https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C 2026-05-08T03:17:12Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C&diff=2010119241&oldid=prev 2021-09-01T19:18:42Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> مثنوی معنوی &lt;br&gt;<br /> &lt;p&gt;(یا:&#039;&#039; مثنوی مولوی&#039;&#039;) سرودۀ [[مولوی، جلال الدین محمد (بلخ ۶۰۴ـ قونیه ۶۷۲ق)|جلال‌الدین محمد بلخی]]، منظومه‌ای عرفانی به فارسی. &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; در شش دفتر و در حدود ۲۶هزار بیت است. کار تألیف نخستین دفتر در حدود ۶۵۷ق آغاز شد و دفتر ششم با مرگ مولانا ناتمام ماند. مجلدی نیز با نام &#039;&#039;دفتر هفتم مثنوی&#039;&#039; به این اثر افزوده‌اند که در مضمون و سبک بیان با شش دفتر دیگر متفاوت و در انتساب آن به مولانا بسیار تردید است. چنان‌که از خود مثنوی و روایات و منابع گوناگون برمی‌آید، حسام‌الدین، نزدیک‌ترین مرید و خلیفۀ وی، از مولانا خواست تا کتابی به شیوۀ &#039;&#039;حدیقۀ&#039;&#039; سنایی یا &#039;&#039;منطق‌الطیر&#039;&#039; عطار، در بیان رموز شریعت و اسرار طریقت بسراید و مولانا، که خود نیز از پیش‌تر در این اندیشه بوده، همان‌دم هجده بیت آغازین &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; را به حسام‌الدین داده است. دفتر نخست &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; در ۶۶۰ق به انجام رسید و نظم دفتر دوم دو سال بعد (۶۶۲ق) آغاز شد که سبب این دیرکرد را با رنجوری حسام‌الدین بر اثر بیماری و وفات همسر وی مرتبط دانسته‌اند. اما پس از آن، نظم این اثر، تا پایان دفتر ناتمام ششم، پیوسته ادامه یافت. گویند مولانا در واپسین سال‌های زندگی‌اش شور و حوصله‌ای برای اتمام &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; نیافت و این چنین دفتر آخر ناتمام ماند. مولانا در تمام &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; قالب قصه را برای تعالیم خویش برگزیده و به شیوۀ کتب قصص کهن حکایتی را در ضمن حکایت دیگر آورده است و با این تنوع در قصه، می‌کوشد تا نظر مخاطب را به ماورای قصه، که سرّ آن است، برکشد. شماری از این حکایات برگرفته از قرآن، قصص انبیا و احوال رسول و صحابه و روایات دربارۀ اولیا و مشایخ و پاره‌ای نیز از کتاب‌های ادبی و آثار نظم و نثر فارسی، چون &#039;&#039;کلیله‌ودمنه&#039;&#039;، &#039;&#039;سندبادنامه&#039;&#039; و &#039;&#039;هزار و یک شب&#039;&#039; و آثار سنایی، عطار و غزالی است. حکایت‌های فراوان &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; همگی برای تعلیم و پرورش سالک است و مسائل مربوط به شریعت و حقیقت از دید اهل طریقت مطرح شده‌اند. شرح‌های بسیاری به نظم و نثر فارسی، عربی و ترکی بر تمامی &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; یا بخش‌هایی از آن نوشته شده است که برخی از آن‌ها در واقع تأویل &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; هستند. &#039;&#039;جواهر‌الاسرار و زواهرالانوار&#039;&#039; کمال‌الدین حسین بن حسن خوارزمی کبروی ( ـ۸۴۰/۸۴۵ق)، &#039;&#039;فاتح‌الابیات&#039;&#039; اسماعیل اَنْقُرَوی و &#039;&#039;شرح اسرار&#039;&#039; ملاهادی سبزواری نمونه‌ای از شرح‌های &#039;&#039;مثنوی‌&#039;&#039;اند. ازجمله شرح‌های جدید &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; می‌توان از این آثار نام برد: &#039;&#039;شرح مثنوی&#039;&#039; &#039;&#039;معنوی&#039;&#039; رینولد نیکلسون؛ &#039;&#039;شرح مثنوی&#039;&#039; فروزانفر؛ شرح و &#039;&#039;تفسیر مثنوی&#039;&#039; علامه محمدتقی جعفری و &#039;&#039;شرح مثنوی&#039;&#039; کریم زمانی. کهن‌ترین نسخۀ موجود &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; در دنیا، که در قونیه نگهداری می‌شود تنها پنج سال پس از وفات مولانا کتابت شده (۶۷۷ق). &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; بارها به‌چاپ رسیده است که چاپ علاء‌الدوله (تهران، ۱۲۹۹ق)، چاپ مجدالادبا (۱۳۰۷ق)، چاپ وقار (بمبئی، ۱۲۷۳ق) و چاپ رینولد الین نیکلسون (لندن، ۱۹۲۵ـ۱۹۳۳) از آن شمارند. چاپ انتقادی و نیز ترجمۀ نیکلسون از &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; بارها به‌چاپ رسیده است. ترجمۀ &#039;&#039;مثنوی&#039;&#039; به زبان انگلیسی از پرفروش‌ترین کتاب‌ها در سال‌های اخیر در کشورهای غربی به‌ویژه امریکا بوده است.&lt;/p&gt;<br /> &lt;br&gt;&lt;!--38138300--&gt;<br /> [[رده:ادبیات فارسی]]<br /> [[رده:ادبیات قدیم - آثار]]</div>

Mohammadi2