https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D8%B1%D8%B6 2026-04-04T01:23:28Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%B6&diff=1176749&oldid=prev 2019-07-24T05:23:50Z

<p>جایگزینی متن - &#039;00--&gt;\&#039; به &#039;00--&gt;&#039;</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> عَرَض &lt;br&gt;<br /> &lt;p&gt;(در برابر جوهر و تقریباً معادل صفت) در اصطلاح منطق ماهیتی که چون در وجود آید، نه قائم به خود که وابسته به امر دیگری است که از آن به محلّ و موضوع تعبیر می‌شود. عَرَض به‌نظر ارسطو و نیز از دیدگاه حکمای مشّایی نُه قسم است: ۱. کمّ (کمیّت)؛ ۲. کیف (کیفیت)؛ ۳. وضع؛ ۴. اَین (مکان) ۵. مَتی (زمان)؛ ۶. مِلک؛ ۷. اضافه؛ ۸. فعل (= &#039;&#039;اَنْ یَفْعَل&#039;&#039;)؛ ۹. انفعال (= &#039;&#039;اَنْ یَنْفَعِل&#039;&#039;). از اعراض نُه گانه با مقولۀ جوهر به مقولات عشر تعبیر می‌شود. غیر از این طبقه‌بندی، عَرَض از جهات دیگر نیز تقسیم و طبقه‌بندی می‌شود: الف. از جهت بداهت نسبت به موضوع که دو گونه است: ۱. بَیِّن (آشکار و روشن)، یعنی عرضی که وجود آن نسبت به موضوع بدیهی و بی‌نیاز از اثبات است، مثل فرد بودن نسبت به اعداد فرد؛ ۲. غیر بیّن (عکس بیّن)؛ ب. از جهت درون یا بیرونِ موضوع بودن دو گونه است: ۱. عرض ذاتی که ذاتی معروض است، مثل زوج و فرد بودن نسبت به عدد زوج و عدد فرد؛ ۲. عَرض خارجی یا غیر ذاتی که از آن به عرض غریب نیز تعبیر می‌شود؛ ج. از جهت جدایی‌پذیری و جدایی‌ناپذیری از موضوع دو گونه است: ۱. عَرَضِ لازم که جدایی آن از معروض محال است، مثلِ جدایی‌ناپذیری زوجیت از عدد زوج؛ ۲. عَرَضِ مفارق که از موضوع خود جدا می‌شود، مانند بیماری و خنده نسبت به انسان؛ د. از جهت اختصاص‌داشتن به افراد یک کلی یا چند کلی دوگونه است: ۱. عَرَض خاص که به یک کلی اختصاص دارد، مثل خنده نسبت به انسان؛ ۲. عَرَض عام که مشترک است بین چند کلی، مثل سفیدی و سیاهی.&lt;/p&gt;<br /> &lt;br&gt;&lt;!--31054500--&gt;<br /> [[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]<br /> [[رده:منطق]]</div>

DaneshGostar