Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

فولاد (steel)<br/> [[File:33174600.jpg|thumb|فولاد]]آلیاژ یا مخلوط آهن و حداکثر ۱.۷درصد کربن<ref>carbon</ref>، و گاه با عناصر دیگری مانند منگنز<ref>manganese</ref>، فسفر<ref>phosphorus </ref>، گوگرد<ref>sulphur</ref>، و سیلیسیم<ref>silicon</ref>. امریکا، روسیه، اوکراین، و ژاپن بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد جهان‌اند. فولاد مصارف بی‌شماری دارد، ازجمله برای کشتی‌سازی، اتومبیل‌سازی، ساخت اسکلتِ ساختمان‌های بلند، و همه نوع ماشین‌آلات. فولادی را که فقط حاوی مقدار اندکی از فلزات دیگر باشد، فولاد کربنی<ref>carbon steel </ref> می‌نامند. مقاومت فولاد کربنی از آهن خالص بسیار بیشتر است و خواص آن، بسته به ترکیب شیمیایی، تغییر می‌کند. فولادهای آلیاژی<ref>alloy steels</ref> حاوی مقدار بیشتری از فلزات دیگرند. فولادهای کم‌آلیاژ، کمتر از ۵ درصد عنصر آلیاژی دارند. مقدار عناصر آلیاژی فولادهای پرآلیاژ بیشتر است. فولادهای کم‌آلیاژِ حاوی حداکثر ۵ درصد سیلیسیم و مقدار نسبتاً اندکی کربن مقاومت الکتریکی<ref>electrical resistance</ref> بالایی دارند و برای ساخت ترانسفورماتورهای قدرت<ref>power transformers</ref> و هستۀ موتورها<ref>motor core </ref> یا مولدها<ref>generator core</ref> به‌کار می‌روند. فولاد زنگ‌نزن<ref>stainless steel</ref> از انواع فولاد پرآلیاژ است و دست‌کم ۱۱ درصد کروم<ref>chromium</ref> دارد. فولادهایی که حدود ۲۰ درصد تنگستن<ref>tungsten</ref> دارند، بسیار سخت‌اند و برای ساخت قلم‌های تندبُر<ref>high-speed cutting tools</ref> به‌کار می‌روند. امروزه تقریباً ۵۰ درصد فولاد جهان از قراضه<ref>scarp</ref> فرآوری می‌شود. فولاد را با افزودن مقداری کربن به آهن ورزیده<ref>wrought iron </ref> یا با کاهش مقدار کربن چدن<ref>cast iron</ref> حاصل از کورۀ بلند<ref>Balast furnace</ref> تولید می‌کنند. مهم‌ترین فرآیند صنعتی برای تولید فولاد، فرآیند فولادسازی اکسیژنی قلیایی<ref>basic-oxygen process</ref> است که در آن، چدن خام<ref>pig iron</ref> مذاب و قراضۀ فولاد را در مخزنی با آستر دیرگداز از جنس آجرهای نسوز قلیایی بارگیری می‌کنند. سپس، با لوله‌ای که تا سطح فلز مذاب پایین می‌رود، اکسیژن خالص را با فشار زیاد به داخل مذاب می‌دمند. سطح فلز براثر دمش اکسیژن متلاطم می‌شود و ناخالصی‌های آن می‌سوزند. فرآیند اجاق‌ باز<ref>open-hearth process</ref> فرآیندی قدیمی‌تر است که در آن، چدن مذاب و سنگ آهک<ref>limestone</ref> را در مخزنی کم‌عمق بارگیری می‌کنند. روی سطح فلز مذاب گاز یا نفت می‌سوزانند و ناخالصی‌های آن را اکسید می‌کنند. فولاد مرغوب را در کورۀ برقی<ref>electric furnace</ref> می‌سازند. جریان الکتریکی شدیدی بین الکترودهای داخل کوره برقرار می‌شود و مخلوط آهن و فولاد قراضه را ذوب می‌کند. کیفیت فولاد تولیدی در این کوره را می‌شود به‌دقت کنترل کرد، زیرا دمای کوره کاملاً تنظیم می‌شود و سوخت خارجی مصرف نمی‌شود که فرآورده‌های جانبی آن فولاد را آلوده کند. از کوره‌های برقی برای تصفیۀ فولاد و تولید فولادهای بسیار خالص، مثلاً برای تولید فولاد مصرفی در صنایع پتروشیمی<ref>petrochemical industry</ref>، استفاده می‌کنند. فولاد مذاب را به‌صورت شمش<ref>ingots</ref> ریخته‌گری و سپس با چکش‌کاری<ref>hammering </ref> گرم (آهنگری<ref>forging</ref>) یا با نوردکاری به ورق فولادی تبدیل می‌کنند. روش دیگر، استفاده از فرآیند ریخته‌گری پیوسته<ref>continuous-cast process</ref> است که در آن، فولاد مذاب را در قالب<ref>mould</ref> ته‌بازی می‌ریزند که با آب خنک می‌شود. فولاد به‌صورت شمش یکپارچه از قالب بیرون کشیده می‌شود و آن را با طول مناسبِ جابه‌جا کردن، برای عملیات بعدی، برش می‌دهند.

 

----

[[Category:فناوری و صنایع]] [[Category:فلزات، آلیاژها و مواد]]

فولاد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳