Amir در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

[[File:شارلمانی.jpg|thumb|شارلمانی]]شارْلمانْیْ (۷۴۲‌ـ‌۸۱۴‌م) (Charlemagne) (یا: شارل کبیر) پادشاه فرانک<ref>Frank</ref>ها از ۷۶۸‌م و امپراتور امپراتوری مقدس روم<ref>Holy Roman Empire
</ref> (۸۰۰‌ـ‌۸۱۴). از آن رو که وارث پپن کوتاه<ref>Pepin the Short
</ref> بود و هم به‌سبب فتوحات گسترده‌‌ی خودش، توانست که ساکس<ref>Saxony</ref>ها را بعد از ۳۰ سال جنگ، تحت سلطۀ خود درآورد و بخش اعظم اروپای غربی را متحد کرد. پپن کاخ‌بان<ref>mayor of the palace</ref> نوستری در دوران مروونژیان<ref>Merovingian Neustria</ref> بود، و در ۷۵۴‌م.، پاپ استفان دوم<ref>Pope Stephen II</ref> (‌۷۵۷‌م) تاج بر سر او نهاد و پسرانش، کارل<ref>Carl</ref> (شارلمانی) و کارلومان<ref>Carloman</ref>، در سلطنت شریک بودند. پس از مرگ پپن در ۷۶۸‌م، شارلمانی بخش شمالی مملکت فرانک‌ها را به ارث برد و با مرگ کارلومان در ۷۷۱‌م قلمرو او را نیز به تملک خویش درآورد. با درخواست کمک از جانب پاپ برای مقابله با لومبارد<ref>Lombard</ref>ها، در نخستین نبرد ساکس‌ها شرکت کرد، از آلپ گذشت، پاویا<ref>Pavia</ref> را گرفت و به «شاه لومباردها» ملقب شد. دوران سلطنتش عمدتاً صرف آرام‌سازی و مسیحی‌کردن اقوام ساکس شد. از ۷۹۲‌م بر بخش شمالی ساکس و در ۸۰۴‌‌م بر کل آن منطقه استیلا یافت. در ۷۷۷‌‌م امیر ساراگوسا<ref>Zaragoza</ref> برای مقابله با امیر کوردووا (قرطبه)<ref>Córdoba</ref> دست‌ به ‌دامان او شد. شارلمانی در ۷۷۸‌م از پیرنه<ref>Pyrenees</ref> گذشت و به اِبرو<ref>Ebro</ref> رسید، اما مجبور به بازگشت از ساراگوسا شد. در رونسوال<ref>Roncesvalle</ref> جنگ‌وگریزی رخ داد که طی آن باسک‌ها<ref>Basques</ref> با کمین بر سر راه رولاند<ref>Roland</ref>، والی سرحد برِتون<ref>Breton March</ref>، و دیگر اشراف فرانک آنان را کشتند؛ که بعداً در ''منظومۀ رولان''<ref>''Chanson de Roland''</ref> از او تجلیل شد. در ۸۰۱م ناحیۀ بین پیرنه و لیوورگات<ref>Llobregat</ref> سرحد اسپانیا<ref>Spanish March</ref> اعلام شد. دوک‌نشین مستقل باواریا در ۷۸۸‌م به این مملکت منضم شد و آوار<ref>Avar</ref>ها از ۷۹۱‌ تا ۷۹۶‌م رفته‌رفته مغلوب شدند. آخرین نبرد شارلمانی در ۸۱۰‌م و علیۀ حملۀ دانمارکی‌ها به مرز شمالی قلمروش بود. برتری پادشاه فرانک‌ها در اروپا در اعطای عنوان امپراتوری به او نمود یافت، چنانکه پاپ لئوی سوم<ref>Pope Leo III</ref> در مراسم عشای ربانی کریسمس ۸۰۰‌م تاج امپراتوری بر سر شارلمانی نهاد. او در ۲۸ ژانویۀ ۸۱۴‌م در آخن<ref>Aachen
</ref> درگذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد. دیری نپایید که افسانه‌های قهرمانانه و قصه‌های سلحشوری دربارۀ او نگاشتند که نمونۀ آن آثار حماسی آریوستو<ref>Ariosto</ref>، بویاردو<ref>Boiardo</ref> و تاسّو<ref>Tasso</ref> است. شارلمانی با بیزانس<ref>Byzantium</ref> (بیزنطه)، بغداد، مرشا<ref>Mercia</ref>، نورتامبریا<ref>Northumbria</ref> و دیگر نقاط روابط سیاسی داشت. در دوران سلطنتش نخستین هیئت‌های مشورتی تشکیل شد، قوانین فرانک‌ها بازبینی و قوانینی نیز برای سایر اقوام تدوین شد. دیگر تحولات آن دوران ضرب سکه‌های جدید، اصلاح اوزان و مقادیر و بهبود وضعیت راه‌ها بود. شارلمانی، که به الهیات نیز علاقه وافر داشت، اوضاع کلیساها را در قلمرو خود سامان داد، شمار مبلغان دینی را افزایش داد و وضعیت صومعه‌ها را بهبود بخشید. دعوت شارلمانی از آلکویین<ref>Alcuin</ref>، عالم اهل نورتامبریا، برای خدمت در دربار (۷۸۱‌م) سرآغاز عصر رنسانس کارولنژی<ref>Carolingian Renaissance</ref> در عرصۀ معرفت‌اندوزی است. او جمعی از دانشمندان را گرد خود جمع کرد و، هرچند هرگز خود خواندن نیاموخت، فرمان داد تا ساگا<ref>saga</ref>های (داستان‌های بلند نروژی و ایسلندی در قرون وسطا) قهرمانی کهن گردآوری و دستورزبان فرانکی نیز تدوین شود؛ و نیز آموزش تعالیم دینی به زبان‌های محلی را رواج بخشید.  
----
 
[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:امپراتوری روم و بیزانس]]

شارلمانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Amir در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳