Aeen در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۳۱

2021-10-04T09:31:02Z

صفحهٔ تازه

یُد (iodine)<br /> برگرفته از کلمه‌ای یونانی به‌معنی بنفش. عنصری غیرفلزی، به‌رنگ خاکستری مایل به سیاه، با نماد I، عدد اتمی<ref>atomic number </ref> ۵۳، و جرم اتمی نسبی<ref>relative atomic mass</ref> ۱۲۴.۹۰۴۴. ید از خانوادۀ هالوژن<ref>halogen </ref>هاست. بلورهای ید براثر حرارت، بخاری بنفش‌رنگ با بویی آزاردهنده و مشابه کلر<ref>chlorine </ref> متصاعد می‌کنند. در طبیعت فقط به‌صورت ترکیب با سایر عناصر یافت می‌شود. نمک‌های ید، یدید<ref>iodide </ref>ها، در آب دریا یافت می‌شوند. ید مادۀ معدنی مغذی و ضروری برای عملکرد مناسب غدۀ تیروئید<ref>thyroid gland</ref> است؛ گواتر<ref>goitre </ref> براثر کمبود ید در رژیم غذایی ایجاد می‌شود. این عنصر بخشی از هورمون تیروکسین<ref>thyroxine </ref> را تشکیل می‌دهد. ید در عکاسی، به‌منزلۀ ضد‌عفونی کننده<ref>antiseptic </ref> در پزشکی، و در رنگ‌سازی کاربرد دارد. نیم‌عمر ایزوتوپ پرتوزا<ref>radioactive isotope</ref>ی یدِ ۱۳۱ هشت روز است و از طریق شکافت اتم<ref>fission </ref> در انفجارهای هسته‌ای و نیروگاه‌ها به‌دست می‌آید. اگر این ایزوتوپ خورده شود، غدۀ تیروئید آن را جذب می‌کند و آسیب می‌بیند. این عنصر را [[کورتوا، برنار (۱۷۷۷ـ۱۸۳۸)|برنار کورتوا]]<ref>Bernard Courtois</ref> (۱۷۷۷ـ۱۸۳۸)، شیمی‌دان فرانسوی، در ۱۸۱۱ کشف کرد. بنابه گزارش سازمان بهداشت جهانی، کمبود ید مهم‌ترین علت ضایعات مغزی قابل پیشگیری در دنیاست.

 

----

[[Category:شیمی و بیوشیمی]]
[[Category:عناصر و فرآورده ها، تجهیزات]]
[[Category:عکاسی]]
[[Category:تجهیزات، اصطلاحات]]
<references />

ید - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Aeen در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۳۱