<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1</id>
	<title>کوروش کبیر - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-01T14:07:45Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=2010134845&amp;oldid=prev</id>
		<title>Aeen در ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۶</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=2010134845&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-04-18T09:06:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۰۶&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l28&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۸:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|پست تخصصی =&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|پست تخصصی =&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|باشگاه =&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;|باشگاه =&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}[[پرونده: 35358300.jpg | بندانگشتی|منشور حقوق بشر کوروش]]بنیادگذار شاهنشاهی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هخامنشی، &lt;/del&gt;شاهنشاه ایران (۵۵۹ـ۵۳۰پ‌م)، پسر کمبوجیۀ اول. نیاکانش چند نسل شهریاران قوم پارس بوند. پدرش کمبوجیۀ اول و مادرش ماندانا، دختر اژی‌دهاک یا آستیاگ، پادشاه ماد بود. زندگی و چگونگی رسیدن کوروش به سلطنت پیچیده در افسانه و ابهام است. تا آن‌جا که می‌دانیم، او به‌جای پدرش پادشاه پارس‌ها شد و پایتخت خود را در پاسارگاد، مرکز قبایل پارسی و اقامتگاه تیرۀ هخامنشی قرار داد. نخست مانند پدرش دست‌نشاندۀ پادشاه ماد بود، امّا در ۵۵۳پ‌م بر آستياگ شورید و به‌یاری برخی از سران سپاه و بزرگان ماد، بر او چیره شد و او را به اسارت گرفت و هگمتانه (اکباتان) پایتخت ماد را به‌تصرّف درآورد. سرزمین‌های قلمرو ماد، یکی پس از دیگری به‌دست کوروش فتح شدند و یا خود به پادشاهی او گردن نهادند. کوروش عیلام را نیز گرفت و به قلمرو هخامنشی منضم کرد. سپس به جنگ لیدی رفت. کرزوس، پادشاه لیدی، به کاپادوکیه، از متصرفات ماد حمله برد و کوروش به مصاف او رفت (بین ۵۴۷ تا ۵۴۵پ‌م) و در کنار رود هالیس (قزل‌ایرماق کنونی ترکیه) سپاه لیدی را درهم شکست. کرزوس به پایتختش سارد، عقب نشست. شهر محاصره شد و به‌دست ایرانیان افتاد و شخص کرزوس به اسارت درآمد. کوروش فتح سواحل و شهرهای دریای اژه را به سرداران خود سپرد و به اکباتان بازگشت و متوجه سرزمین‌های شرقی شد و قلمرو شاهنشاهی را تا رود سند و آسیای میانه وسعت داد. سقوط بابل و فتح آن به‌دست کوروش از رویدادهای بزرگ تاریخ و از نقاط عطف در تمدن بشری است (۵۳۹پ‌م). با ورود ایرانیان به بابل یهودیانی که در اسارت بودند، به فرمان کوروش آزاد شدند و به سرزمین خود بازگشتند. منشور کوروش که بر استوانه‌ای نبشته شده است، آزادی دین و شیوۀ زندگی همۀ اقوام مطیع شاهنشاهی هخامنشی را اعلام می‌کند. کوروش پس از فتح بابل قلمرو خود را در غرب گسترش داد و همۀ مردمان آسیای صغیر، آشور، کلده، اعراب و سامیان دیگر، تا دریای مدیترانه به سروری او گردن نهادند و امپراتوری هخامنشی با مصر همسایه شد (۵۳۵پ‌م). در ۵۳۰پ‌م، کوروش به‌قصد امن‌کردن مرزهای شمال شرقی امپراتوری خود، در‌برابر حملات ماساگت‌ها، به نواحی آسیای میانه لشکر کشید و در نبردی که نزدیک آمو دریای سفلی، نزدیک دریاچۀ خوارزم (دریای آرال) روی داد، کشته شد (۴ دسامبر ۵۳۰پ‌م). پیکر کوروش را به زادگاهش آوردند و در آرامگاهی که به مشهد مرغاب و مشهد مادر سلیمان معروف شده است، جای دادند. منشور مشهور کوروش ـ استوانۀ کوروش ـ که هم اکنون در موزۀ بریتانیا نگهداری می‌شود، در سال ۱۸۷۹ در حفاری‌های معبد مردوک بابل به‌دست آمد. پارسیان او را «پدر»، بابلی‌ها او را فرستادۀ مردوک و یهودیان «مسیح یهوه» می‌خواندند. کوروش از همسری به نام کاساندانه دو پسر به نام های کمبوجیه و بردیا و سه دختر به نام‌های آتوسا، اریستونه و رکسانه داشت.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;}}[[پرونده: 35358300.jpg | بندانگشتی|منشور حقوق بشر کوروش]]بنیادگذار شاهنشاهی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[هخامنشیان|هخامنشی]]، &lt;/ins&gt;شاهنشاه ایران (۵۵۹ـ۵۳۰پ‌م)، پسر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[کمبوجیه|&lt;/ins&gt;کمبوجیۀ اول&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;. نیاکانش چند نسل شهریاران قوم پارس بوند. پدرش کمبوجیۀ اول و مادرش ماندانا، دختر اژی‌دهاک یا آستیاگ، پادشاه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[ماد، تمدن و هنر|&lt;/ins&gt;ماد&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;بود. زندگی و چگونگی رسیدن کوروش به سلطنت پیچیده در افسانه و ابهام است. تا آن‌جا که می‌دانیم، او به‌جای پدرش پادشاه پارس‌ها شد و پایتخت خود را در پاسارگاد، مرکز قبایل پارسی و اقامتگاه تیرۀ هخامنشی قرار داد. نخست مانند پدرش دست‌نشاندۀ پادشاه ماد بود، امّا در ۵۵۳پ‌م بر آستياگ شورید و به‌یاری برخی از سران سپاه و بزرگان ماد، بر او چیره شد و او را به اسارت گرفت و هگمتانه (اکباتان) پایتخت ماد را به‌تصرّف درآورد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سرزمین‌های قلمرو ماد، یکی پس از دیگری به‌دست کوروش فتح شدند و یا خود به پادشاهی او گردن نهادند. کوروش &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[عیلام، تمدن|&lt;/ins&gt;عیلام&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;را نیز گرفت و به قلمرو هخامنشی منضم کرد. سپس به جنگ لیدی رفت. کرزوس، پادشاه لیدی، به کاپادوکیه، از متصرفات ماد حمله برد و کوروش به مصاف او رفت (بین ۵۴۷ تا ۵۴۵پ‌م) و در کنار رود هالیس (قزل‌ایرماق کنونی ترکیه) سپاه لیدی را درهم شکست. کرزوس به پایتختش سارد، عقب نشست. شهر محاصره شد و به‌دست ایرانیان افتاد و شخص کرزوس به اسارت درآمد. کوروش فتح سواحل و شهرهای &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;دریای اژه&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;را به سرداران خود سپرد و به اکباتان بازگشت و متوجه سرزمین‌های شرقی شد و قلمرو شاهنشاهی را تا رود سند و آسیای میانه وسعت داد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سقوط بابل و فتح آن به‌دست کوروش از رویدادهای بزرگ تاریخ و از نقاط عطف در تمدن بشری است (۵۳۹پ‌م). با ورود ایرانیان به بابل یهودیانی که در اسارت بودند، به فرمان کوروش آزاد شدند و به سرزمین خود بازگشتند. منشور کوروش که بر استوانه‌ای نبشته شده است، آزادی دین و شیوۀ زندگی همۀ اقوام مطیع شاهنشاهی هخامنشی را اعلام می‌کند. کوروش پس از فتح بابل قلمرو خود را در غرب گسترش داد و همۀ مردمان آسیای صغیر، آشور، کلده، اعراب و سامیان دیگر، تا دریای مدیترانه به سروری او گردن نهادند و امپراتوری هخامنشی با &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[مصر باستان، تمدن|&lt;/ins&gt;مصر&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;همسایه شد (۵۳۵پ‌م).  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در ۵۳۰پ‌م، کوروش به‌قصد امن‌کردن مرزهای شمال شرقی امپراتوری خود، در‌برابر حملات ماساگت‌ها، به نواحی آسیای میانه لشکر کشید و در نبردی که نزدیک آمو دریای سفلی، نزدیک دریاچۀ خوارزم (دریای آرال) روی داد، کشته شد (۴ دسامبر ۵۳۰پ‌م). پیکر کوروش را به زادگاهش آوردند و در آرامگاهی که به مشهد مرغاب و مشهد مادر سلیمان معروف شده است، جای دادند. منشور مشهور کوروش ـ استوانۀ کوروش ـ که هم اکنون در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[موزه بریتانیا|&lt;/ins&gt;موزۀ بریتانیا&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;نگهداری می‌شود، در سال ۱۸۷۹ در حفاری‌های معبد مردوک بابل به‌دست آمد. پارسیان او را «پدر»، بابلی‌ها او را فرستادۀ مردوک و یهودیان «مسیح یهوه» می‌خواندند. کوروش از همسری به نام کاساندانه دو پسر به نام های کمبوجیه و بردیا و سه دختر به نام‌های آتوسا، اریستونه و رکسانه داشت.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--35358300--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--35358300--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تاریخ ایران]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تاریخ ایران]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ایران باستان تا ورود اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:ایران باستان تا ورود اسلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Aeen</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=2010118648&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi2 در ‏۲۶ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۸:۰۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B4_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1&amp;diff=2010118648&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-08-26T18:01:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
کوروش کبیر (۶۰۰ـ۵۳۰پ‌م)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =کوروش کبیر&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=&lt;br /&gt;
|نام مستعار=&lt;br /&gt;
|لقب=&lt;br /&gt;
|زادروز=۶۰۰پ م&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۵۳۰پ م&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=ایرانی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =فرمانروا&lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =بنیادگذار شاهنشاهی هخامنشی، شاهنشاه ایران (۵۵۹ـ۵۳۰پ م)&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =&lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =کمبوجیه اول (پدر)، کمبوجیه (پسر)&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =تاریخ ایران&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}[[پرونده: 35358300.jpg | بندانگشتی|منشور حقوق بشر کوروش]]بنیادگذار شاهنشاهی هخامنشی، شاهنشاه ایران (۵۵۹ـ۵۳۰پ‌م)، پسر کمبوجیۀ اول. نیاکانش چند نسل شهریاران قوم پارس بوند. پدرش کمبوجیۀ اول و مادرش ماندانا، دختر اژی‌دهاک یا آستیاگ، پادشاه ماد بود. زندگی و چگونگی رسیدن کوروش به سلطنت پیچیده در افسانه و ابهام است. تا آن‌جا که می‌دانیم، او به‌جای پدرش پادشاه پارس‌ها شد و پایتخت خود را در پاسارگاد، مرکز قبایل پارسی و اقامتگاه تیرۀ هخامنشی قرار داد. نخست مانند پدرش دست‌نشاندۀ پادشاه ماد بود، امّا در ۵۵۳پ‌م بر آستياگ شورید و به‌یاری برخی از سران سپاه و بزرگان ماد، بر او چیره شد و او را به اسارت گرفت و هگمتانه (اکباتان) پایتخت ماد را به‌تصرّف درآورد. سرزمین‌های قلمرو ماد، یکی پس از دیگری به‌دست کوروش فتح شدند و یا خود به پادشاهی او گردن نهادند. کوروش عیلام را نیز گرفت و به قلمرو هخامنشی منضم کرد. سپس به جنگ لیدی رفت. کرزوس، پادشاه لیدی، به کاپادوکیه، از متصرفات ماد حمله برد و کوروش به مصاف او رفت (بین ۵۴۷ تا ۵۴۵پ‌م) و در کنار رود هالیس (قزل‌ایرماق کنونی ترکیه) سپاه لیدی را درهم شکست. کرزوس به پایتختش سارد، عقب نشست. شهر محاصره شد و به‌دست ایرانیان افتاد و شخص کرزوس به اسارت درآمد. کوروش فتح سواحل و شهرهای دریای اژه را به سرداران خود سپرد و به اکباتان بازگشت و متوجه سرزمین‌های شرقی شد و قلمرو شاهنشاهی را تا رود سند و آسیای میانه وسعت داد. سقوط بابل و فتح آن به‌دست کوروش از رویدادهای بزرگ تاریخ و از نقاط عطف در تمدن بشری است (۵۳۹پ‌م). با ورود ایرانیان به بابل یهودیانی که در اسارت بودند، به فرمان کوروش آزاد شدند و به سرزمین خود بازگشتند. منشور کوروش که بر استوانه‌ای نبشته شده است، آزادی دین و شیوۀ زندگی همۀ اقوام مطیع شاهنشاهی هخامنشی را اعلام می‌کند. کوروش پس از فتح بابل قلمرو خود را در غرب گسترش داد و همۀ مردمان آسیای صغیر، آشور، کلده، اعراب و سامیان دیگر، تا دریای مدیترانه به سروری او گردن نهادند و امپراتوری هخامنشی با مصر همسایه شد (۵۳۵پ‌م). در ۵۳۰پ‌م، کوروش به‌قصد امن‌کردن مرزهای شمال شرقی امپراتوری خود، در‌برابر حملات ماساگت‌ها، به نواحی آسیای میانه لشکر کشید و در نبردی که نزدیک آمو دریای سفلی، نزدیک دریاچۀ خوارزم (دریای آرال) روی داد، کشته شد (۴ دسامبر ۵۳۰پ‌م). پیکر کوروش را به زادگاهش آوردند و در آرامگاهی که به مشهد مرغاب و مشهد مادر سلیمان معروف شده است، جای دادند. منشور مشهور کوروش ـ استوانۀ کوروش ـ که هم اکنون در موزۀ بریتانیا نگهداری می‌شود، در سال ۱۸۷۹ در حفاری‌های معبد مردوک بابل به‌دست آمد. پارسیان او را «پدر»، بابلی‌ها او را فرستادۀ مردوک و یهودیان «مسیح یهوه» می‌خواندند. کوروش از همسری به نام کاساندانه دو پسر به نام های کمبوجیه و بردیا و سه دختر به نام‌های آتوسا، اریستونه و رکسانه داشت.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--35358300--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ ایران]]&lt;br /&gt;
[[رده:ایران باستان تا ورود اسلام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi2</name></author>
	</entry>
</feed>