Mohammadi3: Mohammadi3 صفحهٔ لویی چهاردهم را به لوئی چهاردهم منتقل کرد

2025-02-24T17:03:46Z

Mohammadi3 صفحهٔ لویی چهاردهم را به لوئی چهاردهم منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۴ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۳
(بدون تفاوت)

Mohammadi2 در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۴

2021-06-12T08:24:07Z

صفحهٔ تازه

لوئی چهاردهم (۱۶۳۸ـ۱۷۱۵)(Louis XIV)<br /> [[File:37136600.jpg|thumb|لوئي چهاردهم]] {{جعبه زندگینامه
|عنوان =لویی چهاردهم
|نام =Louis XIV
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=پادشاه آفتاب
|زادروز=۱۶۳۸م
|تاریخ مرگ=۱۷۱۵م
|دوره زندگی=
|ملیت=فرانسوی
|محل زندگی=
|تحصیلات و محل تحصیل=
| شغل و تخصص اصلی =فرمانروا
|شغل و تخصص های دیگر=
|سبک =
|مکتب =
|سمت =شاه فرانسه (از ۱۶۴۳)
|جوایز و افتخارات =
|آثار =
|خویشاوندان سرشناس =لویی سیزدهم (پدر)، ماری ترزا (همسر)، مادام دو منتنون (همسر)
|گروه مقاله =تاریخ جهان
|دوره =
|فعالیت های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}(معروف به پادشاه آفتاب<ref>the sun king
</ref>) شاه فرانسه از ۱۶۴۳ و جانشین پدرش، لوئی سیزدهم. مادرش آنِ اتریشی<ref>Anne of Austria </ref> بود. تا ۱۶۶۱ زمام امور در دست ژول مازارَن<ref>Jules Mazarin</ref>، وزیر اعظم، بود، اما پس از آن لوئی اختیار مطلق امور را در دست گرفت و سلطنتی برپا کرد که در گفتۀ او خلاصه می‌شد: «''مملکت یعنی من''<ref>''I am the state'' </ref>». در سراسر دورۀ پادشاهی‌اش درگیر جنگ‌های توسعه‌طلبانۀ ناموفقی (۱۶۶۷ـ۱۶۶۸)، (۱۶۷۲ـ۱۶۷۸)، (۱۶۸۸ـ۱۶۹۷)، (۱۷۰۱ـ۱۷۱۳، جنگ جانشینی اسپانیا<ref>Spanish Succession </ref>) با اتحادهای گوناگون میان کشورهای اروپایی بود؛ بریتانیا و هلند جزو ثابت این اتحادها به‌شمار می‌آمدند. حامی هنر و ادب بود. پس از مرگ پدرزنش، فیلیپ دوم<ref>Philip II </ref> اسپانیا، مدعی هلندِ اسپانیا شد و کوشید (۱۶۶۷ـ۱۶۶۸) این سرزمین را به قلمرو خود منضم کند، اما اتحاد هلند، انگلستان، و سوئد تلاش‌های او در این زمینه را عقیم گذاشت. لوئی پس از جدا‌کردن انگلستان از اتحاد، به هلند یورش برد (۱۶۷۲)، اما هلندی‌ها (به رهبری ویلیامِ اورانژ<ref>William of Orange </ref>) مقاومت کردند و برغم تشکیل اتحاد اروپایی بر‌ضد فرانسه، به‌موجب پیمان صلح نایمگن<ref>Peace of Nijmegen </ref> به امتیازاتی ارضی از فرانسه دست یافتند (۱۶۷۸). با جنگ اتحادیۀ آوگسبورگ<ref>League of Augsburg </ref> (۱۶۸۸ـ۱۶۹۷) میان او و اتحاد بزرگ (شامل انگلستان)، که ویلیام اورانژ آن را تشکیل داد، خصومت‌ها از سر گرفته شد. فرانسویان در خشکی به پیروزی رسیدند، اما ناوگان فرانسه در نبرد لائوگ تقریباً نابود شد (۱۶۹۲) و با پیمان ریسویک<ref>Treaty of Ryswick </ref>، لوئی همۀ متصرفاتش از ۱۶۷۸ را از دست داد. ادعای لوئی بر سلطنت اسپانیا (برای نوۀ خود) در ۱۷۰۰، سبب وقوع جنگ جانشینی اسپانیا شد؛ لوئی جیمز سوم، مدعی قدیمی تاج و تخت انگلستان، را به‌رسمیت شناخت و موجب شد انگلستان نیز به جبهۀ مقابل فرانسه در این جنگ بپیوندد. گرچه پیمان اوترخت<ref>Treaty of Utrecht</ref> (۱۷۱۳) سلطنت اسپانیا را به نوۀ لوئی داد، این جنگ به تفوق فرانسه در اروپا پایان بخشید و فرانسه عملاً کشوری ورشکسته شد. لوئی با شاهدخت ماری ترزا<ref> Infanta Maria Theresa</ref> اسپانیایی ازدواج کرد (۱۶۶۰)، اما بیشتر زیر نفوذ معشوقه‌هایش ازجمله لوئیز دو لا والیر<ref> Louise de La Vallière </ref>، مادام دو مونتسپان<ref>Madame de Montespan </ref> و مادام دو مَنتنون<ref>Madame de Maintenon </ref> بود. دورۀ لوئی چهاردهم، دورۀ افزایش ثروت و قدرت فرانسه بود؛ به رهبری ژان باپتیست کولبر<ref>Jean Baptiste Colbert</ref>، وزیر اعظم، در امور مالی پادشاهی اصلاحاتی به‌عمل آمد، تجارت افزایش یافت، و سیاست استعماری نیرومندی به اجرا درآمد؛ به رهبری لووا<ref> Louvois </ref>، وزیر جنگ لوئی، قوای مسلح فرانسه مجدداً سازمان یافت و ارتش فرانسه به فرماندهی تورن<ref>Turenne </ref> و کُنده<ref>Condé </ref>، ژنرال‌های لوئی، برترین نیروی جنگی اروپا شد. لوئی در داخل کشور قدرتی مطلقه داشت. دادگاه‌ها کلاً تحت نظارت او بود و این اصل او که خود را تجسم مملکت می‌دانست، کاملاً تحقق یافته بود. معشوقه‌های متعدد و فرزندان نامشروع بسیاری داشت، اما پس از مرگ ماری ترز با مادام دو منتنون ازدواج کرد (۱۶۸۴). منتنون بسیار زیر نفوذ یسوعیان<ref>Jesuits </ref> بود و در لغو «فرمان نانت<ref>Edict of Nantes</ref>» نقش بسزایی داشت (۱۶۸۵).

 

----

[[Category:تاریخ جهان]]
[[Category:فرانسه]]
<references />

لوئی چهاردهم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi3: Mohammadi3 صفحهٔ لویی چهاردهم را به لوئی چهاردهم منتقل کرد

Mohammadi2 در ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۴