دادائیسم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۷

2025-10-20T07:17:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۷
خط ۱:		خط ۱:

	دادائیسْم (Dada)<br/> [[File:20001900.jpg\|thumb\|~~تابلوي~~ دادا ~~پيروز~~ است، اثر رائول هاوسمان]](یا: دادا) جنبش هنری و ادبی که طغیانی بود در‌برابر سرخوردگی‌های ناشی از جنگ جهانی اول. این جنبش در ~~۱۹۱۵~~ آغاز شد و تا ~~۱۹۲۲~~ ادامه یافت. دادا هرچند عمر کوتاهی داشت و فقط در چند شهر متمرکز بود (نیویورک تنها مرکز غیراروپایی آن بود)، تأثیر فوق‌العاده‌ای از خود برجا گذاشت و موجب شد که جنبش‌های هنر پیشتاز، میثاق‌ها و ارزش‌های فرهنگی دیرینه را به پرسش گیرند. در مورد چگونگی ساخته‌شدن واژۀ دادا (که در فرانسه به‌معنای اسب چوبی است) اقوال مختلفی وجود دارد، ولی بیشتر گفته می‌شود که به‌صورت تصادفی از یک فرهنگ لغت گرفته شده است تا به‌نوبۀ خود گویای منطق‌ستیزی و قاعده‌گریزی واضعانش باشد. دادای اروپایی در زوریخ به‌وسیلۀ گروهی از هنرمندان و نویسندگان بنیاد گرفت که ژان آرپ<ref>Jean Arp</ref>، مجسمه‌ساز فرانسوی، و تریستان تسارا<ref>Tristan Tzara</ref>، شاعر رومانیایی، از آن جمله بودند. بسیاری از روشنفکران اروپایی در طول جنگ جهانی اول در سوئیس (که در تمام طول جنگ بی‌طرف باقی ماند) پناه گرفتند و درنتیجه یک فضای هنری زنده و پویا در این کشور به‌وجود آمد. مرکز فعالیت‌های دادائیستی در سوئیس، کاباره ولتر<ref>Cabaret Voltaire</ref> بود ـ کلوپ شبانه‌ای که در ~~۱۹۱۶~~ به‌وسیلۀ هوگو بال<ref>Hugo Ball</ref>، موسیقی‌دان و شاعر آلمانی، تأسیس شد. خواندن شعرهای بی‌معنا، گاه به تکرار در یک زمان، همراه با موسیقی گوش‌خراش، ازجمله برنامه‌های معمول این کاباره بودند. اعمال و رفتار غیرمتعارف در این کلوپ شکایت ساکنان اطراف آن را در پی داشت و درنتیجه در ~~۱۹۱۷~~ به اجبار تعطیل گردید. دادا در اواخر جنگ از سوئیس به آلمان گسترش یافت، و به‌ویژه در برلین و کلن<ref>Cologne</ref> شکوفا شد. در برلین رنگ سیاسی به‌خود گرفت؛ رائول هاوسمان<ref>Raoul Hausmann </ref> و جان هارتفیلد<ref>John Heartfield </ref>، شخصیت‌های پیش‌گام این نهضت، و دو تن از بزرگترین مبدعان فتومونتاژ<ref>photomontage</ref> بودند. ایشان به میلیتاریسم<ref>militarism</ref> و ناسیونالیسم<ref>nationalism</ref> حمله کردند. ماکس ارنست<ref>Max Ernst </ref> شخصیت سرآمد دادا در کُلن بود، و یک نمایشگاه دادائیستی ترتیب داد که از بازدیدکنندگان خواسته می‌شد که با آلات و ابزاری که در اختیارشان قرار می‌گرفت، اشیای به‌نمایش‌ درآمده را تخریب کنند. کورت اشویترس<ref>Kurt Schwitters </ref> در هانوور<ref>Hanover</ref>، کلاژ‌<ref>collage</ref>هایی پدید آورد و در آن‌ها از آت‌و‌آشغال استفاده کرد. گروه‌های دادا در چند شهر اروپایی دیگر نیز وجود داشتند، لیکن در خارج از آلمان و سوئیس، مهم‌ترین فعالیت‌های جنبش، در نیویورک به‌وقوع پیوست. نیویورک نیز هم‌زمان با زوریخ به یکی از مراکز فعالیت‌های دادائیستی تبدیل شد، و مارسل دوشان<ref>Marcel Duchamp</ref>، من ری<ref>Man Ray</ref> و فرانسیس پیکابیا<ref>Francis Picabia</ref> در زمرۀ فعالان اصلی آن به‌شمار می‌رفتند. دوشان مهم‌ترین، و پیکابیا پرشورترین شخصیت‌ها در میان این هنرمندان بودند. پیکابیا در تکوین اندیشه‌های دادا بسیار کوشید، بسیار سفر کرد، تا بارسلون و پاریس را با این جنبش آشنا سازد. دادا در پاریس ازجمله حرکت‌های مهمی بود که جنبش سوررئالیسم<ref>surrealism</ref> از آن نشأت گرفت، و به‌طور رسمی در ~~۱۹۲۴~~ آغاز شد. شماری از هنرمندان (ازجمله پیکابیا) در هر دو جنبش سهیم بودند. این دو جنبش در نگرش خردستیزی و واقعیت‌‌گریزی‌شان اتفاق نظر داشتند، با این تفاوت که دادا، نهضتی نهیلیستی<ref>nihilistic</ref> بود ولی سوررئالیسم روحیه‌ای مثبت‌تر داشت.		دادائیسْم (Dada)<br/> [[File:20001900.jpg\|thumb\|تابلوی دادا پیروز است، اثر رائول هاوسمان]](یا: دادا) جنبش هنری و ادبی که طغیانی بود در‌برابر سرخوردگی‌های ناشی از [[جنگ جهانی اول]]. این جنبش در ۱۹۱۵م آغاز شد و تا ۱۹۲۲م ادامه یافت. دادا هرچند عمر کوتاهی داشت و فقط در چند شهر متمرکز بود ([[نیویورک]] تنها مرکز غیراروپایی آن بود)، تأثیر فوق‌العاده‌ای از خود برجا گذاشت و موجب شد که جنبش‌های هنر پیشتاز، میثاق‌ها و ارزش‌های فرهنگی دیرینه را به پرسش گیرند. در مورد چگونگی ساخته‌شدن واژۀ دادا (که در فرانسه به‌معنای اسب چوبی است) اقوال مختلفی وجود دارد، ولی بیشتر گفته می‌شود که به‌صورت تصادفی از یک فرهنگ لغت گرفته شده است تا به‌نوبۀ خود گویای منطق‌ستیزی و قاعده‌گریزی واضعانش باشد. دادای اروپایی در [[زوریخ، شهر\|زوریخ]] به‌وسیلۀ گروهی از هنرمندان و نویسندگان بنیاد گرفت که ژان آرپ<ref>Jean Arp</ref>، مجسمه‌ساز فرانسوی، و تریستان تسارا<ref>Tristan Tzara</ref>، شاعر رومانیایی، از آن جمله بودند. بسیاری از روشنفکران اروپایی در طول جنگ جهانی اول در [[سوئیس]] (که در تمام طول جنگ بی‌طرف باقی ماند) پناه گرفتند و درنتیجه یک فضای هنری زنده و پویا در این کشور به‌وجود آمد. مرکز فعالیت‌های دادائیستی در سوئیس، کاباره ولتر<ref>Cabaret Voltaire</ref> بود ـ کلوپ شبانه‌ای که در ۱۹۱۶م به‌وسیلۀ هوگو بال<ref>Hugo Ball</ref>، موسیقی‌دان و شاعر آلمانی، تأسیس شد. خواندن شعرهای بی‌معنا، گاه به تکرار در یک زمان، همراه با موسیقی گوش‌خراش، ازجمله برنامه‌های معمول این کاباره بودند. اعمال و رفتار غیرمتعارف در این کلوپ شکایت ساکنان اطراف آن را در پی داشت و درنتیجه در ۱۹۱۷م به اجبار تعطیل گردید. دادا در اواخر جنگ از سوئیس به [[آلمان]] گسترش یافت، و به‌ویژه در [[برلین]] و [[کلن]]<ref>Cologne</ref> شکوفا شد. در برلین رنگ سیاسی به‌خود گرفت؛ رائول هاوسمان<ref>Raoul Hausmann </ref> و [[هارتفیلد، جان\|جان هارتفیلد]]<ref>John Heartfield </ref>، شخصیت‌های پیش‌گام این نهضت، و دو تن از بزرگترین مبدعان فتومونتاژ<ref>photomontage</ref> بودند. ایشان به میلیتاریسم<ref>militarism</ref> و [[ناسیونالیسم]]<ref>nationalism</ref> حمله کردند. [[ارنست، ماکس (۱۸۹۱ـ۱۹۷۶)\|ماکس ارنست]]<ref>Max Ernst </ref> شخصیت سرآمد دادا در کُلن بود، و یک نمایشگاه دادائیستی ترتیب داد که از بازدیدکنندگان خواسته می‌شد که با آلات و ابزاری که در اختیارشان قرار می‌گرفت، اشیای به‌نمایش‌ درآمده را تخریب کنند. [[اشویترس، کورت (۱۸۸۷ـ۱۹۴۸)\|کورت اشویترس]]<ref>Kurt Schwitters </ref> در [[هانوور، شهر\|هانوور]]<ref>Hanover</ref>، کلاژ‌<ref>collage</ref>هایی پدید آورد و در آن‌ها از آت‌و‌آشغال استفاده کرد. گروه‌های دادا در چند شهر اروپایی دیگر نیز وجود داشتند، لیکن در خارج از آلمان و سوئیس، مهم‌ترین فعالیت‌های جنبش، در نیویورک به‌وقوع پیوست. نیویورک نیز هم‌زمان با زوریخ به یکی از مراکز فعالیت‌های دادائیستی تبدیل شد، و [[دوشان، مارسل (۱۸۸۷ـ۱۹۶۸)\|مارسل دوشان]]<ref>Marcel Duchamp</ref>، من ری<ref>Man Ray</ref> و [[پیکابیا، فرانسیس (۱۸۷۹ـ۱۹۵۳)\|فرانسیس پیکابیا]]<ref>Francis Picabia</ref> در زمرۀ فعالان اصلی آن به‌شمار می‌رفتند. دوشان مهم‌ترین، و پیکابیا پرشورترین شخصیت‌ها در میان این هنرمندان بودند. پیکابیا در تکوین اندیشه‌های دادا بسیار کوشید، بسیار سفر کرد، تا بارسلون و پاریس را با این جنبش آشنا سازد. دادا در پاریس ازجمله حرکت‌های مهمی بود که جنبش سوررئالیسم<ref>surrealism</ref> از آن نشأت گرفت، و به‌طور رسمی در ۱۹۲۴م آغاز شد. شماری از هنرمندان (ازجمله پیکابیا) در هر دو جنبش سهیم بودند. این دو جنبش در نگرش خردستیزی و واقعیت‌‌گریزی‌شان اتفاق نظر داشتند، با این تفاوت که دادا، نهضتی نهیلیستی<ref>nihilistic</ref> بود ولی سوررئالیسم روحیه‌ای مثبت‌تر داشت.

Mohammadi3: Mohammadi3 صفحهٔ داداییسم را به دادائیسم منتقل کرد

2025-01-19T16:48:10Z

Mohammadi3 صفحهٔ داداییسم را به دادائیسم منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۸
(بدون تفاوت)

Aeen در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

دادائیسْم (Dada)<br/> [[File:20001900.jpg|thumb|تابلوي دادا پيروز است، اثر رائول هاوسمان]](یا: دادا) جنبش هنری و ادبی که طغیانی بود در‌برابر سرخوردگی‌های ناشی از جنگ جهانی اول. این جنبش در ۱۹۱۵ آغاز شد و تا ۱۹۲۲ ادامه یافت. دادا هرچند عمر کوتاهی داشت و فقط در چند شهر متمرکز بود (نیویورک تنها مرکز غیراروپایی آن بود)، تأثیر فوق‌العاده‌ای از خود برجا گذاشت و موجب شد که جنبش‌های هنر پیشتاز، میثاق‌ها و ارزش‌های فرهنگی دیرینه را به پرسش گیرند. در مورد چگونگی ساخته‌شدن واژۀ دادا (که در فرانسه به‌معنای اسب چوبی است) اقوال مختلفی وجود دارد، ولی بیشتر گفته می‌شود که به‌صورت تصادفی از یک فرهنگ لغت گرفته شده است تا به‌نوبۀ خود گویای منطق‌ستیزی و قاعده‌گریزی واضعانش باشد. دادای اروپایی در زوریخ به‌وسیلۀ گروهی از هنرمندان و نویسندگان بنیاد گرفت که ژان آرپ<ref>Jean Arp</ref>، مجسمه‌ساز فرانسوی، و تریستان تسارا<ref>Tristan Tzara</ref>، شاعر رومانیایی، از آن جمله بودند. بسیاری از روشنفکران اروپایی در طول جنگ جهانی اول در سوئیس (که در تمام طول جنگ بی‌طرف باقی ماند) پناه گرفتند و درنتیجه یک فضای هنری زنده و پویا در این کشور به‌وجود آمد. مرکز فعالیت‌های دادائیستی در سوئیس، کاباره ولتر<ref>Cabaret Voltaire</ref> بود ـ کلوپ شبانه‌ای که در ۱۹۱۶ به‌وسیلۀ هوگو بال<ref>Hugo Ball</ref>، موسیقی‌دان و شاعر آلمانی، تأسیس شد. خواندن شعرهای بی‌معنا، گاه به تکرار در یک زمان، همراه با موسیقی گوش‌خراش، ازجمله برنامه‌های معمول این کاباره بودند. اعمال و رفتار غیرمتعارف در این کلوپ شکایت ساکنان اطراف آن را در پی داشت و درنتیجه در ۱۹۱۷ به اجبار تعطیل گردید. دادا در اواخر جنگ از سوئیس به آلمان گسترش یافت، و به‌ویژه در برلین و کلن<ref>Cologne</ref> شکوفا شد. در برلین رنگ سیاسی به‌خود گرفت؛ رائول هاوسمان<ref>Raoul Hausmann </ref> و جان هارتفیلد<ref>John Heartfield </ref>، شخصیت‌های پیش‌گام این نهضت، و دو تن از بزرگترین مبدعان فتومونتاژ<ref>photomontage</ref> بودند. ایشان به میلیتاریسم<ref>militarism</ref> و ناسیونالیسم<ref>nationalism</ref> حمله کردند. ماکس ارنست<ref>Max Ernst </ref> شخصیت سرآمد دادا در کُلن بود، و یک نمایشگاه دادائیستی ترتیب داد که از بازدیدکنندگان خواسته می‌شد که با آلات و ابزاری که در اختیارشان قرار می‌گرفت، اشیای به‌نمایش‌ درآمده را تخریب کنند. کورت اشویترس<ref>Kurt Schwitters </ref> در هانوور<ref>Hanover</ref>، کلاژ‌<ref>collage</ref>هایی پدید آورد و در آن‌ها از آت‌و‌آشغال استفاده کرد. گروه‌های دادا در چند شهر اروپایی دیگر نیز وجود داشتند، لیکن در خارج از آلمان و سوئیس، مهم‌ترین فعالیت‌های جنبش، در نیویورک به‌وقوع پیوست. نیویورک نیز هم‌زمان با زوریخ به یکی از مراکز فعالیت‌های دادائیستی تبدیل شد، و مارسل دوشان<ref>Marcel Duchamp</ref>، من ری<ref>Man Ray</ref> و فرانسیس پیکابیا<ref>Francis Picabia</ref> در زمرۀ فعالان اصلی آن به‌شمار می‌رفتند. دوشان مهم‌ترین، و پیکابیا پرشورترین شخصیت‌ها در میان این هنرمندان بودند. پیکابیا در تکوین اندیشه‌های دادا بسیار کوشید، بسیار سفر کرد، تا بارسلون و پاریس را با این جنبش آشنا سازد. دادا در پاریس ازجمله حرکت‌های مهمی بود که جنبش سوررئالیسم<ref>surrealism</ref> از آن نشأت گرفت، و به‌طور رسمی در ۱۹۲۴ آغاز شد. شماری از هنرمندان (ازجمله پیکابیا) در هر دو جنبش سهیم بودند. این دو جنبش در نگرش خردستیزی و واقعیت‌‌گریزی‌شان اتفاق نظر داشتند، با این تفاوت که دادا، نهضتی نهیلیستی<ref>nihilistic</ref> بود ولی سوررئالیسم روحیه‌ای مثبت‌تر داشت.

 

----

<br/> 

[[Category:ادبیات عمومی]] [[Category:علوم ادبی، جنبش ها، گروه ها]] [[Category:هنر]] [[Category:مکاتب، جریان ها و نظریه ها]]