پارسی پور، شهرنوش
| شهرنوش پارسیپور | |
|---|---|
| زادروز |
تهران 28 بهمن ۱۳۲۴ش |
| درگذشت | کالیفرنیا 12 تیر 1405ش |
| محل زندگی | امریکا |
| تحصیلات و محل تحصیل |
علوم اجتماعی - دانشگاه تهران زبان و فرهنگ چینی - دانشگاه سوربن |
| شغل و تخصص اصلی | داستاننويس و مترجم |
| سبک | رئاليسم جادويی |
| آثار | متن مقاله |
| گروه مقاله | ادبیات فارسی |
| خویشاوندان سرشناس | ناصر تقوایی (همسر، 1346-1352ش)؛ شهریار پارسیپور (برادر) |
شهرنوش پارسیپور (تهران 28 بهمن ۱۳۲۴ - کالیفرنیا 12 تیر 1405ش)
داستاننويس و مترجم. در رشتۀ علوم اجتماعی از دانشگاه تهران فارغالتحصيل شد، و مدتی نیز در رشتۀ زبان و فرهنگ چینی در دانشگاه سوربن تحصیل کرد. پدرش علی پارسیپور، به قضاوت در دادگستری مشغول بود. بخشی از دوران تحصیلات خود را در تهران سپری کرد، اما بهدلیل مأموریت پدرش در خوزستان، ادامۀ مسیر تحصیلیاش را در مدارس خرمشهر گذراند. از نوجوانی شروع به نوشتن داستانهايی خيالپردازانه و کابوسناک کرد. سال ۱۳۴۱ش اولین اثر داستانی او در مجلۀ هفتگی اطلاعات بانوان به چاپ رسید و باعث نقطۀ آغازی بر انتشار دیگر آثار او در مجلههای مختلف مانند فردوسی، جنگ اصفهان، کیهان سال، کتاب جمعه و… شد. در سال ۱۳۵۱ش انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، داستان تازهای از او با نام توپک قرمز را منتشر کرد. سگ و زمستان بلند (۱۳۵۵ش) و تجربههای آزاد (۱۳۵۷ش) از کتابهای اوليۀ او هستند. در سالهای پس از پيروزی انقلاب اسلامی، کتابهايی در زمينۀ تاريخ و عرفان چين ترجمه کرد. پارسیپور با رمان طوبا و معنای شب (۱۳۶۷ش) و مجموعه داستان زنان بدون مردان (۱۳۶۸ش) به شهرت رسيد و در آنها، بهشيوۀ رئاليسم جادويی، به تحول روحی زن ايرانی پرداخت. شخصيت اصلی تمام داستانهای پارسیپور، دختری با حالتهای غريب و بيمارگونه است که همواره در پی گريز از موقعيت زيستی خود است. در سالهای آغازين دهۀ ۱۳۷۰ش به امريکا مهاجرت کرد و رمان عقل آبی (۱۳۷۴ش) و چند اثر ديگر را منتشر کرد.
شیرین نشاط (کارگردان و عکاس ایرانی مقیم امریکا) در سال 2009م نخستین فیلم سینماییاش را براساس زنان بدون مردان پارسیپور ساخت که برایش تندیس شیر نقرهای بهترین کارگردانی را از شصت و ششمین جشنواره بینالمللی فیلم ونیز به ارمغان آورد. پارسیپور در سال ۱۳۴۶ش با ناصر تقوایی ازدواج کرد و در سال ۱۳۵۲ از او جدا شد. شهریار پارسیپور (بازیگر و کارگردان سینما و تلویزیون) برادر وی بوده است. پارسیپور پس از سکتۀ قلبی در بیمارستانی در حومۀ سانفرانسیسکو بستری شد و براثر ایست قلبی و تنفسی درگذشت.
شهرنوش پارسیپور در کتاب طوبا و معنای شب، از زندگی دختری به اسم طوبا میگوید که در اواخر دوران قاجار و اوایل حکومت پهلوی زندگی میکند. پدر طوبا مردی فرهیخته است و برخلاف رسم آن دوران، دخترش را اهل دانش و ادب بار میآورد. اما طوبا خیلی زود پدر خود را از دست میدهد و بعد از آن، زندگیاش دستخوش تغییرات بسیاری میشود. کتاب زنان بدون مردان، پنج داستان از زندگی پنج زن متفاوت را در روزهای بعد از کودتای ۲۸ مرداد روایت میکند. روایتهایی که علاوه بر شرح اوضاع سیاسی جامعه، شرایط زیستی و جایگاه اجتماعی زنان در آن دوران را نیز به تصویر میکشند.
آثار
رمانها:
- سگ و زمستان بلند (۱۳۵۵)
- طوبا و معنای شب (۱۳۶۸)
- عقل آبی (۱۳۷۱)
- ماجرای ساده و کوچک روح درخت (۱۳۷۸)
- شیوا (۱۳۷۸)
- بر بال باد نشستن (۱۳۸۱)
- کمی بهار (۱۳۹۸)
مجموعه داستان:
- تجربههای آزاد (۱۳۵۷)
- آویزههای بلور (۱۳۵۶)
- زنان بدون مردان (۱۳۶۸)
- آداب صرف چای در حضور گرگ (۱۳۷۲)
ترجمهها:
- شکار جادوگران در دهکده سلیم (شرلی جکسن)
- پیراروانشناسی
- رازهای اختر گویی، ئی چینگ (ایو تیفری)، ۱۳۷۲
- از کنفسیوس تا راهپیمایی دراز دلفین دولرس
- تاریخ چین (چهار جلد)
- سیر باختر
- لائودزه و مرشدان دائویی (ماکس کالتن مارک)
- داستانهای مردان تمدنهای مختلف
- صخره تانیوس از امین معلوف