کروتون
کروتون (Croton)
شهری در یونان باستان[۱]، که امروزه کروتونه[۲] نام دارد و در ساحل شرقی بروتیوم[۳] (کالابِریای کنونی، ایتالیا) قرار دارد. آخایایی[۴] آن را در ۷۱۰پم بنا نهادند، و چون دارای یگانه لنگرگاه بین تارِنتوم[۵] (تارانتو[۶]ی کنونی) و رگیوم[۷] (ردجو[۸]ی کنونی) بود بهسرعت گسترش یافت. فیثاغورس[۹]، ریاضیدان و فیلسوف یونانی، انجمن اخوت خود را در کروتون، تأسیس کرد. کروتونیان در ۵۱۰پم شهر رقیب خود، سوباریس[۱۰] در کالابریا[۱۱] را ویران کردند، ولی در ۴۸۰پم خود مغلوب لوکریهایِ اپیزفیری[۱۲] و دیگران شدند؛ این شهر پس از آن رو به انحطاط رفت و در ۲۷۷پم تابع روم شد. شهر باستانی اکنون بهکلی ناپدید شده است، اما در دماغۀ نزدیک محل آن (در یازده کیلومتری جنوبشرقی) آثاری از معبد هِرا لاکینیا[۱۳] وجود دارد، که از راهی کوهستانی و سربالا از شهر به آنجا میرفتند.