Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳

2019-07-24T05:23:50Z

صفحهٔ تازه

گیاه‌شناسی (botany)<br/> [[File:36191000.jpg|thumb|36191000.jpg]]مطالعۀ گیاهان زنده و فسیل (سنگواره) ازنظر شکل، عملکرد<ref>function

</ref>، میان‌کنش<ref>Interaction</ref> با محیط، و طبقه‌بندی<ref>classification</ref> آن‌ها. گیاه‌شناسی به شاخه‌های تخصصی‌تری تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از شناسایی و طبقه‌بندی گیاهان (تاکسونومی<ref> Taxonomy</ref>)، مطالعۀ ساختارهای خارجی گیاه (ریخت‌شناسی گیاهی<ref> plant morphology </ref>)، مطالعۀ بافت‌های درونی گیاه (تشریح گیاهی<ref>plant anatomy </ref>)، بررسی میکروسکوپی گیاهان (بافت‌شناسی گیاهی<ref>plant histology </ref>)، مطالعۀ فرآیندها و عملکردهای مرتبط با گیاه (فیزیولوژی گیاهی<ref>plant physiology </ref>)، و مطالعۀ انتشار گیاهان در سطح زمین و ارتباط این انتشار با محیط آن‌ها (بوم‌شناسی یا اکولوژی گیاهی<ref>plant ecology </ref>). دیرین‌گیاه‌شناسی<ref>palaeobotany </ref> به مطالعۀ گیاهان فسیل می‌پردازد در حالی‌که گیاه‌شناسی اقتصادی<ref>economic botany </ref> با کاربرد گیاهان سروکار دارد. باغبانی<ref>Horticulture </ref>، کشاورزی<ref>agriculture </ref>، و جنگل‌داری<ref>forestry </ref> نیز از شاخه‌های گیاه‌شناسی‌اند.

'''تاریخچه'''. قدیمی‌ترین آثار گیاه‌شناسی بر دیواره‌های معبد کارنک<ref>Karnak </ref> مصر (ح ۱۵۰۰پ‌م) حک شده است. یونانی‌ها در قرن ۵ و ۴پ‌م بسیاری از گیاهان را برای اهداف دارویی به‌کار می‌بردند. اولین گیاه دارویی را دیوکلس کاریستوسی<ref>Diocles of Carystus </ref> در حدود ۳۵۰پ‌م به‌کار برد. تئوفراستوس ارسوسی<ref>Theophrastus of Eresus </ref>، که یکی از شاگردان ممتاز ارسطو بود، از ۳۸۰ تا ۲۸۷پ‌م اطلاعات گیاه‌شناسی را در کارهای خود جمع‌آوری و نام‌گذاری فنی گیاهان را پایه‌گذاری کرد. سزالپینو<ref>Cesalpino </ref> در قرن ۱۶ شیوه‌ای برای طبقه‌بندی گیاهان براساس گل، میوه، و دانه عرضه کرد، در حالی‌که یوآخیم یونگیوس<ref>Joachim Jungius </ref> (۱۵۸۷ـ۱۶۵۷) گل را یگانه معیار خود در نظر گرفت. گیاه‌شناس انگلیسی، جان ری<ref>John Ray </ref>، (۱۶۲۷ـ۱۷۰۵)، گیاهان را براساس یافته‌هایش دربارۀ میوه، برگ، و گل طبقه‌بندی کرد و حدود ۱۸,۶۰۰ گیاه را شرح داد. گیاه‌شناس سوئدی، کارل فون لینه<ref>Carl von Linne</ref>، علم طبقه‌بندی سیستماتیک را در قرن ۱۸ پایه گذاشت. او در طبقه‌بندی خود همۀ گیاهان و جانوران شناخته‌شده را مدنظر قرار داد و به هریک از موجودات زنده یک نام توصیفی دو اسمی<ref> binomial </ref> اختصاص داد. کارهای لینه به مطالعۀ بعدی گیاهان بسیار کمک کرد و گیاه‌شناسان متوجه‌ شدند که همۀ گیاهان باید در یک طبقه‌بندی منظم براساس تحقیقات لینه گنجانده شوند. لینه برای اولین‌بار ماهیت جنسی گل‌ها را تشخیص داد. کار او را طبیعی‌دان انگلیسی، چارلز داروین<ref>Charles Darwin</ref> و دیگران دنبال کردند.

'''طبقه‌بندی'''. سلسلۀ گیاهان بسیار متنوع است. اگرچه هر گروه از فرم‌های گیاهی تا حد زیادی از یکدیگر متمایزند، اما با هم ارتباط دارند. این امر هنوز محل بحث است. در نوعی طبقه‌بندی معمولی گیاهان را به دو گروه ریسه‌داران<ref> Thallophyta </ref> و آوندداران<ref>Tracheophyta </ref> تقسیم می‌کنند.

'''گروه ریسه‌داران'''. شامل گیاهان ابتدایی‌تر و ساده‌‌تر، اعم از تک‌یاخته‌ای یا پریاخته‌ای، است که تا اندازه‌ای معیّن رشد می‌کنند، ولی فاقد ساقه، برگ، و ریشۀ حقیقی‌اند. ریسه‌داران به طریق غیرجنسی از طریق هاگ یا به طریق جنسی با الحاق یاخته‌های تولیدمثلی نر و ماده (گامت‌ها) تکثیر می‌شوند. ریسه‌داران عبارت‌اند از ۱) باکتری‌ها (موجودات تک‌یاخته‌ای فاقد کلروفیل)؛ ۲) جلبک‌ها (گیاهان آبزی تک‌یاخته‌ای تا فرم‌های پیچیده‌ و بزرگ دارای کلروفیل)؛ ۳) قارچ‌ها (جاندارانی فاقد کلروفیل که روی موجودات مرده یا زنده زندگی می‌کنند). کپک‌های مخاطی دارای یک مرحلۀ متحرک و تک‌یاخته‌ای‌اند، اما اغلب قارچ‌ها متشکل از رشته‌هایی‌اند که در نان کپک‌زده دیده می‌شود و اجسامی بارده (اندام‌های تولیدمثلی) دارند که ممکن است کاملاً بزرگ باشند؛ ۴) گلسنگ‌ها (موجوداتی حاصل از هم‌زیستی جلبک‌ها و قارچ‌ها)؛ ۵) خزگیان<ref>Bryophyta </ref>، شامل جگرواشان و خزه‌ها.

'''آوندداران'''. ساقه، ریشه، و برگ حقیقی و تمایز یافته دارند و درون‌ ساقۀ آن‌ها لوله‌هایی است که مایعات را به سمت بالا و پایین هدایت می‌کنند. این لوله‌ها (آوندها) به دو دسته‌اند. یکی آوندهای چوبی<ref>Xylem </ref> که آب و مواد معدنی را از ریشه‌ به سمت اندام‌های فوقانی حمل می‌کنند و دیگری آوندهای آبکشی<ref>Phloem </ref> که آب و مواد قندی را از برگ‌ به سایر بخش‌ها منتقل می‌کنند. گیاهان آوندی به گروه‌های زیر تقسیم می‌شوند: میکروفیلوفیتا<ref>Microphyllophyta </ref> یا لپیدوفیتا<ref>Lepidophyta </ref> (پنجه‌گرگیان<ref>club mosses </ref>)؛ آرتروفیتا<ref>Arthrophyta </ref> یا کالاموفیتا<ref>Calamophyta </ref> (دم‌اسبیان<ref>horsetails </ref>)؛ سرخسیان (پتریدوفیت‌ها<ref>Pteridophyta </ref> یا سرخس‌ها<ref>ferns </ref>)؛ و گیاهان دانه‌دار<ref>seed-bearing plants</ref> (بازدانگان<ref> Gymnosperms </ref> و نهاندانگان<ref>Angiosperms</ref>).

 

----

[[Category:گیاه شناسی]] [[Category:اصطلاحات و اجزاء و محصولات]]

گیاه شناسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۲۳