https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86گویان - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-19T21:40:03Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=1291723&oldid=prevNazanin در ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳2019-07-24T05:23:50Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
{{الگو:جعبه اطلاعات کشور5<br />
| نام فارسی =گویان<br />
<br />
<br />
|نام لاتین = Guyana<br />
<br />
<br />
|موقعیت = کرانۀ شمالی امریکای جنوبی<br />
<br />
<br />
| جمعیت = ۷۸۴,۸۹۴ نفر<br />
<br />
|تراکم نسبی (نفر در کیلومتر مربع)= ۳.۶ <br />
<br />
<br />
|رشد سالانه (درصد) = ۰.۲<br />
<br />
|مساحت = ۲۱۴,۹۷۰<br />
|پایتخت = جورج تاون<br />
<br />
| شهرهای اصلی = جورجتاون، نیو آمستردام و لیندن<br />
<br />
<br />
| نظام سیاسی = جمهوری چندحزبی با یک مجلس قانونگذاری<br />
<br />
<br />
| شهرستان = <br />
| بخش = <br />
|زبان = انگلیسی<br />
<br />
<br />
| گروههای قومی = <br />
| دین = مسیحیت<br />
| درآمد سرانه (دلار) = <br />
| واحد پول = <br />
}} گویان (Guyana)<br/> [[File:36183600-2.jpg|thumb|آبشار کايتور، گويان]][[File:36183600-3.jpg|thumb|آبشار کايتور، گويان]][[File:36183600.jpg|thumb|آبشار کايتور، گويان]]'''موقعیت'''. کشور کوچک گویان در کرانۀ شمالی امریکای جنوبی جا دارد. کشورهای سورینام در شرق، برزیل در جنوب و جنوب غربی، ونزوئلا در غرب، و اقیانوس اطلس در شمال شرقی آن واقعاند. این کشور ۲۱۴,۹۷۰ کیلومتر مربع مساحت دارد و پایتخت آن شهر جورج تاون<ref>George Town <br />
<br />
</ref> است.<br />
<br />
'''سیمای طبیعی'''. جلگۀ ساحلی گویان را اراضی پست باتلاقی که طول آن به حدود ۴۳۵ کیلومتر میرسد تشکیل داده و بر ارتفاع زمینهای درونبومی آن رو به غرب و جنوب افزوده میشود. کوههای پاکارایما<ref>Pacaraima </ref> که در نواحی مرزی ونزوئلا و برزیل واقعاند با قلۀ رورایما<ref>Roraima </ref>، ۲,۸۱۰ متر، واقع در نقطۀ مشترک مرزی سه کشور گویان، ونزوئلا و برزیل بلندترین ناحیۀ این کشور را تشکیل میدهند. کوههای سِرا آکارایی<ref>Serra Acarai </ref>، کاموآ<ref>Kamoa </ref>، و آموکو<ref>Amuku </ref>، با ارتفاع حداکثر ۶۱۰ متر، مرزهای جنوبی این کشور را پدید میآورند و رودخانههای بسیاری، که همگی از جنوب به شمال و از غرب به شمال شرقی و شمال جریان دارند، شبکۀ زهابهای این سرزمین را تشکیل میدهند و آن را در ردیف پرآبترین نواحی جهان قرار میدهند و به همین علت کشور مزبور را گویان یا سرزمین آب مینامند. رودخانۀ اسکوئیبو<ref>Essequibo </ref>، با درازای ۱,۰۱۴ کیلومتر که از کوه کاموآ در جنوب سرچشمه میگیرد و به اقیانوس اطلس میریزد، بلندترین رودخانۀ گویان است و ریزابههای متعدد آن، ازجمله رودخانۀ پوتارو<ref>Potaro</ref> که آبشار معروف کایِتور<ref> Kaieteur </ref>، با بلندی ۲۵۰ متر، در آن واقع است، و نیز رودخانههای مازارونی<ref>Mazaruni </ref>، بربیس<ref>Berbice </ref>، و رودخانۀ مرزی کورانتاین<ref>Courantyne</ref>، در مرز سورینام، ازجمله رودخانههای مهم این کشور بهشمار میآیند. بیشتر اراضی کشاورزی گویان و نیز اکثر جمعیت این کشور در جلگههای ساحلی که با دیوارهسازی و احداث کانالهای متعدد از فرورفتن به زیر آب محافظت میشود متمرکز شدهاند و جورجتاون، نیو آمستردام<ref> New Amsterdam</ref> و لیندن<ref> Linden </ref> از شهرهای مهم آن هستند. جنگلهای انبوه درونبومی گویان، که از دستبرد سوداگران چوب در امان مانده است، ازجمله بکرترین جنگلهای روی زمین بهشمار میآیند و زیستگاه بسیار امنی برای حیاتوحش این سرزمین محسوب میشود.<br />
<br />
'''اقتصاد'''. گویان دارای اقتصاد ترکیبی است و تلاش گردانندگان کشور در سالهای اخیر بر آن بوده که خود را از نوسانات بازارهای خارجی دور نگه دارند. کشاورزی نواحی ساحلی در اقتصاد گویان نقش ارزندهای دارد و کشتزارهای وسیع نیشکر حاکی از اهمیت آن است. برنج و نارگیل از دیگر فرآوردههای مهم کشاورزی گویان است. درۀ روپونونی<ref>Rupununi </ref> واقع در جنوب غربی کشور به دامپروری اختصاص یافته و صنایع آن عمدتاً بر استخراج معادن بوکسیت استوار است که غنیترین و مرغوبترین کانی صادراتی گویان محسوب میشود. تصفیۀ شکر، شستن رسوبات رودخانهها برای بهدستآوردن الماس، تولید سوخت و لوازم خانگی، بهرهگیری از نیروی برقابی<ref>hydro electric </ref> و ساخت هواپیماهای سبک ازجمله فعالیتهای صنعتی این کشور است.<br />
<br />
'''حکومت و سیاست'''. کشور گویان دارای نظام جمهوری چندحزبی با یک مجلس قانونگذاری است. مجلس ملی گویان از ۵۳ عضو انتخابی و دوازده عضو انتصابی تشکیل شده که هر پنج سال یک بار با آرای عمومی انتخاب میشوند. رئیسجمهور را مردم برای یک دورۀ پنجساله انتخاب میکنند و رهبر حزب اکثریت سِمت نخستوزیری و مسئولیت اجرایی کشور را برعهده دارد.<br />
<br />
'''مردم و تاریخ'''. جمعیت گویان حدود&nbsp;۷۸۴,۸۹۴ نفر است (۲۰۱۰) و تراکم آن به&nbsp;۳.۶ نفر در کیلومتر مربع میرسد. ۵۲ درصد از مردم گویان را هندیهای آسیاییتبار تشکیل دادهاند و ۵۷ درصدشان مسیحی، و&nbsp;۷۲.۵ درصد از آنان روستانشیناند و زبان رسمی آنان انگلیسی است. رشد جمعیت آن ۰.۲ درصد و میانگین امید به زندگی ۶۳ سال است و ۹۸.۵درصد مردم گویان باسوادند. آراواکها و کاریب<ref>Carib</ref>ها نخستین بومیان ساکن گویاناند. هلندیها در ۱۶۱۶ اولین قلعۀ مسکونی را در ساحل گویان بنا نهادند و نخستین نمایندگی کمپانی هند غربی هلند را در ۱۶۲۰ در آنجا تأسیس کردند. انگلیسیها، در ۱۷۹۶ هلندیها را از گویان بیرون راندند و خود جای آنان را گرفتند و بردگان افریقایی را در کشتزارهای خود بهکار گماردند. بردگان مزبور در مقابل کار توانفرسا و اقلیم نامساعد گویان تاب نیاوردند و به جنگلها گریختند و اربابان انگلیسی ناگزیر به استخدام کارگران ارزانقیمت هندی، چینی، و جاوهای رو آورند. پس از پایان جنگ جهانی دوم، جنبشهای استقلالطلبانۀ گویانیها آغاز شد و در ۲۶ مه ۱۹۶۶ انگلیسیها استقلال گویان را به رسمیت شناختند؛ به این ترتیب، سرزمین مزبور به یکی از کشورهای عضو جامعۀ مشترکالمنافع بریتانیا مبدل شد.<br />
<br />
&nbsp;<br />
<br />
----<br />
<br />
[[Category:تاریخ جهان]] [[Category:سایر کشورها و حکومت های آمریکایی]] [[Category:جغرافیای آمریکا]] [[Category:جغرافیای انسانی سایر کشورهای امریکایی]] [[Category:جغرافیای طبیعی سایر کشورهای امریکایی]] [[Category:قاره ها و کشورها]] [[Category:کشورها]]</div>Nazanin