https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B3%D8%AE%D8%8C_%D8%AE%D8%B7نسخ، خط - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-01T12:25:20Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B3%D8%AE%D8%8C_%D8%AE%D8%B7&diff=2010127253&oldid=prevShahraabi در ۲۱ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۱۸2021-12-21T09:18:10Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نَسخ، خط <br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نَسخ، خط <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 39099500.jpg | بندانگشتی|نَسخ، خط]]<p>از خطوط ششگانه و همپایه و همعرض خط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوفی، </del>متأثر از شیوۀ نگارش دو خط محقق و ثلث است. دوران شکوفایی خط نسخ از اواخر قرن ۳ و آغاز قرن ۴ق است. حدود یک قرن پس از ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقله، </del>علی بن هلال، مشهور به ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بواب، </del>برای خط نسخ قواعد جدیدی وضع و آن را کامل کرد؛ و در آغاز، این خط بدیع منسوب نامیده شد. چون این خط از سایر اقلام (کوفی، محقق، ریحان و ثلث) سادهتر و واضحتر بود، ناسخ خطوط دیگر شد، بیشتر کتابها بهویژه قرآن را به این خط نوشتند و نسخ جانشینِ خط کوفی شد؛ هم از اینرو به آن خط قرآنی نیز میگویند. مورخان بر آناند که در عصر اتابکان (نیمۀ قرن ۶ق) زیبایی خط نسخ بهاوج رسید، چنانکه به نسخ اتابکی معروف شد و قرآنها را بهجای کوفی به این شیوه نگاشتند. خط نسخ در ایران تا قبل از احمد نیریزی (قرن ۱۱ و ۱۲ق) بهشیوهای نوشته میشد که اکنون در ممالک عربی متداول است (شیوۀ عربی)؛ یعنی نسخ مایل به ثلث و محقق. احمد نیریزی آن را بهشیوهای درآورد که گویی برگرفته از نستعلیق است و خطاطان ایرانی نیز از آن پیروی کردند (شیوۀ ایرانی). امروز خط نسخ را به دو خط تاج نسخ و خط تاج رقعه مینویسند. از مروجان این خط ابوعلی محمد بن مقله (۲۷۲ـ۳۲۸ق)، و وزیر و برادرش ابوعبدالله حسن بن علی (۲۷۸ـ۳۳۸ق) بودهاند.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده: 39099500.jpg | بندانگشتی|نَسخ، خط]]<p>از خطوط ششگانه و همپایه و همعرض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کوفی، </ins>خط<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|خط کوفی]]، </ins>متأثر از شیوۀ نگارش دو خط محقق و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ثلث، خط|</ins>ثلث<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. دوران شکوفایی خط نسخ از اواخر قرن ۳ و آغاز قرن ۴ق است. حدود یک قرن پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقله]]، </ins>علی بن هلال، مشهور به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بواب]]، </ins>برای خط نسخ قواعد جدیدی وضع و آن را کامل کرد؛ و در آغاز، این خط بدیع منسوب نامیده شد. چون این خط از سایر اقلام (کوفی، محقق، ریحان و ثلث) سادهتر و واضحتر بود، ناسخ خطوط دیگر شد، بیشتر کتابها بهویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قرآن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را به این خط نوشتند و نسخ جانشینِ خط کوفی شد؛ هم از اینرو به آن خط قرآنی نیز میگویند. مورخان بر آناند که در عصر اتابکان (نیمۀ قرن ۶ق) زیبایی خط نسخ بهاوج رسید، چنانکه به نسخ اتابکی معروف شد و قرآنها را بهجای کوفی به این شیوه نگاشتند. خط نسخ در ایران تا قبل از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نیریزی، احمد (ز ۱۱۵۲ ق)|</ins>احمد نیریزی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(قرن ۱۱ و ۱۲ق) بهشیوهای نوشته میشد که اکنون در ممالک عربی متداول است (شیوۀ عربی)؛ یعنی نسخ مایل به ثلث و محقق. احمد نیریزی آن را بهشیوهای درآورد که گویی برگرفته از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نستعلیق، خط|</ins>نستعلیق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است و خطاطان ایرانی نیز از آن پیروی کردند (شیوۀ ایرانی). امروز خط نسخ را به دو خط تاج نسخ و خط تاج رقعه مینویسند. از مروجان این خط ابوعلی محمد بن مقله (۲۷۲ـ۳۲۸ق)، و وزیر و برادرش ابوعبدالله حسن بن علی (۲۷۸ـ۳۳۸ق) بودهاند.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--39099500--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--39099500--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خوشنویسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خوشنویسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات و ابزار و انواع]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:اصطلاحات و ابزار و انواع]]</div></td></tr>
</table>Shahraabihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B3%D8%AE%D8%8C_%D8%AE%D8%B7&diff=1236774&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\3' به '<!--3'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
نَسخ، خط <br><br />
[[پرونده: 39099500.jpg | بندانگشتی|نَسخ، خط]]<p>از خطوط ششگانه و همپایه و همعرض خط کوفی، متأثر از شیوۀ نگارش دو خط محقق و ثلث است. دوران شکوفایی خط نسخ از اواخر قرن ۳ و آغاز قرن ۴ق است. حدود یک قرن پس از ابن مقله، علی بن هلال، مشهور به ابن بواب، برای خط نسخ قواعد جدیدی وضع و آن را کامل کرد؛ و در آغاز، این خط بدیع منسوب نامیده شد. چون این خط از سایر اقلام (کوفی، محقق، ریحان و ثلث) سادهتر و واضحتر بود، ناسخ خطوط دیگر شد، بیشتر کتابها بهویژه قرآن را به این خط نوشتند و نسخ جانشینِ خط کوفی شد؛ هم از اینرو به آن خط قرآنی نیز میگویند. مورخان بر آناند که در عصر اتابکان (نیمۀ قرن ۶ق) زیبایی خط نسخ بهاوج رسید، چنانکه به نسخ اتابکی معروف شد و قرآنها را بهجای کوفی به این شیوه نگاشتند. خط نسخ در ایران تا قبل از احمد نیریزی (قرن ۱۱ و ۱۲ق) بهشیوهای نوشته میشد که اکنون در ممالک عربی متداول است (شیوۀ عربی)؛ یعنی نسخ مایل به ثلث و محقق. احمد نیریزی آن را بهشیوهای درآورد که گویی برگرفته از نستعلیق است و خطاطان ایرانی نیز از آن پیروی کردند (شیوۀ ایرانی). امروز خط نسخ را به دو خط تاج نسخ و خط تاج رقعه مینویسند. از مروجان این خط ابوعلی محمد بن مقله (۲۷۲ـ۳۲۸ق)، و وزیر و برادرش ابوعبدالله حسن بن علی (۲۷۸ـ۳۳۸ق) بودهاند.</p><br />
<br><!--39099500--><br />
[[رده:خوشنویسی]]<br />
[[رده:اصطلاحات و ابزار و انواع]]</div>DaneshGostar