آریا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:


آریا (موسیقی)(aria)<br/> (در ایتالیایی‌ به‌معنای هوا) ترانۀ تک‌صدایی ملودیک با خصوصیتی اندیشناک، اغلب دارای یک بخش میانی متضاد، بیانگر لحظۀ آشکارشدن حقیقت در عمل نمایشیِ یک [[اپرا]]<ref>opera</ref> یا [[اوراتوریو]]<ref>oratorio</ref>. آریا که در ائورودیکه<ref>Euridice</ref> (۱۶۰۰م) اثر پِری<ref>Peri</ref> و اورفئو<ref>Orfeo</ref> (۱۶۰۷م) ساختۀ [[مونته وردی ، کلاودیو جووانی (۱۵۶۷ـ۱۶۴۳)|مونته‌وردی]]<ref>Monteverdi</ref> نیز یافت می‌شد، در آثار آلِسّاندرو اسکارلاتّی<ref>Alessandro Scarlatti</ref> و [[هندل، گیورگ فریدریش (۱۶۸۵ـ۱۷۵۹)|هَندل]]<ref>Handel</ref> ساخته و پرداخته‌ترین قالب خود را به‌دست آورد، و تبدیل به یک قطعۀ آهنگین برای خوانندگان اول اپرا شد. نمونه‌ای از آن عبارت است از آریای «هر کجا قدم‌ گذاری<ref>Where’er you walk</ref>» از اوراتوریوی غیرمذهبی سِمِله<ref>Semele</ref> (۱۷۴۴م) اثر هندل بر شعری از [[کانگریو، ویلیام (۱۶۷۰ـ۱۷۲۹)|ویلیام کانگریو]]<ref>William Congreve</ref>. آریا به‌مثابه قطعه‌ای مخصوص ساز، قطعه‌ای پرملودی و تقلیدگر یک خط آوازی است. آریا تا اوایل قرن ۱۸ ترانه‌ای سه‌قسمتی بود، که قسمت سوم آن تکرار قسمت اول محسوب می‌شد، و قسمت دومش انواع و اقسام سوژه‌ها، گام‌ها و حالت‌ها را ارائه می‌کرد. نام دقیق‌تر این فرم «آریا دا کاپو<ref>da capo aria</ref>» است. پس از مرگ هندل (۱۷۵۹م) و در دوران کودکی [[موتسارت، ولفگانگ آمادئوس|موتسارت]] (دهۀ ۱۷۶۰م) فرم‌های آزادتری پدیدار شدند، که گاهی برمبنای [[سونات، فرم|فرم سونات]]<ref>sonata form</ref> (موتسارت) ساخته می‌شدند، و بعدها شکل خود را از کنش نمایشی اپرا ([[بتهوون، لودویگ وان (۱۷۷۰ـ۱۸۲۷)|بتهوون]]، [[وبر، کارل ماریا (۱۷۸۶ـ۱۸۲۶)|وبر]]<ref>Weber</ref>) یا اوراتوریو ([[مندلسون (بارتولدی)، فلیکس (۱۸۰۹ـ۱۸۴۷)|مندلسون]]<ref>Mendelssohn</ref>) گرفتند.
آریا (موسیقی)(aria)<br/> (در ایتالیایی‌ به‌معنای هوا) ترانۀ تک‌صدایی ملودیک با خصوصیتی اندیشناک، اغلب دارای یک بخش میانی متضاد، بیانگر لحظۀ آشکارشدن حقیقت در عمل نمایشیِ یک [[اپرا]]<ref>opera</ref> یا [[اوراتوریو]]<ref>oratorio</ref>. آریا که در ائورودیکه<ref>Euridice</ref> (۱۶۰۰م) اثر پِری<ref>Peri</ref> و اورفئو<ref>Orfeo</ref> (۱۶۰۷م) ساختۀ [[مونته وردی، کلاودیو جووانی (۱۵۶۷ـ۱۶۴۳م)|مونته‌وردی]]<ref>Monteverdi</ref> نیز یافت می‌شد، در آثار آلِسّاندرو اسکارلاتّی<ref>Alessandro Scarlatti</ref> و [[هندل، گئورگ فریدریش|هَندل]]<ref>Handel</ref> ساخته و پرداخته‌ترین قالب خود را به‌دست آورد، و تبدیل به یک قطعۀ آهنگین برای خوانندگان اول اپرا شد. نمونه‌ای از آن عبارت است از آریای «هر کجا قدم‌ گذاری<ref>Where’er you walk</ref>» از اوراتوریوی غیرمذهبی سِمِله<ref>Semele</ref> (۱۷۴۴م) اثر هندل بر شعری از [[کانگریو، ویلیام (۱۶۷۰ـ۱۷۲۹)|ویلیام کانگریو]]<ref>William Congreve</ref>. آریا به‌مثابه قطعه‌ای مخصوص ساز، قطعه‌ای پرملودی و تقلیدگر یک خط آوازی است. آریا تا اوایل قرن ۱۸ ترانه‌ای سه‌قسمتی بود، که قسمت سوم آن تکرار قسمت اول محسوب می‌شد، و قسمت دومش انواع و اقسام سوژه‌ها، گام‌ها و حالت‌ها را ارائه می‌کرد. نام دقیق‌تر این فرم «آریا دا کاپو<ref>da capo aria</ref>» است. پس از مرگ هندل (۱۷۵۹م) و در دوران کودکی [[موتسارت، ولفگانگ آمادئوس|موتسارت]] (دهۀ ۱۷۶۰م) فرم‌های آزادتری پدیدار شدند، که گاهی برمبنای [[سونات، فرم|فرم سونات]]<ref>sonata form</ref> (موتسارت) ساخته می‌شدند، و بعدها شکل خود را از کنش نمایشی اپرا ([[بتهوون، لودویگ وان (۱۷۷۰ـ۱۸۲۷)|بتهوون]]، [[وبر، کارل ماریا (۱۷۸۶ـ۱۸۲۶)|وبر]]<ref>Weber</ref>) یا اوراتوریو ([[مندلسون (بارتولدی)، فلیکس (۱۸۰۹ـ۱۸۴۷)|مندلسون]]<ref>Mendelssohn</ref>) گرفتند.


&nbsp;
&nbsp;

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۷

آریا (موسیقی)(aria)
(در ایتالیایی‌ به‌معنای هوا) ترانۀ تک‌صدایی ملودیک با خصوصیتی اندیشناک، اغلب دارای یک بخش میانی متضاد، بیانگر لحظۀ آشکارشدن حقیقت در عمل نمایشیِ یک اپرا[۱] یا اوراتوریو[۲]. آریا که در ائورودیکه[۳] (۱۶۰۰م) اثر پِری[۴] و اورفئو[۵] (۱۶۰۷م) ساختۀ مونته‌وردی[۶] نیز یافت می‌شد، در آثار آلِسّاندرو اسکارلاتّی[۷] و هَندل[۸] ساخته و پرداخته‌ترین قالب خود را به‌دست آورد، و تبدیل به یک قطعۀ آهنگین برای خوانندگان اول اپرا شد. نمونه‌ای از آن عبارت است از آریای «هر کجا قدم‌ گذاری[۹]» از اوراتوریوی غیرمذهبی سِمِله[۱۰] (۱۷۴۴م) اثر هندل بر شعری از ویلیام کانگریو[۱۱]. آریا به‌مثابه قطعه‌ای مخصوص ساز، قطعه‌ای پرملودی و تقلیدگر یک خط آوازی است. آریا تا اوایل قرن ۱۸ ترانه‌ای سه‌قسمتی بود، که قسمت سوم آن تکرار قسمت اول محسوب می‌شد، و قسمت دومش انواع و اقسام سوژه‌ها، گام‌ها و حالت‌ها را ارائه می‌کرد. نام دقیق‌تر این فرم «آریا دا کاپو[۱۲]» است. پس از مرگ هندل (۱۷۵۹م) و در دوران کودکی موتسارت (دهۀ ۱۷۶۰م) فرم‌های آزادتری پدیدار شدند، که گاهی برمبنای فرم سونات[۱۳] (موتسارت) ساخته می‌شدند، و بعدها شکل خود را از کنش نمایشی اپرا (بتهوون، وبر[۱۴]) یا اوراتوریو (مندلسون[۱۵]) گرفتند.

 

  1. ↑ opera
  2. ↑ oratorio
  3. ↑ Euridice
  4. ↑ Peri
  5. ↑ Orfeo
  6. ↑ Monteverdi
  7. ↑ Alessandro Scarlatti
  8. ↑ Handel
  9. ↑ Where’er you walk
  10. ↑ Semele
  11. ↑ William Congreve
  12. ↑ da capo aria
  13. ↑ sonata form
  14. ↑ Weber
  15. ↑ Mendelssohn
برگرفته از «https://wikijoo.ir/index.php?title=آریا&oldid=2010231374»