https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%82_%D8%AE%D8%A7%D9%86حمام عبدالرزاق خان - تاریخچهٔ نسخهها2026-07-21T23:16:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%82_%D8%AE%D8%A7%D9%86&diff=2010296608&oldid=prevMohammadi3: صفحهای تازه حاوی «حمام عبدالرزاق خان حمام عبدالرزاقخان که در میان اهالی و گردشگران به حمام خان شهرت دارد، یکی از گرمابههای تاریخی و بااهمیت در مجموعه بازار کاشان است. این بنای عامالمنفعه در اواخر دوران زندیه و اوایل عصر قاجار، به دستو...» ایجاد کرد2026-07-21T08:00:48Z<p>صفحهای تازه حاوی «حمام عبدالرزاق خان حمام عبدالرزاقخان که در میان اهالی و گردشگران به حمام خان شهرت دارد، یکی از گرمابههای تاریخی و بااهمیت در مجموعه بازار کاشان است. این بنای عامالمنفعه در اواخر دوران <a href="/index.php/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%87" title="زندیه">زندیه</a> و اوایل عصر <a href="/index.php/%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D8%B3%D9%84%D8%B3%D9%84%D9%87" title="قاجاریه، سلسله">قاجار</a>، به دستو...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>حمام عبدالرزاق خان<br />
<br />
حمام عبدالرزاقخان که در میان اهالی و گردشگران به حمام خان شهرت دارد، یکی از گرمابههای تاریخی و بااهمیت در مجموعه بازار کاشان است. این بنای عامالمنفعه در اواخر دوران [[زندیه]] و اوایل عصر [[قاجاریه، سلسله|قاجار]]، به دستور عبدالرزاقخان کاشی، حاکم وقت این دیار احداث شد. وی پس از زمینلرزه ویرانگر سال ۱۱۹۲ هجری قمری، نقشی اساسی در بازسازی زیرساختهای شهری و بناهای عمومی [[کاشان، شهر|کاشان]] ایفا کرد و ساخت این گرمابه مجلل در محله پانخل نیز بخشی از همین برنامه احیای شهری بود که به عنوان مرکزی برای خدماترسانی و تعاملات روزمره بازرگانان و شهروندان مورد استفاده قرار میگرفت.<br />
<br />
طراحی داخلی و چیدمان فضاهای این حمام براساس الگوی سنتی گرمابههای ایرانی شکل گرفته و سلسلهمراتب دقیقی در دسترسی به بخشهای مختلف آن دیده میشود. ورودی بنا با یک جلوخان نسبتاً وسیع و سردر رفیع کاشیکاریشده آغاز میشود که هویتی مستقل به بنا در میان دکانهای همجوار بازار میبخشد. پس از عبور از هشتی ورودی، فضای وسیع سربینه با ساختار هشتضلعی و سقف گنبدی مرتفع نمایان میشود. نورگیرهای سقفی یا جامخانهها در فراز گنبد سربینه علاوه بر هدایت نور ملایم به درون، نقش متعادلکننده جریان هوا را ایفا میکنند. تطبیق تدریجی دمای بدن مراجعان در فضای میاندر صورت میگرفته تا ورود به بخش گرمخانه و خزینههای آب سرد و گرم با آسیب بدنی همراه نباشد.<br />
<br />
تزئینات داخلی حمام نشاندهنده حاکمیتی بودن بنا و مهارت معماران دوره ساخت آن است. در تزئین دیوارهها و سکوهای رختکن از سنگهای مرمر سفید یکپارچه استفاده شده که در هماهنگی با کاشیکاریهای هفترنگ نقوش اسلیمی، فضایی چشمنواز ایجاد کردهاند. افزون بر کاشیکاری، بدنه داخلی بنا با آهکبریهای ظریف آراسته شده که به دلیل پایداری در برابر [[رطوبت]] بالا، گزینهای مناسب برای تزئین سقفها و کاربندیهای گرمابه بوده است. سیستم آبرسانی پیچیده بنا نیز با اتکا به مجاری سفالی مدفون در دیوارها و کف ساختمان، آب قنوات محلی را پس از گرم شدن در تون یا گرمکن، میان مخازن مختلف توزیع میکرده است.<br />
<br />
این اثر تاریخی که با شماره ثبت ملی ۱۶۱۶ به عنوان یکی از ذخایر معماری ارزشمند کشور شناخته میشود، در طول زمان دچار فرسودگیهای کالبدی و آسیب در بخشهایی از تزئینات آهکبری و کاشیکاری شده است. با این حال، کالبد معماری حمام عبدالرزاقخان همچنان سندی معتبر از مهندسی آب، فنون ساختمانسازی سنتی و ساختار اجتماعی شهر کاشان در سدههای گذشته به شمار میرود و مطالعه علمی آن دریچهای روشن به سوی درک روابط اجتماعی در بستر بازار تاریخی این شهر میگشاید.</div>Mohammadi3