لاپلاند: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
Mohammadi3 (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
}} | }} | ||
لاپْلانْد (Lapland)<br/> | لاپْلانْد (Lapland)<br/> | ||
</ref>، در کشورهای [[نروژ]]<ref>Norway</ref>، [[ | ناحیهای در [[اروپا، قاره|اروپا]]<ref>Europe</ref> در [[مدار شمالگان]]<ref>Arctic Circle | ||
</ref>، در کشورهای [[نروژ]]<ref>Norway</ref>، [[سوئد]]<ref>Sweden</ref>، [[فنلاند]]<ref>Finland</ref>، و [[کولا، شبه جزیره|شبهجزیرۀ کولا]]<ref>Kola Peninsula </ref> در شمال غربی [[روسیه]]<ref>Russia</ref>، بدون تعریف سیاسی. بزرگترین و شمالیترین منطقۀ فنلاند است. 177,161 نفر جمعیت (2019) و 100,366 کیلومتر مربع مساحت دارد. منابع اصلی آن عبارتاند از [[کروم]]، مس، آهن، الوار، نیروی برقابی، و گردشگری. جمعیت بومی آن سومی<ref>Saami </ref> نام دارند (قبلاً لاپها<ref>Lapps </ref> نامیده میشدند)، که ده درصد از آنان صحرانشیناند و بقیه اساساً در آبادیهای ساحلی سکونت دارند. دمای لاپلاند پایین است و دو ماه از تابستان روز و دو ماه از زمستان شب است. کشاورزی در تابستان صورت میگیرد. لاپلاند اسکاندیناوی<ref>Scandinavian Lapland </ref> شامل سنگپوزها<ref>headlands </ref> و آبدرهها<ref>fjords </ref>، یخچالهای طبیعی ژرف، دریاچههای کوهستانی و رودهایی است که از دریاچهها تغذیه میکنند. لاپلاند روسی و فنلاندی<ref>Russian and Finnish Lapland </ref> به بخشهای پستتر همتای سوئدی خود شباهت دارد. مناطق مرتفعتر دارای پوشش گیاهی توندراست و مناطق پایینتر را درختان کاج، صنوبر، و باتلاقها پوشاندهاند. هوای این منطقه قطبی است. برحسب فاصله از شمال مدار شمالگان، خورشید در زمستان بهمدت هفت یا هشت هفته از افق بالا نمیآید و تاریکی نسبی حکمفرماست؛ بهاستثنای زمانی که شفق شمالی، منطقهای پوشیده از برف را روشن میکند. تابستان سه ماه طول میکشد و نسبتاً گرم است؛ خورشید نیمهشب در شمال [[رووانیمی]]<ref>Rovaniemi </ref>، مرکز لاپلاند فنلاند<ref>Finnish Lapland </ref>، زیر مدار شمالگان، دیده میشود. گرچه فعالیتهای کشاورزی در این منطقه با فصل کوتاه کشت و یخبندان تابستانی محدود شده است، یونجه، سیبزمینی، و جوِ دوسر در آن تولید میشود. ذخایر غنی سنگ آهن، بهویژه در لاپلاند سوئد<ref>Swedish Lapland</ref>، قرار دارد؛ غنیترین ذخایر سنگ آهن جهان در [[کیرونا]]<ref> Kiruna </ref> و [[یلیواره]]<ref>Gallivare </ref> یافت میشود (سنگهای معدنی آن دستکم حاوی ۶۰درصد آهن است). برای خدماترسانی به معدنچیها، راهآهن برقی در ۱۹۰۲م از [[لولئو]]<ref>Luleå </ref>، در [[بوتنی، خلیج|خلیج بوتنی]]<ref>Gulf of Bothnia </ref>، تا [[نارویک]]<ref>Narvik</ref>، در ساحل نروژ، احداث شده است. جمعیت سامی لاپلاند بیشتر وقت خود را به نگهداری از گلههای بزرگ گوزن شمالی میگذراند، که بهنحو فصلی از منطقهای به منطقۀ دیگر میروند و گوشت، شیر، و پوست مردم را تأمین میکنند؛ از شاخ و استخوانهای آنها در صنایع دستی استفاده میشود. | |||
| | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۱
| لاپلاند | |
|---|---|
| کشور | فنلاند |
| نام فارسی | لاپْلانْد |
| نام لاتین | Lapland |
| جمعیت | 177,161 نفر (2019) |
| موقعیت | اروپا، در مدار شمالگان، در کشورهای نروژ، سوئد، فنلاند، و شبهجزیرۀ کولا در شمال غربی روسیه |
| تولیدات و صنایع مهم | کروم، مس، آهن، الوار، نیروی برقابی، و گردشگری |
| مساحت | 100,366 کیلومتر مربع |
لاپْلانْد (Lapland)
ناحیهای در اروپا[۱] در مدار شمالگان[۲]، در کشورهای نروژ[۳]، سوئد[۴]، فنلاند[۵]، و شبهجزیرۀ کولا[۶] در شمال غربی روسیه[۷]، بدون تعریف سیاسی. بزرگترین و شمالیترین منطقۀ فنلاند است. 177,161 نفر جمعیت (2019) و 100,366 کیلومتر مربع مساحت دارد. منابع اصلی آن عبارتاند از کروم، مس، آهن، الوار، نیروی برقابی، و گردشگری. جمعیت بومی آن سومی[۸] نام دارند (قبلاً لاپها[۹] نامیده میشدند)، که ده درصد از آنان صحرانشیناند و بقیه اساساً در آبادیهای ساحلی سکونت دارند. دمای لاپلاند پایین است و دو ماه از تابستان روز و دو ماه از زمستان شب است. کشاورزی در تابستان صورت میگیرد. لاپلاند اسکاندیناوی[۱۰] شامل سنگپوزها[۱۱] و آبدرهها[۱۲]، یخچالهای طبیعی ژرف، دریاچههای کوهستانی و رودهایی است که از دریاچهها تغذیه میکنند. لاپلاند روسی و فنلاندی[۱۳] به بخشهای پستتر همتای سوئدی خود شباهت دارد. مناطق مرتفعتر دارای پوشش گیاهی توندراست و مناطق پایینتر را درختان کاج، صنوبر، و باتلاقها پوشاندهاند. هوای این منطقه قطبی است. برحسب فاصله از شمال مدار شمالگان، خورشید در زمستان بهمدت هفت یا هشت هفته از افق بالا نمیآید و تاریکی نسبی حکمفرماست؛ بهاستثنای زمانی که شفق شمالی، منطقهای پوشیده از برف را روشن میکند. تابستان سه ماه طول میکشد و نسبتاً گرم است؛ خورشید نیمهشب در شمال رووانیمی[۱۴]، مرکز لاپلاند فنلاند[۱۵]، زیر مدار شمالگان، دیده میشود. گرچه فعالیتهای کشاورزی در این منطقه با فصل کوتاه کشت و یخبندان تابستانی محدود شده است، یونجه، سیبزمینی، و جوِ دوسر در آن تولید میشود. ذخایر غنی سنگ آهن، بهویژه در لاپلاند سوئد[۱۶]، قرار دارد؛ غنیترین ذخایر سنگ آهن جهان در کیرونا[۱۷] و یلیواره[۱۸] یافت میشود (سنگهای معدنی آن دستکم حاوی ۶۰درصد آهن است). برای خدماترسانی به معدنچیها، راهآهن برقی در ۱۹۰۲م از لولئو[۱۹]، در خلیج بوتنی[۲۰]، تا نارویک[۲۱]، در ساحل نروژ، احداث شده است. جمعیت سامی لاپلاند بیشتر وقت خود را به نگهداری از گلههای بزرگ گوزن شمالی میگذراند، که بهنحو فصلی از منطقهای به منطقۀ دیگر میروند و گوشت، شیر، و پوست مردم را تأمین میکنند؛ از شاخ و استخوانهای آنها در صنایع دستی استفاده میشود.