دهلی، شهر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahraabi در ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۰

2026-02-23T06:20:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۰
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\|تولیدات و صنایع مهم=تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور خودرو		\|تولیدات و صنایع مهم=تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور خودرو
	\|بناهای مهم=مسجد موتی (مسجد مروارید)		\|بناهای مهم=مسجد موتی (مسجد مروارید)
	}}دِهلی، شهر (Delhi)<br/> [[File:20225200.jpg\|thumb\|مسجد ~~موتي~~ (مسجد مرواريد)]] (یا: دهلی کهنه<ref>Old Delhi </ref>) واقع در شمال [[هند]] و مرکز سرزمین اتحادی<ref>Union Territory</ref> دهلی بر رود [[یامونا]]<ref> Yamuna River </ref>، با ۱۲,۷۹۱,۴۵۸ نفر جمعیت (۲۰۰۱). از جنوب با [[دهلی نو]]<ref>New Delhi </ref>، پایتخت هند، هم‌مرز است. دهلی با دیوار سنگی مرتفعی (ساخت ۱۶۳۸)، با هفت دروازۀ هلالی‌شکل، احاطه شده است. این دیوارها شبکه‌ای از خیابان‌ها، کوچه‌ها، و بازارهای شلوغ، و برخی از جالب‌ترین بناهای ملی هند را در خود جا داده است. خیابان چاندی چوک<ref>Chandi Chauk </ref> (خیابان نقره<ref>Silver Street </ref>)، که زمانی باشکوه‌ترین خیابان جهان بود، منطقۀ مهم تجاری شهر محسوب می‌شود. دهلی مرکز مهم صنعتی، بازرگانی، و حمل‌ونقل است و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور [[خودرو]] تولید می‌کند. برخی از مهم‌ترین بناهای تاریخی آن عبارت‌اند از مسجد جامع (۱۶۴۸ـ۱۶۵۰)؛ دژ سرخ<ref>Red Fort </ref> (۱۶۴۸)، مجموعه‌ای متشکل از چند ساختمان که با دیواری از سنگ ماسۀ سرخ محصور شده است و زمانی کاخ امپراتوران مغول بود؛ و مسجد موتی<ref>Moti Masjid</ref> (مسجد مروارید<ref>Pearl Mosque </ref>). بناهای تاریخی که خارج از شهر قرار دارند نیز عبارت‌اند از قطبْ‌ منار<ref>Qutb Minar</ref>، بلندترین برج سنگی جهان متعلق به قرن ۱۳م؛ مقبرۀ سلطنتی همایون<ref> Humayun </ref> از قرن ۱۶م، و راج‌گهات<ref>Raj Ghat </ref>، جایی که جسد [[گاندی، مهاتما (گجرات ۱۸۶۹ـ۱۹۴۸)\|مهاتما گاندی]]<ref>Mahatma Gandhi </ref> در آن سوزانده شد. دانشگاه دهلی<ref>The University of Delhi </ref> نیز در این شهر است. از دهلی اولین‌بار در قرن ۱پ‌م نام برده شده است. در محلی که دهلی امروزی قرار دارد چندین شهر بنا شده است که از آن‌ها به نام «دهلی‌های هفت‌گانه» یا «شهرهای هفت‌گانۀ دهلی<ref>The Seven Cities of Delhi		}}دِهلی، شهر (Delhi)<br/> [[File:20225200.jpg\|thumb\|مسجد موتی (مسجد مرواريد)]] (یا: دهلی کهنه<ref>Old Delhi </ref>) واقع در شمال [[هند]] و مرکز سرزمین اتحادی<ref>Union Territory</ref> دهلی بر رود [[یامونا]]<ref> Yamuna River </ref>، با ۱۲,۷۹۱,۴۵۸ نفر جمعیت (۲۰۰۱). از جنوب با [[دهلی نو]]<ref>New Delhi </ref>، پایتخت هند، هم‌مرز است. دهلی با دیوار سنگی مرتفعی (ساخت ۱۶۳۸)، با هفت دروازۀ هلالی‌شکل، احاطه شده است. این دیوارها شبکه‌ای از خیابان‌ها، کوچه‌ها، و بازارهای شلوغ، و برخی از جالب‌ترین بناهای ملی هند را در خود جا داده است. خیابان چاندی چوک<ref>Chandi Chauk </ref> (خیابان نقره<ref>Silver Street </ref>)، که زمانی باشکوه‌ترین خیابان جهان بود، منطقۀ مهم تجاری شهر محسوب می‌شود. دهلی مرکز مهم صنعتی، بازرگانی، و حمل‌ونقل است و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور [[خودرو]] تولید می‌کند. برخی از مهم‌ترین بناهای تاریخی آن عبارت‌اند از مسجد جامع (۱۶۴۸ـ۱۶۵۰)؛ دژ سرخ<ref>Red Fort </ref> (۱۶۴۸)، مجموعه‌ای متشکل از چند ساختمان که با دیواری از سنگ ماسۀ سرخ محصور شده است و زمانی کاخ امپراتوران مغول بود؛ و مسجد موتی<ref>Moti Masjid</ref> (مسجد مروارید<ref>Pearl Mosque </ref>). بناهای تاریخی که خارج از شهر قرار دارند نیز عبارت‌اند از قطبْ‌ منار<ref>Qutb Minar</ref>، بلندترین برج سنگی جهان متعلق به قرن ۱۳م؛ مقبرۀ سلطنتی همایون<ref> Humayun </ref> از قرن ۱۶م، و راج‌گهات<ref>Raj Ghat </ref>، جایی که جسد [[گاندی، مهاتما (گجرات ۱۸۶۹ـ۱۹۴۸)\|مهاتما گاندی]]<ref>Mahatma Gandhi </ref> در آن سوزانده شد. دانشگاه دهلی<ref>The University of Delhi </ref> نیز در این شهر است. از دهلی اولین‌بار در قرن ۱پ‌م نام برده شده است. در محلی که دهلی امروزی قرار دارد چندین شهر بنا شده است که از آن‌ها به نام «دهلی‌های هفت‌گانه» یا «شهرهای هفت‌گانۀ دهلی<ref>The Seven Cities of Delhi

	</ref>» نام می‌برند، ولی تعداد مراکز فرمانروایی که در این منطقه دایر شده تقریباً دو برابر این عدد است. دهلی‌های هفت‌گانه به ترتیب ظهور عبارت‌اند از ایندرپت<ref>Indrapat </ref>، به سانسکریت ایندرپرشت<ref>Indraprastha </ref>؛ لاکوت<ref>Lalkot </ref>؛ سیری<ref>Siri </ref>، تغلق‌آباد، جهان‌پناه‌آباد، فیروزآباد؛ و شاه‌جهان‌آباد. از زمان ایجاد اولین دهلی تا قرن ۱۲م، این منطقه فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سرگذاشته است. قطب‌الدین ایبک، از مملوان دهلی، در ۶۰۲ق آن را فتح کرد. پس از آن [[تیمور لنگ]]<ref>Tamerlane </ref> در ۸۰۱ق دهلی را اشغال، آن را ویران و پایتخت را به [[آگرا]]<ref>Agra</ref> منتقل کرد. بابُر<ref> Babur </ref>، بنیادگذار سلسلۀ مغول، در ۹۳۲ق مجدداً دهلی را پایتخت قرار داد و فرزندش، همایون، در ۹۳۷ق شهر جدیدی در نزدیکی آن بنا کرد. اکبر‌شاه، فرزند همایون، در ۹۶۳ق دهلی را ویران و مجدداً پایتخت را به آگرا منتقل کرد. شهر کنونی را شاه‌جهان، فرزند اکبرشاه، در ۱۰۳۷ق به‌صورت امروزی بازسازی کرد و دوباره آن را پایتخت قرار داد. دهلی تا ۱۷۳۹ پایتخت مغولان باقی‌ماند. نادرشاه در ۱۱۵۱ق دهلی را فتح کرد. از ۱۷۷۱ تا ۱۸۰۳ تحت کنترل [[مراته\|مراته‌]]<ref>Maratha </ref>ها و از ۱۹۱۲ تا ۱۹۳۱ پایتخت موقت هند بریتانیا<ref>British India </ref> بود. پس از استقلال هند در ۱۹۴۷ این شهر از نظر سرعت و جمعیت به‌سرعت رشد کرد. امروزه دهلی، پس از [[بمبئی]] و [[کلکته]]<ref>(Calcutta (Kolkata</ref>، بزرگ‌ترین شهر هندوستان است.		</ref>» نام می‌برند، ولی تعداد مراکز فرمانروایی که در این منطقه دایر شده تقریباً دو برابر این عدد است. دهلی‌های هفت‌گانه به ترتیب ظهور عبارت‌اند از ایندرپت<ref>Indrapat </ref>، به سانسکریت ایندرپرشت<ref>Indraprastha </ref>؛ لاکوت<ref>Lalkot </ref>؛ سیری<ref>Siri </ref>، تغلق‌آباد، جهان‌پناه‌آباد، فیروزآباد؛ و شاه‌جهان‌آباد. از زمان ایجاد اولین دهلی تا قرن ۱۲م، این منطقه فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سرگذاشته است. قطب‌الدین ایبک، از مملوان دهلی، در ۶۰۲ق آن را فتح کرد. پس از آن [[تیمور لنگ]]<ref>Tamerlane </ref> در ۸۰۱ق دهلی را اشغال، آن را ویران و پایتخت را به [[آگرا]]<ref>Agra</ref> منتقل کرد. بابُر<ref> Babur </ref>، بنیادگذار سلسلۀ مغول، در ۹۳۲ق مجدداً دهلی را پایتخت قرار داد و فرزندش، همایون، در ۹۳۷ق شهر جدیدی در نزدیکی آن بنا کرد. اکبر‌شاه، فرزند همایون، در ۹۶۳ق دهلی را ویران و مجدداً پایتخت را به آگرا منتقل کرد. شهر کنونی را شاه‌جهان، فرزند اکبرشاه، در ۱۰۳۷ق به‌صورت امروزی بازسازی کرد و دوباره آن را پایتخت قرار داد. دهلی تا ۱۷۳۹ پایتخت مغولان باقی‌ماند. نادرشاه در ۱۱۵۱ق دهلی را فتح کرد. از ۱۷۷۱ تا ۱۸۰۳ تحت کنترل [[مراته\|مراته‌]]<ref>Maratha </ref>ها و از ۱۹۱۲ تا ۱۹۳۱ پایتخت موقت هند بریتانیا<ref>British India </ref> بود. پس از استقلال هند در ۱۹۴۷ این شهر از نظر سرعت و جمعیت به‌سرعت رشد کرد. امروزه دهلی، پس از [[بمبئی]] و [[کلکته]]<ref>(Calcutta (Kolkata</ref>، بزرگ‌ترین شهر هندوستان است.

Shahraabi در ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۶

2026-02-21T14:16:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۱۶
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	\|تولیدات و صنایع مهم=تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور خودرو		\|تولیدات و صنایع مهم=تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور خودرو
	\|بناهای مهم=مسجد موتی (مسجد مروارید)		\|بناهای مهم=مسجد موتی (مسجد مروارید)
	}}دِهلی، شهر (Delhi)<br/> ~~[[File:20225200-1.jpg\|thumb\|مسجد موتي (مسجد مرواريد)]]~~[[File:20225200.jpg\|thumb\|مسجد موتي (مسجد مرواريد)]] (یا: دهلی کهنه<ref>Old Delhi </ref>) واقع در شمال هند و مرکز سرزمین اتحادی<ref>Union Territory</ref> دهلی بر رود یامونا<ref> Yamuna River </ref>، با ۱۲,۷۹۱,۴۵۸ نفر جمعیت (۲۰۰۱). از جنوب با دهلی نو<ref>New Delhi </ref>، پایتخت هند، هم‌مرز است. دهلی با دیوار سنگی مرتفعی (ساخت ۱۶۳۸)، با هفت دروازۀ هلالی‌شکل، احاطه شده است. این دیوارها شبکه‌ای از خیابان‌ها، کوچه‌ها، و بازارهای شلوغ، و برخی از جالب‌ترین بناهای ملی هند را در خود جا داده است. خیابان چاندی چوک<ref>Chandi Chauk </ref> (خیابان نقره<ref>Silver Street </ref>)، که زمانی باشکوه‌ترین خیابان جهان بود، منطقۀ مهم تجاری شهر محسوب می‌شود. دهلی مرکز مهم صنعتی، بازرگانی، و حمل‌ونقل است و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور خودرو تولید می‌کند. برخی از مهم‌ترین بناهای تاریخی آن عبارت‌اند از مسجد جامع (۱۶۴۸ـ۱۶۵۰)؛ دژ سرخ<ref>Red Fort </ref> (۱۶۴۸)، مجموعه‌ای متشکل از چند ساختمان که با دیواری از سنگ ماسۀ سرخ محصور شده است و زمانی کاخ امپراتوران مغول بود؛ و مسجد موتی<ref>Moti Masjid</ref> (مسجد مروارید<ref>Pearl Mosque </ref>). بناهای تاریخی که خارج از شهر قرار دارند نیز عبارت‌اند از قطبْ‌ منار<ref>Qutb Minar</ref>، بلندترین برج سنگی جهان متعلق به قرن ۱۳م؛ مقبرۀ سلطنتی همایون<ref> Humayun </ref> از قرن ۱۶م، و راج‌گهات<ref>Raj Ghat </ref>، جایی که جسد مهاتما گاندی<ref>Mahatma Gandhi </ref> در آن سوزانده شد. دانشگاه دهلی<ref>The University of Delhi </ref> نیز در این شهر است. از دهلی اولین‌بار در قرن ۱پ‌م نام برده شده است. در محلی که دهلی امروزی قرار دارد چندین شهر بنا شده است که از آن‌ها به نام «دهلی‌های هفت‌گانه» یا «شهرهای هفت‌گانۀ دهلی<ref>The Seven Cities of Delhi		}}دِهلی، شهر (Delhi)<br/> [[File:20225200.jpg\|thumb\|مسجد موتي (مسجد مرواريد)]] (یا: دهلی کهنه<ref>Old Delhi </ref>) واقع در شمال [[هند]] و مرکز سرزمین اتحادی<ref>Union Territory</ref> دهلی بر رود [[یامونا]]<ref> Yamuna River </ref>، با ۱۲,۷۹۱,۴۵۸ نفر جمعیت (۲۰۰۱). از جنوب با [[دهلی نو]]<ref>New Delhi </ref>، پایتخت هند، هم‌مرز است. دهلی با دیوار سنگی مرتفعی (ساخت ۱۶۳۸)، با هفت دروازۀ هلالی‌شکل، احاطه شده است. این دیوارها شبکه‌ای از خیابان‌ها، کوچه‌ها، و بازارهای شلوغ، و برخی از جالب‌ترین بناهای ملی هند را در خود جا داده است. خیابان چاندی چوک<ref>Chandi Chauk </ref> (خیابان نقره<ref>Silver Street </ref>)، که زمانی باشکوه‌ترین خیابان جهان بود، منطقۀ مهم تجاری شهر محسوب می‌شود. دهلی مرکز مهم صنعتی، بازرگانی، و حمل‌ونقل است و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور [[خودرو]] تولید می‌کند. برخی از مهم‌ترین بناهای تاریخی آن عبارت‌اند از مسجد جامع (۱۶۴۸ـ۱۶۵۰)؛ دژ سرخ<ref>Red Fort </ref> (۱۶۴۸)، مجموعه‌ای متشکل از چند ساختمان که با دیواری از سنگ ماسۀ سرخ محصور شده است و زمانی کاخ امپراتوران مغول بود؛ و مسجد موتی<ref>Moti Masjid</ref> (مسجد مروارید<ref>Pearl Mosque </ref>). بناهای تاریخی که خارج از شهر قرار دارند نیز عبارت‌اند از قطبْ‌ منار<ref>Qutb Minar</ref>، بلندترین برج سنگی جهان متعلق به قرن ۱۳م؛ مقبرۀ سلطنتی همایون<ref> Humayun </ref> از قرن ۱۶م، و راج‌گهات<ref>Raj Ghat </ref>، جایی که جسد [[گاندی، مهاتما (گجرات ۱۸۶۹ـ۱۹۴۸)\|مهاتما گاندی]]<ref>Mahatma Gandhi </ref> در آن سوزانده شد. دانشگاه دهلی<ref>The University of Delhi </ref> نیز در این شهر است. از دهلی اولین‌بار در قرن ۱پ‌م نام برده شده است. در محلی که دهلی امروزی قرار دارد چندین شهر بنا شده است که از آن‌ها به نام «دهلی‌های هفت‌گانه» یا «شهرهای هفت‌گانۀ دهلی<ref>The Seven Cities of Delhi

	</ref>» نام می‌برند، ولی تعداد مراکز فرمانروایی که در این منطقه دایر شده تقریباً دو برابر این عدد است. دهلی‌های هفت‌گانه به ترتیب ظهور عبارت‌اند از ایندرپت<ref>Indrapat </ref>، به سانسکریت ایندرپرشت<ref>Indraprastha </ref>؛ لاکوت<ref>Lalkot </ref>؛ سیری<ref>Siri </ref>، تغلق‌آباد، جهان‌پناه‌آباد، فیروزآباد؛ و شاه‌جهان‌آباد. از زمان ایجاد اولین دهلی تا قرن ۱۲م، این منطقه فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سرگذاشته است. قطب‌الدین ایبک، از مملوان دهلی، در ۶۰۲ق آن را فتح کرد. پس از آن تیمور لنگ<ref>Tamerlane </ref> در ۸۰۱ق دهلی را اشغال، آن را ویران و پایتخت را به آگرا<ref>Agra</ref> منتقل کرد. بابُر<ref> Babur </ref>، بنیادگذار سلسلۀ مغول، در ۹۳۲ق مجدداً دهلی را پایتخت قرار داد و فرزندش، همایون، در ۹۳۷ق شهر جدیدی در نزدیکی آن بنا کرد. اکبر‌شاه، فرزند همایون، در ۹۶۳ق دهلی را ویران و مجدداً پایتخت را به آگرا منتقل کرد. شهر کنونی را شاه‌جهان، فرزند اکبرشاه، در ۱۰۳۷ق به‌صورت امروزی بازسازی کرد و دوباره آن را پایتخت قرار داد. دهلی تا ۱۷۳۹ پایتخت مغولان باقی‌ماند. نادرشاه در ۱۱۵۱ق دهلی را فتح کرد. از ۱۷۷۱ تا ۱۸۰۳ تحت کنترل مراته‌<ref>Maratha </ref>ها و از ۱۹۱۲ تا ۱۹۳۱ پایتخت موقت هند بریتانیا<ref>British India </ref> بود. پس از استقلال هند در ۱۹۴۷ این شهر از نظر سرعت و جمعیت به‌سرعت رشد کرد. امروزه دهلی، پس از بمبئی و کلکته<ref>(Calcutta (Kolkata</ref>، بزرگ‌ترین شهر هندوستان است.		</ref>» نام می‌برند، ولی تعداد مراکز فرمانروایی که در این منطقه دایر شده تقریباً دو برابر این عدد است. دهلی‌های هفت‌گانه به ترتیب ظهور عبارت‌اند از ایندرپت<ref>Indrapat </ref>، به سانسکریت ایندرپرشت<ref>Indraprastha </ref>؛ لاکوت<ref>Lalkot </ref>؛ سیری<ref>Siri </ref>، تغلق‌آباد، جهان‌پناه‌آباد، فیروزآباد؛ و شاه‌جهان‌آباد. از زمان ایجاد اولین دهلی تا قرن ۱۲م، این منطقه فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سرگذاشته است. قطب‌الدین ایبک، از مملوان دهلی، در ۶۰۲ق آن را فتح کرد. پس از آن [[تیمور لنگ]]<ref>Tamerlane </ref> در ۸۰۱ق دهلی را اشغال، آن را ویران و پایتخت را به [[آگرا]]<ref>Agra</ref> منتقل کرد. بابُر<ref> Babur </ref>، بنیادگذار سلسلۀ مغول، در ۹۳۲ق مجدداً دهلی را پایتخت قرار داد و فرزندش، همایون، در ۹۳۷ق شهر جدیدی در نزدیکی آن بنا کرد. اکبر‌شاه، فرزند همایون، در ۹۶۳ق دهلی را ویران و مجدداً پایتخت را به آگرا منتقل کرد. شهر کنونی را شاه‌جهان، فرزند اکبرشاه، در ۱۰۳۷ق به‌صورت امروزی بازسازی کرد و دوباره آن را پایتخت قرار داد. دهلی تا ۱۷۳۹ پایتخت مغولان باقی‌ماند. نادرشاه در ۱۱۵۱ق دهلی را فتح کرد. از ۱۷۷۱ تا ۱۸۰۳ تحت کنترل [[مراته\|مراته‌]]<ref>Maratha </ref>ها و از ۱۹۱۲ تا ۱۹۳۱ پایتخت موقت هند بریتانیا<ref>British India </ref> بود. پس از استقلال هند در ۱۹۴۷ این شهر از نظر سرعت و جمعیت به‌سرعت رشد کرد. امروزه دهلی، پس از [[بمبئی]] و [[کلکته]]<ref>(Calcutta (Kolkata</ref>، بزرگ‌ترین شهر هندوستان است.

Reza rouzbahani در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

{{جعبه اطلاعات شهرهای آسیا
|نام فارسی =دهلی
|نام لاتین =Delhi
|نام های دیگر=دهلی کهنه
|نام پیشین=
|کشور=هند
|ایالت=دهلی
|شهرستان=
|بخش=
|شهرها و آبادی های مهم=
|موقعیت=شمال هند
|جمعیت=۱۲,۷۹۱,۴۵۸ نفر (۲۰۰۱)
|تولیدات و صنایع مهم=تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور خودرو
|بناهای مهم=مسجد موتی (مسجد مروارید)
}}دِهلی، شهر (Delhi)<br/> [[File:20225200-1.jpg|thumb|مسجد موتي (مسجد مرواريد)]][[File:20225200.jpg|thumb|مسجد موتي (مسجد مرواريد)]] (یا: دهلی کهنه<ref>Old Delhi </ref>) واقع در شمال هند و مرکز سرزمین اتحادی<ref>Union Territory</ref> دهلی بر رود یامونا<ref> Yamuna River </ref>، با ۱۲,۷۹۱,۴۵۸ نفر جمعیت (۲۰۰۱). از جنوب با دهلی نو<ref>New Delhi </ref>، پایتخت هند، هم‌مرز است. دهلی با دیوار سنگی مرتفعی (ساخت ۱۶۳۸)، با هفت دروازۀ هلالی‌شکل، احاطه شده است. این دیوارها شبکه‌ای از خیابان‌ها، کوچه‌ها، و بازارهای شلوغ، و برخی از جالب‌ترین بناهای ملی هند را در خود جا داده است. خیابان چاندی چوک<ref>Chandi Chauk </ref> (خیابان نقره<ref>Silver Street </ref>)، که زمانی باشکوه‌ترین خیابان جهان بود، منطقۀ مهم تجاری شهر محسوب می‌شود. دهلی مرکز مهم صنعتی، بازرگانی، و حمل‌ونقل است و تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی، پارچه، جواهرآلات، مواد شیمیایی، و قطعات موتور خودرو تولید می‌کند. برخی از مهم‌ترین بناهای تاریخی آن عبارت‌اند از مسجد جامع (۱۶۴۸ـ۱۶۵۰)؛ دژ سرخ<ref>Red Fort </ref> (۱۶۴۸)، مجموعه‌ای متشکل از چند ساختمان که با دیواری از سنگ ماسۀ سرخ محصور شده است و زمانی کاخ امپراتوران مغول بود؛ و مسجد موتی<ref>Moti Masjid</ref> (مسجد مروارید<ref>Pearl Mosque </ref>). بناهای تاریخی که خارج از شهر قرار دارند نیز عبارت‌اند از قطبْ‌ منار<ref>Qutb Minar</ref>، بلندترین برج سنگی جهان متعلق به قرن ۱۳م؛ مقبرۀ سلطنتی همایون<ref> Humayun </ref> از قرن ۱۶م، و راج‌گهات<ref>Raj Ghat </ref>، جایی که جسد مهاتما گاندی<ref>Mahatma Gandhi </ref> در آن سوزانده شد. دانشگاه دهلی<ref>The University of Delhi </ref> نیز در این شهر است. از دهلی اولین‌بار در قرن ۱پ‌م نام برده شده است. در محلی که دهلی امروزی قرار دارد چندین شهر بنا شده است که از آن‌ها به نام «دهلی‌های هفت‌گانه» یا «شهرهای هفت‌گانۀ دهلی<ref>The Seven Cities of Delhi

</ref>» نام می‌برند، ولی تعداد مراکز فرمانروایی که در این منطقه دایر شده تقریباً دو برابر این عدد است. دهلی‌های هفت‌گانه به ترتیب ظهور عبارت‌اند از ایندرپت<ref>Indrapat </ref>، به سانسکریت ایندرپرشت<ref>Indraprastha </ref>؛ لاکوت<ref>Lalkot </ref>؛ سیری<ref>Siri </ref>، تغلق‌آباد، جهان‌پناه‌آباد، فیروزآباد؛ و شاه‌جهان‌آباد. از زمان ایجاد اولین دهلی تا قرن ۱۲م، این منطقه فراز و نشیب‌های فراوانی را پشت سرگذاشته است. قطب‌الدین ایبک، از مملوان دهلی، در ۶۰۲ق آن را فتح کرد. پس از آن تیمور لنگ<ref>Tamerlane </ref> در ۸۰۱ق دهلی را اشغال، آن را ویران و پایتخت را به آگرا<ref>Agra</ref> منتقل کرد. بابُر<ref> Babur </ref>، بنیادگذار سلسلۀ مغول، در ۹۳۲ق مجدداً دهلی را پایتخت قرار داد و فرزندش، همایون، در ۹۳۷ق شهر جدیدی در نزدیکی آن بنا کرد. اکبر‌شاه، فرزند همایون، در ۹۶۳ق دهلی را ویران و مجدداً پایتخت را به آگرا منتقل کرد. شهر کنونی را شاه‌جهان، فرزند اکبرشاه، در ۱۰۳۷ق به‌صورت امروزی بازسازی کرد و دوباره آن را پایتخت قرار داد. دهلی تا ۱۷۳۹ پایتخت مغولان باقی‌ماند. نادرشاه در ۱۱۵۱ق دهلی را فتح کرد. از ۱۷۷۱ تا ۱۸۰۳ تحت کنترل مراته‌<ref>Maratha </ref>ها و از ۱۹۱۲ تا ۱۹۳۱ پایتخت موقت هند بریتانیا<ref>British India </ref> بود. پس از استقلال هند در ۱۹۴۷ این شهر از نظر سرعت و جمعیت به‌سرعت رشد کرد. امروزه دهلی، پس از بمبئی و کلکته<ref>(Calcutta (Kolkata</ref>، بزرگ‌ترین شهر هندوستان است.

 

----

[[Category:جغرافیای آسیا]] [[Category:جغرافیای انسانی هند]]