https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF_%D8%BA%D8%B2%D9%86%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%88%D9%84مسعود غزنوی اول - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-12T00:21:57Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF_%D8%BA%D8%B2%D9%86%D9%88%DB%8C_%D8%A7%D9%88%D9%84&diff=1232910&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
مسعود غزنوی اول ( ـ۴۳۲ق)<br><br />
<br />
{{جعبه زندگینامه<br />
|عنوان =مسعود غزنوی اول<br />
|نام =<br />
|نام دیگر=<br />
|نام اصلی= ابوسعید مسعود<br />
|نام مستعار=<br />
|لقب=<br />
|زادروز= <br />
|تاریخ مرگ=۴۳۲ ق<br />
|دوره زندگی=<br />
|ملیت=ترک<br />
|محل زندگی=ایران <br />
|تحصیلات و محل تحصیل=<br />
| شغل و تخصص اصلی =فرمانروا<br />
|شغل و تخصص های دیگر=<br />
|سبک =<br />
|مکتب =<br />
|سمت = دومین سلطان (حک: ۴۲۱ـ۴۳۲ق) غزنوی<br />
|جوایز و افتخارات =<br />
|آثار =<br />
|خویشاوندان سرشناس =محمود غزنوی (پدر)<br />
|گروه مقاله =تاریخ ایران<br />
|دوره =<br />
|فعالیت های مهم =<br />
|رشته =<br />
|پست تخصصی =<br />
|باشگاه =<br />
}}<p>ابوسعید مسعود پسر سلطان محمود غزنوی و دومین سلطان (حک: ۴۲۱ـ۴۳۲ق) از سلسلۀ غزنویان. در لشکرکشی پدرش به حدود بُست و زمینداور همراه او بود (۴۰۵ق) و سال بعد به خاطر رشادت و جنگاوری به ولیعهدی و حکمرانی هرات برگزیده شد، اما پس از چندی از آنجا به مولتان تبعید گردید. چندی بعد محمود او را بخشید و به هرات بازگرداند. در ۴۱۱ق به ناحیۀ غور لشکر کشید. در ۴۲۰ق حکومت ری به او واگذار شد و نواحی همدان، زنجان، ابهر و اصفهان را تصرف کرد. سلطان محمود، اندکی پیش از مرگ، ولیعهدش را تغییر داد و پسر دیگرش، محمد، را جانشین خود کرد. او نیز پس از مرگ پدر به غزنه رفت اما مسعود پیشنهاد کرد تا محمد به نواحی شرقی اکتفا کند و حکومت نواحی غربی و عنوان سلطانی را به او واگذار نماید. محمد این پیشنهاد را نپذیرفت و مسعود به سوی غزنه رهسپار شد و محمد را از تخت پایین کشید و کور کرد و به زندان انداخت و حسنک وزیر را در ۴۲۲ق اعدام کرد. مسعود درایت و توانایی پدر را نداشت و اطرافیان کاردان و دوراندیش را از نزد خویش راند. با این حال، در لشکرکشی به مکران (۴۲۲ق)، کشمیر (۴۲۴ق) و گرگان و طبرستان (۴۲۶ق) موفق بود. از ۴۲۵ق سلاجقه حملههای منظم خویش را به خراسان آغاز کردند و توانستند نیروهای اعزامی مسعود را در شعبان ۴۲۶ق شکست دهند. صلح موقت با سلاجقه و فتوحات مجدد مسعود در هندوستان، فرصت مناسبی به ترکان سلجوقی داد و آنان توانستند نیشابور را تصرف کنند. با شکست مسعود از سلاجقه در دندانقان (رمضان ۴۳۱ق)، خراسان از دست غزنویان خارج شد و مسعود ناگزیر به غزنین بازگشت و در ربیعالاول ۴۳۲ق هنگامی که قصد عزیمت به هند را داشت، با شورش سپاهیانش مواجه شد. آنان پس از این، محمد را از زندان بیرون آوردند و بر تخت نشاندند. او نیز مسعود را بهزندان انداخت و پس از مدتی بهقتل رسانید. شاعرانی چون عنصری، فرخی و منوچهری سلطان مسعود را مدح کردهاند. ابوریحان بیرونی کتاب ''قانون مسعودی'' را به نام او نوشت.</p><br />
<br><!--38287200--><br />
[[رده:تاریخ ایران]]<br />
[[رده:ایران از حکومت غزنویان تا حمله مغول]]</div>DaneshGostar