https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%D8%B5%DB%8C%D8%AF%D9%87قصیده - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-04T01:51:33Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%82%D8%B5%DB%8C%D8%AF%D9%87&diff=2010242914&oldid=prevNazanin در ۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۱2025-06-01T13:51:47Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قصیده (ode)<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قصیده (ode)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: چامه، چکامه) در ادبیات منظوم، گونهای شعر عروضی، حداقل در سیزده بیت، که از مطلع تا ختام در یک بحر، با ردیف و قافیه، یا تنها با قوافی هماهنگ به قصد بیان موضوعی معیّن سروده میشود. در قصیده نیز مانند [[غزل (ادبیات)|غزل]] مصرع اول بیت با مصرعهای دوم بیتهای دیگر همقافیه است. قصیده معمولاً با [[تغزل و تشبیب|تغزل]] (تشبیب یا نسیب) که بخشی غزلوار است، آغاز میشود، سپس شاعر تغزل را با بیتی مناسب که گریز یا گریزگاه خوانده میشود، به موضوع اصلی سخن خود یعنی مدح، [[هجو]]، رثا، یا مطلبی دیگر پیوند میدهد. برخلاف غزل، در پایان قصیده نام یا تخلص شاعر نمیآید. قصیده قالبی است کهن که پیش از اسلام نزد اعراب رواج داشت و از شعر عربی به ادبیات فارسی، و سپس ترکی و اُردو راه یافت. قصیدهسرایان ایرانی مضامین این گونه را تنوع بخشیدند و لزوماً ساختار عربی آن را رعایت نکردند. چنانکه قصیدۀ مشهور [[انوری ابیوردی، محمد بن علی ( ـ بلخ پس از ۵۸۲ق)|انوری]] در شکایت از ترکمانان و قصیدۀ [[خاقانی شروانی|خاقانی]] در باب ایوان مداین چنین است. قصیدهگویی در ایران هنوز رایج است، اما در ساختار و مضامین آن تحولات کلی حاصل شده است. [[محمدتقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار </del>(مشهد ۱۲۶۵ـ تهران ۱۳۳۰ش)|ملکالشعرای بهار]] را آخرین قصیدهسرای بزرگ ایران دانستهاند. در سنت ادبی غرب، قسمی شعر وزین و فخیم را که «اود» میخوانند، تقریباً معادل قصیده گرفتهاند؛ اما در این نوع شعر ردیف وجود ندارد و قوافی نیز بیت به بیت (سطر به سطر) مطابقت میکنند و از این نظر به قالب مثنوی شبیه است. [[پیندار (ح ۵۱۸ـ ح ۴۳۸پ م)|پیندار]] و [[هوراس (۶۵ـ ۸ پ م)|هوراس]] از شاعران قدیم و [[وردزورث، ویلیام (۱۷۷۰ـ۱۸۵۰)|ویلیام وردزورث]] از سرایندگان متأخرتر، چامهسرایان نامدار غربیاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: چامه، چکامه) در ادبیات منظوم، گونهای شعر عروضی، حداقل در سیزده بیت، که از مطلع تا ختام در یک بحر، با ردیف و قافیه، یا تنها با قوافی هماهنگ به قصد بیان موضوعی معیّن سروده میشود. در قصیده نیز مانند [[غزل (ادبیات)|غزل]] مصرع اول بیت با مصرعهای دوم بیتهای دیگر همقافیه است. قصیده معمولاً با [[تغزل و تشبیب|تغزل]] (تشبیب یا نسیب) که بخشی غزلوار است، آغاز میشود، سپس شاعر تغزل را با بیتی مناسب که گریز یا گریزگاه خوانده میشود، به موضوع اصلی سخن خود یعنی مدح، [[هجو]]، رثا، یا مطلبی دیگر پیوند میدهد. برخلاف غزل، در پایان قصیده نام یا تخلص شاعر نمیآید. قصیده قالبی است کهن که پیش از اسلام نزد اعراب رواج داشت و از شعر عربی به ادبیات فارسی، و سپس ترکی و اُردو راه یافت. قصیدهسرایان ایرانی مضامین این گونه را تنوع بخشیدند و لزوماً ساختار عربی آن را رعایت نکردند. چنانکه قصیدۀ مشهور [[انوری ابیوردی، محمد بن علی ( ـ بلخ پس از ۵۸۲ق)|انوری]] در شکایت از ترکمانان و قصیدۀ [[خاقانی شروانی|خاقانی]] در باب ایوان مداین چنین است. قصیدهگویی در ایران هنوز رایج است، اما در ساختار و مضامین آن تحولات کلی حاصل شده است. [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار، </ins>محمدتقی (مشهد ۱۲۶۵ـ تهران ۱۳۳۰ش)|ملکالشعرای بهار]] را آخرین قصیدهسرای بزرگ ایران دانستهاند. در سنت ادبی غرب، قسمی شعر وزین و فخیم را که «اود» میخوانند، تقریباً معادل قصیده گرفتهاند؛ اما در این نوع شعر ردیف وجود ندارد و قوافی نیز بیت به بیت (سطر به سطر) مطابقت میکنند و از این نظر به قالب مثنوی شبیه است. [[پیندار (ح ۵۱۸ـ ح ۴۳۸پ م)|پیندار]] و [[هوراس (۶۵ـ ۸ پ م)|هوراس]] از شاعران قدیم و [[وردزورث، ویلیام (۱۷۷۰ـ۱۸۵۰)|ویلیام وردزورث]] از سرایندگان متأخرتر، چامهسرایان نامدار غربیاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--34062500--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--34062500--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات عمومی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات عمومی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات، مفاهیم، تاریخ عمومی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات، مفاهیم، تاریخ عمومی]]</div></td></tr>
</table>Nazaninhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%82%D8%B5%DB%8C%D8%AF%D9%87&diff=2010137423&oldid=prevShahraabi در ۲۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۲۰2022-05-28T06:20:04Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قصیده (ode)<br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قصیده (ode)<br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: چامه، چکامه) در ادبیات منظوم، گونهای شعر عروضی، حداقل در سیزده بیت، که از مطلع تا ختام در یک بحر، با ردیف و قافیه، یا تنها با قوافی هماهنگ به قصد بیان موضوعی معیّن سروده میشود. در قصیده نیز مانند غزل مصرع اول بیت با مصرعهای دوم بیتهای دیگر همقافیه است. قصیده معمولاً با تغزل (تشبیب یا نسیب) که بخشی غزلوار است، آغاز میشود، سپس شاعر تغزل را با بیتی مناسب که گریز یا گریزگاه خوانده میشود، به موضوع اصلی سخن خود یعنی مدح، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجو، </del>رثا، یا مطلبی دیگر پیوند میدهد. برخلاف غزل، در پایان قصیده نام یا تخلص شاعر نمیآید. قصیده قالبی است کهن که پیش از اسلام نزد اعراب رواج داشت و از شعر عربی به ادبیات فارسی، و سپس ترکی و اُردو راه یافت. قصیدهسرایان ایرانی مضامین این گونه را تنوع بخشیدند و لزوماً ساختار عربی آن را رعایت نکردند. چنانکه قصیدۀ مشهور انوری در شکایت از ترکمانان و قصیدۀ خاقانی در باب ایوان مداین چنین است. قصیدهگویی در ایران هنوز رایج است، اما در ساختار و مضامین آن تحولات کلی حاصل شده است. ملکالشعرای بهار را آخرین قصیدهسرای بزرگ ایران دانستهاند. در سنت ادبی غرب، قسمی شعر وزین و فخیم را که «اود» میخوانند، تقریباً معادل قصیده گرفتهاند؛ اما در این نوع شعر ردیف وجود ندارد و قوافی نیز بیت به بیت (سطر به سطر) مطابقت میکنند و از این نظر به قالب مثنوی شبیه است. پیندار و هوراس از شاعران قدیم و ویلیام وردزورث از سرایندگان متأخرتر، چامهسرایان نامدار غربیاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>(یا: چامه، چکامه) در ادبیات منظوم، گونهای شعر عروضی، حداقل در سیزده بیت، که از مطلع تا ختام در یک بحر، با ردیف و قافیه، یا تنها با قوافی هماهنگ به قصد بیان موضوعی معیّن سروده میشود. در قصیده نیز مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>غزل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ادبیات)|غزل]] </ins>مصرع اول بیت با مصرعهای دوم بیتهای دیگر همقافیه است. قصیده معمولاً با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تغزل و تشبیب|</ins>تغزل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(تشبیب یا نسیب) که بخشی غزلوار است، آغاز میشود، سپس شاعر تغزل را با بیتی مناسب که گریز یا گریزگاه خوانده میشود، به موضوع اصلی سخن خود یعنی مدح، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هجو]]، </ins>رثا، یا مطلبی دیگر پیوند میدهد. برخلاف غزل، در پایان قصیده نام یا تخلص شاعر نمیآید. قصیده قالبی است کهن که پیش از اسلام نزد اعراب رواج داشت و از شعر عربی به ادبیات فارسی، و سپس ترکی و اُردو راه یافت. قصیدهسرایان ایرانی مضامین این گونه را تنوع بخشیدند و لزوماً ساختار عربی آن را رعایت نکردند. چنانکه قصیدۀ مشهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انوری ابیوردی، محمد بن علی ( ـ بلخ پس از ۵۸۲ق)|</ins>انوری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در شکایت از ترکمانان و قصیدۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خاقانی شروانی|</ins>خاقانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در باب ایوان مداین چنین است. قصیدهگویی در ایران هنوز رایج است، اما در ساختار و مضامین آن تحولات کلی حاصل شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدتقی بهار (مشهد ۱۲۶۵ـ تهران ۱۳۳۰ش)|</ins>ملکالشعرای بهار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را آخرین قصیدهسرای بزرگ ایران دانستهاند. در سنت ادبی غرب، قسمی شعر وزین و فخیم را که «اود» میخوانند، تقریباً معادل قصیده گرفتهاند؛ اما در این نوع شعر ردیف وجود ندارد و قوافی نیز بیت به بیت (سطر به سطر) مطابقت میکنند و از این نظر به قالب مثنوی شبیه است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پیندار (ح ۵۱۸ـ ح ۴۳۸پ م)|</ins>پیندار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هوراس (۶۵ـ ۸ پ م)|</ins>هوراس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از شاعران قدیم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وردزورث، ویلیام (۱۷۷۰ـ۱۸۵۰)|</ins>ویلیام وردزورث<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از سرایندگان متأخرتر، چامهسرایان نامدار غربیاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--34062500--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--34062500--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات عمومی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات عمومی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات، مفاهیم، تاریخ عمومی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات، مفاهیم، تاریخ عمومی]]</div></td></tr>
</table>Shahraabihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%82%D8%B5%DB%8C%D8%AF%D9%87&diff=1214853&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
قصیده (ode)<br><br />
(یا: چامه، چکامه) در ادبیات منظوم، گونهای شعر عروضی، حداقل در سیزده بیت، که از مطلع تا ختام در یک بحر، با ردیف و قافیه، یا تنها با قوافی هماهنگ به قصد بیان موضوعی معیّن سروده میشود. در قصیده نیز مانند غزل مصرع اول بیت با مصرعهای دوم بیتهای دیگر همقافیه است. قصیده معمولاً با تغزل (تشبیب یا نسیب) که بخشی غزلوار است، آغاز میشود، سپس شاعر تغزل را با بیتی مناسب که گریز یا گریزگاه خوانده میشود، به موضوع اصلی سخن خود یعنی مدح، هجو، رثا، یا مطلبی دیگر پیوند میدهد. برخلاف غزل، در پایان قصیده نام یا تخلص شاعر نمیآید. قصیده قالبی است کهن که پیش از اسلام نزد اعراب رواج داشت و از شعر عربی به ادبیات فارسی، و سپس ترکی و اُردو راه یافت. قصیدهسرایان ایرانی مضامین این گونه را تنوع بخشیدند و لزوماً ساختار عربی آن را رعایت نکردند. چنانکه قصیدۀ مشهور انوری در شکایت از ترکمانان و قصیدۀ خاقانی در باب ایوان مداین چنین است. قصیدهگویی در ایران هنوز رایج است، اما در ساختار و مضامین آن تحولات کلی حاصل شده است. ملکالشعرای بهار را آخرین قصیدهسرای بزرگ ایران دانستهاند. در سنت ادبی غرب، قسمی شعر وزین و فخیم را که «اود» میخوانند، تقریباً معادل قصیده گرفتهاند؛ اما در این نوع شعر ردیف وجود ندارد و قوافی نیز بیت به بیت (سطر به سطر) مطابقت میکنند و از این نظر به قالب مثنوی شبیه است. پیندار و هوراس از شاعران قدیم و ویلیام وردزورث از سرایندگان متأخرتر، چامهسرایان نامدار غربیاند.<br />
<br><!--34062500--><br />
[[رده:ادبیات عمومی]]<br />
[[رده:اصطلاحات، مفاهیم، تاریخ عمومی]]</div>DaneshGostar