بقعه سید ابراهیم
بقعه سید ابراهیم
بقعه سید ابراهیم در استان آذربایجان شرقی، شهر تبریز و در محدوده تاریخی محله شتربان، در بخش شمالی بافت قدیمی شهر و در میان قبرستان قدیمی شتربان واقع شده. این مکان در گذشته بخشی از گورستان وسیعی بوده که از دورههای گذشته محل دفن بسیاری از سادات، علما و بزرگان محلی به شمار میآمد.
بر اساس منابع محلی و پژوهشهای تاریخی درباره اماکن مذهبی تبریز، این بقعه به سید ابراهیم، از سادات منسوب به خاندان پیامبر اسلام، نسبت داده میشود که در میان مردم منطقه از احترام و قداست ویژهای برخوردار بوده است. بنای اولیه احتمالاً در دوره صفوی یا قاجار، شکل گرفته و بعدها در دورههای مختلف توسط اهالی محل و خیران بازسازی و مرمت شده است.
از نظر معماری، بنای بقعه سید ابراهیم نمونهای از معماری ساده بقاع محلی در شهرهای ایران است. ابعاد بقعه ۱۹/۱۲×۱۲ متر و پلان آن مستطیل شکل است،که مزار در مرکز آن قرار دارد و در برخی دورهها گنبدی بر فراز آن ساخته شده است. سقف گنبد خانه دارای دو گنبد از نوع شبدری کند است. در ضلع شمالی گنبد خانه اتاق اصلی قرار دارد که شبیه چهار طاق ساخته شده است. طاقها از نوع آهنگ با چفد شبدری اجرا شده و سقف اتاق اصلی با یک گنبد ضربی پوشش داده شده است.
مهم ترین قسمت این بقعه سنگی است که بر دیوار غربی بقعه نصب شده است و به سنگ بسم الله مشهور است. ابعاد این سنگ 1/25× 3/70 متر است و تاریخ حجاری آن 1270 ه.ق است. این اثر به دست میرزای سنگلاخ در قاهره حجاری و نوشته شده است که او آن را برای قبر پیامبر اکرم (ص) به دربار عثمانی برده بود ولی در اثر بیتوجهی سلطان عثمانی، آن را به تبریز آورد و بالاخره خود میرزا و سنگ بسم الله در بقعه سید ابراهیم ماندگار شد.