<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1</id>
	<title>شعر دیگر - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-20T12:09:03Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010259130&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010259130&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-08-20T20:54:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;شعر دیگر&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;شعر دیگر&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو، محمدعلی|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ش بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند.&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ش با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ش مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو، محمدعلی|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تبریز ۱۳۱۲ش)&lt;/del&gt;|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ش بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ش با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ش مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010240397&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010240397&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-24T20:48:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو، محمدعلی|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۴۸ &lt;/del&gt;بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۹۰ &lt;/del&gt;با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۸۰ &lt;/del&gt;مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو، محمدعلی|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۴۸ش &lt;/ins&gt;بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۹۰ش &lt;/ins&gt;با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۸۰ش &lt;/ins&gt;مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010240396&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010240396&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-24T20:47:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو، محمدعلی|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو، محمدعلی|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010240393&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۵</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010240393&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-24T20:45:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۵&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)&lt;/del&gt;|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)&lt;/del&gt;|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)&lt;/del&gt;|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سپانلو، محمدعلی&lt;/ins&gt;|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010236348&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۳</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010236348&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-12T04:53:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۳&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۴:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(تهران ۱۳۲۱ ش)&lt;/del&gt;|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون (۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس (تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون (۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس (تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010236339&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010236339&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-12T04:46:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 1.jpg|جایگزین=هوشنگ چالنگی|بندانگشتی|هوشنگ چالنگی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 1.jpg|جایگزین=هوشنگ چالنگی|بندانگشتی|هوشنگ چالنگی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 2.jpg|جایگزین=بیژن الهی|بندانگشتی|بیژن الهی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 2.jpg|جایگزین=بیژن الهی|بندانگشتی|بیژن الهی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&lt;/del&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هوشنگ_ایرانی|&lt;/del&gt;هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تندر_کیا|&lt;/del&gt;تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;موج_نو|&lt;/del&gt;موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل (تهران ۱۳۲۱ ش)|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون (۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس (تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیژن_الهی|&lt;/del&gt;بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند.&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/p&amp;gt; &lt;/del&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شعر دیگر&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ش هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که «شعر دیگر» نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ش علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[نوری علا، اسماعیل (تهران ۱۳۲۱ ش)|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون (۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس (تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رؤیایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند. &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010236338&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010236338&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-12T04:46:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 1.jpg|جایگزین=هوشنگ چالنگی|بندانگشتی|هوشنگ چالنگی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 1.jpg|جایگزین=هوشنگ چالنگی|بندانگشتی|هوشنگ چالنگی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 2.jpg|جایگزین=بیژن الهی|بندانگشتی|بیژن الهی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 2.jpg|جایگزین=بیژن الهی|بندانگشتی|بیژن الهی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی|هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا|تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(کرمان ۱۳۱۹ش)&lt;/del&gt;|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۴۰ &lt;/del&gt;هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو|موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;شعر دیگر&quot; &lt;/del&gt;نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۴۹ &lt;/del&gt;علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسماعیل_نوری_علا&lt;/del&gt;|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون (۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس (تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی|بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یدالله رؤیایی|یدالله_رویایی&lt;/del&gt;]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی|هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا|تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدی، احمدرضا|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۴۰ش &lt;/ins&gt;هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو|موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران «موج نو» زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«شعر دیگر» &lt;/ins&gt;نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;۱۳۴۹ش &lt;/ins&gt;علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نوری علا، اسماعیل (تهران ۱۳۲۱ ش)&lt;/ins&gt;|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[رهنما، فریدون (۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[آتابای، سیروس (تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)|سیروس_آتابای]] و [[فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی|بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یدالله_رؤیایی&lt;/ins&gt;]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010234921&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010234921&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-06T07:39:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 1.jpg|جایگزین=هوشنگ چالنگی|بندانگشتی|هوشنگ چالنگی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 1.jpg|جایگزین=هوشنگ چالنگی|بندانگشتی|هوشنگ چالنگی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 2.jpg|جایگزین=بیژن الهی|بندانگشتی|بیژن الهی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 2.jpg|جایگزین=بیژن الهی|بندانگشتی|بیژن الهی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;محمد_مقدم&lt;/del&gt;|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی|هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا|تندر_کیا]] و بعدتر از [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;احمدرضا_احمدی&lt;/del&gt;|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو|موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&quot;موج نو&quot; &lt;/del&gt;زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که &quot;شعر دیگر&quot; نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[اسماعیل_نوری_علا|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فریدون_رهنما&lt;/del&gt;|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سیروس_آتابای&lt;/del&gt;|سیروس_آتابای]] و [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بهمن_فرسی&lt;/del&gt;|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی|بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یدالله_رویایی&lt;/del&gt;|یدالله_رویایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مقدم، محمد (تهران ۱۲۸۷ـ۱۳۷۳ش)&lt;/ins&gt;|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی|هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا|تندر_کیا]] و بعدتر از [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;احمدی، احمدرضا (کرمان ۱۳۱۹ش)&lt;/ins&gt;|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو|موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«موج نو» &lt;/ins&gt;زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که &quot;شعر دیگر&quot; نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[اسماعیل_نوری_علا|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رهنما، فریدون (۱۳۰۹ ـ ۱۳۵۴ ش)&lt;/ins&gt;|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آتابای، سیروس (تهران ۱۳۰۸ـ آلمان ۱۳۷۴ ش)&lt;/ins&gt;|سیروس_آتابای]] و [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فرسی، بهمن (تبریز ۱۳۱۲ش)&lt;/ins&gt;|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی|بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یدالله رؤیایی&lt;/ins&gt;|یدالله_رویایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&amp;lt;p dir=&quot;RTL&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&amp;gt;&lt;/ins&gt;&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;----&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:ادبیات فارسی]]  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010105080&amp;oldid=prev</id>
		<title>Reza rouzbahani در ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۳</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1&amp;diff=2010105080&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-04-24T08:33:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;[[پرونده:2042149365 1.jpg|جایگزین=هوشنگ چالنگی|بندانگشتی|هوشنگ چالنگی]]&lt;br /&gt;
[[پرونده:2042149365 2.jpg|جایگزین=بیژن الهی|بندانگشتی|بیژن الهی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;از جریان‌های اصلی اما در حاشیه‌ی شعر معاصر فارسی. شاعران شعر دیگر با تاثیرات فکری و زیبایی‌شناختی‌ مستقیم و غیرمستقیم از عرفان ایرانی و از شاعرانی چون [[محمد_مقدم|محمد مقدم]]، [[هوشنگ_ایرانی|هوشنگ_ایرانی]]، [[شیرازپور_پرتو،_علی_(کنگاور_۱۲۷۶ـ_تهران_۱۳۷۶ش)|شین پرتو]]، [[تندر_کیا|تندر_کیا]] و بعدتر از [[احمدرضا_احمدی|احمدرضا احمدی]]، در اواخر دهه‌ی ۱۳۴۰ هم‌زمان با همراهی، از شعر [[موج_نو|موج_نو]] و [[شعر حجم]] غالبا به صورت غیر رسمی و نامشهود انشعاب کردند. در همین دوره دو شماره‌ی جُنگی از شعرهای شاعران &amp;quot;موج نو&amp;quot; زیر نظر بهرام اردبیلی و پرویز اسلام­‌پور منتشر شد. این جنگ که &amp;quot;شعر دیگر&amp;quot; نام داشت، در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۹ علاوه بر [[نیما_یوشیج|نیما]]، [[آتشی،_منوچهر_(دشتستان_بوشهر_۱۳۱۰ـ_تهران_۱۳۸۴ش)|آتشی]]، [[سپانلو،_محمدعلی_(تهران_۱۳۱۹ش-_تهران_21_اردی‌بهشت_1394ش)|سپانلو]]، [[اسماعیل_نوری_علا|نوری‌علاء]] و احمدرضا احمدی (بنیان‌گذار موج نو) به تندر کیا، [[فریدون_رهنما|فریدون_رهنما]]، هوشنگ ایرانی، [[سیروس_آتابای|سیروس_آتابای]] و [[بهمن_فرسی|بهمن_فرسی]] نیز پرداخته بود. در همین دو شماره آثاری از شاعرانی چاپ شد که بعدها به شاعران شعر دیگر معروف شدند. یعنی از [[بیژن_الهی|بیژن_الهی]]، بهرام اردبیلی، حمید عرفان، هوشنگ چالنگی، هوتن نجات، محمود شجاعی، ایرج شهیدی‌زاده و.... این شاعران با این‌که در سال ۱۳۴۸ بیانیه‌ی شعر حجم را امضا کردند و منتسب به آن جریان و از اطرافیان [[یدالله_رویایی|یدالله_رویایی]] به حساب آمدند، اما کم‌کم تعدادی‌شان با رویایی زاویه پیدا کرده و برخی هم امضاشان را پس گرفتند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;این جریان به خاطر این که مانیفستی از طرف هیچ کدام از شاعرانش ارائه نشد و همچنین پیرو روحیه‌ی انزواطلبی و نوعی روحیه‌ی عارف‌مسلکانه‌ی برخی شاعرانش (از جمله الهی و اردبیلی) که موثرترین افراد جریان نیز بودند، تا نزدیک سه دهه ذیل و در سایه‌ی جریان شعر موج نو و خاصه شعر حجم شناخته می‌شد. در دهه‌ی ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ با انتشار آثار بیژن الهی و پژوهش‌های داریوش اسدی کیارس، شاعران این جریان دوباره مورد توجه قرار گرفتند و شعر دیگر نامش به عنوان جریان ادبی مهمی مطرح شد. طی دهه‌های ۱۳۵۰ تا اواسط دهه‌ی ۱۳۸۰ مجموعا کمتر از ده کتاب (اعم از شعر و ترجمه‌ی شعر) از شاعران شعر دیگر منتشر شد، در حالی که بعد از این تاریخ با رویکرد مجدد برخی پژوهشگران و بازشناسی این جریان، به یک‌مرتبه از اکثر شاعران این جریان کتاب‌هایی چاپ و نشر یافت که در این میان نیز نقش بیژن الهی و بعد از او هوشنگ چالنگی در تعدد آثار منتشرشده‌شان از باقی بسیار پررنگ‌تر است.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;مهم‌ترین چهره‌ی این جریان بیژن الهی بود. او چند زبان خارجی می‌دانست و درباره‌ی عرفان ایرانی نیز پژوهش کرده بود. از این رو و از جهات دیگر مورد وثوق باقی شاعران شعر دیگر (خاصه اسلامپور و اردبیلی) قرار گرفت. مجید فروتن، [[قاسم هاشمی نژاد|قاسم ‌هاشمی‌نژاد]] و هوشنگ آزادی‌ور از دیگر شاعران این جریان هستند.&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;p dir=&amp;quot;RTL&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;از ویژگی‌های مهم شعر شاعران این جریان باید به چند مورد اشاره کرد: نخست پرهیز از تصویرگرایی یا تصویرگرایی مرسوم شعر سنتی. دوم رهایی از تمهیدات بلاغی متداول شعر سنتی. سوم سادگی و ایجاز زبانی. چهارم معلق بودن معنا و نهایتا تجریدی بودنش.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:ادبیات فارسی]] &lt;br /&gt;
[[Category:اصطلاحات، قالب ها و سبک های ادبی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Reza rouzbahani</name></author>
	</entry>
</feed>