https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%D8%8C_%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%A7 2026-06-23T10:43:59Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%D8%8C_%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%A7&diff=2010295026&oldid=prev 2026-06-23T08:09:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موقعیت =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موقعیت =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربري =چهار بنا با کاربری بازار، مسجد، مدرسه، حمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- اکنون: چایخانۀ سنّتی</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربري =چهار بنا با کاربری بازار، مسجد، مدرسه، حمام</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشخصات معماری =<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای دو بخش اصلی سربینه و گرمخانه</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| مشخصات معماری =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وَکیل، مجموعه بنا&lt;br/&gt; </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">File</del>:40097300-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>.jpg|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">thumb</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمام وکيل</del>]][[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">File</del>:40097300.jpg|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">thumb</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمام وکيل</del>]]بخشی از ساخته‌های کریم‌خان زند. بازار وکیل در شرق میدان شهرداری است. از دروازۀ اصفهان آغاز و به اردو بازار ختم می‌شود. از چهار بازار شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی تشکیل شده که در محل تقاطع آن‌ها یک چهار سوق هشت‌ضلعی با گنبدی مرتفع و بزرگ وجود دارد. یک راستۀ بازار تا چهارسوق چهل‌ویک طاق و راسته دیگر از چهارسوق تا دروازۀ اصفهان سی‌وسه تاق داشت. در گذشته وسط چهارسوق یک حوض مرمری بود که با بالاآوردن کف بازار ازبین رفته است. از‌جمله قسمت‌های بازار وکیل، بازار علاقه‌بندان، بازار ترکش‌دوزها، بازار شیشه‌گرها، سراهای متعدد، گمرک و ضرابخانه بوده است. گنبدی خوش‌طرح به ارتفاع یازده متر دارد. بالای هر حجره یک پنجرۀ نورگیر و جلو هریک سکوی سنگی برای عرضه کالاها نصب شده که با نقش ترنج تزیین شده‌اند. در دوره قاجار دو بازار مسگرها و اردو بازار در کنار بازار وکیل ساخته شد. با امتداد دادن خیابان زند در دورۀ رضاشاه پهلوی، بازار وکیل به دو قسمت شد و تعدادی از‌ طاق‌ها و مغازه‌های آن ازبین رفت. با وجود توسعۀ مراکز تجاری شیراز، هنوز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش و توزیع این شهر است. مسجد‌جامع در حدِ فاصل باغ نظر و بازار وکیل قرار دارد. (← [[مسجد وکیل|مسجد وکیل، شیراز]]) مدرسۀ وکیل یا مدرسۀ آقا باباخان در جنوب مسجد جامع وکیل است. بنای آن در دورۀ کریم‌خان زند همراه با مجموعه بناهای او آغاز شده و در دهۀ ‌۱۲۴۰ق و دورۀ قاجار به‌وسیلۀ آقا باباخان فراش‌باشیِ‌ حاکم فارس به‌اتمام رسیده است. سردر آن از یک ارسی و ‌چهار اتاق گوشوار کاشی‌کاری شده تشکیل شده است. حجره‌های مدرسه در اضلاع چهارگانه آن قرار دارند. حیاط آن حوض بزرگی دارد. سیاحان اروپایی کاشی‌کاری‌های آن را ستوده‌اند. به آن مدرسۀ‌ سردار هم می‌گفته‌اند. حمام وکیل در غرب مسجد جامع و حمامی عمومی است. بنایی چهارگوش دارد که سردر کاشی‌کاری آن در دورۀ قاجار ساخته شده است. هشتی ورودی آن گچ‌بری شده و بالای آن نورگیر زیبا و مشبک قبه‌ای‌شکل نصب شده است که روزنه‌هایی دایره‌ای‌شکل از سفال سبز و شیشه‌های گرد دارد. رخت‌کن یا سربینه وسیع حمام یک هشت‌ضلعی با هشت ستون مرمر مارپیچی و کف مرمر است که چهار حوض مثلثی‌شکل در چهارگوشۀ آن و یک حوض هشت‌ضلعی سنگی فواره‌دار در وسط آن به‌چشم می‌خورد. دورتادور حوض وسط یک هشت‌ضلعی دیگر ساخته شده که ۶۰ سانتی‌متر از سربینه پایین‌تر است. ازارۀ سربینه تا&amp;nbsp;۱.۵ متر از سنگ مرمر ساخته شد و نورگیرهایی شبیه به نورگیرهای هشتی حمام دارد. دیوارها و سقف آن با طرح‌های اسلیمی و گل و مرغ گچ‌بری شده است که در دورۀ قاجار بخشی از آن‌ها تغییر یافته است. در دورۀ پهلوی از سربینه به‌عنوان زورخانه استفاده می‌شد. راهرویی سربینه را به قسمت‌های دیگر متصل کرده که با نقش‌های خاص دورۀ زندیان تزیین شده است. در گرم‌خانه حمام دو شاه‌نشین با سه خزینه یا حوض سنگی باقی است که مخصوص استحمام اعیان و اشراف بوده است. دو شاه‌نشین دیگر آن ازبین رفته است. در جنوب شرقی و جنوب غربی خزینه‌ها مکان‌هایی به نام خلوتگاه بوده است که ازارۀ مرمری و دیوارهای گچ‌بری شده داشتند. در جنوب حمام آب‌انبار مجموعه باقی است.&lt;br/&gt; &lt;!--40097300--&gt;   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده:40097300-4.jpg|بندانگشتی|بازار وکیل]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:40097300-6.jpg|بندانگشتی|مسجد وکیل]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده</ins>:40097300-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</ins>.jpg|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بندانگشتی</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسه وکیل (آقاباباخان)</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرونده</ins>:40097300<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-8</ins>.jpg|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بندانگشتی</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمال وکیل</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وَکیل، مجموعه بنا&lt;br/&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخشی از ساخته‌های کریم‌خان زند. بازار وکیل در شرق میدان شهرداری است. از دروازۀ اصفهان آغاز و به اردو بازار ختم می‌شود. از چهار بازار شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی تشکیل شده که در محل تقاطع آن‌ها یک چهار سوق هشت‌ضلعی با گنبدی مرتفع و بزرگ وجود دارد. یک راستۀ بازار تا چهارسوق چهل‌ویک طاق و راسته دیگر از چهارسوق تا دروازۀ اصفهان سی‌وسه تاق داشت. در گذشته وسط چهارسوق یک حوض مرمری بود که با بالاآوردن کف بازار ازبین رفته است. از‌جمله قسمت‌های بازار وکیل، بازار علاقه‌بندان، بازار ترکش‌دوزها، بازار شیشه‌گرها، سراهای متعدد، گمرک و ضرابخانه بوده است. گنبدی خوش‌طرح به ارتفاع یازده متر دارد. بالای هر حجره یک پنجرۀ نورگیر و جلو هریک سکوی سنگی برای عرضه کالاها نصب شده که با نقش ترنج تزیین شده‌اند. در دوره قاجار دو بازار مسگرها و اردو بازار در کنار بازار وکیل ساخته شد. با امتداد دادن خیابان زند در دورۀ رضاشاه پهلوی، بازار وکیل به دو قسمت شد و تعدادی از‌ طاق‌ها و مغازه‌های آن ازبین رفت. با وجود توسعۀ مراکز تجاری شیراز، هنوز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش و توزیع این شهر است. مسجد‌جامع در حدِ فاصل باغ نظر و بازار وکیل قرار دارد. (← [[مسجد وکیل|مسجد وکیل، شیراز]]) مدرسۀ وکیل یا مدرسۀ آقا باباخان در جنوب مسجد جامع وکیل است. بنای آن در دورۀ کریم‌خان زند همراه با مجموعه بناهای او آغاز شده و در دهۀ ‌۱۲۴۰ق و دورۀ قاجار به‌وسیلۀ آقا باباخان فراش‌باشیِ‌ حاکم فارس به‌اتمام رسیده است. سردر آن از یک ارسی و ‌چهار اتاق گوشوار کاشی‌کاری شده تشکیل شده است. حجره‌های مدرسه در اضلاع چهارگانه آن قرار دارند. حیاط آن حوض بزرگی دارد. سیاحان اروپایی کاشی‌کاری‌های آن را ستوده‌اند. به آن مدرسۀ‌ سردار هم می‌گفته‌اند. حمام وکیل در غرب مسجد جامع و حمامی عمومی است. بنایی چهارگوش دارد که سردر کاشی‌کاری آن در دورۀ قاجار ساخته شده است. هشتی ورودی آن گچ‌بری شده و بالای آن نورگیر زیبا و مشبک قبه‌ای‌شکل نصب شده است که روزنه‌هایی دایره‌ای‌شکل از سفال سبز و شیشه‌های گرد دارد. رخت‌کن یا سربینه وسیع حمام یک هشت‌ضلعی با هشت ستون مرمر مارپیچی و کف مرمر است که چهار حوض مثلثی‌شکل در چهارگوشۀ آن و یک حوض هشت‌ضلعی سنگی فواره‌دار در وسط آن به‌چشم می‌خورد. دورتادور حوض وسط یک هشت‌ضلعی دیگر ساخته شده که ۶۰ سانتی‌متر از سربینه پایین‌تر است. ازارۀ سربینه تا&amp;nbsp;۱.۵ متر از سنگ مرمر ساخته شد و نورگیرهایی شبیه به نورگیرهای هشتی حمام دارد. دیوارها و سقف آن با طرح‌های اسلیمی و گل و مرغ گچ‌بری شده است که در دورۀ قاجار بخشی از آن‌ها تغییر یافته است. در دورۀ پهلوی از سربینه به‌عنوان زورخانه استفاده می‌شد. راهرویی سربینه را به قسمت‌های دیگر متصل کرده که با نقش‌های خاص دورۀ زندیان تزیین شده است. در گرم‌خانه حمام دو شاه‌نشین با سه خزینه یا حوض سنگی باقی است که مخصوص استحمام اعیان و اشراف بوده است. دو شاه‌نشین دیگر آن ازبین رفته است. در جنوب شرقی و جنوب غربی خزینه‌ها مکان‌هایی به نام خلوتگاه بوده است که ازارۀ مرمری و دیوارهای گچ‌بری شده داشتند. در جنوب حمام آب‌انبار مجموعه باقی است.&lt;br/&gt; &lt;!--40097300--&gt;   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:جغرافیای ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:جغرافیای ایران]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:اصفهان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:اصفهان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:معماری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:معماری]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:ابنیه سنتی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:ابنیه سنتی ایران]]</div></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%D8%8C_%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%A7&diff=2010294991&oldid=prev 2026-06-23T07:43:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{الگو:جعبه اطلاعات اماکن5</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{الگو:جعبه اطلاعات اماکن5</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمام </del>وکیل</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه بنا </ins>وکیل</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام لاتین =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام لاتین =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موقعیت =  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| موقعیت =  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربري =حمام - اکنون: چایخانۀ سنّتی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کاربري =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهار بنا با کاربری بازار، مسجد، مدرسه، </ins>حمام - اکنون: چایخانۀ سنّتی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Nazanin https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%D8%8C_%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%A7&diff=2010294983&oldid=prev 2026-06-23T07:37:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ الگو:جعبه اطلاعات اماکن5</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{الگو:جعبه اطلاعات اماکن5</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمّام </del>وکیل</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام = <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمام </ins>وکیل</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام لاتین =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام لاتین =</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| نام‌های دیگر =</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وَکیل، مجموعه بنا&lt;br/&gt; [[File:40097300-1.jpg|thumb|حمام وکيل]][[File:40097300.jpg|thumb|حمام وکيل]]بخشی از ساخته‌های کریم‌خان زند. بازار وکیل در شرق میدان شهرداری است. از دروازۀ اصفهان آغاز و به اردو بازار ختم می‌شود. از چهار بازار شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی تشکیل شده که در محل تقاطع آن‌ها یک چهار سوق هشت‌ضلعی با گنبدی مرتفع و بزرگ وجود دارد. یک راستۀ بازار تا چهارسوق چهل‌ویک طاق و راسته دیگر از چهارسوق تا دروازۀ اصفهان سی‌وسه تاق داشت. در گذشته وسط چهارسوق یک حوض مرمری بود که با بالاآوردن کف بازار ازبین رفته است. از‌جمله قسمت‌های بازار وکیل، بازار علاقه‌بندان، بازار ترکش‌دوزها، بازار شیشه‌گرها، سراهای متعدد، گمرک و ضرابخانه بوده است. گنبدی خوش‌طرح به ارتفاع یازده متر دارد. بالای هر حجره یک پنجرۀ نورگیر و جلو هریک سکوی سنگی برای عرضه کالاها نصب شده که با نقش ترنج تزیین شده‌اند. در دوره قاجار دو بازار مسگرها و اردو بازار در کنار بازار وکیل ساخته شد. با امتداد دادن خیابان زند در دورۀ رضاشاه پهلوی، بازار وکیل به دو قسمت شد و تعدادی از‌ طاق‌ها و مغازه‌های آن ازبین رفت. با وجود توسعۀ مراکز تجاری شیراز، هنوز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش و توزیع این شهر است. مسجد‌جامع در حدِ فاصل باغ نظر و بازار وکیل قرار دارد. (← [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسجد_وکیل_(شیراز)</del>|مسجد وکیل، شیراز]]) مدرسۀ وکیل یا مدرسۀ آقا باباخان در جنوب مسجد جامع وکیل است. بنای آن در دورۀ کریم‌خان زند همراه با مجموعه بناهای او آغاز شده و در دهۀ ‌۱۲۴۰ق و دورۀ قاجار به‌وسیلۀ آقا باباخان فراش‌باشیِ‌ حاکم فارس به‌اتمام رسیده است. سردر آن از یک ارسی و ‌چهار اتاق گوشوار کاشی‌کاری شده تشکیل شده است. حجره‌های مدرسه در اضلاع چهارگانه آن قرار دارند. حیاط آن حوض بزرگی دارد. سیاحان اروپایی کاشی‌کاری‌های آن را ستوده‌اند. به آن مدرسۀ‌ سردار هم می‌گفته‌اند. حمام وکیل در غرب مسجد جامع و حمامی عمومی است. بنایی چهارگوش دارد که سردر کاشی‌کاری آن در دورۀ قاجار ساخته شده است. هشتی ورودی آن گچ‌بری شده و بالای آن نورگیر زیبا و مشبک قبه‌ای‌شکل نصب شده است که روزنه‌هایی دایره‌ای‌شکل از سفال سبز و شیشه‌های گرد دارد. رخت‌کن یا سربینه وسیع حمام یک هشت‌ضلعی با هشت ستون مرمر مارپیچی و کف مرمر است که چهار حوض مثلثی‌شکل در چهارگوشۀ آن و یک حوض هشت‌ضلعی سنگی فواره‌دار در وسط آن به‌چشم می‌خورد. دورتادور حوض وسط یک هشت‌ضلعی دیگر ساخته شده که ۶۰ سانتی‌متر از سربینه پایین‌تر است. ازارۀ سربینه تا&amp;nbsp;۱.۵ متر از سنگ مرمر ساخته شد و نورگیرهایی شبیه به نورگیرهای هشتی حمام دارد. دیوارها و سقف آن با طرح‌های اسلیمی و گل و مرغ گچ‌بری شده است که در دورۀ قاجار بخشی از آن‌ها تغییر یافته است. در دورۀ پهلوی از سربینه به‌عنوان زورخانه استفاده می‌شد. راهرویی سربینه را به قسمت‌های دیگر متصل کرده که با نقش‌های خاص دورۀ زندیان تزیین شده است. در گرم‌خانه حمام دو شاه‌نشین با سه خزینه یا حوض سنگی باقی است که مخصوص استحمام اعیان و اشراف بوده است. دو شاه‌نشین دیگر آن ازبین رفته است. در جنوب شرقی و جنوب غربی خزینه‌ها مکان‌هایی به نام خلوتگاه بوده است که ازارۀ مرمری و دیوارهای گچ‌بری شده داشتند. در جنوب حمام آب‌انبار مجموعه باقی است.&lt;br/&gt; &lt;!--40097300--&gt;[[Category:جغرافیای ایران]] [[Category:اصفهان]] [[Category:معماری]] [[Category:ابنیه سنتی ایران]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وَکیل، مجموعه بنا&lt;br/&gt; [[File:40097300-1.jpg|thumb|حمام وکيل]][[File:40097300.jpg|thumb|حمام وکيل]]بخشی از ساخته‌های کریم‌خان زند. بازار وکیل در شرق میدان شهرداری است. از دروازۀ اصفهان آغاز و به اردو بازار ختم می‌شود. از چهار بازار شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی تشکیل شده که در محل تقاطع آن‌ها یک چهار سوق هشت‌ضلعی با گنبدی مرتفع و بزرگ وجود دارد. یک راستۀ بازار تا چهارسوق چهل‌ویک طاق و راسته دیگر از چهارسوق تا دروازۀ اصفهان سی‌وسه تاق داشت. در گذشته وسط چهارسوق یک حوض مرمری بود که با بالاآوردن کف بازار ازبین رفته است. از‌جمله قسمت‌های بازار وکیل، بازار علاقه‌بندان، بازار ترکش‌دوزها، بازار شیشه‌گرها، سراهای متعدد، گمرک و ضرابخانه بوده است. گنبدی خوش‌طرح به ارتفاع یازده متر دارد. بالای هر حجره یک پنجرۀ نورگیر و جلو هریک سکوی سنگی برای عرضه کالاها نصب شده که با نقش ترنج تزیین شده‌اند. در دوره قاجار دو بازار مسگرها و اردو بازار در کنار بازار وکیل ساخته شد. با امتداد دادن خیابان زند در دورۀ رضاشاه پهلوی، بازار وکیل به دو قسمت شد و تعدادی از‌ طاق‌ها و مغازه‌های آن ازبین رفت. با وجود توسعۀ مراکز تجاری شیراز، هنوز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش و توزیع این شهر است. مسجد‌جامع در حدِ فاصل باغ نظر و بازار وکیل قرار دارد. (← [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسجد وکیل</ins>|مسجد وکیل، شیراز]]) مدرسۀ وکیل یا مدرسۀ آقا باباخان در جنوب مسجد جامع وکیل است. بنای آن در دورۀ کریم‌خان زند همراه با مجموعه بناهای او آغاز شده و در دهۀ ‌۱۲۴۰ق و دورۀ قاجار به‌وسیلۀ آقا باباخان فراش‌باشیِ‌ حاکم فارس به‌اتمام رسیده است. سردر آن از یک ارسی و ‌چهار اتاق گوشوار کاشی‌کاری شده تشکیل شده است. حجره‌های مدرسه در اضلاع چهارگانه آن قرار دارند. حیاط آن حوض بزرگی دارد. سیاحان اروپایی کاشی‌کاری‌های آن را ستوده‌اند. به آن مدرسۀ‌ سردار هم می‌گفته‌اند. حمام وکیل در غرب مسجد جامع و حمامی عمومی است. بنایی چهارگوش دارد که سردر کاشی‌کاری آن در دورۀ قاجار ساخته شده است. هشتی ورودی آن گچ‌بری شده و بالای آن نورگیر زیبا و مشبک قبه‌ای‌شکل نصب شده است که روزنه‌هایی دایره‌ای‌شکل از سفال سبز و شیشه‌های گرد دارد. رخت‌کن یا سربینه وسیع حمام یک هشت‌ضلعی با هشت ستون مرمر مارپیچی و کف مرمر است که چهار حوض مثلثی‌شکل در چهارگوشۀ آن و یک حوض هشت‌ضلعی سنگی فواره‌دار در وسط آن به‌چشم می‌خورد. دورتادور حوض وسط یک هشت‌ضلعی دیگر ساخته شده که ۶۰ سانتی‌متر از سربینه پایین‌تر است. ازارۀ سربینه تا&amp;nbsp;۱.۵ متر از سنگ مرمر ساخته شد و نورگیرهایی شبیه به نورگیرهای هشتی حمام دارد. دیوارها و سقف آن با طرح‌های اسلیمی و گل و مرغ گچ‌بری شده است که در دورۀ قاجار بخشی از آن‌ها تغییر یافته است. در دورۀ پهلوی از سربینه به‌عنوان زورخانه استفاده می‌شد. راهرویی سربینه را به قسمت‌های دیگر متصل کرده که با نقش‌های خاص دورۀ زندیان تزیین شده است. در گرم‌خانه حمام دو شاه‌نشین با سه خزینه یا حوض سنگی باقی است که مخصوص استحمام اعیان و اشراف بوده است. دو شاه‌نشین دیگر آن ازبین رفته است. در جنوب شرقی و جنوب غربی خزینه‌ها مکان‌هایی به نام خلوتگاه بوده است که ازارۀ مرمری و دیوارهای گچ‌بری شده داشتند. در جنوب حمام آب‌انبار مجموعه باقی است.&lt;br/&gt; &lt;!--40097300--&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:جغرافیای ایران]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:اصفهان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:معماری]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:ابنیه سنتی ایران]]</div></td></tr> </table>

Mohammadi3 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84%D8%8C_%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87_%D8%A8%D9%86%D8%A7&diff=1253846&oldid=prev 2019-07-24T05:23:50Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> {{ الگو:جعبه اطلاعات اماکن5<br /> | نام = حمّام وکیل<br /> | نام لاتین =<br /> | نام‌های دیگر =<br /> <br /> | کشور = ایران<br /> |استان = <br /> <br /> | موقعیت = <br /> <br /> | کاربري =حمام - اکنون: چایخانۀ سنّتی<br /> <br /> <br /> | مشخصات معماری =دارای دو بخش اصلی سربینه و گرمخانه<br /> <br /> <br /> | سازنده =محمد اسماعیل‌خان نوری وکیل‌الملک<br /> <br /> | زمان ساخت =دورۀ قاجار<br /> <br /> <br /> }}<br /> وَکیل، مجموعه بنا&lt;br/&gt; [[File:40097300-1.jpg|thumb|حمام وکيل]][[File:40097300.jpg|thumb|حمام وکيل]]بخشی از ساخته‌های کریم‌خان زند. بازار وکیل در شرق میدان شهرداری است. از دروازۀ اصفهان آغاز و به اردو بازار ختم می‌شود. از چهار بازار شمالی ـ جنوبی و شرقی ـ غربی تشکیل شده که در محل تقاطع آن‌ها یک چهار سوق هشت‌ضلعی با گنبدی مرتفع و بزرگ وجود دارد. یک راستۀ بازار تا چهارسوق چهل‌ویک طاق و راسته دیگر از چهارسوق تا دروازۀ اصفهان سی‌وسه تاق داشت. در گذشته وسط چهارسوق یک حوض مرمری بود که با بالاآوردن کف بازار ازبین رفته است. از‌جمله قسمت‌های بازار وکیل، بازار علاقه‌بندان، بازار ترکش‌دوزها، بازار شیشه‌گرها، سراهای متعدد، گمرک و ضرابخانه بوده است. گنبدی خوش‌طرح به ارتفاع یازده متر دارد. بالای هر حجره یک پنجرۀ نورگیر و جلو هریک سکوی سنگی برای عرضه کالاها نصب شده که با نقش ترنج تزیین شده‌اند. در دوره قاجار دو بازار مسگرها و اردو بازار در کنار بازار وکیل ساخته شد. با امتداد دادن خیابان زند در دورۀ رضاشاه پهلوی، بازار وکیل به دو قسمت شد و تعدادی از‌ طاق‌ها و مغازه‌های آن ازبین رفت. با وجود توسعۀ مراکز تجاری شیراز، هنوز بزرگ‌ترین مرکز خرید و فروش و توزیع این شهر است. مسجد‌جامع در حدِ فاصل باغ نظر و بازار وکیل قرار دارد. (← [[مسجد_وکیل_(شیراز)|مسجد وکیل، شیراز]]) مدرسۀ وکیل یا مدرسۀ آقا باباخان در جنوب مسجد جامع وکیل است. بنای آن در دورۀ کریم‌خان زند همراه با مجموعه بناهای او آغاز شده و در دهۀ ‌۱۲۴۰ق و دورۀ قاجار به‌وسیلۀ آقا باباخان فراش‌باشیِ‌ حاکم فارس به‌اتمام رسیده است. سردر آن از یک ارسی و ‌چهار اتاق گوشوار کاشی‌کاری شده تشکیل شده است. حجره‌های مدرسه در اضلاع چهارگانه آن قرار دارند. حیاط آن حوض بزرگی دارد. سیاحان اروپایی کاشی‌کاری‌های آن را ستوده‌اند. به آن مدرسۀ‌ سردار هم می‌گفته‌اند. حمام وکیل در غرب مسجد جامع و حمامی عمومی است. بنایی چهارگوش دارد که سردر کاشی‌کاری آن در دورۀ قاجار ساخته شده است. هشتی ورودی آن گچ‌بری شده و بالای آن نورگیر زیبا و مشبک قبه‌ای‌شکل نصب شده است که روزنه‌هایی دایره‌ای‌شکل از سفال سبز و شیشه‌های گرد دارد. رخت‌کن یا سربینه وسیع حمام یک هشت‌ضلعی با هشت ستون مرمر مارپیچی و کف مرمر است که چهار حوض مثلثی‌شکل در چهارگوشۀ آن و یک حوض هشت‌ضلعی سنگی فواره‌دار در وسط آن به‌چشم می‌خورد. دورتادور حوض وسط یک هشت‌ضلعی دیگر ساخته شده که ۶۰ سانتی‌متر از سربینه پایین‌تر است. ازارۀ سربینه تا&amp;nbsp;۱.۵ متر از سنگ مرمر ساخته شد و نورگیرهایی شبیه به نورگیرهای هشتی حمام دارد. دیوارها و سقف آن با طرح‌های اسلیمی و گل و مرغ گچ‌بری شده است که در دورۀ قاجار بخشی از آن‌ها تغییر یافته است. در دورۀ پهلوی از سربینه به‌عنوان زورخانه استفاده می‌شد. راهرویی سربینه را به قسمت‌های دیگر متصل کرده که با نقش‌های خاص دورۀ زندیان تزیین شده است. در گرم‌خانه حمام دو شاه‌نشین با سه خزینه یا حوض سنگی باقی است که مخصوص استحمام اعیان و اشراف بوده است. دو شاه‌نشین دیگر آن ازبین رفته است. در جنوب شرقی و جنوب غربی خزینه‌ها مکان‌هایی به نام خلوتگاه بوده است که ازارۀ مرمری و دیوارهای گچ‌بری شده داشتند. در جنوب حمام آب‌انبار مجموعه باقی است.&lt;br/&gt; &lt;!--40097300--&gt;[[Category:جغرافیای ایران]] [[Category:اصفهان]] [[Category:معماری]] [[Category:ابنیه سنتی ایران]]</div>

Aeen