تئوسوفی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
بدون خلاصۀ ویرایش
 
جز (Mohammadi3 صفحهٔ تیوسوفی را به تئوسوفی منتقل کرد)
 
(بدون تفاوت)

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۰۲

تِئوسوفی (theosophy)
(یا: تئوزوفی) فلسفه‌ای دینی با تعلقات عرفانی که پیشینه‌اش به یونان باستان بازمی‌گردد. اصطلاح تئوسوفی از دو ریشۀ یونانی «تئوس[۱]» به‌معنای خدا، و «سوفیا[۲]» به‌معنای خرد و حکمت ساخته شده است، و معمولاً به «حکمت الهی» ترجمه می‌شود. تئوسوفی در دوران جدید، بیشتر از طریق انجمن تئوسوفی شناخته شده است. بلاواتسکی که زنی از اشراف روسیه[۳] بود، پس از سال‌ها سیر و سلوک عارفانه در کشورهای اروپایی و خاورمیانه، در ۱۸۷۳ به امریکا مهاجرت کرد، و در ۱۸۷۵ به‌همراه هنری استیل آلکُت[۴]، وکیل دعاوی و روزنامه‌نگار امریکایی، انجمن تئوسوفی را بنیاد نهاد. آن دو سپس به هند عزیمت کردند، و نهایتاً فعالیت خود را در آن دیار در نزدیکی مَدرَس[۵] استقرار بخشیدند. این محل همچنان مرکز بین‌المللی انجمن تئوسوفی است. تئوسوفی هرچند از آراء فلاسفۀ متقدم و متأخر، از فیثاغورس[۶] و افلاطون و فلوطین[۷] تا جوردانو برونو[۸] و فریدریش شلینگ[۹] تأثیر پذیرفته، ولی مهم‌ترین منبع تغذیۀ آن، آیین‌های هندی وِداها[۱۰]، و اوپانیشادها[۱۱] و نیز عرفان اسلامی، و بودیسم[۱۲] و تائوئیسم[۱۳] بوده است.



  1. ↑ theos
  2. ↑ sophia
  3. ↑ Russia
  4. ↑ Henry Steel Olcott
  5. ↑ Madras
  6. ↑ Pythagoras
  7. ↑ Plotinus
  8. ↑ Giordano Bruno
  9. ↑ Friedrich Schelling
  10. ↑ Vedas
  11. ↑ Upanishads
  12. ↑ Buddhism
  13. ↑ Taoism