Mohammadi2 در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

سیلیکات (silicate) [[File:25353000-1.jpg|thumb|سيليکات]][[File:25353000.jpg|thumb|سيليکات]]هر کانی‌ از گروه کانی‌<ref>mineral</ref>های حاوی سیلیسیوم<ref>silicon</ref> و اکسیژن، به‌ شکل واحدهای چهاروجهی، با فرمول SiO۴. این کانی‌ها به‌روش‌های گوناگون به هم متصل می‌شوند تا انواع ساختاری خاصی را تشکیل دهند. سیلیکات‌ها مهم‌ترین کانی‌های سنگ‌ساز<ref>rock-forming</ref>ند. اغلب سنگ‌ها، کاملاً یا تا حدودی، از سیلیکات‌ها تشکیل می‌شوند، استثناءِ مهم در این میان سنگ‌آهک<ref>limestone</ref> است. شیشه کانی چند‌سیلیکات پیچیده‌ای است که آن را تولید می‌کنند و عناصر دیگری، ازجمله بور<ref>boron</ref> در شیشۀ بوروسیلیکاتی<ref>borosilicate glass</ref>، نیز به آن می‌افزایند. در ساختار<ref>structure</ref> سیلیکات‌ها، کاتیون<ref>cation</ref>های اضافی، به‌ویژه Ca۲+ , Mg۲+ , Fe۲+ , Al۳+ , K+ , Na+ وجود دارد، اما کوارتز و سایر چندریخت‌های SiO۲ نیز سیلیکات تلقی می‌شوند. استیشوویت<ref>stishovite</ref> شکلی از SiO۲ است که تحت فشار زیاد تشکیل می'''‌'''شود و از استثناهای نادری است که در آن سیلیس و اکسیژن آرایش چهاروجهی ندارند. در اورتوسیلیکات<ref>orthosilicate</ref>'''‌'''ها، همۀ اکسیژن'''‌'''ها با کاتیون'''‌'''هایی مانند Mg۲+ یا Fe۲+ پیوند یونی دارند و بین چهاروجهی‌ها به اشتراک گذاشته نمی‌شوند. اولیوین از این جمله است. در بقیۀ ساختارهای سیلیکاتی، اکسیژن تا حدودی بین چهاروجهی‌های مجاور به اشتراک گذاشته می‌شود. مثلاً، بریل<ref>beryl</ref> سیلیکاتی حلقوی<ref>ring silicate</ref> است که در آن چهاروجهی‌ها با به اشتراک‌گذاشتن اکسیژن دایره تشکیل می‌دهند. پیروکسن<ref>pyroxene</ref>ها سیلیکات‌های زنجیره<ref>chain silicate</ref>ای ساده‌ای‌اند که در آن‌ها زنجیرها از اتصال چهاروجهی‌ها در یک جهت، در سراسر ساختار، تشکیل می‌شوند. آمفیبول‌<ref>amphibole</ref>ها به پیروکسن‌ها شبیه‌اند، اما زنجیره‌های چهاروجهی‌های آن‌ها مضاعف است. در میکاها، که سیلیکات‌های ورقه<ref>sheet silicate</ref>ای‌اند، چهاروجهی‌ها به هم متصل می‌شوند تا ورقه‌های پیوسته‌ای تشکیل دهند که روی هم انباشته می‌شوند. سیلیکات‌های داربستی<ref>framework silicate</ref>، مانند فلدسپات‌<ref>feldspar</ref>ها و کوارتز، بر اساس داربست‌های سه‌بعدی از چهاروجهی‌هایی تشکیل می‌شوند که در آن‌ها همۀ اکسیژن‌ها به اشتراک گذاشته شده‌اند.

 

----

[[Category:زمین شناسی]] [[Category:کانی شناسی]]

سیلیکات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi2 در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳