Mohammadi2 در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

{{الگو:جعبه اطلاعات کشور5
| نام فارسی =روسیه
|نام لاتین =Russia
|موقعیت =اروپای شرقی و آسیای شمالی
| جمعیت =142,914,136 نفر
|تراکم نسبی (نفر در کیلومتر مربع)=8/4
|رشد سالانه (درصد) =0.5ـ
|مساحت =17,075,400
|پایتخت =مسکو
| شهرهای اصلی =مسکو، سن‌پترزبورگ، نووسیبیرسک، نیژنی نووگورود، یکاترینبورگ، سامارا، راستوف ـ نا ـ دانو، خاباروفسک و آرخانگلسک
| نظام سیاسی =جمهوری فدرال چند حزبی با دو نهاد قانون‌گذاری
|زبان =روسی
| دین = مسیحیت- کمونیسم
| واحد پول =روبل }} روسیه (Russia)<br/> [[File:22170400-2.jpg|thumb|روسيه]]'''موقعیت'''. فدراسیون روسیه در اروپای شرقی و آسیای شمالی جا دارد. از شمال به اقیانوس شمالگان، از شرق به اقیانوس آرام، از جنوب به کرۀ شمالی، چین، مغولستان، قزاقستان و دریای خزر و جمهوری‌های آذربایجان و گرجستان و از غرب به دریای سیاه، اوکراین، بلاروس (روسیۀ سفید)، لاتویا، استونی، خلیج فنلاند و کشورهای فنلاند و نروژ محدود شده است. این کشور ۱۷,۰۷۵,۴۰۰ کیلومتر مربع مساحت دارد و شهر مسکو پایتخت آن است.

'''سیمای طبیعی'''. روسیه، پهناورترین کشور جهان، به پنج بخش جغرافیایی به نام: جلگۀ روسیه، کوه‌های اورال<ref>Ural Mountains</ref>، جلگۀ سیبری غربی، فلات سیبری مرکزی، و سیبری شرقی تقسیم می‌شود: ۱. جلگۀ روسیه که بخش بزرگی از اروپای شرقی را شامل می‌شود از شمال به دریای بارنتس<ref> Barents Sea</ref>، از شرق به کوه‌پایه‌های اورال، و از جنوب به دریای خزر و کوه‌های قفقاز محدود شده است. بلندترین نقطۀ روسیه، قله اِلبروس<ref> Elbrus</ref>، با ۵,۶۴۲ متر ارتفاع در کوه‌های قفقاز قرار دارد. جلگه مزبور سرزمین کم‌وبیش همواری است که رودخانه‌هایی چون ولگا<ref> Volga</ref>، دون<ref> Don</ref>، دوینا<ref> Dvina</ref> و اورال و بسیاری رودهای دیگر آن را مشروب می‌کنند و دریاچه‌های لادوگا<ref> Ladoga</ref>، اونگا<ref> Onega</ref>، ایلمِن<ref> Ilmen</ref>، و اوزِرو<ref> Ozero </ref> از دیگر عوارض آبی این ناحیه‌اند؛ ۲. کوه‌های اورال از جنوب دریای کارا<ref>Kara Sea</ref>شروع می‌شود و رو به جنوب تا شمال کشور قزاقستان ادامه پیدا می‌کند. درازای آن ۲,۶۴۰ کیلومتر است و بلندترین قلّۀ آن، نارودنایا<ref> Narodnaya </ref>، ۱,۸۹۴ متر ارتفاع دارد. بیشتر معادن و تأسیسات صنعتی روسیه در این کوه‌ها قرار دارند و رودخانه‌های اورال، ولگا، دوینا، اوب<ref>Ob </ref>، و پچورا<ref>Pechora</ref> از آن سرچشمه می‌گیرند؛ ۳. جلگه سیبری غربی سرزمین هموار و پستی است که وسعت آن به حدود ۲.۵‌میلیون کیلومتر مربع می‌رسد و باتلاق‌ها و مرداب‌های بسیار دارد. جلگۀ مزبور از غرب به کوه‌پایه‌های اورال و از شرق به رودخانۀ یِنی‌سِی<ref> Yenisey</ref> محدود شده است و خلیج اوب<ref> gulf of ob</ref> و شبه‌جزیره‌های یامال<ref> Yamal </ref> و گیدان<ref>Gydan</ref> عوارض ساحل شمالی این ناحیه‌اند. رودخانه‌های اوب، ینی‌سی و تاز<ref> Taz </ref> زهاب‌های آن به‌شمار می‌آیند؛ ۴. فلات سیبری مرکزی پهنۀ مرتفع و وسیعی است که از جنوب به کوه‌های سایان شرقی<ref>Eastern Sayan MTS</ref> و یابلونووی<ref> Yablonovy</ref> می‌پیوندد و از شرق به زمین‌های پست یاکوت<ref> Yakut</ref> یا حوضۀ رودخانه‌های لِنا<ref> Lena </ref> و ویلیویی<ref>Vilyui </ref> منتهی می‌شود. شمال آن را باتلاق‌های پست و گودال تایمیر<ref>Taymyr</ref> فرا گرفته و کوه‌های بیرانگا<ref> Byrranga</ref>، در شبه‌جزیرۀ تایمیر، در شمالی‌ترین بخش آن جا دارد. دریاچۀ بایکال<ref> Baikal</ref> در ارتفاعات جنوبی این فلات قرار دارد و رودخانۀ آمور<ref> Amur</ref> که روسیه و چین را از هم جدا می‌کند از همین ارتفاعات سرچشمه می‌گیرد؛ ۵. سیبری شرقی عمدتاً کوهستانی است. درّۀ لِنا مرز غربی آن است و آتشفشان کلیو چفسکایا سوپکا<ref> Klyu Cheyskaya Sopka</ref>، مرتفع‌ترین نقطۀ سیبری، با بلندی ۴,۷۴۹ متر در شبه‌جزیرۀ کامچاتکا<ref> Kamchatka </ref> قرار دارد. رودخانه‌های آمور، کولیما<ref>Kolyma</ref>، ایندیگیرکا<ref> Indigirka</ref>، و یانا<ref> Yana</ref> مهم‌ترین زهاب‌های آن محسوب می‌شوند و رشته‌کوه‌های ورخویانسک<ref> Verkhoyansk</ref> و چوکوت<ref> Chukot </ref> و چند رشته‌کوه دیگر، ارتفاعات این منطقه‌اند. کرانه‌های شمالی و شرقی روسیه از شبه‌جزیره‌ها، خلیجک<ref>bay</ref>ها و جزایر ساحلی بسیار و جزیره‌های ساحلی فراوان تشکیل شده که شبه‌جزیرۀ کامچاتکا و جزیره ساخالین<ref> Sakhalin</ref> در کرانه‌های شرقی، شبه‌جزیره‌های کولا<ref> Kola </ref> و یامال و جزایر نووایا زملیا<ref>Novaya Zemlya</ref>، سِوِرنایا زملیا<ref> Severnaya Zemlya</ref>، سیبری جدید، و فرانتس یوزف<ref> Franz Josef </ref>، در اقیانوس شمالگان مهم‌ترین آن‌ها هستند. علاوه‌بر سرزمین اصلیِ روسیه، استان برون‌بومی<ref>exclave</ref> کالینینگراد<ref> Kaliningrad</ref> در ساحل شرقی دریای بالتیک و شمال کشور لهستان نیز بخشی از خاک این کشور محسوب می‌شود. روسیه به هفت منطقۀ فدرال تقسیم می‌شود و شهرهای مهم آن عبارت‌اند از مسکو، سن‌پترزبورگ، نووسیبیرسک<ref> Novsibirsk </ref>، نیژنی نووگورود<ref>Nizhniy Novgorod</ref>، یکاترینبورگ<ref>Yekaterinburg </ref>، سامارا<ref>Samara </ref>، راستوف ـ نا ـ دانو<ref>Rostov-na-Donu </ref>، خاباروفسک<ref>Khabarovsk </ref>، و آرخانگلسک<ref>Arkhangelsk </ref>. اقلیم روسیه کلاً قاره‌ای و سرد است. غیر از نواحی نزدیک به دریای سیاه که از اعتدال مدیترانه‌ای بهره‌مند است، بقیه نواحی کشور به‌خصوص حوالی شهر ولادی‌وستوک<ref>Vladivostok </ref> سرد است. دمای زمستانی نواحی شمال شرقی سیبری به ۷۰ـ درجۀ سانتی‌گراد می‌رسد و میانگین دمای تابستان در سواحل اقیانوس شمالگان به هشت درجۀ سانتی‌گراد بالغ می‌شود و دمای درّه‌های قفقاز از ۲۰ درجۀ سانتی‌گراد تجاوز نمی‌کند. بیشترین مقدار بارندگی در این کشور متعلق به نواحی ساحلی دریای سیاه و کوه‌های قفقاز است و کرانه‌های جنوب شرقی سیبری، تحت تأثیر پدیدۀ مونسون<ref>monsoon</ref>، بارندگی سنگین دارد. نواحی شمالی یا توندرا<ref> Tundra </ref>های روسیه از گیاهان پراکنده‌ای چون خزه و گلسنگ پوشیده شده که روبه جنوب بر تراکم آن افزوده می‌شود و به جنگل‌های انبوه و وسیع تایگا<ref>Taiga </ref> ختم می‌شود. نواحی مرکزی و جنوب شرقی جلگۀ روسیه و نیز جلگه‌های غربی سیبری از جنگل پوشیده‌اند و پوشش نواحی ساحلی دریای خزر و کوه‌های قفقاز از گونۀ گیاهان نواحی نیمه‌خشک<ref>semi arid </ref> است. پستانداران خاص شمالگان مانند خرس قطبی و پرندگان آن نواحی و نیز روباه و جغد توندرایی و گوزن، خرس، گرگ، خرس قهوه‌ای، ببر سیبری، سنجاب، مینک، آهو، لک‌لک، پرستو و عقاب حیات‌وحش روسیه را تشکیل می‌دهند.

'''اقتصاد'''. وسعت روسیه و نامساعدبودن اقلیم آن، مشکلات بسیاری در راه توسعۀ اقتصادی آن ایجاد کرده است. با این‌که برنامه‌هایی برای خودکفایی این کشور از نظر صنعتی و کشاورزی طراحی شده ولی هنوز تا مرحلۀ خودکفایی فاصلۀ بسیاری در پیش است و این کشور به ناچار بخشی از مواد غذایی خود را وارد می‌کند. غلات، جو دوسر، و چاودار مهم‌ترین فرآورده‌های کشاورزی روسیه‌اند. حدود یک‌دهم از اراضی این کشور، که عمدتاً در جلگۀ روسیه قرار دارند، قابل کشت است و دیگر مناطق کارایی کشاورزی ندارند. گوشت و لبنیات نیز محصولات دامی این کشور را تشکیل می‌دهند. ناوگان صیادی روسیه، بزرگ‌ترین ناوگان جهان است و محصول آن به ۴.۲میلیون تن بالغ می‌شود. بیشتر معادن آهن این کشور در شبه‌جزیرۀ کولا، حوالی مرز اوکراین، و نیز در سیبری قرار دارد و طلا، مس، روی و انواع فلزات کمیاب در کوه‌های آرال یافت می‌شود. معادن زغال روسیه در سیبری شرقی و حوضۀ کوزنتسک<ref>Kuznetsk Basin</ref> و کوه‌های اورال نهفته است و سیبری غربی بزرگ‌ترین ذخایر نفت و گاز طبیعی جهان را داراست. ذخیرۀ نفت این حوضه ۴۸.۵میلیارد بشکه و ذخیرۀ گاز طبیعی آن ‌۴۸,۱۰۰میلیارد مترمکعب است و از این لحاظ روسیه بعد از عربستان سعودی و امریکا در جایگاه سوم قرار دارد. رودخانه‌های ولگا و ینی‌سی تأسیسات برقابی عظیمی دارند و نیروگاه‌های متعدد هسته‌ای آن نیز از اهمیت فراوانی برخوردارند و تولید برق آن به ۷۷۲‌میلیارد کیلووات ساعت بالغ می‌شود. روسیه در زمینۀ صنایع سنگین دارای موقعیت ممتازی است ولی مصنوعات آن بیشتر به مصرف داخلی می‌رسد و صادرات آن کم است. این کشور در زمینۀ صنایع فضایی با امریکا برابری می‌کند و فولاد خام، آهن، لوله‌های فولادی، الیاف صنعتی، تراکتور، کمباین، بولدوزر، رایانه، لوازم خانگی، هواپیما و لکوموتیو بخشی از فرآورده‌های صنعتی آن را تشکیل می‌دهند.

'''حکومت و سیاست'''. نظام حاکم بر روسیه، جمهوری فدرال چند حزبی با دو نهاد قانون‌گذاری است. مجلس دوما<ref> Duma</ref>ی روسیه ۴۵۰ عضو و شورای فدرال روسیه ۱۸۷ عضو دارند که مردم آنان را برای چهارسال برمی‌گزینند. رئیس‌جمهور را مردم برای دوره‌های ۴ساله انتخاب می‌کنند و قوۀ مجریه تحت نظارت اوست. فرماندهی کل نیروهای مسلح، و انتصاب نخست‌وزیر نیز از مسئولیت‌های رئیس‌جمهور است.

'''مردم و تاریخ'''. جمعیت روسیه حدود ۱۴۲,۹۱۴,۱۳۶ نفر است (۲۰۱۱) و تراکم نسبی آن به ۸.۴ نفر در کیلومتر مربع می‌رسد. روند افزایش جمعیت این کشور ۰.۵ـ درصد است و روس‌ها ۸۱.۵ درصد از جمعیت آن را تشکیل می‌دهند. اکثر مردم آن از آیین ارتدوکس روسی پیروی می‌کنند و ۷۳.۵ درصدشان شهرنشین‌اند و زبان رسمی آنان روسی است. میانگین امید به زندگی در روسیه ۷۰ سال است و ۹۹.۵ درصد از بزرگسالان آن باسوادند. فین<ref> Finns </ref>ها و اسلاو<ref>Slavs </ref>ها در قرن ‌۶م در جلگۀ روسیه ساکن شدند و بعدها تحت استیلای خزرها قرار گرفتند. خزرها امپراتوری نسبتاً پهناوری در جنوب روسیه و اوکراین تأسیس کردند و در ‌۷۳۷م شهر ایتیل<ref>Itil </ref>، در نزدیکی دهانۀ رود ولگا، را به پایتختی خود برگزیدند. هم‌زمان وایکینگ<ref>Viking </ref>ها به قصد بازرگانی با کشورهای حوضۀ دریای سیاه و امپراتوری بیزانس راهی نواحی جنوب روسیه شدند و شهرهای نووگورود و کیِف<ref>Kiev </ref> را بنا نهادند. اسلاوها به مرور پیرامون این شهرها اقامت گزیدند و کشور کیِف را به‌وجود آوردند و در ۹۶۵‌‌م خزرها را مغلوب کردند. نیمۀ شرقی کشور کیِف در ۱۲۳۵م به تصرف تاتارهای مغول‌تبار درآمد و بیشتر شهرها و آبادی‌های آن تاراج و ویران شد. مهاجمان مغول اردوی زرّین<ref>golden horde </ref> را تأسیس کردند و شهر سرای<ref>Saray </ref> در نزدیکی دریای خزر، را پایتخت خود کردند. فرزند اَلکساندر نوسکی<ref>Alexander Nevsky </ref> (‌۱۲۷۶‌ـ‌۱۳۰۴) دولت پادشاهی موسکوویت<ref>Muscovite</ref> را تأسیس کرد که تا ۱۵۹۸ دوام آورد. در زمان ایوان سوم معروف به ایوان بزرگ (‌۱۴۴۰‌ـ‌۱۵۰۵) بر وسعت شهر مسکو افزوده شد و این شهر رونق فراوان یافت. نوۀ او، ایوان چهارم یا ایوان مخوف<ref> Ivan the Terrible</ref>، خود را تزار نامید و خانات تاتار و قازان را برانداخت و امپراتوری خود را از سوی شرق توسعه داد. بوریس گودونف<ref> Boris Godunov</ref>، آخرین فرد این خاندان، در ۱۶۰۵ درگذشت و دوران آشوب و هرج و مرج روسیه آغاز شد. میخائیل رومانوف<ref> Michael Romanov </ref> از امرای روس در ۱۶۱۲ مسکو را فتح کرد و به نام تزار روسیه به سلطنت نشست. پطر اول یا پطر کبیر، که از خاندان رومانوف بود، روسیه را به اوج عظمت و اقتدار رساند و شهر سن‌پترزبورگ را بنا نهاد و آن را پایتخت خود کرد. پس از او کاترین دوم معروف به کاترین بزرگ (‌۱۷۲۹‌ـ‌۱۷۹۶) با اقتدار تمام سلطنت کرد و در راه عظمت روسیه سخت کوشید. نوۀ او اَلکساندر اول (‌۱۷۷۷‌ـ‌۱۸۲۵) ناپلئون بناپارت، امپراتور فرانسه، را در نبرد روسیه شکست داد و قهرمان ملی روسیه شناخته شد و گرجستان، بسارابی<ref>Bessarabia </ref>، و فنلاند را ضمیمۀ امپراتوری خود کرد. جانشین او نیکلای اول<ref>Nicholas I </ref> با استبداد تمام بر روسیه حکومت کرد و در زمان حکومت او زمینه‌های ناخرسندی و بروز اغتشاش‌های عمومی فراهم شد. اَلکساندر دوم (۱۸۱۸‌ـ‌۱۸۸۱) آذربایجان، قفقاز، قزاقستان را ضمیمۀ روسیه کرد و دامنۀ امپراتوری خود را تا آسیای مرکزی وسعت بخشید. انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ به حکومت خاندان رومانوف پایان داد و نظام سوسیالیستی شورایی را بر کشور حاکم کرد. اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم، ارتش آلمان نازی را در صحراهای سرد و یخ‌بستۀ روسیه درهم شکست و عنوان بزرگ‌ترین قدرت نظامی جهان را ازآن خود کرد. یوسیف استالین<ref>Joseph Stalin </ref> (۱۸۷۹‌ـ‌۱۹۵۳) از ۱۹۲۴ تا ۱۹۵۳ با استبداد تمام بر شوروی حکومت کرد و بسیاری از مخالفان خود را ازبین برد. میخائیل گورباچف<ref>Mikhail Gorbachev

</ref>، آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی، با اعلام فضای باز سیاسی، تغییرات بسیاری در نظام حکومتی کشور ایجاد کرد و بدین‌سان زمینۀ فروپاشی بزرگ‌ترین قدرت نظامی و استعماری جهان فراهم آمد و درپی آن نظام دموکراتیک بر کشور حاکم شد و بوریس یلتسین<ref>Boris Yeltsin</ref> با عنوان نخستین رئیس‌جمهور کشور پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، زمام امور روسیه را دردست گرفت. نیز ← [[اتحاد_جماهیر_شوروی_سوسیالیستی|اتحاد_جماهیر_شوروی_سوسیالیستی]]

 

----

{| align="left" class="wikitable"
|+ حکمرانان روسیه
|-
! نام
! مدت حكومت
! تزارها
! نام لاتین
|-
| ایوان چهارم (ایوان مخوف)
| 1533ـ1584
|  
| Ivan IV
|-
| فیودور اول (تئودور اول)
| 1584ـ 1598
|  
| Feodor I
|-
| بوریس گودونف
| 1598ـ1605
|  
| Boris Godunov
|-
| فیودور دوم(تئودور دوم)
| 1605
|  
| Feodor II
|-
| دمیتریوس
| 1605ـ1606
|  
| Demitrius
|-
| واسیلی چهارم
| 1606ـ1610
|  
| Vasily IV
|-
| میخائیل رومانوف
| 1613ـ1645
|  
| Michael Romanov
|-
| آلكسی اول
| 1645ـ1676
|  
| Alexis I
|-
| فیودور سوم (تئودور سوم)
| 1676ـ1682
|  
| Feodor III
|-
| ایوان پنجم
| 1682ـ 1696
|  
| Ivan V
|-
| پطر اول (پطر كبیر)
| 1682ـ1725
|  
| Perer I
|-
| كاترین اول
| 1725ـ1727
|  
| Catherine I
|-
| پطر دوم
| 1727ـ1730
|  
| Peter II
|-
| آنا ایوانوونا
| 1730ـ1740
|  
| Anna Ivanovna
|-
| ایوان ششم
| 1740ـ1741
|  
| Ivan VI
|-
| الیزابت
| 1741ـ1762
|  
| Elizabeth
|-
| پطر سوم
| 1762
|  
| Peter III
|-
| كاترین دوم (كاترین كبیر)
| 1762ـ 1796
|  
| Catherine II
|-
| پاول اول
| 1796ـ1801
|  
| Paul I
|-
| الكساندر اول
| 1801ـ1825
|  
| Alexander I
|-
| نیكلای اول
| 1825ـ1855
|  
| Nicholas I
|-
| الكساندر دوم
| 1855ـ1881
|  
| Alexander II
|-
| الكساندر سوم
| 1881ـ1894
|  
| Alexander III
|-
| نیكلای دوم
| 1894ـ1917
|  
| Nicholas II
|-
! رؤسای دولت روسیه شوروی
!  
!  
!  
|-
| یاكوف اسوردلوف
| 1917ـ 1919
|  
| Yakov Sverdlov
|-
| میخائیل كالینین
| 1919ـ1923
|  
| Mikhail Kalinin
|-
! رؤسای جمهور اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
!  
!  
!  
|-
| میخائیل كالینین
| 1923ـ1946
|  
| Mikhail Kalinin
|-
| نیكلای شِفِرنیك
| 1946ـ1953
|  
| Nikolai Shvernik
|-
| كلیمنت وروشیلوف
| 1953ـ1960
|  
| Kliment Voroshilov
|-
| لئونید برژنف
| 1960ـ1963
|  
| Leonid Brezhnev
|-
| آناستاس میكویان
| 1964ـ1965
|  
| Anastas Mikoyan
|-
| نیكلای پادگورنی
| 1965ـ1977
|  
| Nikolai Podgorny
|-
| لئونید برژنف
| 1977ـ1982
|  
| Leonid Brezhnev
|-
| واسیلی کوزینتسوف
| 1982ـ1983
|  
| Vasili Kozinetsev
|-
| یوری آندروپوف
| 1983ـ1984
|  
| Yuri Andropov
|-
| كنستانتین چرنینكو
| 1984ـ1985
|  
| Konstantin Chernenko
|-
| آندری گرومیكو
| 1985ـ 1988
|  
| Andrei Gromyko
|-
| میخائیل گورباچف
| 1988ـ1991
|  
| Mikhail Gorbachev
|}

<br/> 

[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:روسیه و شوروی]] [[Category:جغرافیای اروپا]] [[Category:جغرافیای انسانی روسیه]] [[Category:جغرافیای طبیعی روسیه]] [[Category:قاره ها و کشورها]] [[Category:کشورها]]

روسیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi2 در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳