https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87 2026-08-18T15:39:46Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87&diff=2010297789&oldid=prev 2026-08-14T17:59:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچۀ امین‌الدوله &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچۀ امین‌الدوله &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: کاروانسرای امین‌الدوله) از مهم‌ترین فضاهای تجاری سرپوشیدهٔ بازار تاریخی کاشان و از نمونه‌های برجستهٔ معماری بازرگانی دورهٔ قاجار است. این بنا در بخش میانی بازار و در پیوند با راستهٔ اصلی آن قرار دارد و به‌سبب کیفیت ممتاز طراحی فضایی، گنبد مرتفع، آرایه‌های آجری و کاربندی‌های دقیق، جایگاهی ویژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در میان </del>تیمچه‌های تاریخی ایران یافته است. کاربرد عنوان «کاروانسرای امین‌الدوله» برای این بنا دقیق نیست؛ زیرا این اثر از نظر گونه‌شناسی معماری، تیمچه‌ای سرپوشیده و وابسته به ساختار بازار است، نه کاروانسرایی حیاط‌دار با کارکرد اقامت و نگهداری کالا.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: کاروانسرای امین‌الدوله) از مهم‌ترین فضاهای تجاری سرپوشیدهٔ بازار تاریخی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کاشان، شهر|</ins>کاشان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و از نمونه‌های برجستهٔ معماری بازرگانی دورهٔ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه، سلسله|</ins>قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. این بنا در بخش میانی بازار و در پیوند با راستهٔ اصلی آن قرار دارد و به‌سبب کیفیت ممتاز طراحی فضایی، گنبد مرتفع، آرایه‌های آجری و کاربندی‌های دقیق، جایگاهی ویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درمیان </ins>تیمچه‌های تاریخی ایران یافته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البته </ins>کاربرد عنوان «کاروانسرای امین‌الدوله» برای این بنا دقیق نیست؛ زیرا این اثر از نظر گونه‌شناسی معماری، تیمچه‌ای سرپوشیده و وابسته به ساختار بازار است، نه کاروانسرایی حیاط‌دار با کارکرد اقامت و نگهداری کالا.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنای تیمچه به دستور میرزا محمد فرخ‌خان غفاری کاشی، ملقب به امین‌الدوله، از رجال بانفوذ عصر ناصرالدین‌شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار، </del>ساخته شد. فرخ‌خان از خاندان غفاری کاشان بود و افزون بر فعالیت‌های سیاسی و اداری، در مقام سفیر ایران در اروپا در جریان مذاکراتی که به انعقاد معاهدهٔ پاریس انجامید نیز نقش داشت. ساخت تیمچه را معمولاً به سال ۱۲۸۵ق نسبت می‌دهند، هرچند در برخی گزارش‌ها بازهٔ ساخت آن سال‌های ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۴ق ذکر شده است. در هر حال، بنا به نیمهٔ دوم سدهٔ سیزدهم هجری قمری و دورهٔ ناصرالدین‌شاه تعلق دارد. معمار آن استاد علی مریم کاشانی دانسته شده است؛ معماری که نام او با شماری از بناهای برجستهٔ مسکونی و تجاری کاشان در دورهٔ قاجار پیوند خورده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بانی تیمچه را نباید با میرزا علی‌خان امین‌الدوله، صدراعظم دورهٔ مظفرالدین‌شاه، یکی دانست. </ins>بنای تیمچه به دستور میرزا محمد فرخ‌خان غفاری کاشی، ملقب به امین‌الدوله، از رجال بانفوذ عصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین‌شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار]]، </ins>ساخته شد. فرخ‌خان از خاندان غفاری کاشان بود و افزون بر فعالیت‌های سیاسی و اداری، در مقام سفیر ایران در اروپا در جریان مذاکراتی که به انعقاد معاهدهٔ پاریس انجامید نیز نقش داشت. ساخت تیمچه را معمولاً به سال ۱۲۸۵ق نسبت می‌دهند، هرچند در برخی گزارش‌ها بازهٔ ساخت آن سال‌های ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۴ق ذکر شده است. در هر حال، بنا به نیمهٔ دوم سدهٔ سیزدهم هجری قمری و دورهٔ ناصرالدین‌شاه تعلق دارد. معمار آن استاد علی مریم کاشانی دانسته شده است؛ معماری که نام او با شماری از بناهای برجستهٔ مسکونی و تجاری کاشان در دورهٔ قاجار پیوند خورده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بانی تیمچه را نباید با میرزا علی‌خان امین‌الدوله، صدراعظم دورهٔ مظفرالدین‌شاه، یکی دانست</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بانی این اثر، فرخ‌خان غفاری کاشی </del>است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لقب امین‌الدوله داشت </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره‌های سیاسی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیپلماتیک دورهٔ ناصری به‌شمار می‌رفت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احداث </del>تیمچه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در بافت بازار کاشان را می‌توان در پیوند با رونق تجارت شهری، به‌ویژه تجارت منسوجات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قالی، </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیاز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد فضایی امن، </del>سرپوشیده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و سازمان‌یافته برای فعالیت بازرگانان تحلیل کرد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچهٔ امین‌الدوله دارای فضایی مرتفع و سه‌طبقه است که [[حجره|حجره‌]]&lt;nowiki/&gt;ها و [[ایوانچه|ایوانچه‌]]&lt;nowiki/&gt;های آن در پیرامون فضای مرکزی سامان یافته‌اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین عنصر کالبدی بنا، گنبد بزرگ آن </ins>است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر فراز فضای میانی قرار دارد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با شبکه‌ای </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاربندی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عناصر سازه‌ای آجری شکل گرفته است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نور طبیعی از طریق روزنه‌ها و نورگیرهای تعبیه‌شده در بخش بالایی گنبد به درون </ins>تیمچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راه می‌یابد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضمن تأمین روشنایی، کیفیتی متغیر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پویا </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضای داخلی می‌بخشد. این تدبیر، افزون بر کارکرد روشنایی، در تعدیل شرایط محیطی فضای </ins>سرپوشیده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز مؤثر بوده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچهٔ امین‌الدوله دارای فضایی مرتفع و سه‌طبقه است که حجره‌ها و ایوانچه‌های آن در پیرامون فضای مرکزی سامان یافته‌اند. مهم‌ترین عنصر کالبدی بنا، گنبد بزرگ آن است که بر فراز فضای میانی قرار دارد و با شبکه‌ای از کاربندی و عناصر سازه‌ای آجری شکل گرفته است. نور طبیعی از طریق روزنه‌ها و نورگیرهای تعبیه‌شده در بخش بالایی گنبد به درون تیمچه راه می‌یابد و ضمن تأمین روشنایی، کیفیتی متغیر و پویا به فضای داخلی می‌بخشد. این تدبیر، افزون بر کارکرد روشنایی، در تعدیل شرایط محیطی فضای سرپوشیده نیز مؤثر بوده است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آرایه‌های معماری تیمچه شامل آجرکاری‌های ظریف، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مقرنس]]، </ins>رسمی‌بندی و کاربندی است. در این بنا، تزیینات از ساختار جدا نیستند، بلکه در پیوند مستقیم با سازمان سازه‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گنبد (معماری)|گنبد]]، [[طاق|طاق‌]]&lt;nowiki/&gt;ها </ins>و بدنه‌ها شکل گرفته‌اند. تناسب میان ارتفاع گنبد، ابعاد فضای میانی، ردیف حجره‌ها و نحوهٔ ورود نور، از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که تیمچهٔ امین‌الدوله را به نمونه‌ای ممتاز از معماری بازار در دورهٔ قاجار تبدیل کرده است. این فضا در عین برخورداری از شکوه بصری، به‌گونه‌ای طراحی شده که پاسخ‌گوی نیازهای دادوستد و حضور هم‌زمان بازرگانان، خریداران و عرضه‌کنندگان کالا باشد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آرایه‌های معماری تیمچه شامل آجرکاری‌های ظریف، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقرنس، </del>رسمی‌بندی و کاربندی است. در این بنا، تزیینات از ساختار جدا نیستند، بلکه در پیوند مستقیم با سازمان سازه‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنبد، طاق‌ها </del>و بدنه‌ها شکل گرفته‌اند. تناسب میان ارتفاع گنبد، ابعاد فضای میانی، ردیف حجره‌ها و نحوهٔ ورود نور، از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که تیمچهٔ امین‌الدوله را به نمونه‌ای ممتاز از معماری بازار در دورهٔ قاجار تبدیل کرده است. این فضا در عین برخورداری از شکوه بصری، به‌گونه‌ای طراحی شده که پاسخ‌گوی نیازهای دادوستد و حضور هم‌زمان بازرگانان، خریداران و عرضه‌کنندگان کالا باشد.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارکرد اصلی تیمچه از آغاز با تجارت و مبادلهٔ کالا پیوند داشته است. این بنا در بازار کاشان، به‌ویژه در ارتباط با خریدوفروش قالی، منسوجات و کالاهای ارزشمند، نقش مهمی ایفا می‌کرد و همچنان نیز یکی از فضاهای فعال و شناخته‌شدهٔ بازار به‌شمار می‌آید. تیمچه در ساختار اقتصادی بازار، فقط محل عرضهٔ کالا نبود، بلکه فضایی برای تعامل میان بازرگانان، شکل‌گیری ارتباطات صنفی، تبادل اطلاعات و تنظیم روابط تجاری محسوب می‌شد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کارکرد اصلی تیمچه از آغاز با تجارت و مبادلهٔ کالا پیوند داشته است. این بنا در بازار کاشان، به‌ویژه در ارتباط با خریدوفروش قالی، منسوجات و کالاهای ارزشمند، نقش مهمی ایفا می‌کرد و همچنان نیز یکی از فضاهای فعال و شناخته‌شدهٔ بازار به‌شمار می‌آید. تیمچه در ساختار اقتصادی بازار، فقط محل عرضهٔ کالا نبود، بلکه فضایی برای تعامل میان بازرگانان، شکل‌گیری ارتباطات صنفی، تبادل اطلاعات و تنظیم روابط تجاری محسوب می‌شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچهٔ امین‌الدوله در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۵۳ش با شمارهٔ ۱۰۱۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اهمیت این اثر تنها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزیینات </del>و کیفیت معماری آن خلاصه نمی‌شود، بلکه از منظر شناخت سازمان فضایی بازار کاشان و نقش فضاهای سرپوشیدهٔ تجاری در اقتصاد شهری دورهٔ قاجار نیز اهمیت دارد. این بنا نمونه‌ای روشن از پیوند معماری، تجارت و زندگی اجتماعی در یکی از مهم‌ترین بازارهای تاریخی ایران است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تیمچهٔ امین‌الدوله در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۵۳ش با شمارهٔ ۱۰۱۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اهمیت این اثر تنها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزئینات </ins>و کیفیت معماری آن خلاصه نمی‌شود، بلکه از منظر شناخت سازمان فضایی بازار کاشان و نقش فضاهای سرپوشیدهٔ تجاری در اقتصاد شهری دورهٔ قاجار نیز اهمیت دارد. این بنا نمونه‌ای روشن از پیوند معماری، تجارت و زندگی اجتماعی در یکی از مهم‌ترین بازارهای تاریخی ایران است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--14309600--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--14309600--&gt;</div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87&diff=2010297787&oldid=prev 2026-08-14T17:53:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمْچۀ </del>امین‌الدوله &lt;br&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچۀ </ins>امین‌الدوله &lt;br&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14309600</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">jpg | بندانگشتی|تيمچه امين‌الدوله]]</del>در بازار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان‌چال </del>در کاشان از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورۀ </del>قاجار. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرایی سه‌طبقه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرپوشیده </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارسوق </del>بازار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساختۀ فرخ‌خان غفاری کاشی ملقب </del>به امین‌الدوله است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سقف‌های بلند </del>آن با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرح‌های هندسی زیبا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آجر </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشی، مقرنس‌کاری شده </del>است. در و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پنجره‌های چوبی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارسی آن </del>به در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و پنجره‌های شیشه‌ای </del>تبدیل شده است. با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دو در بزرگ </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریق دو حیاط هشت‌ضلعی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیاط مستطیل </del>به بازار کاشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباط </del>دارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(یا</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاروانسرای امین‌الدوله) از مهم‌ترین فضاهای تجاری سرپوشیدهٔ بازار تاریخی کاشان و از نمونه‌های برجستهٔ معماری بازرگانی دورهٔ قاجار است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش میانی </ins>بازار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوند با راستهٔ اصلی آن قرار دارد و به‌سبب کیفیت ممتاز طراحی فضایی، گنبد مرتفع، آرایه‌های آجری و کاربندی‌های دقیق، جایگاهی ویژه در میان تیمچه‌های تاریخی ایران یافته است. کاربرد عنوان «کاروانسرای امین‌الدوله» برای این بنا دقیق نیست؛ زیرا این اثر از نظر گونه‌شناسی معماری، تیمچه‌ای سرپوشیده و وابسته به ساختار بازار است، نه کاروانسرایی حیاط‌دار با کارکرد اقامت و نگهداری کالا.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنای تیمچه به دستور میرزا محمد فرخ‌خان غفاری کاشی، ملقب به امین‌الدوله، از رجال بانفوذ عصر ناصرالدین‌شاه قاجار، ساخته شد. فرخ‌خان از خاندان غفاری </ins>کاشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود و افزون بر فعالیت‌های سیاسی و اداری، در مقام سفیر ایران در اروپا در جریان مذاکراتی که به انعقاد معاهدهٔ پاریس انجامید نیز نقش داشت. ساخت تیمچه را معمولاً به سال ۱۲۸۵ق نسبت می‌دهند، هرچند در برخی گزارش‌ها بازهٔ ساخت آن سال‌های ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۴ق ذکر شده است. در هر حال، بنا به نیمهٔ دوم سدهٔ سیزدهم هجری قمری و دورهٔ ناصرالدین‌شاه تعلق دارد. معمار آن استاد علی مریم کاشانی دانسته شده است؛ معماری که نام او با شماری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بناهای برجستهٔ مسکونی و تجاری کاشان در دورهٔ </ins>قاجار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوند خورده است</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بانی تیمچه را نباید با میرزا علی‌خان امین‌الدوله، صدراعظم دورهٔ مظفرالدین‌شاه، یکی دانست. بانی این اثر، فرخ‌خان غفاری کاشی است که لقب امین‌الدوله داشت و از چهره‌های سیاسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیپلماتیک دورهٔ ناصری به‌شمار می‌رفت. احداث تیمچه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بافت </ins>بازار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشان را می‌توان در پیوند با رونق تجارت شهری، به‌ویژه تجارت منسوجات و قالی، </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیاز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد فضایی امن، سرپوشیده و سازمان‌یافته برای فعالیت بازرگانان تحلیل کرد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچهٔ </ins>امین‌الدوله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای فضایی مرتفع و سه‌طبقه </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که حجره‌ها و ایوانچه‌های آن در پیرامون فضای مرکزی سامان یافته‌اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین عنصر کالبدی بنا، گنبد بزرگ </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است که بر فراز فضای میانی قرار دارد و </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبکه‌ای از کاربندی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عناصر سازه‌ای آجری شکل گرفته است. نور طبیعی از طریق روزنه‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نورگیرهای تعبیه‌شده در بخش بالایی گنبد به درون تیمچه راه می‌یابد و ضمن تأمین روشنایی، کیفیتی متغیر و پویا به فضای داخلی می‌بخشد. این تدبیر، افزون بر کارکرد روشنایی، در تعدیل شرایط محیطی فضای سرپوشیده نیز مؤثر بوده است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرایه‌های معماری تیمچه شامل آجرکاری‌های ظریف، مقرنس، رسمی‌بندی و کاربندی </ins>است. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنا، تزیینات از ساختار جدا نیستند، بلکه در پیوند مستقیم با سازمان سازه‌ای گنبد، طاق‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنه‌ها شکل گرفته‌اند. تناسب میان ارتفاع گنبد، ابعاد فضای میانی، ردیف حجره‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوهٔ ورود نور، از مهم‌ترین ویژگی‌هایی است که تیمچهٔ امین‌الدوله را </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونه‌ای ممتاز از معماری بازار </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهٔ قاجار </ins>تبدیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده است. این فضا در عین برخورداری از شکوه بصری، به‌گونه‌ای طراحی </ins>شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که پاسخ‌گوی نیازهای دادوستد و حضور هم‌زمان بازرگانان، خریداران و عرضه‌کنندگان کالا باشد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارکرد اصلی تیمچه از آغاز با تجارت و مبادلهٔ کالا پیوند داشته </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنا در بازار کاشان، به‌ویژه در ارتباط </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خریدوفروش قالی، منسوجات و کالاهای ارزشمند، نقش مهمی ایفا می‌کرد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنان نیز یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضاهای فعال و شناخته‌شدهٔ بازار به‌شمار می‌آید. تیمچه در ساختار اقتصادی بازار، فقط محل عرضهٔ کالا نبود، بلکه فضایی برای تعامل میان بازرگانان، شکل‌گیری ارتباطات صنفی، تبادل اطلاعات </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنظیم روابط تجاری محسوب می‌شد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمچهٔ امین‌الدوله در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۵۳ش با شمارهٔ ۱۰۱۶ در فهرست آثار ملی ایران </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ثبت رسیده است. اهمیت این اثر تنها در تزیینات و کیفیت معماری آن خلاصه نمی‌شود، بلکه از منظر شناخت سازمان فضایی </ins>بازار کاشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و نقش فضاهای سرپوشیدهٔ تجاری در اقتصاد شهری دورهٔ قاجار نیز اهمیت </ins>دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنا نمونه‌ای روشن از پیوند معماری، تجارت و زندگی اجتماعی در یکی از مهم‌ترین بازارهای تاریخی ایران است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--14309600--&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;br&gt;&lt;!--14309600--&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیای ایران]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AA%DB%8C%D9%85%DA%86%D9%87_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87&diff=1202327&oldid=prev 2019-07-24T05:23:50Z

<p>جایگزینی متن - &#039;\\1&#039; به &#039;&lt;!--1&#039;</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> تیمْچۀ امین‌الدوله &lt;br&gt;<br /> [[پرونده: 14309600.jpg | بندانگشتی|تيمچه امين‌الدوله]]در بازار میان‌چال در کاشان از دورۀ قاجار. سرایی سه‌طبقه و سرپوشیده در چهارسوق بازار و ساختۀ فرخ‌خان غفاری کاشی ملقب به امین‌الدوله است. سقف‌های بلند آن با طرح‌های هندسی زیبا و آجر و کاشی، مقرنس‌کاری شده است. در و پنجره‌های چوبی و ارسی آن به در و پنجره‌های شیشه‌ای تبدیل شده است. با دو در بزرگ و از طریق دو حیاط هشت‌ضلعی و حیاط مستطیل به بازار کاشان ارتباط دارد.<br /> &lt;br&gt;&lt;!--14309600--&gt;<br /> [[رده:جغرافیای ایران]]<br /> [[رده:اصفهان]]<br /> [[رده:معماری]]<br /> [[رده:ابنیه سنتی ایران]]</div>

DaneshGostar