باروک - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۷

2025-10-20T05:37:21Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۷
خط ۲:		خط ۲:
	باروک (baroque)<br />		باروک (baroque)<br />
	[[File:12042600-1.jpg\|thumb\|کلیسای سانتا ماریا دلّا ویتّوریا\|جایگزین=]]		[[File:12042600-1.jpg\|thumb\|کلیسای سانتا ماریا دلّا ویتّوریا\|جایگزین=]]
	سبکی در هنرهای بصری، معماری، و موسیقی، که در ~~۱۶۰۰ـ۱۷۵۰~~ در اروپا رواج یافت، و به‌‌طور کلی سبکی پراحساس، پرزرق‌وبرق، و پرتحرّک بود. این شیوه~~ ~~برای تأثیر مستقیم بر عواطف، از جلوه‌های ظریفی سود می‌جست. در برخی از شاخص‌ترین آثار باروک همچون نمازخانۀ کورنارو<ref>Cornaro Chapel </ref>~~ ~~اثر برنینی<ref>Bernini </ref>~~ ~~(در کلیسای سانتا ماریا دلّا ویتّوریا<ref>Sta Maria della Vittoria </ref>، رم)، دربرگیرندۀ مجسمۀ مشهور ''خلسۀ قدیسه تِرِزا<ref>Ecstasy of St Theresa</ref>''~~ ~~(~~۱۶۴۵ـ۱۶۵۲~~) نقاشی، مجسمه‌سازی، معماری و تزیینات، جلوۀ نمایشی یگانه‌ای را پدید آورده‌اند. بسیاری از شاهکارهای باروک در کلیساها و کاخ‌های رم آفریده شدند، اما این سبک در اندک زمانی سرتاسر اروپا را فراگرفت، و به‌‌تدریج دستخوش تحوّل شد. اصطلاح باروک در مورد موسیقی و ادبیات این دوره نیز به ‌کار رفته، ولی در این حوزه‌ها معنای چندان روشنی نداشته، و بیشتر برحسب عنوان‌گذاری بوده است تا نشان‌دهندۀ نوعی سبک.		سبکی در هنرهای بصری، معماری، و موسیقی، که در ۱۶۰۰ـ۱۷۵۰م در اروپا رواج یافت، و به‌‌طور کلی سبکی پراحساس، پرزرق‌وبرق، و پرتحرّک بود. این شیوه برای تأثیر مستقیم بر عواطف، از جلوه‌های ظریفی سود می‌جست. در برخی از شاخص‌ترین آثار باروک همچون نمازخانۀ کورنارو<ref>Cornaro Chapel </ref> اثر [[برنینی، جانلورنتسو (۱۵۹۸ـ۱۶۸۰)\|برنینی]]<ref>Bernini </ref> (در کلیسای سانتا ماریا دلّا ویتّوریا<ref>Sta Maria della Vittoria </ref>، رم)، دربرگیرندۀ مجسمۀ مشهور ''خلسۀ قدیسه تِرِزا<ref>Ecstasy of St Theresa</ref>'' (۱۶۴۵ـ۱۶۵۲م) نقاشی، مجسمه‌سازی، معماری و تزیینات، جلوۀ نمایشی یگانه‌ای را پدید آورده‌اند. بسیاری از شاهکارهای باروک در کلیساها و کاخ‌های رم آفریده شدند، اما این سبک در اندک زمانی سرتاسر اروپا را فراگرفت، و به‌‌تدریج دستخوش تحوّل شد. اصطلاح باروک در مورد موسیقی و ادبیات این دوره نیز به ‌کار رفته، ولی در این حوزه‌ها معنای چندان روشنی نداشته، و بیشتر برحسب عنوان‌گذاری بوده است تا نشان‌دهندۀ نوعی سبک.

	'''معماری'''. باروک در معماری همچون طغیانی دربرابر قراردادهای خشک کلاسی‌سیسم<ref>classicism </ref>~~ ~~رنسانس<ref>Renaissance </ref>~~ ~~ایتالیا شکل گرفت. خط‌های راست جای خود را به خطوط منحنی و شکسته دادند؛ تزیینات اهمیت و ظرافت بیشتری یافتند؛ فضاها پیچیده‌تر شدند، و به‌‌سبب بهره‌برداری از سایه‌روشن‌های نمایشی جلوۀ بیشتری یافتند. بیشتر طرح‌ها مقیاس‌های بزرگ‌تری پیدا کردند؛ میدانی که برنینی برای کلیسای سان‌پیِترو<ref>St Peter’s Basilica</ref>~~ ~~در رم ساخت، از آن جمله است. برجسته‌ترین معماران باروک عبارت بودند از جووانّی لورنتسو برنینی<ref>Giovanni Lorenzo Bernini</ref>، فرانچسکو بورّومینی<ref>Francesco Borromini</ref>، پیِترو دا کورتونا<ref>Pietro da Cortona</ref>، بالداسّاره لونگِنا<ref>Baldassare Longhena</ref>، و جووانّی گوارینی<ref>Giovanni Guarini</ref>~~ ~~در ایتالیا؛ لوئی لو وُو<ref>Louis Le Vau</ref>، و ژول آردوئن مانسار<ref>Jules Hardouin Mansart</ref>~~ ~~در ~~فرانسه؛~~ و کریستوفر رِن<ref>Christopher Wren</ref>، نیکلاس هاکسمور<ref>Nicholas Hawksmoor</ref>، و جان وَنبرو<ref>John Vanbrugh</ref>~~ ~~در انگلستان.		'''معماری'''. باروک در معماری همچون طغیانی دربرابر قراردادهای خشک [[کلاسی سیسم\|کلاسی‌سیسم]]<ref>classicism </ref> رنسانس<ref>Renaissance </ref> [[ایتالیا]] شکل گرفت. خط‌های راست جای خود را به خطوط منحنی و شکسته دادند؛ تزیینات اهمیت و ظرافت بیشتری یافتند؛ فضاها پیچیده‌تر شدند، و به‌‌سبب بهره‌برداری از سایه‌روشن‌های نمایشی جلوۀ بیشتری یافتند. بیشتر طرح‌ها مقیاس‌های بزرگ‌تری پیدا کردند؛ میدانی که برنینی برای [[سان پیترو، کلیسای جامع\|کلیسای سان‌پیِترو]]<ref>St Peter’s Basilica</ref> در رم ساخت، از آن جمله است. برجسته‌ترین معماران باروک عبارت بودند از جووانّی لورنتسو برنینی<ref>Giovanni Lorenzo Bernini</ref>، [[بورومینی، فرانچسکو (۱۵۹۹ـ۱۶۶۷)\|فرانچسکو بورّومینی]]<ref>Francesco Borromini</ref>، [[پیترو دا کورتونا (۱۵۹۶ـ۱۶۶۹)\|پیِترو دا کورتونا]]<ref>Pietro da Cortona</ref>، [[لانگنا، بالداساره\|بالداسّاره لونگِنا]]<ref>Baldassare Longhena</ref>، و جووانّی گوارینی<ref>Giovanni Guarini</ref> در ایتالیا؛ [[لو وو، لوئی\|لوئی لو وُو]]<ref>Louis Le Vau</ref>، و [[مانسار، ژول آردوئن\|ژول آردوئن مانسار]]<ref>Jules Hardouin Mansart</ref> در [[فرانسه]]؛ و [[رن، کریستوفر (۱۶۳۲ـ۱۷۲۳)\|کریستوفر رِن]]<ref>Christopher Wren</ref>، نیکلاس هاکسمور<ref>Nicholas Hawksmoor</ref>، و جان وَنبرو<ref>John Vanbrugh</ref> در [[انگلستان]].

	'''نقـاشی'''. ~~کـاراوادجو~~<ref>Caravaggio</ref>~~ ~~با ~~نـورپردازی جسورانـه~~ و ترکیب‌بندی‌های پرتوانش از نخستین نمایندگان این سبک به‌شمار می‌رود؛ ولی آثار خانوادۀ کارّاتچی<ref>Carracci </ref>~~ ~~و گوئیدو رِنی<ref>Guido Reni</ref>~~ ~~با شیوۀ باروک آغازین<ref>early baroque</ref>~~ ~~قرابت بیشتری داشتند، و با استفاده از تزیینات پرزرق و برق توهم‌آفرین در نقاشی سقف‌ها، صحنه‌های باشکوهی خلق کردند. آثار پیِترو دا کورتونا و ایل گوئرچینو<ref>Il Guercino</ref>، نمونه‌هایی از باروک متعالی<ref>high baroque </ref>اند. سرآمدان باروک عبارت‌ بودند از در فلاندرِ کاتولیک، پیتر پل روبنس<ref>Peter Paul Rubens</ref>~~ ~~و آنتونی وان دایک<ref>Anthony van Dyck</ref>، در اسپانیا دیه‌گو ولاسکز<ref>Diego Velazquez </ref>~~ ~~و خوزه ریبرا<ref>Jose Ribera</ref>، در هلند پروتستان<ref>protestant</ref>، که هنر در میان طبقات متوسط خریدار بیشتری یافته بود تا در کلیسا، رامبرانت<ref>Rembrandt</ref>~~ ~~و ورمیر<ref>Vermeer</ref>~~ ~~و فرانس هالس<ref>Frans Hals</ref>.		'''نقـاشی'''. کاراوادجو<ref>Caravaggio</ref> با نورپردازی جسورانه و ترکیب‌بندی‌های پرتوانش از نخستین نمایندگان این سبک به‌شمار می‌رود؛ ولی آثار خانوادۀ کارّاتچی<ref>Carracci </ref> و [[رنی، گوئیدو\|گوئیدو رِنی]]<ref>Guido Reni</ref> با شیوۀ باروک آغازین<ref>early baroque</ref> قرابت بیشتری داشتند، و با استفاده از تزیینات پرزرق و برق توهم‌آفرین در نقاشی سقف‌ها، صحنه‌های باشکوهی خلق کردند. آثار پیِترو دا کورتونا و ایل گوئرچینو<ref>Il Guercino</ref>، نمونه‌هایی از باروک متعالی<ref>high baroque </ref>اند. سرآمدان باروک عبارت‌ بودند از در فلاندرِ کاتولیک، [[روبنس، پتر پل (۱۵۷۷ـ۱۶۴۰)\|پیتر پل روبنس]]<ref>Peter Paul Rubens</ref> و [[وان دایک، آنتونی (۱۵۹۹ـ۱۶۴۱)\|آنتونی وان دایک]]<ref>Anthony van Dyck</ref>، در [[اسپانیا]] [[ولاسکز، دیه گو رودریگس (۱۵۹۹ـ۱۶۶۰)\|دیه‌گو ولاسکز]]<ref>Diego Velazquez </ref> و خوزه ریبرا<ref>Jose Ribera</ref>، در [[هلند]] [[پروتستان، مذهب\|پروتستان]]<ref>protestant</ref>، که هنر در میان طبقات متوسط خریدار بیشتری یافته بود تا در کلیسا، [[رامبرانت، هارمنس وان راین (۱۶۰۶ـ۱۶۶۹)\|رامبرانت]]<ref>Rembrandt</ref> و [[ورمیر، یان (۱۶۳۲ـ۱۶۷۵)\|ورمیر]]<ref>Vermeer</ref> و [[هالس، فرانس (ح ۱۵۸۱ـ۱۶۶۶)\|فرانس هالس]]<ref>Frans Hals</ref>.

	'''مجسمه‌سازی'''. برنینی استاد مجسمه‌سازی باروک بود، اثرش با نام ''خلسۀ قدیسه ترزا''، نمونۀ ممتازی از احساسات‌نمایی آشکار است. پیِر پوژه<ref>Pierre Puget</ref>~~ ~~و آنتوان کوازووکس<ref>Antoine Coysevox</ref>، هر دو فرانسوی، از دیگر مجسمه‌سازان باروک بودند.		'''مجسمه‌سازی'''. برنینی استاد مجسمه‌سازی باروک بود، اثرش با نام ''خلسۀ قدیسه ترزا''، نمونۀ ممتازی از احساسات‌نمایی آشکار است. پیِر پوژه<ref>Pierre Puget</ref> و آنتوان کوازووکس<ref>Antoine Coysevox</ref>، هر دو فرانسوی، از دیگر مجسمه‌سازان باروک بودند.

	'''موسیقی'''. ریشه‌های سبک باروک در موسیقی را می‌توان در انجمن شاعران و موسیقی‌دانان کامِراتا<ref>Camerata </ref>~~ ~~جست، که عناصر نمایش‌های یونانی را احیا کردند و هنر اپرا<ref>opera </ref>~~ ~~را در فلورانس<ref>Florence </ref>~~ ~~پدید آوردند. کلاودیو مونته‌وردی<ref>Claudio Monteverdi</ref>~~ ~~و جووانّی گابر‌ِیلی<ref>Giovanni Gabrieli</ref>~~ ~~از سرآمدان موسیقی باروک آغازین بودند که جلوه‌های شگفت‌زدگی و چندگانه‌سرایی<ref>polychoral </ref>~~ ~~را ابداع کردند. فرم‌های سونات<ref>sonata </ref>، سوئیت<ref>suite </ref>، و کُنچرتو گروسو<ref>concerto grosso</ref>~~ ~~در این دوره به ‌وجود آمدند. فرم‌های آوایی اپرا اوراتوریو<ref>oratorio </ref>، و کانتات<ref>cantata </ref>~~ ~~نیز از محصولات این دوران بودند. از میان آهنگ‌سازان باروک، جیرولامو ‌فرِسکوبالدی<ref>Girolamo Frescobaldi </ref>~~ ~~و آنتونیو ویوالدی<ref>Antonio Vivaldi </ref>~~ ~~در ایتالیا، یوهان پاخِلبل<ref>Johann Pachelbel </ref>~~ ~~و یوهان سباستیان باخ<ref>Johann Sebastian Bach </ref>~~ ~~در ~~آلمان،~~ و گئورگ فریدریش هندل<ref>Georg Friedrich Handel</ref>~~ ~~در ~~انگلستان،~~ درخور ذکرند.~~ ~~		'''موسیقی'''. ریشه‌های سبک باروک در موسیقی را می‌توان در انجمن شاعران و موسیقی‌دانان کامِراتا<ref>Camerata </ref> جست، که عناصر نمایش‌های یونانی را احیا کردند و هنر اپرا<ref>opera </ref> را در [[فلورانس]]<ref>Florence </ref> پدید آوردند. [[مونته وردی، کلاودیو جووانی (۱۵۶۷ـ۱۶۴۳م)\|کلاودیو مونته‌وردی]]<ref>Claudio Monteverdi</ref> و جووانّی گابر‌ِیلی<ref>Giovanni Gabrieli</ref> از سرآمدان موسیقی باروک آغازین بودند که جلوه‌های شگفت‌زدگی و چندگانه‌سرایی<ref>polychoral </ref> را ابداع کردند. فرم‌های سونات<ref>sonata </ref>، سوئیت<ref>suite </ref>، و کُنچرتو گروسو<ref>concerto grosso</ref> در این دوره به ‌وجود آمدند. فرم‌های آوایی اپرا اوراتوریو<ref>oratorio </ref>، و کانتات<ref>cantata </ref> نیز از محصولات این دوران بودند. از میان آهنگ‌سازان باروک، جیرولامو ‌فرِسکوبالدی<ref>Girolamo Frescobaldi </ref> و آنتونیو ویوالدی<ref>Antonio Vivaldi </ref> در ایتالیا، [[پاخلبل، یوهان\|یوهان پاخِلبل]]<ref>Johann Pachelbel </ref> و [[باخ، یوهان سباستیان (۱۶۸۵ـ۱۷۵۰)\|یوهان سباستیان باخ]]<ref>Johann Sebastian Bach </ref> در [[آلمان]]، و [[هندل، گئورگ فریدریش\|گئورگ فریدریش هندل]]<ref>Georg Friedrich Handel</ref> در [[انگلستان]]، درخور ذکرند.

Nazanin در ‏۳۰ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۷

2021-06-30T08:37:44Z

صفحهٔ تازه

باروک (baroque)<br />
[[File:12042600-1.jpg|thumb|کلیسای سانتا ماریا دلّا ویتّوریا|جایگزین=]]
سبکی در هنرهای بصری، معماری، و موسیقی، که در ۱۶۰۰ـ۱۷۵۰ در اروپا رواج یافت، و به‌‌طور کلی سبکی پراحساس، پرزرق‌وبرق، و پرتحرّک بود. این شیوه برای تأثیر مستقیم بر عواطف، از جلوه‌های ظریفی سود می‌جست. در برخی از شاخص‌ترین آثار باروک همچون نمازخانۀ کورنارو<ref>Cornaro Chapel </ref> اثر برنینی<ref>Bernini </ref> (در کلیسای سانتا ماریا دلّا ویتّوریا<ref>Sta Maria della Vittoria </ref>، رم)، دربرگیرندۀ مجسمۀ مشهور ''خلسۀ قدیسه تِرِزا<ref>Ecstasy of St Theresa</ref>'' (۱۶۴۵ـ۱۶۵۲) نقاشی، مجسمه‌سازی، معماری و تزیینات، جلوۀ نمایشی یگانه‌ای را پدید آورده‌اند. بسیاری از شاهکارهای باروک در کلیساها و کاخ‌های رم آفریده شدند، اما این سبک در اندک زمانی سرتاسر اروپا را فراگرفت، و به‌‌تدریج دستخوش تحوّل شد. اصطلاح باروک در مورد موسیقی و ادبیات این دوره نیز به ‌کار رفته، ولی در این حوزه‌ها معنای چندان روشنی نداشته، و بیشتر برحسب عنوان‌گذاری بوده است تا نشان‌دهندۀ نوعی سبک.

'''معماری'''. باروک در معماری همچون طغیانی دربرابر قراردادهای خشک کلاسی‌سیسم<ref>classicism </ref> رنسانس<ref>Renaissance </ref> ایتالیا شکل گرفت. خط‌های راست جای خود را به خطوط منحنی و شکسته دادند؛ تزیینات اهمیت و ظرافت بیشتری یافتند؛ فضاها پیچیده‌تر شدند، و به‌‌سبب بهره‌برداری از سایه‌روشن‌های نمایشی جلوۀ بیشتری یافتند. بیشتر طرح‌ها مقیاس‌های بزرگ‌تری پیدا کردند؛ میدانی که برنینی برای کلیسای سان‌پیِترو<ref>St Peter’s Basilica</ref> در رم ساخت، از آن جمله است. برجسته‌ترین معماران باروک عبارت بودند از جووانّی لورنتسو برنینی<ref>Giovanni Lorenzo Bernini</ref>، فرانچسکو بورّومینی<ref>Francesco Borromini</ref>، پیِترو دا کورتونا<ref>Pietro da Cortona</ref>، بالداسّاره لونگِنا<ref>Baldassare Longhena</ref>، و جووانّی گوارینی<ref>Giovanni Guarini</ref> در ایتالیا؛ لوئی لو وُو<ref>Louis Le Vau</ref>، و ژول آردوئن مانسار<ref>Jules Hardouin Mansart</ref> در فرانسه؛ و کریستوفر رِن<ref>Christopher Wren</ref>، نیکلاس هاکسمور<ref>Nicholas Hawksmoor</ref>، و جان وَنبرو<ref>John Vanbrugh</ref> در انگلستان.

'''نقـاشی'''. کـاراوادجو<ref>Caravaggio</ref> با نـورپردازی جسورانـه و ترکیب‌بندی‌های پرتوانش از نخستین نمایندگان این سبک به‌شمار می‌رود؛ ولی آثار خانوادۀ کارّاتچی<ref>Carracci </ref> و گوئیدو رِنی<ref>Guido Reni</ref> با شیوۀ باروک آغازین<ref>early baroque</ref> قرابت بیشتری داشتند، و با استفاده از تزیینات پرزرق و برق توهم‌آفرین در نقاشی سقف‌ها، صحنه‌های باشکوهی خلق کردند. آثار پیِترو دا کورتونا و ایل گوئرچینو<ref>Il Guercino</ref>، نمونه‌هایی از باروک متعالی<ref>high baroque </ref>اند. سرآمدان باروک عبارت‌ بودند از در فلاندرِ کاتولیک، پیتر پل روبنس<ref>Peter Paul Rubens</ref> و آنتونی وان دایک<ref>Anthony van Dyck</ref>، در اسپانیا دیه‌گو ولاسکز<ref>Diego Velazquez </ref> و خوزه ریبرا<ref>Jose Ribera</ref>، در هلند پروتستان<ref>protestant</ref>، که هنر در میان طبقات متوسط خریدار بیشتری یافته بود تا در کلیسا، رامبرانت<ref>Rembrandt</ref> و ورمیر<ref>Vermeer</ref> و فرانس هالس<ref>Frans Hals</ref>.

'''مجسمه‌سازی'''. برنینی استاد مجسمه‌سازی باروک بود، اثرش با نام ''خلسۀ قدیسه ترزا''، نمونۀ ممتازی از احساسات‌نمایی آشکار است. پیِر پوژه<ref>Pierre Puget</ref> و آنتوان کوازووکس<ref>Antoine Coysevox</ref>، هر دو فرانسوی، از دیگر مجسمه‌سازان باروک بودند.

'''موسیقی'''. ریشه‌های سبک باروک در موسیقی را می‌توان در انجمن شاعران و موسیقی‌دانان کامِراتا<ref>Camerata </ref> جست، که عناصر نمایش‌های یونانی را احیا کردند و هنر اپرا<ref>opera </ref> را در فلورانس<ref>Florence </ref> پدید آوردند. کلاودیو مونته‌وردی<ref>Claudio Monteverdi</ref> و جووانّی گابر‌ِیلی<ref>Giovanni Gabrieli</ref> از سرآمدان موسیقی باروک آغازین بودند که جلوه‌های شگفت‌زدگی و چندگانه‌سرایی<ref>polychoral </ref> را ابداع کردند. فرم‌های سونات<ref>sonata </ref>، سوئیت<ref>suite </ref>، و کُنچرتو گروسو<ref>concerto grosso</ref> در این دوره به ‌وجود آمدند. فرم‌های آوایی اپرا اوراتوریو<ref>oratorio </ref>، و کانتات<ref>cantata </ref> نیز از محصولات این دوران بودند. از میان آهنگ‌سازان باروک، جیرولامو ‌فرِسکوبالدی<ref>Girolamo Frescobaldi </ref> و آنتونیو ویوالدی<ref>Antonio Vivaldi </ref> در ایتالیا، یوهان پاخِلبل<ref>Johann Pachelbel </ref> و یوهان سباستیان باخ<ref>Johann Sebastian Bach </ref> در آلمان، و گئورگ فریدریش هندل<ref>Georg Friedrich Handel</ref> در انگلستان، درخور ذکرند. 

 

----

[[Category:هنر]]
[[Category:مکاتب، جریان ها و نظریه ها]]
<references />