بسیار، افشین کاری از پیش نمی‌برد و درمانده می‌شود؛ تا آن‌که خلیفۀ عباسی، سرداری ترک به نام بوغا خان را به نبرد بابک می‌فرستد و بوغا خان موفق می‌شود قلعۀ بابک را تصرف کند. سندباد یا سنباط اَرمنی، حاکم دست‌نشاندۀ خلیفۀ عباسی در اَرمنیه، به بابک پیام می‌فرستد که به او پناهنده شود. بابک به نزد سنباط ارمنی می‌رود؛ اما سنباط خیانت کرده و او را دست بسته تحویل خلیفۀ عباسی می‌دهد؛ و سرانجام شب پنج‌شنبه سوم صفر ۲۲۳ق پس از گذشتن چهارماه از اسارت، بابک همراه برادرش به سامرِه نزد معتصم برده می‌شود و به‌فرمان خلیفۀ عباسی دست و پایش را می‌برند تا کشته شود.&lt;/p&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--12005500--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--12005500--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9_%D8%AE%D8%B1%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=2010150051&oldid=prev 2023-07-22T20:26:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بابک‌ خُرّم‌دین ( <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ـ۲۲۳ق</del>)&lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بابک‌ خُرّم‌دین ( <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- ۲۲۳ق</ins>)&lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 12005500.jpg | بندانگشتی|بابک‌ خُرّم‌دين]]&lt;p&gt;رهبر فرقۀ خرم‌دینان و انقلابی نامدار آذربایجان در دورۀ مأمون و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معتصم، </del>خلفای عَباسی. ابن ‌ندیم از قول واقِد بن عَمرو تمیمی می‌نویسد: پدر بابک روغن‌فروشی از مداین بود که به آذربایجان آمد و در دهکدۀ بِلال‌آباد مِیمَد اقامت گزید. در یکی از سفرهایش به کوه سبلان به‌دست دشمنی قدیمی کشته شد. مادر بابک ناگزیر برای دایگی در خانه‌های مردم کار می‌کرد؛ در این هنگام در کوهستان بَذّ، در قلب آذربایجان، دو تن بر سر ریاست بر خُرم‌دینان با هم در ستیز بودند: یکی جاویدان پسر سَهرَک و دیگری به کنیۀ ابوعِمران. جاویدان استاد بابک بود. پس از چندی میان ابوعمران و جاویدان جنگ برخاست. ابوعمران در دم کشته شد؛ اما جاویدان از زخمی که برداشته بود پس از سه روز درگذشت. زن جاویدان موفق شد بابک را رئیس خرم‌دینان کند. برآمدن بابک را باید اوج رستاخیز سیاسی و مذهبی خرم‌دینان پرجنب‌وجوش و دیرپا به‌شمار آورد. سعید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نَفیسی، </del>بابک را اهل تَبریز دانسته است. بابک خود را خون‌خواه و کین‌ستان ابومسلم خراسانی معرفی می‌کرد. شماری بابک را شیعۀ علی‌ بن ابی‌طالب (ع) و نهضت او را علوی پنداشته‌اند، در حالی‌که بابک خود از میان خرم‌دینان برخاسته و آرمان خود را در چارچوب آرمان خرم‌دینان تعریف کرده است؛ معمولاً نهضت خرم‌دینی با بابک خرم‌دین مترادف شده است. بابک کمابیش بیست سال با خلافت عباسی و حاکمیت بغداد در ستیز بود. گزارش طَبَری دربارۀ بابک، کهن‌ترین خبری است که از او در دست است. معتصم عباسی پس از رایزنی بر آن شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اَفشین </del>را، که از ماوراءالنهر و یکی از سرداران خراسان بود، مأمور رویارویی با بابک کند؛ آن‌گاه او را با سپاه و سردارانی روانۀ آذربایجان کرد. افشین نخست در کوهستان‌های سر راه، دهقانی به نام مُحَمَد بن البَعیث را که با بابک در تفاهم بود مطیع خود کرد و سپس او را به همکاری علیه بابک برانگیخت. پس از نبردی دیگر میان سپاه دو طرف، خود بابک به میدان جنگ آمد. پس از جنگ و گریزهای بسیار، افشین کاری از پیش نمی‌برد و درمانده می‌شود؛ تا آن‌که خلیفۀ عباسی، سرداری ترک به نام بوغا خان را به نبرد بابک می‌فرستد و بوغا خان موفق می‌شود قلعۀ بابک را تصرف کند. سندباد یا سنباط اَرمنی، حاکم دست‌نشاندۀ خلیفۀ عباسی در اَرمنیه، به بابک پیام می‌فرستد که به او پناهنده شود. بابک به نزد سنباط ارمنی می‌رود؛ اما سنباط خیانت کرده و او را دست بسته تحویل خلیفۀ عباسی می‌دهد؛ و سرانجام شب پنج‌شنبه سوم صفر ۲۲۳ق پس از گذشتن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهار ماه </del>از اسارت، بابک همراه برادرش به سامرِه نزد معتصم برده می‌شود و به‌فرمان خلیفۀ عباسی دست و پایش را می‌برند تا کشته شود.&lt;/p&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 12005500.jpg | بندانگشتی|بابک‌ خُرّم‌دين]]&lt;p&gt;رهبر فرقۀ خرم‌دینان و انقلابی نامدار آذربایجان در دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مامون عباسی (۱۷۰ـ۲۱۸ق)|</ins>مأمون<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[معتصم عباسی (۱۸۰/۱۷۹ـ سامرا ۲۲۷ق)|معتصم]]، </ins>خلفای عَباسی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابن ندیم، محمد بن اسحاق ( ـ۳۸۵ق)|</ins>ابن ‌ندیم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از قول واقِد بن عَمرو تمیمی می‌نویسد: پدر بابک روغن‌فروشی از مداین بود که به آذربایجان آمد و در دهکدۀ بِلال‌آباد مِیمَد اقامت گزید. در یکی از سفرهایش به کوه سبلان به‌دست دشمنی قدیمی کشته شد. مادر بابک ناگزیر برای دایگی در خانه‌های مردم کار می‌کرد؛ در این هنگام در کوهستان بَذّ، در قلب آذربایجان، دو تن بر سر ریاست بر خُرم‌دینان با هم در ستیز بودند: یکی جاویدان پسر سَهرَک و دیگری به کنیۀ ابوعِمران. جاویدان استاد بابک بود. پس از چندی میان ابوعمران و جاویدان جنگ برخاست. ابوعمران در دم کشته شد؛ اما جاویدان از زخمی که برداشته بود پس از سه روز درگذشت. زن جاویدان موفق شد بابک را رئیس خرم‌دینان کند. برآمدن بابک را باید اوج رستاخیز سیاسی و مذهبی خرم‌دینان پرجنب‌وجوش و دیرپا به‌شمار آورد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سعید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفیسی|سعید نَفیسی]]، </ins>بابک را اهل تَبریز دانسته است. بابک خود را خون‌خواه و کین‌ستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابومسلم خراسانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(۱۰۰ـ۱۳۷ق)|ابومسلم خراسانی]] </ins>معرفی می‌کرد. شماری بابک را شیعۀ علی‌ بن ابی‌طالب (ع) و نهضت او را علوی پنداشته‌اند، در حالی‌که بابک خود از میان خرم‌دینان برخاسته و آرمان خود را در چارچوب آرمان خرم‌دینان تعریف کرده است؛ معمولاً نهضت خرم‌دینی با بابک خرم‌دین مترادف شده است. بابک کمابیش بیست سال با خلافت عباسی و حاکمیت بغداد در ستیز بود. گزارش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمد بن جریر طبری|</ins>طَبَری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دربارۀ بابک، کهن‌ترین خبری است که از او در دست است. معتصم عباسی پس از رایزنی بر آن شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[افشین]] </ins>را، که از ماوراءالنهر و یکی از سرداران خراسان بود، مأمور رویارویی با بابک کند؛ آن‌گاه او را با سپاه و سردارانی روانۀ آذربایجان کرد. افشین نخست در کوهستان‌های سر راه، دهقانی به نام مُحَمَد بن البَعیث را که با بابک در تفاهم بود مطیع خود کرد و سپس او را به همکاری علیه بابک برانگیخت. پس از نبردی دیگر میان سپاه دو طرف، خود بابک به میدان جنگ آمد. پس از جنگ و گریزهای بسیار، افشین کاری از پیش نمی‌برد و درمانده می‌شود؛ تا آن‌که خلیفۀ عباسی، سرداری ترک به نام بوغا خان را به نبرد بابک می‌فرستد و بوغا خان موفق می‌شود قلعۀ بابک را تصرف کند. سندباد یا سنباط اَرمنی، حاکم دست‌نشاندۀ خلیفۀ عباسی در اَرمنیه، به بابک پیام می‌فرستد که به او پناهنده شود. بابک به نزد سنباط ارمنی می‌رود؛ اما سنباط خیانت کرده و او را دست بسته تحویل خلیفۀ عباسی می‌دهد؛ و سرانجام شب پنج‌شنبه سوم صفر ۲۲۳ق پس از گذشتن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارماه </ins>از اسارت، بابک همراه برادرش به سامرِه نزد معتصم برده می‌شود و به‌فرمان خلیفۀ عباسی دست و پایش را می‌برند تا کشته شود.&lt;/p&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--12005500--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--12005500--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div></td></tr> </table>

Reza rouzbahani https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9_%D8%AE%D8%B1%D9%85_%D8%AF%DB%8C%D9%86&diff=1194412&oldid=prev 2019-07-24T05:23:50Z

<p>جایگزینی متن - &#039;\\1&#039; به &#039;&lt;!--1&#039;</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> بابک‌ خُرّم‌دین ( ـ۲۲۳ق)&lt;br&gt;<br /> [[پرونده: 12005500.jpg | بندانگشتی|بابک‌ خُرّم‌دين]]&lt;p&gt;رهبر فرقۀ خرم‌دینان و انقلابی نامدار آذربایجان در دورۀ مأمون و معتصم، خلفای عَباسی. ابن ‌ندیم از قول واقِد بن عَمرو تمیمی می‌نویسد: پدر بابک روغن‌فروشی از مداین بود که به آذربایجان آمد و در دهکدۀ بِلال‌آباد مِیمَد اقامت گزید. در یکی از سفرهایش به کوه سبلان به‌دست دشمنی قدیمی کشته شد. مادر بابک ناگزیر برای دایگی در خانه‌های مردم کار می‌کرد؛ در این هنگام در کوهستان بَذّ، در قلب آذربایجان، دو تن بر سر ریاست بر خُرم‌دینان با هم در ستیز بودند: یکی جاویدان پسر سَهرَک و دیگری به کنیۀ ابوعِمران. جاویدان استاد بابک بود. پس از چندی میان ابوعمران و جاویدان جنگ برخاست. ابوعمران در دم کشته شد؛ اما جاویدان از زخمی که برداشته بود پس از سه روز درگذشت. زن جاویدان موفق شد بابک را رئیس خرم‌دینان کند. برآمدن بابک را باید اوج رستاخیز سیاسی و مذهبی خرم‌دینان پرجنب‌وجوش و دیرپا به‌شمار آورد. سعید نَفیسی، بابک را اهل تَبریز دانسته است. بابک خود را خون‌خواه و کین‌ستان ابومسلم خراسانی معرفی می‌کرد. شماری بابک را شیعۀ علی‌ بن ابی‌طالب (ع) و نهضت او را علوی پنداشته‌اند، در حالی‌که بابک خود از میان خرم‌دینان برخاسته و آرمان خود را در چارچوب آرمان خرم‌دینان تعریف کرده است؛ معمولاً نهضت خرم‌دینی با بابک خرم‌دین مترادف شده است. بابک کمابیش بیست سال با خلافت عباسی و حاکمیت بغداد در ستیز بود. گزارش طَبَری دربارۀ بابک، کهن‌ترین خبری است که از او در دست است. معتصم عباسی پس از رایزنی بر آن شد اَفشین را، که از ماوراءالنهر و یکی از سرداران خراسان بود، مأمور رویارویی با بابک کند؛ آن‌گاه او را با سپاه و سردارانی روانۀ آذربایجان کرد. افشین نخست در کوهستان‌های سر راه، دهقانی به نام مُحَمَد بن البَعیث را که با بابک در تفاهم بود مطیع خود کرد و سپس او را به همکاری علیه بابک برانگیخت. پس از نبردی دیگر میان سپاه دو طرف، خود بابک به میدان جنگ آمد. پس از جنگ و گریزهای بسیار، افشین کاری از پیش نمی‌برد و درمانده می‌شود؛ تا آن‌که خلیفۀ عباسی، سرداری ترک به نام بوغا خان را به نبرد بابک می‌فرستد و بوغا خان موفق می‌شود قلعۀ بابک را تصرف کند. سندباد یا سنباط اَرمنی، حاکم دست‌نشاندۀ خلیفۀ عباسی در اَرمنیه، به بابک پیام می‌فرستد که به او پناهنده شود. بابک به نزد سنباط ارمنی می‌رود؛ اما سنباط خیانت کرده و او را دست بسته تحویل خلیفۀ عباسی می‌دهد؛ و سرانجام شب پنج‌شنبه سوم صفر ۲۲۳ق پس از گذشتن چهار ماه از اسارت، بابک همراه برادرش به سامرِه نزد معتصم برده می‌شود و به‌فرمان خلیفۀ عباسی دست و پایش را می‌برند تا کشته شود.&lt;/p&gt;<br /> &lt;br&gt;&lt;!--12005500--&gt;<br /> [[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]<br /> [[رده:میترائیسم – مانویت و سایر دین های ایران]]</div>

DaneshGostar