قنات شاهیک

از ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی
نسخهٔ تاریخ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۱۹ توسط Reza rouzbahani (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

قنات شاهیک (Qanats of Shahik)

سازۀ آبی در روستای شاهیک، دهستان قائن، بخش مرکزی شهرستان قائنات، استان خراسان جنوبی. این قنات که بیش از  1000سال  قدمت دارد، در ۵کیلومتری جنوب شهر قاین احداث شده. دارای ۱,۴۲۲متر طول و ۳۵ حلقه چاه است. عمق مادرچاه آن در دامنۀ قلعه‌کوه به 30متر می‌رسد. در بالادست مادرچاه دو بند احداث شده و در این بندها چاه‌های تزریقی قرار دارند تا به هنگام سیلاب بخشی از آب آن در چاه‌ها نفوذ کرده و باعث افزایش ذخیرۀ آب قنات شود. در قنات شاهیک چهار مخزن، برای ذخیره‌سازی آب ایجاد شده است که توسط دیواری به ارتفاع ۳ و عرض یک متر در مادرچاه، آب را مهار می‌کند. روی این دیواره که کاربرد بند دارد سه دهانۀ برداشت که اصطلاحاً به آن قفل می‌گویند، در ارتفاعات مختلف تعبیه شده تا در زمان مشخص باز و بسته شوند. این قفل‌ها در دو ماه ابتدایی زمستان برای ذخیرۀ بیشتر آب قنات بسته می‌شوند. قنات اولیۀ شاهیک در دورۀ مغول خراب شده است. دبی قنات بین 40 تا 60 لیتر در ثانیه طی فصول مختلف در نوسان است. این قنات هیچ‌گاه خشک نشده و حتی در خشکسالی‌ها آب آن از ۵ لیتر در ثانیه کمتر نشده است. قنات شاهیک در سال 1396ش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آب قنات شیرین است و برای مصرف آشامیدنی و کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد.