Nazanin در ‏۳ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۸

2020-03-03T12:28:55Z

صفحهٔ تازه

{{الگو:جعبه اطلاعات کشور5
| نام فارسی =دانمارک
|نام لاتین =Denmark
|موقعیت =اروپای غربی
| جمعیت =5,564,219 نفر
|تراکم نسبی (نفر در کیلومتر مربع)=129.1
|رشد سالانه (درصد) =0/3
|مساحت =43,100
|پایتخت =کپنهاگ
| شهرهای اصلی =کپنهاگ هیلرود، نیکوبینگ فالستر، رینگ‌کوبینگ، اورهوس، ویبورگ، اولبور
| نظام سیاسی =سلطنتی مشروطۀ چندحزبی با یک مجلس قانون‌گذاری
|زبان =دانمارکی
| دین = مسیحیت
| واحد پول =یورو }} دانمارک (Denmark)<br /> [[File:20047400-1.jpg|thumb|دانمارک]][[File:20047400-2.jpg|thumb|دانمارک]][[File:20047400.jpg|thumb|دانمارک]]'''موقعیت'''. کشور پادشاهی دانمارک در اروپای غربی و در شبه‌جزیرۀ ژوتلند<ref>Jutland</ref> قرار دارد. از شمال به پهناب<ref>broad water</ref> اسکاگراک<ref>Skagerrak</ref>، از شرق به پهناب کاتگات<ref>Kattegat</ref> و تنگۀ اورسوند<ref>Oresund </ref> و دریای بالتیک<ref>Baltic Sea</ref> از جنوب به آلمان و از غرب به دریای شمال<ref>North Sea</ref> محدود است. مساحت این کشور ۴۳,۱۰۰ کیلومتر مربع است و شهر کپنهاگ (کوپنهاگن) پایتخت آن است.

'''سیمای طبیعی'''. دانمارک، کوچک‌ترین کشور اسکاندیناویایی، سرزمین پست و همواری است که درازای آن از جنوب (مرز آلمان) تا شمال به ۳۰۰ کیلومتر بالغ می‌شود. کرانه‌های شرقی آن از خلیجک<ref>bay</ref>ها، بریدگی‌ها، و جزایر ساحلی بسیاری که شمارشان به ۴۸۳ می‌رسد (۹۷ جزیرۀ آن مسکونی است) تشکیل شده و کرانه‌های غربی را نیز مرداب‌های ساحلی متعددی چون آبکند<ref>fjord</ref>های رینگ‌کوبینگ<ref>Ringkobing</ref> و لیم‌ فیورد (آبدرۀ لیم)<ref>Lim Fjord</ref> تشکیل داده است. آبکند لیم‌ فیورد که از خلیجک نیسوم<ref>Nissum</ref> در غرب شروع می‌شود، رو به شرق از کنار شهر اولبور<ref>Alborg</ref> می‌گذرد و پس از طی عرض کشور به پهناب کاتگات می‌پیوندد، و بخش نوردیلان<ref>Nordjylland</ref> را از بخش‌های جنوبی کشور جدا می‌کند. خلیجک‌های اولبور و اورهوس<ref>Arhus </ref> و شبه‌جزیرۀ دیورسلان<ref>Djursland</ref> از عمده‌ترین عوارض کرانه‌های شرقی‌اند و جزیره‌های شلان<ref>Sjaelland</ref>، فون<ref>Fyn</ref>، لولان<ref>Lolland</ref>، فالستر<ref>Falster</ref>، بورنهولم<ref>Bornholm</ref>، لسو<ref>Laeso</ref> و بسیاری جزایر دیگر، که در آب‌های ساحلی دور و نزدیک قرار دارند، جزیی از خاک دانمارک به‌شمار می‌آیند. ارتفاع میانگین این کشور حدود ۳۰ متر است و بلندترین نقطۀ آن، یدینگ اسکووهوی<ref>Yding Skovhoy </ref>، با ۱۷۳ متر ارتفاع در نواحی شرقی شبه‌جزیرۀ ژوتلند جا دارد. رودخانه‌های دانمارک کوتاه و پر آب‌اند و جلگه‌های سبز و خرم آن از کشتزارها و چراگاه‌های وسیع پوشیده شده است. دانمارک از نظر اداری به چهارده بخش تقسیم می‌شود و شهرهای مهم آن عبارت‌اند از کپنهاگ هیلرود<ref>Hillerod</ref>، نیکوبینگ فالستر<ref>Nykobing Falster</ref>، رینگ‌کوبینگ، اورهوس، ویبورگ<ref>Viborg</ref>، و اولبور (اولبورگ). اقلیم این کشور معتدل مایل به سرد است و جریان‌های اقیانوس اطلس هوای آن را در اعتدال نگه می‌دارد. تابستان‌هایش گرم و پرباران و نواحی شرقی آن از بخش‌های غربی خشک‌تر است. میانگین دمای شهر کپنهاگ در دی ماه ۰.۵ درجۀ سانتی‌گراد، و در تیرماه ۱۷ درجه سانتی‌گراد است، و میانگین بارندگی سالانۀ آن به ۶۵۰ میلی‌متر می‌رسد. حدود دوسوم از اراضی دانمارک زیر کشت است و مساحت جنگل‌های آن به ۱۰.۵ درصد از مساحت کشور را بالغ می‌شود. جنگل‌های این کشور از نوع درختان سوزنی، بلوط، قان و زبان گنجشک است. حیات‌وحش آن به آهو و پستانداران کوچکی چون روباه، سنجاب، و خرگوش منحصر می‌شود.

'''اقتصاد'''. دانمارک امروزی کشوری صنعتی است، ولی کشاورزی اهمیت دیرین خود را در اقتصاد این کشور همچنان حفظ کرده است و حدود دوسوم از اراضی آن و یک‌ششم از نیروی کار این کشور در این بخش مشغول‌اند. فرآورده‌های دامی و لبنی جزو مهم‌ترین محصولات صادراتی دانمارک است. دانمارک از نظر صنعت شیلات موقعیت ممتازی دارد و از این نظر در ردیف پانزده کشور درجۀ یک جهان است و صید سالانۀ آن به ۱.۵میلیون تن بالغ می‌شود. منابع و معادن زیرزمینی دانمارک رو به پایان نهاده و به گرانیت و رس، سنگ گچ و کائولین منحصر شده است. حدود نیمی از سوخت مورد نیاز این کشور از منابع نفت و گاز دریای شمال به‌دست می‌آید و میزان ذخیرۀ آن به حدود یک‌میلیارد بشکه نفت و ۱۰۰میلیارد متر مکعب گاز طبیعی بالغ می‌شود. تولید الکتریسیتۀ دانمارک حدود ۳۵میلیارد کیلووات ساعت است که حدود ۶.۵میلیارد کیلووات ساعت از آن با توربین‌های بادی تولید می‌شود و مازاد بر مصرف داخلی به آلمان و سوئد صادر می‌شود. دانمارک در زمینۀ صنعت نیز کشور پیش‌رفته‌ای است و سیمان، فولاد، ماشین‌آلات، تجهیزات حمل‌ونقل، مواد غذایی، مواد شیمیایی، کاغذ، لوازم منزل، منسوجات، مصنوعات چوبی، نفت تصفیه شده، ابزارهای الکتریکی و اپتیک از مهم‌ترین فرآورده‌های صنعتی آن است. مساحت جنگل‌های دانمارک حدود ۴۱۵هزار هکتار است و تولید چوب و الوار آن به ۱.۵میلیون متر مکعب بالغ می‌شود.

'''حکومت و سیاست'''. حکومت دانمارک سلطنتی مشروطۀ چندحزبی با یک مجلس قانون‌گذاری است. ملکه مارگارت دوم<ref>Margrethe II</ref> (زادۀ ۱۹۴۰) از ۱۹۶۷ مقام سلطنت دانمارک را برعهده دارد. مجلس قانون‌گذاری دانمارک ۱۷۹ نماینده دارد که برای دوره‌های چهارساله انتخاب می‌شوند، و رهبر حزب حائز اکثریت در مجلس را ملکۀ دانمارک به سمت نخست‌وزیری و تشکیل هیئت دولت منصوب می‌کند.

'''مردم و تاریخ'''. جمعیت دانمارک حدود ۵,۵۶۴,۲۱۹ نفر است (۲۰۱۱) و تراکم نسبی آن به ۱۲۹.۱ نفر در کیلومتر مربع می‌رسد. روند افزایش جمعیت دانمارک ۰.۳ درصد است و دانمارکی‌ها ۹۷ درصد از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند. ۹۱ درصد از مردم آن پروتستان‌اند و ۸۵ درصدشان در شهرها زندگی می‌کنند و زبان رسمی آنان دانمارکی است. میانگین امید به زندگی در دانمارک ۷۸ سال است و ۹۹ درصد از بزرگ‌سالان آن باسوادند. دانمارکی<ref>Dane</ref>ها یا شاخه‌ای از توتو<ref>teuton</ref>های اسکاندیناویایی، نخستین ساکنان این سرزمین بوده‌اند. آنان در یورش وایکینگ<ref>Viking</ref>ها به انگلستان و فرانسه شرکت کردند و در مقابل پیشروی فرانک<ref>Frank</ref>ها به سوی شمال به‌سختی ایستادند. هارولد کبوددندان<ref>Harold Bluetooth</ref>، پادشاه ژوتلند، (۹۱۰ـ۹۸۵م) از اشاعۀ مسیحیت در آن سرزمین حمایت کرد و پسرش اسوئین<ref>Sweyn</ref> نیز انگلستان را فتح کرد و امپراتوری مقتدری بنا نهاد که تا دو نسل دوام آورد. سرزمین‌های سوئد و نروژ به توصیه و خواست شاه دانمارک، اتحادیۀ کالمار<ref>Kalmar Union</ref> را در مقابله با اتحادیه هانسایی<ref>Hanseatic League</ref> تشکیل دادند و سرزمین واحدی را از ۱۳۹۶ تا ۱۵۲۳ پدید آوردند. نزاع‌های مذهبی و جنگ‌های داخلی سال‌های ۱۵۳۴ تا ۱۵۳۶ به جداشدن کلیسای دانمارک از کلیسای رم و پیروزی پیروان مارتين لوتر<ref>Martin Luther</ref> انجامید و به این ترتیب آیین پروتستان در دانمارک رسمیت یافت و اموال بسیاری از کاتولیک‌ها مصادره شد. شرکت دانمارک در جنگ‌های ۳۰‌ساله به زوال کشور مزبور منجر شد. کریستیان چهارم<ref>Christian IV</ref> (۱۵۷۷ـ۱۶۴۸) برای تجدید قدرت دانمارک و تسلط دوبارۀ آن بر دریای بالتیک بسیار کوشید و در ۱۶۴۵ مرزهای دانمارک را تثبیت کرد، ولی در رویارویی با قدرت روزافزون سوئد کاری از پیش نبرد و دامنۀ تسلط دانمارک به نروژ و ایسلند منحصر شد. جنگ فردریک ششم با انگلستان به جدایی نروژ از دانمارک در سال ۱۸۱۵ منجر شد و کریستیان نهم در ۱۸۶۵، ناحیۀ اشلسویگ و هولشتاین<ref>Schleswig & Holstein</ref> واقع در شمال آلمان را تصرف کرد. این عمل به جنگ میان دانمارک، پروس، و اتریش منجر شد و ناحیۀ مزبور دوباره به تصرف پروس درآمد. دانمارک در جنگ جهانی اول (۱۹۱۴ـ۱۹۱۸) بی‌طرفی خود را حفظ کرد و در جنگ جهانی دوم از ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۵ به تصرف آلمان نازی درآمد. ایسلند که تا آن زمان در تصرف دانمارک بود، در ۱۹۴۴ از این کشور جدا شد و استقلال خود را اعلام کرد دانمارک پس از پایان جنگ، به‌سرعت رو به ترقی نهاد، در ۱۹۷۳ به جامعۀ اروپا پیوست و با چهارده کشور دیگر در ۱۹۹۵ اتحادیۀ اروپا را تأسیس کرد. جزایر فارو<ref>Faeroe</ref>، یا به گویش دانمارکی فروئرنه<ref>Faeroerne</ref>، واقع در اقیانوس اطلس و شمال مجمع‌الجزایر بریتانیا با مساحت ۱,۴۰۰ کیلومتر مربع و نیز جزیرۀ بزرگ گروئنلند (گرینلند)<ref>Gronland</ref> در اقیانوس شمالگان<ref>Arctic Ocean</ref> با مساحت ۲,۱۷۵,۶۰۰ کیلومتر مربع و با مرکزیت اداری شهر نوک<ref>Nuuk</ref> یا گودهب<ref>Godthab</ref> جزو کشور دانمارک هستند و هر دو به‌شیوه خودگردان داخلی اداره می‌شوند.

 

 

----

[[Category:تاریخ جهان]]
[[Category:سایر کشورها و حکومت های اروپایی]]
[[Category:جغرافیای اروپا]]
[[Category:جغرافیای انسانی سایرکشورهای اروپایی]]
[[Category:جغرافیای طبیعی سایر کشورهای اروپایی]]
[[Category:قاره ها و کشورها]]
[[Category:کشورها]]
<references />

دانمارک - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۳ مارس ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۲۸