ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی - مشارکت‌های کاربر [fa]

ابراهیم بن جریر

2024-08-23T13:46:22Z

Mohammadi2:

ابراهیم بن جریر ( - درگذشته پس از 957ق)

مورخ دوره‌ی [[تیموریان هند|تیموری]] در [[هند]]. ظاهراً از مهاجران ایرانی بوده که گویا در دستگاه همایونشاه (حک ۹۳۷- 962ق) ارج و منزلتی داشته است. تاریخ مرگ وی به درستی معلوم نیست، اما به یقین می‌توان گفت که تا ۹۵۷ق زنده بوده است. زیرا از حوادث این سال در اثرش یادی به میان آورده است.

شهرت ابراهیم بن جریر به سبب تنها اثر تاریخی اوست که با نام‌های ''تاریخ ابراهیمی''، ''تاریخ همایونی''، ''تحفه‌التواریخ'' و ''تواریخ همایونی'' شناخته و خوانده شده است. جریر در تألیف این کتاب از تواریخ معتبر متقدمین [[ایران]] و هند، از جمله ''[[تاریخ طبری]]''، ''مجمل التواریخ''، ''نظام التواریخ''، [[روضهالصفا|روضة الصفا]]، ''سنی ملوک الارض و الانبیاء''، ''[[طبقات ناصری]]'' و [[تاریخ فیروزشاهی|''تاریخ فیروزشاهی'']]، استفاده کرده است. این کتاب تاریخ عمومی مختصر عالم است که از روزگار [[آدم]] (ع) آغاز می‌شود و تا زمان بازگشت همایونشاه از ایران، برای بازپس گرفتن قلمرو پیشین خود، ادامه می‌یابد و در ۱۱ رمضان ۹۵۲ق (سال ورود همایون به [[کابل]]) به پایان می‌رسد. تاریخ همایونی همچون دیگر تاریخ‌های عمومی، مجموعه‌ای درهم‌آمیخته‌ای از افسانه و واقعیت از شرح احوال پیامبران، پادشاهان و به‌ویژه سلاطین مسلمان هند است. کتاب بدون مقدمه آغاز می‌شود و فاقد هرگونه تقسیم‌بندی از نوع باب یا فصل است. میکروفیلم نسخه‌ای از این کتاب در کتابخانه‌ی مرکزی [[دانشگاه تهران]] نگهداری می‌شود. این نسخه در 4 صفر 1096ق نوشته شده است.

مطالب مهم این کتاب عبارت است از: ١. مختصری درباره آغاز خلقت؛ ۲. تاریخ انبیا (ع) از [[هبوط]] آدم تا حضرت [[مسیح]] (ع)؛ ۳. تاریخ قدیم ایران قبل از اسلام (از [[کیومرث]] تا [[یزدگرد ساسانی سوم ( ـ۶۵۱م)|یزدگرد سوم]])؛ ۴. وقایع تاریخی بعد از اسلام؛ ۵. تاریخ رجال معروف آن دوره؛ ۶. تاریخ بنی عباس؛ ۷. طبقات مختلف سلاطین محلی، که مقارن با بنی عباس در ایران ظهور کردند؛ ۸. تاخت و تاز [[مغول]]؛ ۹. طبقات سلاطین معاصر با عهد [[ایلخانان|ایلخانیان]]؛ ۱۰. تیمور و رجال دوره [[تیموریان]]؛ ۱۱. [[صفویه|صفویان]]؛ ۱۲. تاریخ دولت [[عثمانی، امپراتوری|عثمانی]] از عثمان بیک، مؤسس سلسله عثمانی، تا سلطان سلیمان؛ ۱۳. تاریخ هند از زمان شهاب‌الدین غوری (۵۶۹ ق) تا انقراض سلسله لودیان (۹۳۲ق)؛ ۱۴. تاریخ سلسله‌های کوچک هند؛ ۱۵. [[تیموریان هند]] از [[بابر، ظهیرالدین محمد (فرغانه ۸۸۸ـ آگره ۹۳۷ق)|بابر]] تا دوره همایونی که زمان تألیف کتاب، یعنی ۹۵۸ق، است.
 

----

* [https://www.yjc.ir/fa/news/7161390/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C https://www.yjc.ir]
* [http://lib.eshia.ir/23022/2/644 http://lib.eshia.ir]

[[رده:مورخان و کتابهای تاریخ]]
[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:هند]]

ابراهیم بن جریر

2024-08-23T13:46:01Z

Mohammadi2:

ابراهیم بن جریر ( - درگذشته پس از 957ق)

مورخ دوره‌ی [[تیموریان هند|تیموری]] در [[هند]]. ظاهراً از مهاجران ایرانی بوده که گویا در دستگاه همایونشاه (حک ۹۳۷- 962ق) ارج و منزلتی داشته است. تاریخ مرگ وی به درستی معلوم نیست، اما به یقین می‌توان گفت که تا ۹۵۷ق زنده بوده است. زیرا از حوادث این سال در اثرش یادی به میان آورده است.

شهرت ابراهیم بن جریر به سبب تنها اثر تاریخی اوست که با نام‌های ''تاریخ ابراهیمی''، ''تاریخ همایونی''، ''تحفه‌التواریخ'' و ''تواریخ همایونی'' شناخته و خوانده شده است. جریر در تألیف این کتاب از تواریخ معتبر متقدمین [[ایران]] و هند، از جمله ''[[تاریخ طبری]]''، ''مجمل التواریخ''، ''نظام التواریخ''، [[روضهالصفا|روضة الصفا]]، ''سنی ملوک الارض و الانبیاء''، ''[[طبقات ناصری]]'' و [[تاریخ فیروزشاهی|''تاریخ فیروزشاهی'']]، استفاده کرده است. این کتاب تاریخ عمومی مختصر عالم است که از روزگار [[آدم]] (ع) آغاز می‌شود و تا زمان بازگشت همایونشاه از ایران، برای بازپس گرفتن قلمرو پیشین خود، ادامه می‌یابد و در ۱۱ رمضان ۹۵۲ق (سال ورود همایون به [[کابل]]) به پایان می‌رسد. تاریخ همایونی همچون دیگر تاریخ‌های عمومی، مجموعه‌ای درهم‌آمیخته‌ای از افسانه و واقعیت از شرح احوال پیامبران، پادشاهان و به‌ویژه سلاطین مسلمان هند است. کتاب بدون مقدمه آغاز می‌شود و فاقد هرگونه تقسیم‌بندی از نوع باب یا فصل است. میکروفیلم نسخه‌ای از این کتاب در کتابخانه‌ی مرکزی [[دانشگاه تهران]] نگهداری می‌شود. این نسخه در 4 صفر 1096ق نوشته شده است.

مطالب مهم این کتاب عبارت است از: ١. مختصری درباره آغاز خلقت؛ ۲. تاریخ انبیا (ع) از [[هبوط]] آدم تا حضرت [[مسیح]] (ع)؛ ۳. تاریخ قدیم ایران قبل از اسلام (از [[کیومرث]] تا [[یزدگرد ساسانی سوم ( ـ۶۵۱م)|یزدگرد سوم]])؛ ۴. وقایع تاریخی بعد از اسلام؛ ۵. تاریخ رجال معروف آن دوره؛ ۶. تاریخ بنی عباس؛ ۷. طبقات مختلف سلاطین محلی، که مقارن با بنی عباس در ایران ظهور کردند؛ ۸. تاخت و تاز [[مغول]]؛ ۹. طبقات سلاطین معاصر با عهد [[ایلخانان|ایلخانیان]]؛ ۱۰. تیمور و رجال دوره [[تیموریان]]؛ ۱۱. [[صفویه|صفویان]]؛ ۱۲. تاریخ دولت [[عثمانی، امپراتوری|عثمانی]] از عثمان بیک، مؤسس سلسله عثمانی، تا سلطان سلیمان؛ ۱۳. تاریخ هند از زمان شهاب‌الدین غوری (۵۶۹ ق) تا انقراض سلسله لودیان (۹۳۲ق)؛ ۱۴. تاریخ سلسله‌های کوچک هند؛ ۱۵. [[تیموریان هند]] از [[بابر، ظهیرالدین محمد (فرغانه ۸۸۸ـ آگره ۹۳۷ق)|بابر]] تا دوره همایونی که زمان تألیف کتاب، یعنی ۹۵۸ق، است.
----

* [https://www.yjc.ir/fa/news/7161390/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C https://www.yjc.ir]
* [http://lib.eshia.ir/23022/2/644 http://lib.eshia.ir]

 
[[رده:مورخان و کتابهای تاریخ]]
[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:هند]]

ابراهیم بن اغلب

2024-08-23T12:53:10Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بن اغلب|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابواسحاق ابراهیم بن اغلب تمیمی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=۱۹۶ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=فقه|شغل و تخصص اصلی=|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=اغلب بن سالم (پدر)|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بن اغلب ( -۱۹۶ق)

(نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن اغلب تمیمی) بنیان‌گذار سلسله‌ی [[اغالبه|اغلبیان]]؛ نخستین خاندانی که در شمال [[افریقا، قاره|افریقا]] دولتی تأسیس کردند. ابراهیم ظاهراً تا ۱0سالگی که پدرش، اغلب بن سالم (امیر [[افریقیه]]) در جنگ با یکی از شورشیان به قتل رسید (۱۵۰ق/767م)، در افریقیه می‌زیست. پس از آن به [[مصر]] رفت و در آنجا بیش از آن که درصدد به دست آوردن میراث سیاسی و نظامی پدر برآید، به تحصیل دانش و به ویژه [[فقه]] پرداخت.

[[بلاذری، احمد بن یحیی ( ـ۲۷۹ق)|بلاذری]] از ابراهیم به عنوان یکی از بزرگان سپاه مصر یاد کرده که در یکی از آشوب‌های آن روزگار دست داشته است. وی با چند تن از یارانش به [[بیت المال|بیت‌المال]] هجوم بردند و به اندازه‌ی مقرری خویش از آن برداشت. در ۱۸۱ق [[هارون الرشید|هارون‌الرشید]] برادر رضاعی خود، محمد بن مقاتل، را به حکومت افریقیه گمارد. ابن مقاتل در قلمرو خویش دست ستمگری گشود و این امر باعث پدیدار شدن نارضایتی عمومی و شورش در افریقیه شد و چون در سال ۱۸۳ق تمام بن تمیم (حکمران [[تونس]]) بر ابن مقاتل شورید و [[قیروان]] را تصرف کرد، ابراهیم به مثابه یکی از رهبران بانفوذ منطقه به قیروان تاخت و آنجا را بازپس گرفت. چون تمام بن تمیم بار دیگر قصد تصرف قیروان کرد، ابن مقاتل ابراهیم را به پیکار او گسیل داشت و او نیز تمام را شکست داد و سپس به تونس حمله کرد (۱۸۴ق). پس از این پیروزی، مردم ابراهیم را که اینک نفوذ و نیروی بزرگ یافته بود، واداشتند تا خود را نامزد حکومت افریقیه سازد. در محرم ۱۸۴ق هارون‌الرشید ابراهیم را به حکومت افریقیه منصوب کرد و به قولی حکومت را در خانواده‌ی او موروثی ساخت. خلیفه سپس به ابن مقاتل نوشت رشته‌ی کارها را به دست ابراهیم سپارد. بر اساس روایتی دیگر مردم افریقیه ابن مقاتل را بیرون راندند و ابراهیم را به حکومت برداشتند. ابراهیم با دستگیری بسیاری از مخالفان و فرستادن آنان نزد خلیفه کوشید تا آتش شورش‌های داخلی را فرونشاند و سلطه و نفوذ خلافت را در قلمرو خویش گسترش دهد. با این‌همه وی از شورش‌های مخالفان در امان نماند. بزرگ‌ترین شورشی که بر ضد ابراهیم پدید آمد، از سوی عمران بن مخلد (سردار ابراهیم) بود که در سال ۱۹۴ یا ۱۹۵ق بر او شورید و میان [[قیروان]] و [[عباسیه]] اردو زد. ابراهیم در عباسیه موضع گرفت و در چند جنگ کاری از پیش نبرد. جنگ و گریز حدود یک‌سال دوام یافت تا خلیفه برای ابراهیم مال فرستاد و او با پراکندن آن در میان سپاه دشمن آنان را از گرد عمران پراکند و باز بر قیروان چیره شد. ابراهیم هنوز گرفتار پیامدهای این شورش بود که [[طرابلس، شهر (لیبی)|طرابلس]] را مجدداً آشوب فراگرفت. وی پسر خود، عبدالله، را به امارت آنجا منصوب کرد (۱۹۶ق) و عبدالله با درهم شکستن شورشان بر شهر مستولی شد.

ابراهیم در روزگار زمامداری خویش مساجد و مدارس و دواوین بسیار تاسیس کرد و تمدن افریقیه در عصر او شکوفا شد و علوم و ادبیات رونق گرفت. از وی اشعاری نیز نقل شده است.

 

----
*[http://lib.eshia.ir/23022/2/642 http://lib.eshia.ir]
*[http://ensani.ir/fa/article/37173/%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87 http://ensani.ir]

[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:شمال افریقا غیر از مصر]]

ابراهیم بن اغلب

2024-08-23T12:52:49Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بن اغلب|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابواسحاق ابراهیم بن اغلب تمیمی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=۱۹۶ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=فقه|شغل و تخصص اصلی=|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=اغلب بن سالم (پدر)|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بن اغلب ( -۱۹۶ق)

(نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن اغلب تمیمی) بنیان‌گذار سلسله‌ی [[اغالبه|اغلبیان]]؛ نخستین خاندانی که در شمال [[افریقا، قاره|افریقا]] دولتی تأسیس کردند. ابراهیم ظاهراً تا ۱0سالگی که پدرش، اغلب بن سالم (امیر [[افریقیه]]) در جنگ با یکی از شورشیان به قتل رسید (۱۵۰ق/767م)، در افریقیه می‌زیست. پس از آن به [[مصر]] رفت و در آنجا بیش از آن که درصدد به دست آوردن میراث سیاسی و نظامی پدر برآید، به تحصیل دانش و به ویژه [[فقه]] پرداخت.

[[بلاذری، احمد بن یحیی ( ـ۲۷۹ق)|بلاذری]] از ابراهیم به عنوان یکی از بزرگان سپاه مصر یاد کرده که در یکی از آشوب‌های آن روزگار دست داشته است. وی با چند تن از یارانش به [[بیت المال|بیت‌المال]] هجوم بردند و به اندازه‌ی مقرری خویش از آن برداشت. در ۱۸۱ق [[هارون الرشید|هارون‌الرشید]] برادر رضاعی خود، محمد بن مقاتل، را به حکومت افریقیه گمارد. ابن مقاتل در قلمرو خویش دست ستمگری گشود و این امر باعث پدیدار شدن نارضایتی عمومی و شورش در افریقیه شد و چون در سال ۱۸۳ق تمام بن تمیم (حکمران [[تونس]]) بر ابن مقاتل شورید و [[قیروان]] را تصرف کرد، ابراهیم به مثابه یکی از رهبران بانفوذ منطقه به قیروان تاخت و آنجا را بازپس گرفت. چون تمام بن تمیم بار دیگر قصد تصرف قیروان کرد، ابن مقاتل ابراهیم را به پیکار او گسیل داشت و او نیز تمام را شکست داد و سپس به تونس حمله کرد (۱۸۴ق). پس از این پیروزی، مردم ابراهیم را که اینک نفوذ و نیروی بزرگ یافته بود، واداشتند تا خود را نامزد حکومت افریقیه سازد. در محرم ۱۸۴ق هارون‌الرشید ابراهیم را به حکومت افریقیه منصوب کرد و به قولی حکومت را در خانواده‌ی او موروثی ساخت. خلیفه سپس به ابن مقاتل نوشت رشته‌ی کارها را به دست ابراهیم سپارد. بر اساس روایتی دیگر مردم افریقیه ابن مقاتل را بیرون راندند و ابراهیم را به حکومت برداشتند. ابراهیم با دستگیری بسیاری از مخالفان و فرستادن آنان نزد خلیفه کوشید تا آتش شورش‌های داخلی را فرونشاند و سلطه و نفوذ خلافت را در قلمرو خویش گسترش دهد. با این‌همه وی از شورش‌های مخالفان در امان نماند. بزرگ‌ترین شورشی که بر ضد ابراهیم پدید آمد، از سوی عمران بن مخلد (سردار ابراهیم) بود که در سال ۱۹۴ یا ۱۹۵ق بر او شورید و میان [[قیروان]] و [[عباسیه]] اردو زد. ابراهیم در عباسیه موضع گرفت و در چند جنگ کاری از پیش نبرد. جنگ و گریز حدود یک‌سال دوام یافت تا خلیفه برای ابراهیم مال فرستاد و او با پراکندن آن در میان سپاه دشمن آنان را از گرد عمران پراکند و باز بر قیروان چیره شد. ابراهیم هنوز گرفتار پیامدهای این شورش بود که [[طرابلس، شهر (لیبی)|طرابلس]] را مجدداً آشوب فراگرفت. وی پسر خود، عبدالله، را به امارت آنجا منصوب کرد (۱۹۶ق) و عبدالله با درهم شکستن شورشان بر شهر مستولی شد.

ابراهیم در روزگار زمامداری خویش مساجد و مدارس و دواوین بسیار تاسیس کرد و تمدن افریقیه در عصر او شکوفا شد و علوم و ادبیات رونق گرفت. از وی اشعاری نیز نقل شده است.

*[http://lib.eshia.ir/23022/2/642 http://lib.eshia.ir]
*[http://ensani.ir/fa/article/37173/%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87 http://ensani.ir]

 
----
[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:شمال افریقا غیر از مصر]]

ابراهیم بن اغلب

2024-08-23T12:52:35Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بن اغلب|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابواسحاق ابراهیم بن اغلب تمیمی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=۱۹۶ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=فقه|شغل و تخصص اصلی=|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=اغلب بن سالم (پدر)|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بن اغلب ( -۱۹۶ق)

(نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن اغلب تمیمی) بنیان‌گذار سلسله‌ی [[اغالبه|اغلبیان]]؛ نخستین خاندانی که در شمال [[افریقا، قاره|افریقا]] دولتی تأسیس کردند. ابراهیم ظاهراً تا ۱0سالگی که پدرش، اغلب بن سالم (امیر [[افریقیه]]) در جنگ با یکی از شورشیان به قتل رسید (۱۵۰ق/767م)، در افریقیه می‌زیست. پس از آن به [[مصر]] رفت و در آنجا بیش از آن که درصدد به دست آوردن میراث سیاسی و نظامی پدر برآید، به تحصیل دانش و به ویژه [[فقه]] پرداخت.

[[بلاذری، احمد بن یحیی ( ـ۲۷۹ق)|بلاذری]] از ابراهیم به عنوان یکی از بزرگان سپاه مصر یاد کرده که در یکی از آشوب‌های آن روزگار دست داشته است. وی با چند تن از یارانش به [[بیت المال|بیت‌المال]] هجوم بردند و به اندازه‌ی مقرری خویش از آن برداشت. در ۱۸۱ق [[هارون الرشید|هارون‌الرشید]] برادر رضاعی خود، محمد بن مقاتل، را به حکومت افریقیه گمارد. ابن مقاتل در قلمرو خویش دست ستمگری گشود و این امر باعث پدیدار شدن نارضایتی عمومی و شورش در افریقیه شد و چون در سال ۱۸۳ق تمام بن تمیم (حکمران [[تونس]]) بر ابن مقاتل شورید و [[قیروان]] را تصرف کرد، ابراهیم به مثابه یکی از رهبران بانفوذ منطقه به قیروان تاخت و آنجا را بازپس گرفت. چون تمام بن تمیم بار دیگر قصد تصرف قیروان کرد، ابن مقاتل ابراهیم را به پیکار او گسیل داشت و او نیز تمام را شکست داد و سپس به تونس حمله کرد (۱۸۴ق). پس از این پیروزی، مردم ابراهیم را که اینک نفوذ و نیروی بزرگ یافته بود، واداشتند تا خود را نامزد حکومت افریقیه سازد. در محرم ۱۸۴ق هارون‌الرشید ابراهیم را به حکومت افریقیه منصوب کرد و به قولی حکومت را در خانواده‌ی او موروثی ساخت. خلیفه سپس به ابن مقاتل نوشت رشته‌ی کارها را به دست ابراهیم سپارد. بر اساس روایتی دیگر مردم افریقیه ابن مقاتل را بیرون راندند و ابراهیم را به حکومت برداشتند. ابراهیم با دستگیری بسیاری از مخالفان و فرستادن آنان نزد خلیفه کوشید تا آتش شورش‌های داخلی را فرونشاند و سلطه و نفوذ خلافت را در قلمرو خویش گسترش دهد. با این‌همه وی از شورش‌های مخالفان در امان نماند. بزرگ‌ترین شورشی که بر ضد ابراهیم پدید آمد، از سوی عمران بن مخلد (سردار ابراهیم) بود که در سال ۱۹۴ یا ۱۹۵ق بر او شورید و میان [[قیروان]] و [[عباسیه]] اردو زد. ابراهیم در عباسیه موضع گرفت و در چند جنگ کاری از پیش نبرد. جنگ و گریز حدود یک‌سال دوام یافت تا خلیفه برای ابراهیم مال فرستاد و او با پراکندن آن در میان سپاه دشمن آنان را از گرد عمران پراکند و باز بر قیروان چیره شد. ابراهیم هنوز گرفتار پیامدهای این شورش بود که [[طرابلس، شهر (لیبی)|طرابلس]] را مجدداً آشوب فراگرفت. وی پسر خود، عبدالله، را به امارت آنجا منصوب کرد (۱۹۶ق) و عبدالله با درهم شکستن شورشان بر شهر مستولی شد.

ابراهیم در روزگار زمامداری خویش مساجد و مدارس و دواوین بسیار تاسیس کرد و تمدن افریقیه در عصر او شکوفا شد و علوم و ادبیات رونق گرفت. از وی اشعاری نیز نقل شده است.
----

*[http://lib.eshia.ir/23022/2/642 http://lib.eshia.ir]
*[http://ensani.ir/fa/article/37173/%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87 http://ensani.ir]

 
[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:شمال افریقا غیر از مصر]]

ابراهیم بن اغلب

2024-08-23T12:47:51Z

Mohammadi2:

ابراهیم بن اغلب ( -۱۹۶ق)

(نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن اغلب تمیمی) بنیان‌گذار سلسله‌ی [[اغالبه|اغلبیان]]؛ نخستین خاندانی که در شمال [[افریقا، قاره|افریقا]] دولتی تأسیس کردند. ابراهیم ظاهراً تا ۱0سالگی که پدرش، اغلب بن سالم (امیر [[افریقیه]]) در جنگ با یکی از شورشیان به قتل رسید (۱۵۰ق/767م)، در افریقیه می‌زیست. پس از آن به [[مصر]] رفت و در آنجا بیش از آن که درصدد به دست آوردن میراث سیاسی و نظامی پدر برآید، به تحصیل دانش و به ویژه [[فقه]] پرداخت.

[[بلاذری، احمد بن یحیی ( ـ۲۷۹ق)|بلاذری]] از ابراهیم به عنوان یکی از بزرگان سپاه مصر یاد کرده که در یکی از آشوب‌های آن روزگار دست داشته است. وی با چند تن از یارانش به [[بیت المال|بیت‌المال]] هجوم بردند و به اندازه‌ی مقرری خویش از آن برداشت. در ۱۸۱ق [[هارون الرشید|هارون‌الرشید]] برادر رضاعی خود، محمد بن مقاتل، را به حکومت افریقیه گمارد. ابن مقاتل در قلمرو خویش دست ستمگری گشود و این امر باعث پدیدار شدن نارضایتی عمومی و شورش در افریقیه شد و چون در سال ۱۸۳ق تمام بن تمیم (حکمران [[تونس]]) بر ابن مقاتل شورید و [[قیروان]] را تصرف کرد، ابراهیم به مثابه یکی از رهبران بانفوذ منطقه به قیروان تاخت و آنجا را بازپس گرفت. چون تمام بن تمیم بار دیگر قصد تصرف قیروان کرد، ابن مقاتل ابراهیم را به پیکار او گسیل داشت و او نیز تمام را شکست داد و سپس به تونس حمله کرد (۱۸۴ق). پس از این پیروزی، مردم ابراهیم را که اینک نفوذ و نیروی بزرگ یافته بود، واداشتند تا خود را نامزد حکومت افریقیه سازد. در محرم ۱۸۴ق هارون‌الرشید ابراهیم را به حکومت افریقیه منصوب کرد و به قولی حکومت را در خانواده‌ی او موروثی ساخت. خلیفه سپس به ابن مقاتل نوشت رشته‌ی کارها را به دست ابراهیم سپارد. بر اساس روایتی دیگر مردم افریقیه ابن مقاتل را بیرون راندند و ابراهیم را به حکومت برداشتند. ابراهیم با دستگیری بسیاری از مخالفان و فرستادن آنان نزد خلیفه کوشید تا آتش شورش‌های داخلی را فرونشاند و سلطه و نفوذ خلافت را در قلمرو خویش گسترش دهد. با این‌همه وی از شورش‌های مخالفان در امان نماند. بزرگ‌ترین شورشی که بر ضد ابراهیم پدید آمد، از سوی عمران بن مخلد (سردار ابراهیم) بود که در سال ۱۹۴ یا ۱۹۵ق بر او شورید و میان [[قیروان]] و [[عباسیه]] اردو زد. ابراهیم در عباسیه موضع گرفت و در چند جنگ کاری از پیش نبرد. جنگ و گریز حدود یک‌سال دوام یافت تا خلیفه برای ابراهیم مال فرستاد و او با پراکندن آن در میان سپاه دشمن آنان را از گرد عمران پراکند و باز بر قیروان چیره شد. ابراهیم هنوز گرفتار پیامدهای این شورش بود که [[طرابلس، شهر (لیبی)|طرابلس]] را مجدداً آشوب فراگرفت. وی پسر خود، عبدالله، را به امارت آنجا منصوب کرد (۱۹۶ق) و عبدالله با درهم شکستن شورشان بر شهر مستولی شد.

ابراهیم در روزگار زمامداری خویش مساجد و مدارس و دواوین بسیار تاسیس کرد و تمدن افریقیه در عصر او شکوفا شد و علوم و ادبیات رونق گرفت. از وی اشعاری نیز نقل شده است.
----

*[http://lib.eshia.ir/23022/2/642 http://lib.eshia.ir]
*[http://ensani.ir/fa/article/37173/%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87 http://ensani.ir]

 
[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:شمال افریقا غیر از مصر]]

ابراهیم بن احمد عثمانی

2024-08-23T12:42:19Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بن احمد عثمانی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=1۰۲۴ق|تاریخ مرگ=۱۰۵۸ق|دوره زندگی=|ملیت=ترک|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=فرمانروا|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بن احمد عثمانی (1۰۲۴-۱۰۵۸ق)

هجدهمین سلطان [[عثمانی، امپراتوری|عثمانی]] و کوچک‌ترین پسر [[احمد عثمانی اول (ماگنسیا ۹۹۸ـ۱۰۲۶ق)|سلطان احمد اول]]. ابراهیم پس از مرگ برادرش، [[مراد عثمانی چهارم|مراد چهارم]]، در [[ذیقعده]] ۱۰۴۹ق در ۲۵ سالگی به سلطنت رسید.

دولت عثمانی در نخستین سال‌های سلطنت ابراهیم با صدارت کمانکش قره مصطفی پاشا که از ۱۰۴۸ق به پیروزی‌هایی رسید و پیوندهایش با ایران استحکام یافت. سفیرانی میان دولت عثمانی و [[صفویه]] با هدایا و تخمه‌ها مبادله شد و طرفین در اجرای کامل معاهده‌ی زهاب که بین [[شاه صفی]] و سلطان مراد چهارم منعقد شده بود کوشیدند و ابراهیم‌خان، سفیر [[ایران]]، اجازه یافت اسیران زندان «ِپِدی قوله» (هفت‌برج) را با خود به ایران برگرداند. قره مصطفی به اصلاحات اداری و اقتصادی نیز اقدام کرد که صرفه‌جویی در مصارف دولت، دقت در وصول مالیات و ضرب سکه‌ی جدید از آن جمله بود. اما تعدادی از درباریان که از اقدامات اصلاحی [[صدراعظم]] متضرر می‌شدند بر ضد او توطئه کردند. سلطان ابراهیم در ۱۰۵۳ق دستور قتل او را صادر کرد و سلطانزاده، [[راجی ، محمد پاشا (استانبول ۱۰۶۵ـ رودس ۱۱۱۹ق)|محمد پاشا]]، را به صدارت برگزید.

از وقایع مهمی که در دوران سلطان ابراهیم رخ داد، جنگ با ونیز در جزیره‌ی کرت بود که در مجموع ۲۵ سال طول کشید. سلطان ابراهیم در رجب ۱۰۵۸ق به دست سران [[ینی چری|ینی‌چری]] از سلطنت برکنار شد و فرزندش، محمد پاشا، به جای او نشست. ینی‌چری‌ها بعداً پشیمان شدند و خواستند که دوباره ابراهیم را به تخت بنشانند، اما شورشیان سلطان مخلوع را در ۲۷ رجب همان سال خفه کردند. ابراهیم ۳۴ سال زیست و 8 سال و ۹ ماه حکومت کرد.

----
* [https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/4I91L/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C?rowNumber=1 https://tarikh.inoor.ir]

*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222564/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C https://www.cgie.org.ir]

[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:امپراتوری عثمانی و ترکیه]]

ابراهیم بن احمد عثمانی

2024-08-23T12:40:17Z

Mohammadi2:

ابراهیم بن احمد عثمانی (1۰۲۴-۱۰۵۸ق)

هجدهمین سلطان [[عثمانی، امپراتوری|عثمانی]] و کوچک‌ترین پسر [[احمد عثمانی اول (ماگنسیا ۹۹۸ـ۱۰۲۶ق)|سلطان احمد اول]]. ابراهیم پس از مرگ برادرش، [[مراد عثمانی چهارم|مراد چهارم]]، در [[ذیقعده]] ۱۰۴۹ق در ۲۵ سالگی به سلطنت رسید.

دولت عثمانی در نخستین سال‌های سلطنت ابراهیم با صدارت کمانکش قره مصطفی پاشا که از ۱۰۴۸ق به پیروزی‌هایی رسید و پیوندهایش با ایران استحکام یافت. سفیرانی میان دولت عثمانی و [[صفویه]] با هدایا و تخمه‌ها مبادله شد و طرفین در اجرای کامل معاهده‌ی زهاب که بین [[شاه صفی]] و سلطان مراد چهارم منعقد شده بود کوشیدند و ابراهیم‌خان، سفیر [[ایران]]، اجازه یافت اسیران زندان «ِپِدی قوله» (هفت‌برج) را با خود به ایران برگرداند. قره مصطفی به اصلاحات اداری و اقتصادی نیز اقدام کرد که صرفه‌جویی در مصارف دولت، دقت در وصول مالیات و ضرب سکه‌ی جدید از آن جمله بود. اما تعدادی از درباریان که از اقدامات اصلاحی [[صدراعظم]] متضرر می‌شدند بر ضد او توطئه کردند. سلطان ابراهیم در ۱۰۵۳ق دستور قتل او را صادر کرد و سلطانزاده، [[راجی ، محمد پاشا (استانبول ۱۰۶۵ـ رودس ۱۱۱۹ق)|محمد پاشا]]، را به صدارت برگزید.

از وقایع مهمی که در دوران سلطان ابراهیم رخ داد، جنگ با ونیز در جزیره‌ی کرت بود که در مجموع ۲۵ سال طول کشید. سلطان ابراهیم در رجب ۱۰۵۸ق به دست سران [[ینی چری|ینی‌چری]] از سلطنت برکنار شد و فرزندش، محمد پاشا، به جای او نشست. ینی‌چری‌ها بعداً پشیمان شدند و خواستند که دوباره ابراهیم را به تخت بنشانند، اما شورشیان سلطان مخلوع را در ۲۷ رجب همان سال خفه کردند. ابراهیم ۳۴ سال زیست و 8 سال و ۹ ماه حکومت کرد.

----
* [https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/4I91L/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C?rowNumber=1 https://tarikh.inoor.ir]

*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222564/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C https://www.cgie.org.ir]

[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:امپراتوری عثمانی و ترکیه]]

ابراهیم بن احمد عثمانی

2024-08-23T12:40:05Z

Mohammadi2:

ابراهیم بن احمد عثمانی (1۰۲۴-۱۰۵۸ق)

هجدهمین سلطان [[عثمانی، امپراتوری|عثمانی]] و کوچک‌ترین پسر [[احمد عثمانی اول (ماگنسیا ۹۹۸ـ۱۰۲۶ق)|سلطان احمد اول]]. ابراهیم پس از مرگ برادرش، [[مراد عثمانی چهارم|مراد چهارم]]، در [[ذیقعده]] ۱۰۴۹ق در ۲۵ سالگی به سلطنت رسید.

دولت عثمانی در نخستین سال‌های سلطنت ابراهیم با صدارت کمانکش قره مصطفی پاشا که از ۱۰۴۸ق به پیروزی‌هایی رسید و پیوندهایش با ایران استحکام یافت. سفیرانی میان دولت عثمانی و [[صفویه]] با هدایا و تخمه‌ها مبادله شد و طرفین در اجرای کامل معاهده‌ی زهاب که بین [[شاه صفی]] و سلطان مراد چهارم منعقد شده بود کوشیدند و ابراهیم‌خان، سفیر [[ایران]]، اجازه یافت اسیران زندان «ِپِدی قوله» (هفت‌برج) را با خود به ایران برگرداند. قره مصطفی به اصلاحات اداری و اقتصادی نیز اقدام کرد که صرفه‌جویی در مصارف دولت، دقت در وصول مالیات و ضرب سکه‌ی جدید از آن جمله بود. اما تعدادی از درباریان که از اقدامات اصلاحی [[صدراعظم]] متضرر می‌شدند بر ضد او توطئه کردند. سلطان ابراهیم در ۱۰۵۳ق دستور قتل او را صادر کرد و سلطانزاده، [[راجی ، محمد پاشا (استانبول ۱۰۶۵ـ رودس ۱۱۱۹ق)|محمد پاشا]]، را به صدارت برگزید.

از وقایع مهمی که در دوران سلطان ابراهیم رخ داد، جنگ با ونیز در جزیره‌ی کرت بود که در مجموع ۲۵ سال طول کشید. سلطان ابراهیم در رجب ۱۰۵۸ق به دست سران [[ینی چری|ینی‌چری]] از سلطنت برکنار شد و فرزندش، محمد پاشا، به جای او نشست. ینی‌چری‌ها بعداً پشیمان شدند و خواستند که دوباره ابراهیم را به تخت بنشانند، اما شورشیان سلطان مخلوع را در ۲۷ رجب همان سال خفه کردند. ابراهیم ۳۴ سال زیست و 8 سال و ۹ ماه حکومت کرد.
----

* [https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/4I91L/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2_%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%D8%AA_%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85_%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C?rowNumber=1 https://tarikh.inoor.ir]

*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222564/%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%86-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C https://www.cgie.org.ir]

[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:امپراتوری عثمانی و ترکیه]]

ابراهیم بن ابی یحیی مداینی

2024-08-23T12:37:07Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بن ابی یحیی مداینی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=184ق|دوره زندگی=|ملیت=عرب|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=محدث شیعی|شغل و تخصص های دیگر=مورخ|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بن ابی یحیی مدائنی ( -184ق) محدث و مورخ شیعی و از اصحاب [[امام جعفر صادق|امام صادق]] (ع). وی کتابی از مجموعۀ احادیث تألیف کرد که از اصول مورد اعتماد است. گویند کتاب‌های واقدی از آثار او است که واقدی آن‌ها را به نام خود نقل و ادعا کرده است.

  

[[Category:دین اسلام]]
[[Category:حدیث شناسی]]

ابراهیم بن ابی الکرام جعفری

2024-08-23T12:34:55Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بن ابی الکرام جعفری|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=|ملیت=عرب|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=محدث شیعی|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=قرن ۳‌ق|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بن ابی‌الکَرّام جعفری (قرن ۳‌ق) 
محدث شیعی. از نوادگان [[جعفر طیار|جعفر طیّار]] و از اصحاب [[امام رضا]] (ع) بوده است. از مجموعۀ احادیث کتابی تألیف کرد که از اصول اربعمائه بوده است.
 
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ و فرهنگ تشیع]]
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:حدیث شناسی]]

ابراهیم بدخشانی

2024-08-23T12:33:32Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بدخشانی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=دهلی ۱۰۸۷ق|تاریخ مرگ=لکهنو ۱۱۶۰ق|دوره زندگی=|ملیت=هندی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=شرحی بر نکات شاه نعمت‌الله ولی؛ احسن‌القصص|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=ادبیات فارسی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بَدَخْشانی (دهلی ۱۰۸۷ـ لکهنو ۱۱۶۰ق) 
شاعر فارسی‌گوی شبه‌قاره. یک‌چند در دربار [[اورنگ زیب|اورنگ‌زیب]] گورکانی بود. مرید میرجلال‌الدین حسین بدخشانی، از مشایخ [[نقشبندیه]]، شد و از وی خرقۀ خلافت گرفت. از آثارش: ''شرحی بر نکات شاه نعمت‌الله ولی''؛ ''احسن‌القصص'' که منظومۀ یوسف و زلیخاست.
 
[[رده:ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]
[[رده:عرفان]]
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]

ابراهیم بن ابی البلاد سلمی

2024-08-23T12:33:12Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بن ابی البلاد سلمی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=|ملیت=عرب|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=محدث شیعی|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=قرن ۲ق|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بن ابی‌البِلاد سُلَمی (قرن ۲ق) 
محدثِ شیعی. از [[امام جعفر صادق|امام صادق]] (ع)، [[امام موسی کاظم|امام کاظم]] (ع) و [[امام رضا]] (ع) حدیث روایت کرده است. عمری طولانی کرد و کتابی در حدیث نوشت. روایات او در جوامع مهم حدیث نقل شده است.
 
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ و فرهنگ تشیع]]
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:حدیث شناسی]]

ابراهیم بدخشانی

2024-08-23T12:30:27Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بدخشانی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=دهلی ۱۰۸۷ق|تاریخ مرگ=لکهنو ۱۱۶۰ق|دوره زندگی=|ملیت=هندی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=ادبیات فارسی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بَدَخْشانی (دهلی ۱۰۸۷ـ لکهنو ۱۱۶۰ق) 
شاعر فارسی‌گوی شبه‌قاره. یک‌چند در دربار [[اورنگ زیب|اورنگ‌زیب]] گورکانی بود. مرید میرجلال‌الدین حسین بدخشانی، از مشایخ [[نقشبندیه]]، شد و از وی خرقۀ خلافت گرفت. از آثارش: ''شرحی بر نکات شاه نعمت‌الله ولی''؛ ''احسن‌القصص'' که منظومۀ یوسف و زلیخاست.
 
[[رده:ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]
[[رده:عرفان]]
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]

ابراهیم بدخشانی

2024-08-23T12:25:27Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم بدخشانی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=دهلی ۱۰۸۷ق|تاریخ مرگ=لکهنو ۱۱۶۰ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=ادبیات فارسی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم بَدَخْشانی (دهلی ۱۰۸۷ـ لکهنو ۱۱۶۰ق) 
شاعر فارسی‌گوی شبه‌قاره. یک‌چند در دربار [[اورنگ زیب|اورنگ‌زیب]] گورکانی بود. مرید میرجلال‌الدین حسین بدخشانی، از مشایخ [[نقشبندیه]]، شد و از وی خرقۀ خلافت گرفت. از آثارش: ''شرحی بر نکات شاه نعمت‌الله ولی''؛ ''احسن‌القصص'' که منظومۀ یوسف و زلیخاست.
 
[[رده:ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]
[[رده:عرفان]]
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]

ابراهیم اینال

2024-08-23T12:23:23Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم اینال|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=۴۵۱ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=امیر سلجوقی|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=تاریخ ایران|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم اِیْنال ( ـ۴۵۱ق) 
از امرای مشهور [[سلجوقیان|سلجوقی]]. ابراهیم، که لقب او را به معنی سردار قبیله دانسته‌اند، برادرِ مادری [[طغرل سلجوقی اول|طغرل]] بود که به امارت [[ری، شهر باستانی|ری]] و [[جبال]] و [[سیستان، ناحیه تاریخی|سیستان]] برگزیده شد. چندی بعد در بلاد [[مغرب، کشور|مغرب]] و [[آذربایجان، جمهوری|آذربایجان]] و [[ارمنستان]] فتوحاتی کرد و همین امر موجب وحشت طغرل شد و لذا او را نزد خود خواند ولی بین آن‌ها اختلاف افتاد. ابراهیم با [[بساسیری، ابوالحارث ارسلان ( ـ۴۵۱ق)|بَساسیری]]، برضد برادر همدست شد و طغرل به ری گریخت. مدتی بعد ابراهیم اِینال در محل هفتاد پولان از پسران چِغْری‌بیگ داود، [[الب ارسلان]] و قاورد و یاقوتی، شکست خورد و کشته شد.
 
[[رده:تاریخ ایران]]
[[رده:ایران از حکومت غزنویان تا حمله مغول]]

ابراهیم اینال

2024-08-23T12:18:59Z

Mohammadi2:

ابراهیم اِیْنال ( ـ۴۵۱ق) 
از امرای مشهور [[سلجوقیان|سلجوقی]]. ابراهیم، که لقب او را به معنی سردار قبیله دانسته‌اند، برادرِ مادری [[طغرل سلجوقی اول|طغرل]] بود که به امارت [[ری، شهر باستانی|ری]] و [[جبال]] و [[سیستان، ناحیه تاریخی|سیستان]] برگزیده شد. چندی بعد در بلاد [[مغرب، کشور|مغرب]] و [[آذربایجان، جمهوری|آذربایجان]] و [[ارمنستان]] فتوحاتی کرد و همین امر موجب وحشت طغرل شد و لذا او را نزد خود خواند ولی بین آن‌ها اختلاف افتاد. ابراهیم با [[بساسیری، ابوالحارث ارسلان ( ـ۴۵۱ق)|بَساسیری]]، برضد برادر همدست شد و طغرل به ری گریخت. مدتی بعد ابراهیم اِینال در محل هفتاد پولان از پسران چِغْری‌بیگ داود، [[الب ارسلان]] و قاورد و یاقوتی، شکست خورد و کشته شد.
 
[[رده:تاریخ ایران]]
[[رده:ایران از حکومت غزنویان تا حمله مغول]]

بساسیری، ابوالحارث ارسلان ( ـ۴۵۱ق)

2024-08-23T12:18:46Z

Mohammadi2:

بَساسیری، ابوالحارث ارسلان ( ـ۴۵۱ق) 
امیرالامرای دولت [[آل بویه]] در [[بغداد]]. وی نخست از غلامان [[بهاءالدوله دیلمی، ابونصر (۳۶۲ـ۴۰۳ق)|بهاءالدوله دیلمی]] بود، اما به‌تدریج در دستگاه آل بویه ترقی کرد. در ۴۴۶ق با اختلافی که میان بساسیری و [[ابن مسلمه، ابوالقاسم علی (۳۹۷ـ۴۵۰ق)|ابن مسلمه]]، وزیر خلیفه [[عباسیان|عباسی]]، بروز کرد بساسیری از بغداد بیرون رفت و با گردآوری سپاه در ناحیۀ سواد بر چندین شهر [[عراق]] دست یافت و به نام فاطمیان خطبه خواند. ارتباط بساسیری با فاطمیان سبب شد که خلیفه و ابن مسلمه به طغرل متوسل شوند. با ورود طغرل به بغداد بساسیری به [[شام]] گریخت. طغرل به درخواست خلیفه به دفع بساسیری شتافت. در جنگی که در ۴۵۱ق میان سپاهیان طغرل و بساسیری درگرفت، بساسیری به‌قتل رسید و سرش را به بغداد پیش خلیفه فرستادند.
 
[[رده:تاریخ جهان]]
[[رده:سایر کشورها و حکومت های آسیایی]]

ابراهیم امام

2024-08-23T11:21:01Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم امام|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن علی بن عبدالله بن عباس|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=۱۳۱ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=پیشوای عباسیان|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=عبدالله بن عباس (پدربزرگ)|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم امام ( ـ۱۳۱ق) (نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن علی بن عبدالله بن عباس) نوادۀ عبدالله بن عباس و پیشوای جنبش سرّی [[عباسیان]] علیه [[امویان]] و برادر [[سفاح عباسی|سفاح]] و [[منصور عباسی|منصور]] ـ اولین و دومین خلیفۀ عباسی. بعد از پدر به وصیت او به امامت نشست و کارهای پدر را پیگیری کرد. او داعیانی به [[خراسان]] فرستاد و نمایندگان شیعیان [[عراق]] و [[خراسان]] را که برای ارائه گزارش نزد وی می‌آمدند راهنمایی می‌کرد، ولی ابوهاشم بکیر بن ماهان سازمان‌دهندۀ اصلی جنبش عباسیان بود که در ۱۰۵‌ق به بیعت عباسیان درآمد و رهبری دعوت را به دست گرفت. او [[ابومسلم خراسانی (۱۰۰ـ۱۳۷ق)|ابومسلم]] را پس از آزادی از زندان [[کوفه]] به خدمت ابراهیم امام برد. بعد از مرگ بکیر بن ماهان (۱۲۷ق) [[ابوسلمه خلال، حفص بن سلیمان (قرن ۲ق)|ابوسلمه خلال]] داماد بکیر بن ماهان ادامه کار او را به دست گرفت. ابراهیم در ۱۲۸ق ابومسلم را به خراسان فرستاد و به او سپرد که یمنی‌ها را به خود نزدیک کند، و هرکس را که به او بدبین بود ازبین ببرد. در آستانه پیروزی قیام که لشکر [[سیاه جامگان|سیاه‌جامگان]] به عراق درآمدند به فرمان [[مروان حمار]] ابراهیم را در حمیمه دستگیر و زندانی کردند. به احتمال زیاد وی به دلیل ابتلا به بیماری [[طاعون]] درگذشت. 
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ اسلام – دوره های اموی و عباسی]]

ابراهیم امام

2024-08-23T11:18:43Z

Mohammadi2:

ابراهیم امام ( ـ۱۳۱ق) (نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن علی بن عبدالله بن عباس) نوادۀ عبدالله بن عباس و پیشوای جنبش سرّی [[عباسیان]] علیه [[امویان]] و برادر [[سفاح عباسی|سفاح]] و [[منصور عباسی|منصور]] ـ اولین و دومین خلیفۀ عباسی. بعد از پدر به وصیت او به امامت نشست و کارهای پدر را پیگیری کرد. او داعیانی به [[خراسان]] فرستاد و نمایندگان شیعیان [[عراق]] و [[خراسان]] را که برای ارائه گزارش نزد وی می‌آمدند راهنمایی می‌کرد، ولی ابوهاشم بکیر بن ماهان سازمان‌دهندۀ اصلی جنبش عباسیان بود که در ۱۰۵‌ق به بیعت عباسیان درآمد و رهبری دعوت را به دست گرفت. او [[ابومسلم خراسانی (۱۰۰ـ۱۳۷ق)|ابومسلم]] را پس از آزادی از زندان [[کوفه]] به خدمت ابراهیم امام برد. بعد از مرگ بکیر بن ماهان (۱۲۷ق) [[ابوسلمه خلال، حفص بن سلیمان (قرن ۲ق)|ابوسلمه خلال]] داماد بکیر بن ماهان ادامه کار او را به دست گرفت. ابراهیم در ۱۲۸ق ابومسلم را به خراسان فرستاد و به او سپرد که یمنی‌ها را به خود نزدیک کند، و هرکس را که به او بدبین بود ازبین ببرد. در آستانه پیروزی قیام که لشکر [[سیاه جامگان|سیاه‌جامگان]] به عراق درآمدند به فرمان [[مروان حمار]] ابراهیم را در حمیمه دستگیر و زندانی کردند. به احتمال زیاد وی به دلیل ابتلا به بیماری [[طاعون]] درگذشت. 
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ اسلام – دوره های اموی و عباسی]]

ابراهیم اصفهانی

2024-08-23T11:16:44Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم اصفهانی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=میرزا ظهیرالدین ابراهیم اصفهانی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=متوفی 989ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر، فرهنگ‌نویس و ادیب|شغل و تخصص های دیگر=خوش‌نویس|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=ادبیات فارسی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم اصفهانی ( - متوفی 989ق)

(میرزا ظهیرالدین ابراهیم اصفهانی) شاعر، فرهنگ‌نویس، ادیب و خوش‌نویس دوره‌ی صفوی. از زمان تولدش اطلاعی در دست نیست. پدرش، میرزا شاه حسین، وزیر [[اسماعیل صفوی اول|شاه اسماعیل اول صفوی]] بود. وی و برادرش (میرزا اسماعیل) پس از کشته‌شدن پدرشان مدتی در [[اصفهان، شهر|اصفهان]] به سختی روزگار می‌گذراندند تا این‌که میرزا ابراهیم اصفهان را ترک کرد و رهسپار [[قزوین، شهر|قزوین]] شد. وی در ابتدای ورود به قزوین ظاهراً با پریشانی و تنگدستی روزگار می‌گذراند اما طبع ظریف، شعردوستی و شعرشناسی‌اش سبب شد که در اندک زمانی مورد عنایت و توجه اکابر و امرا قرار گیرد.

میرزا ابراهیم در زمان سلطنت [[محمد خدابنده صفوی (۹۳۸ـ۱۰۰۳ق)|ابوالموید سلطان محمد خدابنده]] در قزوین درگذشت، ولی [[اوحدی بلیانی، محمد (اصفهان ۹۷۳ـ پس از ۱۰۴۲ق)|اوحدی بلیانی]] وفات او را در اصفهان و در عهد سلطنت [[طهماسب صفوی اول|شاه طهماسب]] می‌دانند. ابراهیم مردی وارسته و بلندنظر بود و در خوش‌نویسی با گرایش به روش [[میرعماد|میر]] در [[نستعلیق، خط|نستعلیق]] شهرت تمام داشت و همچنین مؤلف فرهنگ میرزا ابراهیم (فرهنگ جهانگشای) است که تألیف آن را به سال ۹۸۶ق به پایان برده است.

میرزا ابراهیم، اشعار بسیاری را از شعرای متعدد به عنوان شواهد لغوی در این فرهنگ آورده و بیشترین ابیات، از [[فردوسی]]، [[انوری ابیوردی، محمد بن علی ( ـ بلخ پس از ۵۸۲ق)|انوری]]، [[ظهیر فاریابی، طاهر ( ـ تبریز ۵۹۸ق)|ظهیر فاریابی]] و [[کمال الدین اسماعیل اصفهانی|کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی]] است. در تدوین واژه‌نامه از شیوه کسانی چون [[هندوشاه نخجوانی ( ـ۷۳۰ق)|محمد بن هندوشاه نخجوانی]] (مؤلّف [[صحاح الفرس|صحاح‌الفرس]]) استفاده شده است و این فرهنگ از منابع مورد استفاده‌ی فرهنگ‌های بعدی مانند [[مجمع الفرس|مجمع‌الفرس سروری]]، [[فرهنگ جهانگیری]]، [[برهان قاطع]] و [[غیاث اللغات|غیاث‌اللغات]] بوده است.
 
 

----
*تاریخ عالم آرای عباسی، اسکندربیگ ترکمان، تهران، 1350ش.
*روزنامه‌ی ایران، شماره‌ی 4738: پنج‌شنبه 12 اسفند 1389. 

 
[[رده:ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]
[[رده:فرهنگ نامه و مرجع نویسی]]

ابراهیم اصفهانی

2024-08-23T11:14:47Z

Mohammadi2:

ابراهیم اصفهانی ( - متوفی 989ق)

(میرزا ظهیرالدین ابراهیم اصفهانی) شاعر، فرهنگ‌نویس، ادیب و خوش‌نویس دوره‌ی صفوی. از زمان تولدش اطلاعی در دست نیست. پدرش، میرزا شاه حسین، وزیر [[اسماعیل صفوی اول|شاه اسماعیل اول صفوی]] بود. وی و برادرش (میرزا اسماعیل) پس از کشته‌شدن پدرشان مدتی در [[اصفهان، شهر|اصفهان]] به سختی روزگار می‌گذراندند تا این‌که میرزا ابراهیم اصفهان را ترک کرد و رهسپار [[قزوین، شهر|قزوین]] شد. وی در ابتدای ورود به قزوین ظاهراً با پریشانی و تنگدستی روزگار می‌گذراند اما طبع ظریف، شعردوستی و شعرشناسی‌اش سبب شد که در اندک زمانی مورد عنایت و توجه اکابر و امرا قرار گیرد.

میرزا ابراهیم در زمان سلطنت [[محمد خدابنده صفوی (۹۳۸ـ۱۰۰۳ق)|ابوالموید سلطان محمد خدابنده]] در قزوین درگذشت، ولی [[اوحدی بلیانی، محمد (اصفهان ۹۷۳ـ پس از ۱۰۴۲ق)|اوحدی بلیانی]] وفات او را در اصفهان و در عهد سلطنت [[طهماسب صفوی اول|شاه طهماسب]] می‌دانند. ابراهیم مردی وارسته و بلندنظر بود و در خوش‌نویسی با گرایش به روش [[میرعماد|میر]] در [[نستعلیق، خط|نستعلیق]] شهرت تمام داشت و همچنین مؤلف فرهنگ میرزا ابراهیم (فرهنگ جهانگشای) است که تألیف آن را به سال ۹۸۶ق به پایان برده است.

میرزا ابراهیم، اشعار بسیاری را از شعرای متعدد به عنوان شواهد لغوی در این فرهنگ آورده و بیشترین ابیات، از [[فردوسی]]، [[انوری ابیوردی، محمد بن علی ( ـ بلخ پس از ۵۸۲ق)|انوری]]، [[ظهیر فاریابی، طاهر ( ـ تبریز ۵۹۸ق)|ظهیر فاریابی]] و [[کمال الدین اسماعیل اصفهانی|کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی]] است. در تدوین واژه‌نامه از شیوه کسانی چون [[هندوشاه نخجوانی ( ـ۷۳۰ق)|محمد بن هندوشاه نخجوانی]] (مؤلّف [[صحاح الفرس|صحاح‌الفرس]]) استفاده شده است و این فرهنگ از منابع مورد استفاده‌ی فرهنگ‌های بعدی مانند [[مجمع الفرس|مجمع‌الفرس سروری]]، [[فرهنگ جهانگیری]]، [[برهان قاطع]] و [[غیاث اللغات|غیاث‌اللغات]] بوده است.
 
 

----
*تاریخ عالم آرای عباسی، اسکندربیگ ترکمان، تهران، 1350ش.
*روزنامه‌ی ایران، شماره‌ی 4738: پنج‌شنبه 12 اسفند 1389. 

 
[[رده:ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]
[[رده:فرهنگ نامه و مرجع نویسی]]

ابراهیم اصفهانی

2024-08-23T11:12:53Z

Mohammadi2:

ابراهیم اصفهانی ( - متوفی 989ق)

(میرزا ظهیرالدین ابراهیم اصفهانی) شاعر، فرهنگ‌نویس، ادیب و خوش‌نویس دوره‌ی صفوی. از زمان تولدش اطلاعی در دست نیست. پدرش، میرزا شاه حسین، وزیر [[اسماعیل صفوی اول|شاه اسماعیل اول صفوی]] بود. وی و برادرش (میرزا اسماعیل) پس از کشته شدن پدرشان مدتی در اصفهان به سختی روزگار می‌گذراندند تا این‌که میرزا ابراهیم اصفهان را ترک کرد و رهسپار قزوین شد. وی در ابتدای ورود به قزوین ظاهراً با پریشانی و تنگدستی روزگار می‌گذراند اما طبع ظریف، شعردوستی و شعرشناسی‌اش سبب شد که در اندک زمانی مورد عنایت و توجه اکابر و امرا قرار گیرد.

میرزا ابراهیم در زمان سلطنت [[محمد خدابنده صفوی (۹۳۸ـ۱۰۰۳ق)|ابوالموید سلطان محمد خدابنده]] در قزوین درگذشت، ولی [[اوحدی بلیانی، محمد (اصفهان ۹۷۳ـ پس از ۱۰۴۲ق)|اوحدی بلیانی]] وفات او را در اصفهان و در عهد سلطنت [[طهماسب صفوی اول|شاه تهماسب]] می‌دانند. ابراهیم مردی وارسته و بلندنظر بود و در خوش‌نویسی با گرایش به روش [[میرعماد|میر]] در نستعلیق شهرت تمام داشت و همچنین مولف فرهنگ میرزا ابراهیم (فرهنگ جهانگشای) است که تألیف آن را به سال ۹۸۶ق به پایان برده است.

میرزا ابراهیم، اشعار بسیاری را از شعرای متعدّد به عنوان شواهد لغوی در این فرهنگ آورده و بیشترین ابیات، از [[فردوسی]]، [[انوری ابیوردی، محمد بن علی ( ـ بلخ پس از ۵۸۲ق)|انوری]]، [[ظهیر فاریابی، طاهر ( ـ تبریز ۵۹۸ق)|ظهیر فاریابی]] و [[کمال الدین اسماعیل اصفهانی|کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی]] است. در تدوین واژه‌نامه از شیوه کسانی چون [[هندوشاه نخجوانی ( ـ۷۳۰ق)|محمد بن هندوشاه نخجوانی]] (مؤلّف [[صحاح الفرس|صحاح‌الفرس]]) استفاده شده است و این فرهنگ از منابع مورد استفاده‌ی فرهنگ‌های بعدی مانند [[مجمع الفرس|مجمع‌الفرس سروری]]، [[فرهنگ جهانگیری]]، [[برهان قاطع]] و [[غیاث اللغات|غیاث‌اللغات]] بوده است.
 
 

----
*تاریخ عالم آرای عباسی، اسکندربیگ ترکمان، تهران، 1350ش.
*روزنامه‌ی ایران، شماره‌ی 4738: پنج‌شنبه 12 اسفند 1389. 

 
[[رده:ادبیات فارسی]]
[[رده:ادبیات قدیم – اشخاص]]
[[رده:فرهنگ نامه و مرجع نویسی]]

ابراهیم اشتر نخعی

2024-08-23T11:12:26Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم اشتر نخعی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابراهیم بن مالک اشتر بن حریثه النخعی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=۷۲ق|دوره زندگی=|ملیت=عرب|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=فرمانده|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=مالک اشتر (پدر)|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم اشتر نَخَعی ( ـ۷۲ق) (نام کامل: ابراهیم بن مالک اشتر بن حریثه النخعی) فرزند [[مالک اشتر ( ـ۳۷ /۳۸ق)|مالک اشتر]]. از اصحاب و فرماندهان [[علی|امام علی‌]] (ع)، از دلاورمردان تاریخ [[تشیع|تشیّع]] بود. همراه پدر خود در کنار حضرت علی (ع) در [[صفین، واقعه|جنگ صفین]] با سپاهیان [[معاویه اول|معاویه]] به نبرد پرداخت. بعد از قیام [[مختار ثقفی (۱ـ کوفه ۶۷ ق)|مختار]] در [[کوفه]] به داعیۀ انتقام و خونخواهی شهدای [[کربلا]]، مختار از ابراهیم اشتر خواست که به این قیام بپیوندد. ابراهیم ابتدا مردّد بود، اما مختار با ارائه نامه‌ای از طرف محمد بن حنفیه در خانۀ ابراهیم از او بیعت گرفت. از آن به بعد ابراهیم به طور فعال در قیام شرکت می‌کرد و در [[عاشورا]]<nowiki/>ی ۶۷ق به [[عبیدالله بن زیاد]] و حصین بن نمیر دست یافته آن دو را به قتل رساند. با کشته‌شدن مختار به دست [[مصعب بن زبیر|مُصعب بن زبیر]]، ابراهیم به مصعب نامه نوشت و از او امان خواست. بعد به دستور مصعب به کوفه آمد و با او بیعت کرد. [[عبدالملک بن مروان]] نیز دو بار به ابراهیم نامه نوشت که مصعب را تنها گذارد و نزد او بیاید، اما ابراهیم نامه را به مصعب داد و حاضر به خیانت نشد. در جنگی که میان لشکریان شامی و نیروهای مصعب به وقوع پیوست، ابراهیم کشته شد. سر او را نزد عبدالملک بن مروان بردند و جسدش را سوزاندند. 
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ اسلام – دوره های اموی و عباسی]]
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ اسلام – دورۀ خلفای راشدین و صدر اسلام]]

ابراهیم اشتر نخعی

2024-08-23T10:52:38Z

Mohammadi2:

ابراهیم اشتر نَخَعی ( ـ۷۲ق) (نام کامل: ابراهیم بن مالک اشتر بن حریثه النخعی) فرزند [[مالک اشتر ( ـ۳۷ /۳۸ق)|مالک اشتر]]. از اصحاب و فرماندهان [[علی|امام علی‌]] (ع)، از دلاورمردان تاریخ [[تشیع|تشیّع]] بود. همراه پدر خود در کنار حضرت علی (ع) در [[صفین، واقعه|جنگ صفین]] با سپاهیان [[معاویه اول|معاویه]] به نبرد پرداخت. بعد از قیام [[مختار ثقفی (۱ـ کوفه ۶۷ ق)|مختار]] در [[کوفه]] به داعیۀ انتقام و خونخواهی شهدای [[کربلا]]، مختار از ابراهیم اشتر خواست که به این قیام بپیوندد. ابراهیم ابتدا مردّد بود، اما مختار با ارائه نامه‌ای از طرف محمد بن حنفیه در خانۀ ابراهیم از او بیعت گرفت. از آن به بعد ابراهیم به طور فعال در قیام شرکت می‌کرد و در [[عاشورا]]<nowiki/>ی ۶۷ق به [[عبیدالله بن زیاد]] و حصین بن نمیر دست یافته آن دو را به قتل رساند. با کشته‌شدن مختار به دست [[مصعب بن زبیر|مُصعب بن زبیر]]، ابراهیم به مصعب نامه نوشت و از او امان خواست. بعد به دستور مصعب به کوفه آمد و با او بیعت کرد. [[عبدالملک بن مروان]] نیز دو بار به ابراهیم نامه نوشت که مصعب را تنها گذارد و نزد او بیاید، اما ابراهیم نامه را به مصعب داد و حاضر به خیانت نشد. در جنگی که میان لشکریان شامی و نیروهای مصعب به وقوع پیوست، ابراهیم کشته شد. سر او را نزد عبدالملک بن مروان بردند و جسدش را سوزاندند. 
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ اسلام – دوره های اموی و عباسی]]
[[رده:دین اسلام]]
[[رده:تاریخ اسلام – دورۀ خلفای راشدین و صدر اسلام]]

ابراهیم ادهم بلخی

2024-08-23T10:50:13Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم ادهم بلخی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابواسحاق ابراهیم بن اَدهم بن سلیمان بن منصور البلخی العجلی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=شام ۱۶۶/۱۶۰‌ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=زاهد و عارف|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=عرفان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم اَدهَم بلخی ( ـ شام ۱۶۶/۱۶۰‌ق) (نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن اَدهم بن سلیمان بن منصور البلخی العجلی) زاهد و عارف پرآوازۀ قرن دوم. از امیرزادگان [[بلخ]] بود و بر اثر تحول روحی، راه سیر و سلوک درونی را درپیش گرفت و از ملک و دارایی پدر دست برداشت. زندگی او از بسیاری جهات شبیه زندگی بوداست و در سبب خروج او از روش عادی زندگی و آغاز سیر و سلوک، داستان‌های گوناگون گفته‌اند. بعضی از مورخین شیعی معتقدند او خدمت [[امام محمد باقر]] (ع) و [[امام جعفر صادق]] (ع) رسیده و به آنان ارادت می‌ورزیده است ولی دلیل مبنی بر شیعه‌بودن او نیست. به گفتۀ [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطار]]، ابراهیم پس از ترک بلخ، به [[نیشابور، شهر|نیشابور]] رفت و در آن‌جا در غاری مدت 9 سال به [[عبادت]] و [[ریاضت]] مشغول شد. در [[مکه]] به دیدار و صحبت [[سفیان ثوری (کوفه ۹۵/۹۷ـ بصره ۱۶۱ق)|سفیان ثوری]] و [[فضیل بن عیاض (۱۰۵ـ۱۸۷ق)|فضیل بن عیاض]] نایل شد. گفته‌اند شاگرد ابوحنیفه بود و ابوحنیفه از او بسیار تجلیل می‌کرده است. وی به ارتزاق از دسترنج و روزی حلال اهمیت زیاد می‌داده و در جنگ با رومیان شرکت داشته است. شخصیت او در شکل‌گیری [[تصوف]] اولیه بسیار مؤثر بوده و همواره به عنوان سرمشقی از [[زهد]] و ترک علایق دنیوی و مخالفت با [[نفس]] شناخته می‌شده و داستان‌ها حتی افسانه‌هایی پیرامون او ساخته شده است. به اعتقاد بیشتر مورخان، در جنگ با رومیان بیمار شد و درگذشت. در مورد مکان مقبرۀ او نیز اختلاف است. 
[[رده:عرفان]]
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]

ابراهیم ادهم بلخی

2024-08-23T10:49:22Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابراهیم ادهم بلخی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابواسحاق ابراهیم بن اَدهم بن سلیمان بن منصور البلخی العجلی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=شام ۱۶۶/۱۶۰‌ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=زاهد و عارف|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=عرفان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

ابراهیم اَدهَم بلخی ( ـ شام ۱۶۶/۱۶۰‌ق) (نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن اَدهم بن سلیمان بن منصور البلخی العجلی) زاهد و عارف پرآوازۀ قرن دوم. از امیرزادگان [[بلخ]] بود و بر اثر تحول روحی، راه سیر و سلوک درونی را درپیش گرفت و از ملک و دارایی پدر دست برداشت. زندگی او از بسیاری جهات شبیه زندگی بوداست و در سبب خروج او از روش عادی زندگی و آغاز سیر و سلوک، داستان‌های گوناگون گفته‌اند. بعضی از مورخین شیعی معتقدند او خدمت [[امام محمد باقر]] (ع) و [[امام جعفر صادق]] (ع) رسیده و به آنان ارادت می‌ورزیده است ولی دلیل مبنی بر شیعه‌بودن او نیست. به گفتۀ [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطّار]]، ابراهیم پس از ترک بلخ، به [[نیشابور، شهر|نیشابور]] رفت و در آن‌جا در غاری مدت 9 سال به [[عبادت]] و [[ریاضت]] مشغول شد. در [[مکه]] به دیدار و صحبت [[سفیان ثوری (کوفه ۹۵/۹۷ـ بصره ۱۶۱ق)|سفیان ثوری]] و [[فضیل بن عیاض (۱۰۵ـ۱۸۷ق)|فضیل بن عیاض]] نایل شد. گفته‌اند شاگرد ابوحنیفه بود و ابوحنیفه از او بسیار تجلیل می‌کرده است. وی به ارتزاق از دسترنج و روزی حلال اهمیت زیاد می‌داده و در جنگ با رومیان شرکت داشته است. شخصیت او در شکل‌گیری [[تصوف]] اولیه بسیار مؤثر بوده و همواره به عنوان سرمشقی از [[زهد]] و ترک علایق دنیوی و مخالفت با [[نفس]] شناخته می‌شده و داستان‌ها حتی افسانه‌هایی پیرامون او ساخته شده است. به اعتقاد بیشتر مورخان، در جنگ با رومیان بیمار شد و درگذشت. در مورد مکان مقبرۀ او نیز اختلاف است. 
[[رده:عرفان]]
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]

ابراهیم ادهم بلخی

2024-08-23T10:46:48Z

Mohammadi2:

ابراهیم اَدهَم بلخی ( ـ شام ۱۶۶/۱۶۰‌ق) (نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن اَدهم بن سلیمان بن منصور البلخی العجلی) زاهد و عارف پرآوازۀ قرن دوم. از امیرزادگان [[بلخ]] بود و بر اثر تحول روحی، راه سیر و سلوک درونی را درپیش گرفت و از ملک و دارایی پدر دست برداشت. زندگی او از بسیاری جهات شبیه زندگی بوداست و در سبب خروج او از روش عادی زندگی و آغاز سیر و سلوک، داستان‌های گوناگون گفته‌اند. بعضی از مورخین شیعی معتقدند او خدمت [[امام محمد باقر]] (ع) و [[امام جعفر صادق]] (ع) رسیده و به آنان ارادت می‌ورزیده است ولی دلیل مبنی بر شیعه‌بودن او نیست. به گفتۀ [[عطار، فریدالدین محمد (کدکن ۵۴۰ـ نیشابور ح ۶۱۸ق)|عطّار]]، ابراهیم پس از ترک بلخ، به [[نیشابور، شهر|نیشابور]] رفت و در آن‌جا در غاری مدت 9 سال به [[عبادت]] و [[ریاضت]] مشغول شد. در [[مکه]] به دیدار و صحبت [[سفیان ثوری (کوفه ۹۵/۹۷ـ بصره ۱۶۱ق)|سفیان ثوری]] و [[فضیل بن عیاض (۱۰۵ـ۱۸۷ق)|فضیل بن عیاض]] نایل شد. گفته‌اند شاگرد ابوحنیفه بود و ابوحنیفه از او بسیار تجلیل می‌کرده است. وی به ارتزاق از دسترنج و روزی حلال اهمیت زیاد می‌داده و در جنگ با رومیان شرکت داشته است. شخصیت او در شکل‌گیری [[تصوف]] اولیه بسیار مؤثر بوده و همواره به عنوان سرمشقی از [[زهد]] و ترک علایق دنیوی و مخالفت با [[نفس]] شناخته می‌شده و داستان‌ها حتی افسانه‌هایی پیرامون او ساخته شده است. به اعتقاد بیشتر مورخان، در جنگ با رومیان بیمار شد و درگذشت. در مورد مکان مقبرۀ او نیز اختلاف است. 
[[رده:عرفان]]
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]

ابراهیم آژنگ

2024-08-23T10:38:12Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه
|عنوان = ابراهیم آژنگ
|نام =
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=
|زادروز= نیمه‌ی دوم قرن 13ش
|تاریخ مرگ=نیمه‌ی اول قرن 14ش
|دوره زندگی=
|ملیت=ایرانی
|محل زندگی=
|تحصیلات و محل تحصیل= مدرسه‌ی نظام
| شغل و تخصص اصلی = موسیقی‌دان
|سبک = سنتی- کلاسیک
|مکتب =
|سمت =
|جوایز و افتخارات =
|آثار = مارش‌های نظامی ارتش و آهن
|گروه مقاله =موسیقی
|دوره =
|فعالیت های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}
[[پرونده:2042150902.jpg|جایگزین=ابراهیم آژنگ|بندانگشتی|ابراهیم آژنگ|243x243پیکسل]]
ابراهیم آژنگ (نیمه‌ی دوم قرن 13ش- نیمه‌ی اول قرن 14ش)

موسیقی‏‌دان ایرانی زمان [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] و [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|پهلوی]] اول. ابتدا در دسته‌جات موزیک نظام خدمت می‏‌کرد. در قسمت موزیک مدرسه‌ی نظام که به سرپرستی شخصی به نام مسیو کبویر اتریشی اداره می‏‌شد به تحصیل موسیقی پرداخت. سپس بعد از یک سال نزد مسیو لومر فرانسوی (رئیس دسته‌جات موزیک نظام) رفت و از معلومات او برای اخذ علوم و دانش موسیقی استفاده کرد. در مدرسه‌ی نظامی با کلیه‌ی آلات موسیقی نظامی آشنا شد و دروس علمی تئوری، [[سلفژ]]<ref>Solfege</ref>، [[ارکستر]]<ref>orchestra</ref> و [[هارمونی]]<ref>harmony</ref> را یاد گرفت و تا درجه‌ی سلطانی (سروانی- 1297ق) نیز پیش رفت. [[مظفرالدین شاه قاجار|مظفرالدین‏ شاه]] در مراجعت از سفر اروپا، چند ویولن برای یک دسته‌ی ارکستر همراه خود آورد، ولی چون لومر بیشتر با [[ساز بادی|سازهای بادی]]<ref>wind instrument</ref> آشنایی داشت و با [[ساز زهی|سازهای زهی]]<ref>string instrument</ref> مأنوس نبود، به پیشنهاد او، یک معلم [[ویولن]]<ref>violin</ref> (به نام مسیو دیوال) برای آموزش به هنرجویان از فرانسه استخدام شد و برای مدت دو سال آموزش شاگردان را به عهده گرفت. ابراهیم آژنگ نزد او نیز شروع به فراگیری ویولن نمود و در زمانی کوتاه، در نواختن این ساز مهارت پیدا کرد. به طوری که در محافل هنری آن زمان به ابراهیم ویولنی معروف شد و در محافل و مجالس و مهمانی‏‌های مظفرالدین‏ شاه قاجار که برای مهمانان خارجی او برپا می‏‌شد شرکت می‏‌کرد (حوالی سال‌های 1275 تا 1285ش). در این دوره پست‌هایی مثل ریاست موزیک فوج [[لاریجان]] و معاونت کلاس موزیک [[دارالفنون]] نیز به او واگذار شد.

آژنگ برای تدریس موسیقی از روی نت و قواعد علمی، اقدام به تأسیس کلاس موسیقی در منزل خودش کرد و چون در این زمان اکثریت شاگردانی که برای فراگیری موسیقی مراجعه می‏‌کردند، طالب فراگیری موسیقی ایرانی بودند و او در این‏ باره چیزی نمی‏‌دانست با مراجعه به [[میرزا عبدالله|آقا میرزا]] تمام دستگاه‌های موسیقی ایرانی را از روی پنجه‌ی او یاد گرفت، آن‏ها را با نت نوشت و به تدریج موفق شد که تمام ردیف‏‌ها و گوشه‏‌های موسیقی ایرانی را با کمک [[علینقی وزیری|کلنل علینقی وزیری]] نت کند<ref>برای این موضوع به جلد دوم کتاب «سرگذشت موسیقی ایران» (روح‌الله خالقی) رجوع شود.</ref>. او در همین دوره برای تمام دستگاه‌ها، پیش‏‌درآمد و رنگ و تصنیف ساخت. از جمله‌ی آنها می‌توان به پیش‌درآمدهای شوشتری، ماهور و راست‌پنجگاهش اشاره کرد که بسیار مشهور بوده است.

از شاگردان بزرگ و به‌نام آژنگ می‌‏توان [[مرتضی محجوبی]]، [[رضا محجوبی]] و شهباز برمکی را نام برد. ابراهیم آژنگ علاوه بر قطعاتی که برای موسیقی ایرانی تنظیم کرد، تعدادی هم مارش‌‏های نظامی ساخت که در موزیک ارتش از آنها استفاده می‌‏شد. او بعدها با کمک فکری شاهزاده [[احمد میرزا گورکانی (حک: ۸۷۳ـ۸۹۹ق)|احمد میرزا]]، اپرایی به نام ''دکتر ریاضی‌‏دان'' ساخت که به نمایش درآمد و با اقبال عمومی مواجه شد. آژنگ پیش از گشایش رادیو (در زمان ریاست [[غلامحسین مین باشیان|غلامحسین مین‌باشیان]]) معاون [[هنرستان عالی موسیقی]] بود. در سال ۱۳۱۹ش که رادیو افتتاح شد او سرپرستی نوازندگان رادیو را به عهده گرفت و بیشتر از یک سال (تا زمان بازنشستگی) آن شغل را به عهده داشت.

بیشتر قطعاتی که آژنگ در ردیف‌های موسیقی سنتی ساخته، در زمان تصدی او در سمت معاونت اداره‌ی موسیقی اجرا شده است. از جمله مارش‌های نظامی او می‌توان به ''ارتش'' و ''آهن'' اشاره کرد. آژنگ آهنگ‌سازی پیرو [[درویش خان|درویش‌ خان]] و [[رکن الدین مختاری|رکن‌الدین خان]] بوده است.

----
[[رده:موسیقی]]
[[رده:ایران - اشخاص]]

ابراهیم آژنگ

2024-08-23T10:37:46Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه
|عنوان = ابراهیم آژنگ
|نام =
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=
|زادروز= نیمه‌ی دوم قرن 13ش
|تاریخ مرگ=نیمه‌ی اول قرن 14ش
|دوره زندگی=
|ملیت=ایرانی
|محل زندگی=
|تحصیلات و محل تحصیل= مدرسه‌ی نظام
| شغل و تخصص اصلی = موسیقی‌دان
|سبک = سنتی- کلاسیک
|مکتب =
|سمت =
|جوایز و افتخارات =
|آثار = مارش‌های نظامی ارتش و آهن
|گروه مقاله =موسیقی
|دوره =
|فعالیت های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}
[[پرونده:2042150902.jpg|جایگزین=ابراهیم آژنگ|بندانگشتی|ابراهیم آژنگ|243x243پیکسل]]
ابراهیم آژنگ (نیمه‌ی دوم قرن 13ش- نیمه‌ی اول قرن 14ش)

موسیقی‏‌دان ایرانی زمان [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] و [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|پهلوی]] اول. ابتدا در دسته‌جات موزیک نظام خدمت می‏‌کرد. در قسمت موزیک مدرسه‌ی نظام که به سرپرستی شخصی به نام مسیو کبویر اتریشی اداره می‏‌شد به تحصیل موسیقی پرداخت. سپس بعد از یک سال نزد مسیو لومر فرانسوی (رئیس دسته‌جات موزیک نظام) رفت و از معلومات او برای اخذ علوم و دانش موسیقی استفاده کرد. در مدرسه‌ی نظامی با کلیه‌ی آلات موسیقی نظامی آشنا شد و دروس علمی تئوری، [[سلفژ]]<ref>Solfege</ref>، [[ارکستر]]<ref>orchestra</ref> و [[هارمونی]]<ref>harmony</ref> را یاد گرفت و تا درجه‌ی سلطانی (سروانی- 1297ق) نیز پیش رفت. [[مظفرالدین شاه قاجار|مظفرالدین‏ شاه]] در مراجعت از سفر اروپا، چند ویولن برای یک دسته‌ی ارکستر همراه خود آورد، ولی چون لومر بیشتر با [[ساز بادی|سازهای بادی]]<ref>wind instrument</ref> آشنایی داشت و با [[ساز زهی|سازهای زهی]]<ref>string instrument</ref> مأنوس نبود، به پیشنهاد او، یک معلم [[ویولن]]<ref>violin</ref> (به نام مسیو دیوال) برای آموزش به هنرجویان از فرانسه استخدام شد و برای مدت دو سال آموزش شاگردان را به عهده گرفت. ابراهیم آژنگ نزد او نیز شروع به فراگیری ویولن نمود و در زمانی کوتاه، در نواختن این ساز مهارت پیدا کرد. به طوری که در محافل هنری آن زمان به ابراهیم ویولنی معروف شد و در محافل و مجالس و مهمانی‏‌های مظفرالدین‏ شاه قاجار که برای مهمانان خارجی او برپا می‏‌شد شرکت می‏‌کرد (حوالی سال‌های 1275 تا 1285ش). در این دوره پست‌هایی مثل ریاست موزیک فوج [[لاریجان]] و معاونت کلاس موزیک [[دارالفنون]] نیز به او واگذار شد.

آژنگ برای تدریس موسیقی از روی نت و قواعد علمی، اقدام به تأسیس کلاس موسیقی در منزل خودش کرد و چون در این زمان اکثریت شاگردانی که برای فراگیری موسیقی مراجعه می‏‌کردند، طالب فراگیری موسیقی ایرانی بودند و او در این‏ باره چیزی نمی‏‌دانست با مراجعه به [[میرزا عبدالله|آقا میرزا]] تمام دستگاه‌های موسیقی ایرانی را از روی پنجه‌ی او یاد گرفت، آن‏ها را با نت نوشت و به تدریج موفق شد که تمام ردیف‏‌ها و گوشه‏‌های موسیقی ایرانی را با کمک [[علینقی وزیری|کلنل علینقی وزیری]] نت کند<ref>برای این موضوع به جلد دوم کتاب «سرگذشت موسیقی ایران» (روح‌الله خالقی) رجوع شود.</ref>. او در همین دوره برای تمام دستگاه‌ها، پیش‏‌درآمد و رنگ و تصنیف ساخت. از جمله‌ی آنها می‌توان به پیش‌درآمدهای شوشتری، ماهور و راست‌پنجگاهش اشاره کرد که بسیار مشهور بوده است.

از شاگردان بزرگ و به‌نام آژنگ می‌‏توان [[مرتضی محجوبی]]، [[رضا محجوبی]] و شهباز برمکی را نام برد. ابراهیم آژنگ علاوه بر قطعاتی که برای موسیقی ایرانی تنظیم کرد، تعدادی هم مارش‌‏های نظامی ساخت که در موزیک ارتش از آنها استفاده می‌‏شد. او بعدها با کمک فکری شاهزاده [[احمد میرزا گورکانی (حک: ۸۷۳ـ۸۹۹ق)|احمد میرزا]]، اپرایی به نام ''دکتر ریاضی‌‏دان'' ساخت که به نمایش درآمد و با اقبال عمومی مواجه شد. آژنگ پیش از گشایش رادیو (در زمان ریاست [[غلامحسین مین باشیان|غلامحسین مین‌باشیان]]) معاون [[هنرستان عالی موسیقی]] بود. در سال ۱۳۱۹ش که رادیو افتتاح شد او سرپرستی نوازندگان رادیو را به عهده گرفت و بیشتر از یک سال (تا زمان بازنشستگی) آن شغل را به عهده داشت.

بیشتر قطعاتی که آژنگ در ردیف‌های موسیقی سنتی ساخته، در زمان تصدی او در سمت معاونت اداره‌ی موسیقی اجرا شده است. از جمله مارش‌های نظامی او می‌توان به ''ارتش'' و ''آهن'' اشاره کرد. آژنگ آهنگ‌سازی پیرو [[درویش خان|درویش‌ خان]] و [[رکن الدین مختاری|رکن‌الدین خان]] بوده است.

[[رده:موسیقی]]
[[رده:ایران - اشخاص]]

ابراهیم آژنگ

2024-08-23T10:37:09Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه
|عنوان = ابراهیم آژنگ
|نام =
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=
|زادروز= نیمه‌ی دوم قرن 13ش
|تاریخ مرگ=نیمه‌ی اول قرن 14ش
|دوره زندگی=
|ملیت=ایرانی
|محل زندگی=
|تحصیلات و محل تحصیل= مدرسه‌ی نظام
| شغل و تخصص اصلی = موسیقی‌دان
|سبک = سنتی- کلاسیک
|مکتب =
|سمت =
|جوایز و افتخارات =
|آثار = مارش‌های نظامی ارتش و آهن
|گروه مقاله =موسیقی
|دوره =
|فعالیت های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}
[[پرونده:2042150902.jpg|جایگزین=ابراهیم آژنگ|بندانگشتی|ابراهیم آژنگ|243x243پیکسل]]
ابراهیم آژنگ (نیمه‌ی دوم قرن 13ش- نیمه‌ی اول قرن 14ش)

موسیقی‏‌دان ایرانی زمان [[قاجاریه، سلسله|قاجار]] و [[پهلوی، سلسله (۱۳۰۴ـ۱۳۵۷ش)|پهلوی]] اول. ابتدا در دسته‌جات موزیک نظام خدمت می‏‌کرد. در قسمت موزیک مدرسه‌ی نظام که به سرپرستی شخصی به نام مسیو کبویر اتریشی اداره می‏‌شد به تحصیل موسیقی پرداخت. سپس بعد از یک سال نزد مسیو لومر فرانسوی (رئیس دسته‌جات موزیک نظام) رفت و از معلومات او برای اخذ علوم و دانش موسیقی استفاده کرد. در مدرسه‌ی نظامی با کلیه‌ی آلات موسیقی نظامی آشنا شد و دروس علمی تئوری، [[سلفژ]]<ref>Solfege</ref>، [[ارکستر]]<ref>orchestra</ref> و [[هارمونی]]<ref>harmony</ref> را یاد گرفت و تا درجه‌ی سلطانی (سروانی- 1297ق) نیز پیش رفت. [[مظفرالدین شاه قاجار|مظفرالدین‏ شاه]] در مراجعت از سفر اروپا، چند ویولن برای یک دسته‌ی ارکستر همراه خود آورد، ولی چون لومر بیشتر با [[ساز بادی|سازهای بادی]] آشنایی داشت و با [[ساز زهی|سازهای زهی]] مأنوس نبود، به پیشنهاد او، یک معلم [[ویولن]]<ref>violin</ref> (به نام مسیو دیوال) برای آموزش به هنرجویان از فرانسه استخدام شد و برای مدت دو سال آموزش شاگردان را به عهده گرفت. ابراهیم آژنگ نزد او نیز شروع به فراگیری ویولن نمود و در زمانی کوتاه، در نواختن این ساز مهارت پیدا کرد. به طوری که در محافل هنری آن زمان به ابراهیم ویولنی معروف شد و در محافل و مجالس و مهمانی‏‌های مظفرالدین‏ شاه قاجار که برای مهمانان خارجی او برپا می‏‌شد شرکت می‏‌کرد (حوالی سال‌های 1275 تا 1285ش). در این دوره پست‌هایی مثل ریاست موزیک فوج [[لاریجان]] و معاونت کلاس موزیک [[دارالفنون]] نیز به او واگذار شد.

آژنگ برای تدریس موسیقی از روی نت و قواعد علمی، اقدام به تأسیس کلاس موسیقی در منزل خودش کرد و چون در این زمان اکثریت شاگردانی که برای فراگیری موسیقی مراجعه می‏‌کردند، طالب فراگیری موسیقی ایرانی بودند و او در این‏ باره چیزی نمی‏‌دانست با مراجعه به [[میرزا عبدالله|آقا میرزا]] تمام دستگاه‌های موسیقی ایرانی را از روی پنجه‌ی او یاد گرفت، آن‏ها را با نت نوشت و به تدریج موفق شد که تمام ردیف‏‌ها و گوشه‏‌های موسیقی ایرانی را با کمک [[علینقی وزیری|کلنل علینقی وزیری]] نت کند<ref>برای این موضوع به جلد دوم کتاب «سرگذشت موسیقی ایران» (روح‌الله خالقی) رجوع شود.</ref>. او در همین دوره برای تمام دستگاه‌ها، پیش‏‌درآمد و رنگ و تصنیف ساخت. از جمله‌ی آنها می‌توان به پیش‌درآمدهای شوشتری، ماهور و راست‌پنجگاهش اشاره کرد که بسیار مشهور بوده است.

از شاگردان بزرگ و به‌نام آژنگ می‌‏توان [[مرتضی محجوبی]]، [[رضا محجوبی]] و شهباز برمکی را نام برد. ابراهیم آژنگ علاوه بر قطعاتی که برای موسیقی ایرانی تنظیم کرد، تعدادی هم مارش‌‏های نظامی ساخت که در موزیک ارتش از آنها استفاده می‌‏شد. او بعدها با کمک فکری شاهزاده [[احمد میرزا گورکانی (حک: ۸۷۳ـ۸۹۹ق)|احمد میرزا]]، اپرایی به نام ''دکتر ریاضی‌‏دان'' ساخت که به نمایش درآمد و با اقبال عمومی مواجه شد. آژنگ پیش از گشایش رادیو (در زمان ریاست [[غلامحسین مین باشیان|غلامحسین مین‌باشیان]]) معاون [[هنرستان عالی موسیقی]] بود. در سال ۱۳۱۹ش که رادیو افتتاح شد او سرپرستی نوازندگان رادیو را به عهده گرفت و بیشتر از یک سال (تا زمان بازنشستگی) آن شغل را به عهده داشت.

بیشتر قطعاتی که آژنگ در ردیف‌های موسیقی سنتی ساخته، در زمان تصدی او در سمت معاونت اداره‌ی موسیقی اجرا شده است. از جمله مارش‌های نظامی او می‌توان به ''ارتش'' و ''آهن'' اشاره کرد. آژنگ آهنگ‌سازی پیرو [[درویش خان|درویش‌ خان]] و [[رکن الدین مختاری|رکن‌الدین خان]] بوده است.

[[رده:موسیقی]]
[[رده:ایران - اشخاص]]

ابراهیم آباد

2024-08-23T10:10:09Z

Mohammadi2:

ابراهیم‌آباد 
گردنه‌ای در [[قزوین، استان|استان قزوین]]، [[قزوین، شهرستان|شهرستان قزوین]] با ارتفاع ۲,۲۰۰ متر. در ‌۶۲کیلومتری جنوب شرقی [[قزوین، شهر|قزوین]] و ۱۸‌کیلومتری شمال [[هشتگرد]]، و سر راه قزوین به [[طالقان، شهر|طالقان]]، قرار دارد. این گردنه شهرستان‌های قزوین و [[ساوجبلاغ]] را ازهم جدا می‌کند.

 
----
[[رده:جغرافیای ایران]]
[[رده:جغرافیای طبیعی ایران – سایر پدیده ها]]
[[رده:جغرافیای ایران]]
[[رده:قزوین]]

ابراهیم آباد

2024-08-23T10:09:34Z

Mohammadi2:

ابراهیم

2024-08-20T20:01:34Z

Mohammadi2:

ابراهیم (ع) '''در عهد عتیق'''. نیای بزرگ و سرسلسلۀ امت [[یهود]]. ابتدا اَبرام خوانده‌ می‌شد. خدا به او وعده داد که برای ذریه (وارثان) و امتش [[کنعان، سرزمین|سرزمین کنعان]] ([[فلسطین]] قدیم) را فراهم آورد؛ او را ابراهیم (پدر امت‌های بسیار) نامید و با فرمان قربانی‌کردن پسرش [[اسحاق]]، که بعد آن را فسخ کرد، ایمان او را سنجید. ابراهیم، که تا ۷۶‌سالگی فرزندی نداشت، پس از آن از [[هاجر]]، کنیز همسرش، صاحب پسری به نام [[اسماعیل]] شد. ۱۰۰‌ساله بود که همسرش [[ساره]]، اسحاق را به دنیا آورد. وعدۀ خداوند به ابراهیم، که ذریه‌اش امتی خواهد شد و کنعان سرزمین‌شان، زمانی تحقق یافت که ذریۀ [[یعقوب]]، از نوادگان ابراهیم، به هدایت [[موسی]] از مصر به کنعان هجرت کردند. ابراهیم، در [[اور، شهر|اور]]، واقع در [[بین النهرین|بین‌النهرین]]، به دنیا آمد. با پدرش تارَح یا تارُخ (یا عمویش آذر)، همسرش سارا، و برادرزاده‌اش [[لوط]] به [[حران|حرّان]]، در شمال بین‌النهرین، و سپس به کنعان، [[ارض موعود]] خداوند، رفت. درپی سفر به مصر، در بیت‌ئیل، از لوط جدا شد و در [[حبرون|حِبرون]]، که بخشی از فلسطین قدیم است، سکنا گزید. در ۱۷۵‌سالگی درگذشت و اسحاق و اسماعیل در مغارۀ مَکفِیلَه در حبرون (الخلیل امروزی) به خاکش سپردند. ابراهیم، که در [[کتاب مقدس]] «دوست خدا» (خلیل‌الله) خوانده شده نه تنها نیای روحانی یهودیان و مسیحیان است، بلکه «پیامبری» است که وحی الهی به او نازل می‌شد.

'''در قرآن'''. دومین پیامبر اولوالعزم و جدّ بزرگ عرب به واسطۀ پسرش اسماعیل (ع) و نیز جدّ [[بنی اسراییل|بنی‌اسرائیل]] از طریق پسر دیگرش اسحاق (ع) است. پیامبران ادیان ابراهیمی یا توحیدی ([[اسلام]]، [[مسیحیت]]، [[یهودیت]]) فرزندان، پیروان و معتقدان ابراهیم (ع) محسوب می‌شوند و به او منسوب‌اند. او پیام‌آور توحید و، در عرف اسلام، به بت‌شکن نیز معروف است ([[انبیاء، سوره|انبیاء]] ۶۳). در ۲۵ سورۀ قرآن، ۶۹ بار، به ابراهیم (ع) و رفتار و گفتار او اشاره شده است؛ همچنین سورۀ چهاردهم قرآن به نام او است (← [[ابراهیم،_سوره]]). بیشتر محققان، [[شوش، محوطه باستانی|شوش]] یا [[بابل، سرزمین|سرزمین بابِل]] و حرّان را زادگاه ابراهیم (ع) می‌‌دانند. بسیاری از انبیای بزرگ الهی ازجمله اسحاق، اسماعیل، یعقوب، [[داود|داوود]]، [[سلیمان]]، [[یوسف]]، [[موسی]]، [[هارون]]، [[زکریا]]، [[یحیی]]، [[عیسی]] و حضرت [[محمد (ص) (مکه ۵۳پیش از هجرت ـ مدینه ۱۱ق)|محمد]] و چند تن دیگر از ذریۀ او هستند. قرآن به ارتباط عمیق معنوی پیامبر اسلام (ص) با ابراهیم تصریح کرده است. ([[آل عمران، سوره|آل عمران]]، ۶۸؛ حج ۷۸). خداوند او را با کلماتی ([[بقره، سوره|بقره]]، ۱۲۴) و نیز رؤیای صادقه‌ای که به قربانی‌کردن فرزندش فرمان می‌داد، آزموده است و «ملة» (کیش و آیین) او بارها [[حنیف]] نامیده شده است (بقره، ۱۳۵). در قرآن به دو حادثۀ مهم زندگی او اشاره شده است؛ نخستین این‌که [[نمرود]]، که همواره با او در ستیز بوده است، سرانجام او را به آتش می‌‌اندازد اما آتش او به فرمان خدا «بَرد و سَلام»، می‌شود. دوم رؤیای صادقه‌ای است که به او از خداوند فرمان می‌رسد که باید فرزندش را در راه خدا قربانی کند. او و پسرش به فرمان الهی سر می‌نهند، ولی اندکی قبل از قربانی‌‌شدن فرزند، خداوند از او فدیه‌ای می‌پذیرد و فرزندش را نجات می‌دهد و ابراهیم از این امتحان سربلند بیرون می‌آید ([[صافات ، سوره|صافات]]، ۱۰۱‌‌ـ‌۱۰۷). قرآن نام اسماعیل را در این ماجرا ذکر نکرده اما چون بشارت به تولد اسحاق (صافات، ۱۱۲) را بعد از ماجرای قربانی ذکر کرده است، اغلب مفسرین نتیجه گرفته‌اند فرزندی که ابراهیم او را به قربانگاه برد اسماعیل بوده است هرچند اندکی، از قبیل طبری و ابن عربی، او را اسحاق دانسته‌اند. بنابر بیشتر روایات خانۀ کعبه را [[آدم|حضرت آدم]] (ع) بنا نهاد و در طوفان [[نوح]] (ع) ویران شد و ابراهیم (ع) به راهنمایی و امر پروردگار و یاری اسماعیل [[کعبه]] را دوباره ساخت. دربارۀ مقام ابراهیم کنار کعبه نیز روایات گوناگون است. در پاره‌ای از روایات، طول عمر ابراهیم (ع) را از ۱۷۵ تا ۲۰۰ سال ذکر کرده‌اند. مدفن او در شهر [[خلیل (الخلیل)|الخلیل]] (در کرانۀ غربی [[اردن، رود|رود اردن]]) است. تاریخ ولادت و وفات و اصولاً تاریخ دوره‌ای که حضرت ابراهیم (ع) در آن می‌زیست بدرستی روشن نیست. عموماً آن را حدود ۲۰۰۰ تا ۱۸۰۰پ‌م می‌دانند. 

[[Category:ادیان و فرقه های غیراسلام]]
[[Category:یهودیت]]
[[Category:دین اسلام]]
[[Category:علوم قرآنی]]

ابراهیم

2024-08-20T19:56:50Z

Mohammadi2:

ابراهیم (ع) '''در عهد عتیق'''. نیای بزرگ و سرسلسلۀ امت [[یهود]]. ابتدا اَبرام خوانده‌ می‌شد. خدا به او وعده داد که برای ذریه (وارثان) و امتش [[کنعان، سرزمین|سرزمین کنعان]] ([[فلسطین]] قدیم) را فراهم آورد؛ او را ابراهیم (پدر امت‌های بسیار) نامید و با فرمان قربانی‌کردن پسرش [[اسحاق]]، که بعد آن را فسخ کرد، ایمان او را سنجید. ابراهیم، که تا ۷۶‌سالگی فرزندی نداشت، پس از آن از [[هاجر]]، کنیز همسرش، صاحب پسری به نام [[اسماعیل]] شد. ۱۰۰‌ساله بود که همسرش [[ساره]]، اسحاق را به دنیا آورد. وعدۀ خداوند به ابراهیم، که ذریه‌اش امتی خواهد شد و کنعان سرزمین‌شان، زمانی تحقق یافت که ذریۀ [[یعقوب]]، از نوادگان ابراهیم، به هدایت [[موسی]] از مصر به کنعان هجرت کردند. ابراهیم، در [[اور، شهر|اور]]، واقع در [[بین النهرین|بین‌النهرین]]، به دنیا آمد. با پدرش تارَح یا تارُخ (یا عمویش آذر)، همسرش سارا، و برادرزاده‌اش [[لوط]] به [[حران|حرّان]]، در شمال بین‌النهرین، و سپس به کنعان، [[ارض موعود]] خداوند، رفت. درپی سفر به مصر، در بیت‌ئیل، از لوط جدا شد و در [[حبرون|حِبرون]]، که بخشی از فلسطین قدیم است، سکنا گزید. در ۱۷۵‌سالگی درگذشت و اسحاق و اسماعیل در مغارۀ مَکفِیلَه در حبرون (الخلیل امروزی) به خاکش سپردند. ابراهیم، که در [[کتاب مقدس]] «دوست خدا» (خلیل‌الله) خوانده شده نه تنها نیای روحانی یهودیان و مسیحیان است، بلکه «پیامبری» است که وحی الهی به او نازل می‌شد.

'''در قرآن'''. دومین پیامبر اولوالعزم و جدّ بزرگ عرب به واسطۀ پسرش [[اسماعیل]] (ع) و نیز جدّ [[بنی اسراییل|بنی‌اسرائیل]] از طریق پسر دیگرش [[اسحاق]] (ع) است. پیامبران ادیان ابراهیمی یا توحیدی (اسلام، مسیحیت، یهودیت) فرزندان، پیروان و معتقدان ابراهیم (ع) محسوب می‌شوند و به او منسوب‌اند. او پیام‌آور توحید و، در عرف اسلام، به بت‌شکن نیز معروف است (انبیاء ۶۳). در ۲۵ سورۀ قرآن، ۶۹ بار، به ابراهیم (ع) و رفتار و گفتار او اشاره شده است؛ هم‌چنین سورۀ چهاردهم قرآن به نام او است (← [[ابراهیم،_سوره]]). بیشتر محققان، شوش یا سرزمین بابِل و حرّان را زادگاه ابراهیم (ع) می‌‌دانند. بسیاری از انبیای بزرگ الهی ازجمله [[اسحاق]]، [[اسماعیل]]، [[یعقوب]]، [[داود|داوود]]، [[سلیمان]]، [[یوسف]]، [[موسی]]، [[هارون]]، [[زکریا]]، [[یحیی]]، عیسی و حضرت [[محمد (ص) (مکه ۵۳پیش از هجرت ـ مدینه ۱۱ق)|محمد]] و چند تن دیگر از ذریۀ او هستند. قرآن به ارتباط عمیق معنوی پیامبر اسلام (ص) با ابراهیم تصریح کرده است. (آل عمران، ۶۸؛ حج ۷۸). خداوند او را با کلماتی (بقره، ۱۲۴) و نیز رؤیای صادقه‌ای که به قربانی‌کردن فرزندش فرمان می‌داد، آزموده است و «ملة» (کیش و آیین) او بارها حنیف نامیده شده است (بقره، ۱۳۵). در قرآن به دو حادثۀ مهم زندگی او اشاره شده است؛ نخستین این‌که نمرود، که همواره با او در ستیز بوده است، سرانجام او را به آتش می‌‌اندازد اما آتش او به فرمان خدا «بَرد و سَلام»، می‌شود. دوم رؤیای صادقه‌ای است که به او از خداوند فرمان می‌رسد که باید فرزندش را در راه خدا قربانی کند. او و پسرش به فرمان الهی سر می‌نهند، ولی اندکی قبل از قربانی‌‌شدن فرزند، خداوند از او فدیه‌ای می‌پذیرد و فرزندش را نجات می‌دهد و ابراهیم از این امتحان سربلند بیرون می‌آید (صافات، ۱۰۱‌‌ـ‌۱۰۷). قرآن نام اسماعیل را در این ماجرا ذکر نکرده اما چون بشارت به تولد اسحاق (صافات، ۱۱۲) را بعد از ماجرای قربانی ذکر کرده است، اغلب مفسرین نتیجه گرفته‌اند فرزندی که ابراهیم او را به قربانگاه برد اسماعیل بوده است هرچند اندکی، از قبیل طبری و ابن عربی، او را اسحاق دانسته‌اند. بنابر بیشتر روایات خانۀ کعبه را [[آدم|حضرت آدم]] (ع) بنا نهاد و در طوفان [[نوح]] (ع) ویران شد و ابراهیم (ع) به راهنمایی و امر پروردگار و یاری اسماعیل کعبه را دوباره ساخت. دربارۀ مقام ابراهیم کنار [[کعبه]] نیز روایات گوناگون است. در پاره‌ای از روایات، طول عمر ابراهیم (ع) را از ۱۷۵ تا ۲۰۰ سال ذکر کرده‌اند. مدفن او در شهر الخلیل (در کرانۀ غربی [[اردن، رود|رود اردن]]) است. تاریخ ولادت و وفات و اصولاً تاریخ دوره‌ای که حضرت ابراهیم (ع) در آن می‌زیست بدرستی روشن نیست. عموماً آن را حدود ۲۰۰۰ تا ۱۸۰۰پ‌م می‌دانند. 

[[Category:ادیان و فرقه های غیراسلام]]
[[Category:یهودیت]]
[[Category:دین اسلام]]
[[Category:علوم قرآنی]]

ابرانسان

2024-08-20T19:52:36Z

Mohammadi2:

اَبَراِنسان (Ubermensch) در آثار [[نیچه، فریدریش ویلهلم (۱۸۴۴ـ۱۹۰۰)|فریدریش نیچه]]<ref>Friedrich Nietzsche</ref>، فیلسوف آلمانی، انسان آرمانی است که باید به آن رسید و در کتاب ''چنین گفت زردشت''<ref>''Also sprach Zarathustra/Thus Spoke Zarathustra''</ref> (‌۱۸۸۳‌ـ‌۱۸۹۲م) تشریح شده است. این اصطلاح با نمایش‌نامۀ ''انسان و برتر از انسان''<ref>''Man and Superman''</ref>، اثر [[شاو، برنارد (۱۸۵۶ـ۱۹۵۰)|جورج برنارد شاو]]<ref>George Bernard Shaw</ref> (۱۹۰۳م)، متداول شد. 

----[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]
[[رده:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]
<references />

ابرامی، هوشنگ (همدان ۱۳۱۳ـ امریکا ۱۳۸۳ش)

2024-08-20T19:51:53Z

Mohammadi2:

{{جعبه زندگینامه|عنوان=هوشنگ ابرامی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=همدان ۱۳۱۳ش|تاریخ مرگ=امریکا ۱۳۸۳ش|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=فوق لیسانس (۱۳۴۴ش) و دانشنامۀ دکتری (۱۳۴۹ش) در رشتۀ کتابداری، دانشگاه پیتسبورگ|شغل و تخصص اصلی=کتابدار|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=دانشیار دانشگاه پهلوی سابق (دانشگاه شیراز کنونی) تا ۱۳۵۷ش - سرپرست مرکز اسناد و کتابخانۀ مؤسسۀ برنامه‌ریزی ایران (۱۳۵۵ش)|جوایز و افتخارات=|آثار=اصول تدوین فهرست موضوعی در نوشته‌های زبان فارسی؛ شناختی از دانش‌شناسی؛ ترجمۀ اصول فهرست‌نویسی و طبقه‌بندی مارگارت مان؛ زندگی ستارخان|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=علم کتابداری و کتاب|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}

اِبرامی، هوشنگ (همدان ۱۳۱۳ـ امریکا ۱۳۸۳ش) 
کتابدار ایرانی. مدرک کارشناسی او در رشتۀ [[اقتصاد]] و کارشناسی ارشد در رشتۀ [[علوم اجتماعی]] بود. یک سال در کتابخانۀ [[بانک مرکزی ایران|بانک مرکزی]] خدمت کرد و در ۱۳۴۳ش برای ادامۀ تحصیل به [[امریکا، ایالات متحده|امریکا]] رفت. از دانشگاه [[پیتسبورگ]]، در رشتۀ [[کتابداری]] فوق لیسانس (۱۳۴۴ش) و سپس دانشنامۀ دکتری (۱۳۴۹ش) گرفت. پس از بازگشت به [[ایران]]، گروه کتابداری و اطلاع‌رسانی را در دانشگاه پهلوی سابق ([[دانشگاه شیراز]] کنونی) بنیاد نهاد و تا ۱۳۵۷ش، با سمت دانشیاری، در آن دانشگاه تدریس می‌کرد. در ۱۳۵۵ش، سرپرستی مرکز اسناد و کتابخانۀ مؤسسۀ برنامه‌ریزی ایران را نیز برعهده گرفت. همزمان با [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، در ۱۳۵۷ش، ایران را ترک کرد و راهی امریکا شد و تا پایان عمر در آن‌جا زیست. برخی آثار اوست: اصول ''تدوین فهرست موضوعی در نوشته‌های زبان فارسی''؛ ''شناختی از دانش‌شناسی''؛ ترجمۀ ''اصول فهرست‌نویسی و طبقه‌بندی'' مارگارت مان؛ ''زندگی ستارخان''. چندین مقاله به زبان‌های فارسی و انگلیسی نیز از او به‌چاپ رسیده است.
 
[[رده:تاریخ ایران]]
[[رده:مورخان و کتابهای تاریخ]]
[[رده:علم کتابداری و کتاب]]
[[رده:(علم کتابداری و کتاب)علم کتابداری و کتاب]]

ابراز

2024-08-20T19:47:51Z

Mohammadi2:

اَبراز

(یا: ابوبراز) عنوان‌ ماهویه مرزبان‌ مرو و در فهرست‌ ملوک‌ [[خراسان|خراسان‌]] و مشرِ ابن‌ خرداذبه‌ شاه‌ نسا در [[خراسان|خراسان‌]]. ابراز در پهلوی‌ به‌ معنی‌ اَبَر و افراز، برپا و افراشته‌ است‌. به‌ گمان‌ این‌ عنوان‌ در زمان‌ [[ساسانیان|ساسانیان‌]] عنوانی‌ تشریفاتی‌ برای‌ دلیران‌ بوده‌ است‌. براز را می‌ توان‌ با وَراز (گراز)، یکی‌ از قالب‌های‌ بهرام‌، ایزد جنگ‌ نیز همریشه‌ دانست‌. ماهویه‌ یا ابراز در کشته‌شدن‌ [[یزدگرد ساسانی سوم ( ـ۶۵۱م)|یزدگرد سوم‌]] نقش‌ تعیین‌کننده‌ای‌ در تاریخ‌ ایران‌ و اسلام‌ دارد. شرح‌ این‌ ماجرا در تاریخ‌های‌ نخستین‌ قرون اسلامی‌ کمی‌ آشفته‌ است‌. ماهویه‌ از پناه‌‌دادن‌ به‌ یزدگرد خودداری‌ می‌کند و او را به‌ فراری‌ دیگر که‌ جزئیات‌ آن‌ زیاد روشن‌ نیست‌ وامی‌دارد. یزدگرد با درماندگی‌ به‌ آسیابی‌ و یا به‌ سنگ‌ آسیاب‌ تراشی‌ پناه‌ می‌برد و میزبان‌، به‌ طمع‌ و یا به‌ دستور ماهویه‌ او را به‌ قتل‌ می‌رساند و جسدش‌ را به‌ رودخانۀ‌ مرغاب‌ می‌افکند.

  

[[Category:تاریخ ایران]]
[[Category:ایران باستان تا ورود اسلام]]

ابرار ورزشی

2024-08-20T18:53:38Z

Mohammadi2:

[[پرونده:11005100-1.png|بندانگشتی]]
اَبرار ورزشی 

اولین روزنامۀ ورزشی فارسی، از سری نشریات مؤسسۀ ابرار، منتشرشده از ۲۳ خرداد ۱۳۷۱ش در [[تهران، شهر|تهران]]. نخست به صورت هفته‌نامه منتشر شد و از ۳ اردیبهشت ۱۳۷۳ش روزانه انتشار یافت. این [[روزنامه]] که دربردارندۀ اخبار ورزشی ایران و جهان، به‌ویژه در رشتۀ [[فوتبال]]، است، ابتدا به مدیرمسئولی غفور گرشاسبی و سپس به صاحب‌امتیازی و مدیرمسئولی سید محمد صفی‌زاده منتشر شد. [[لارودی، اردشیر (تهران ۱۳۲۲ش)|اردشیر لارودی]] تا ۱۳۸۰ش و پس از او افشین عبدالهیان سردبیری آن را به‌عهده داشتند.
 
[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]
[[رده:رسانه های نوشتاری ایران]]

پرونده:11005100-1.png

2024-08-20T18:53:25Z

Mohammadi2:

11005100-1

ابرار

2024-08-20T18:49:15Z

Mohammadi2:

اَبرار 
(در لغت به معنی نیکان) در اصطلاح عرفانی، سالکانی که به مرتبۀ عارفان نرسیده‌اند. از این‌رو، [[بهشت]] ابرار در مرتبۀ پایین‌تر از بهشت عارفان، که به قرب الهی رسیده‌اند و مقربان خوانده می‌شوند، تصور می‌شود.
 
[[رده:عرفان]]
[[رده:اصطلاحات، مفاهیم و آثار]]

ابراداتس

2024-08-20T18:48:32Z

Mohammadi2:

اَبْراداتِس 
امیر [[شوش، محوطه باستانی|شوش]] و از تابعین شاه [[آشور]] در متون [[گزنفون|گِزِنفون]]. [[کوروش کبیر]] در دورۀ [[هخامنشیان|هَخامَنِشی]]، پانته‌آ همسر وی را به اسارت گرفت. کوروش [[آراسپه (جاسوس کوروش)|آراسپه]] را به حفاظت از پانته‌آ مأمور کرد؛ اما آراسپه عاشق پانته‌آ شد و تلاش کرد با او همبستر شود. کوروش آگاه شد و [[آراسپه (جاسوس کوروش)|آراسپه]] را به [[لودیه]] فرستاد. ابراداتس با اطلاع از این موضوع، از دوستان نزدیک کوروش شد؛ او با ملاحظه این‌که کوروش اسبان زره‌پوش و عرابه‌های داس‌دار را می‌پسندد، صد عرابه زره‌پوش داس‌دار ساخت که اسب‌های آن‌ها از سواره‌نظام خودش انتخاب شده بودند. ابراداتس در نبرد کوروش در مقابل کرزوس شاه لودیه، دلیرانه جنگید و کشته شد. همسرش پانته‌آ نیز در کنار گور شوهرش به زندگی خود پایان داد.
 
[[رده:تاریخ ایران]]
[[رده:ایران باستان تا ورود اسلام]]

ابراء

2024-08-20T18:46:47Z

Mohammadi2:

اِبْراء 
(به معنی پاک‌کردن و خالص‌کردن از دِیْن و عیب) در اصطلاح حقوقی، به معنای پاک‌کردن ذمه مدیون یا متعهد از [[دین]] یا تعهد است. ابراء از جانب طلبکار انجام می‌شود که به موجب آن از طلب خود صرف‌نظر می‌کند و مدیون را از پرداخت بدهی یا انجام تعهدی که بر‌عهدۀ اوست، پاک می‌‌کند (مادۀ ۲۸۹ قانون مدنی). ابراء یکی از طرق اسقاط تعهد است. برخلاف عقود و قراردادها که عمل حقوقی دو یا چندجانبه است، ابراء یک عمل حقوقی یک‌جانبه است که اصطلاحاً آن را [[ایقاع (فقه)|ایقاع]] گویند و به صرف ارادۀ ابراءکننده (طلبکار) محقق می‌شود و نیازی به موافقت یا رضایت طرف مقابل (بدهکار) ندارد.
 
[[رده:حقوق]]
[[رده:اصطلاحات، قوانین، جرم و جزا]]

ابر مولکولی

2024-08-20T18:44:37Z

Mohammadi2:

اَبرِ مولِکولی (molecular cloud) در [[اخترشناسی]]، [[ابر]]<nowiki/>ی فوق‌العاده بزرگ از غبار و گاز سرد بین‌ستاره‌ای، شامل مولکول‌های [[هیدروژن]] و انواع ترکیب‌های پیچیده‌تر مولکولی. ابرهای مولکولی غول‌آسا، جرمی در حدود ۱‌میلیون برابر جرم [[خورشید]]، و بیش از ۳۰۰ [[سال نوری]] قطر دارند. این ابرها مناطقی‌اند که [[ستاره|ستاره‌]]<nowiki/>ها در آن تشکیل می‌شوند. [[سحابی جبار|سحابی جبّار]]<ref>Orion Nebula</ref> بخشی از یک ابر مولکولی غول‌آسا است. 

----[[رده:اخترشناسی]]
[[رده:اجرام آسمانی]]
<references />

ابر شلوارپوش

2024-08-20T18:43:03Z

Mohammadi2:

اَبرِ شلوارپوش (Oblako v Stanah) 
شعری بلند در چهار بخش، سرودۀ [[مایاکوفسکی، ولادیمیر (۱۸۹۳ـ۱۹۳۰)|ولادیمیر مایاکوفسکی]]<ref>Vladimir Mayakovsky</ref>، به زبان روسی، منتشرشده در ۱۹۱۵م. چاپ نخست این شعر با [[سانسور]] فراوان منتشر شد. در چاپ دوم (۱۹۱۸م) شاعر کتاب را با مقدمه‌ای، بی‌سانسور، به چاپ رساند. شاعر در مقدمه ابر ''شلوارپوش'' را رسالۀ دینی هنر امروز معرفی می‌کند و چهار شعار چهار بخش شعر را چنین برمی‌شمرد: «مرگ بر عشق شما!»، «مرگ بر هنر شما»، «مرگ بر نظم شما»، «مرگ بر دین شما». ''ابر شلوارپوش'' مبشر تجدیدنظری اساسی در [[روسی، ادبیات|ادبیات روسی]]<ref>Russian literature</ref> به شمار می‌رود. [[آخماتووا، آنا (۱۸۸۹ـ۱۹۶۶)|آنا آخماتووا]]<ref>Anna Akhmatova</ref> و [[پاسترناک، بوریس (۱۸۹۰ـ۱۹۶۰)|بوریس پاسترناک]]<ref>Boris Pasternak</ref> بسیار از این شعر تأثیر پذیرفته‌اند. پیوند نامتعارف تغزل با بی‌نزاکتی در سطرهایی خطابی، پُر از دشنام، پُرهیاهو و ناله‌وار، با زبانی نزدیک به زبان توده‌های مردم، به'' ابر شلوارپوش'' هویتی استثنایی بخشیده است.
 

----
[[رده:ادبیات غرب]]
[[رده:شعر (اشخاص و آثار)]]

ابر شلوارپوش

2024-08-20T18:42:38Z

Mohammadi2:

اَبرِ شلوارپوش (Oblako v Stanah) 
شعری بلند در چهار بخش، سرودۀ [[مایاکوفسکی، ولادیمیر (۱۸۹۳ـ۱۹۳۰)|ولادیمیر مایاکوفسکی]]<ref>Vladimir Mayakovsky</ref>، به زبان روسی، منتشرشده در ۱۹۱۵م. چاپ نخست این شعر با [[سانسور]] فراوان منتشر شد. در چاپ دوم (۱۹۱۸م) شاعر کتاب را با مقدمه‌ای، بی‌سانسور، به چاپ رساند. شاعر در مقدمه ابر ''شلوارپوش'' را رسالۀ دینی هنر امروز معرفی می‌کند و چهار شعار چهار بخش شعر را چنین برمی‌شمرد: «مرگ بر عشق شما!»، «مرگ بر هنر شما»، «مرگ بر نظم شما»، «مرگ بر دین شما». ''ابر شلوارپوش'' مبشر تجدیدنظری اساسی در [[روسی، ادبیات|ادبیات روسی]]<ref>Russian literature</ref> به شمار می‌رود. [[آخماتووا، آنا (۱۸۸۹ـ۱۹۶۶)|آنا آخماتووا]]<ref>Anna Akhmatova</ref> و [[پاسترناک، بوریس (۱۸۹۰ـ۱۹۶۰)|بوریس پاسترناک]]<ref>Boris Pasternak</ref> بسیار از این شعر تأثیر پذیرفته‌اند. پیوند نامتعارف تغزل با بی‌نزاکتی در سطرهایی خطابی، پُر از دشنام، پُرهیاهو و ناله‌وار، با زبانی نزدیک به زبان توده‌های مردم، به'' ابر شلوارپوش'' هویتی استثنایی بخشیده است.
 
[[رده:ادبیات غرب]]
[[رده:شعر (اشخاص و آثار)]]

ابر شب تاب

2024-08-20T18:39:05Z

Mohammadi2:

اَبرِ شب‌تاب (noctilucent cloud) ابری از [[یخ (شیمی)|یخ]]. در [[جو|جَو]] فوقانی، در ارتفاع حدود ‌۸۳کیلومتری. این ابر در شب‌های تابستان، به‌ویژه هنگامی که فعالیت لکه‌های خورشیدی<ref>sunspot</ref> شدید نیست، مشاهده می‌شود. 

----[[رده:زمین شناسی]]
[[رده:عناصر و ساختار زمین و هوا]]
<references />

ابر سوزان آتشفشانی

2024-08-20T18:38:19Z

Mohammadi2:

[[پرونده: 11014200.jpg | بندانگشتی|ابر سوزان آتشفشانی]]ابر سوزان آتشفشانی (nuee ardente) 

ابر سفید داغ و تُندروی از خاکستر و [[گاز]]، که از [[آتشفشان]] در حال فوران خارج می‌شود. خاکستر و سایر مواد [[آذرآواری]]<ref>pyroclostics</ref> در بخش پایینی این [[ابر]]، مانند جریان خاکستر رفتار می‌کنند. در ۱۹۰۲م، و درپی فوران آتشفشان مانت پلی<ref>Mount Pelee</ref> در [[مارتینیک]]<ref>Martinique</ref>، ابر سوزانی تشکیل و طی چند ثانیه از کوه سرازیر شد. این امر در شهر سن پیِر<ref>St Pierre</ref>، که در مجاورت این کوه قرار داشت، موجبِ مرگ ۲۸‌هزار نفر شد.
 

----[رده:زمین شناسی]]
[[رده:آتشفشان]]
<references />

ابر تاریک

2024-08-20T18:36:40Z

Mohammadi2:

ابر تاریک (dark cloud) در [[اخترشناسی]]، ابری از غبار سرد و گاز. به صورت سایه‌نما<ref>silhouette</ref> در برابر [[ستاره|ستاره‌]]<nowiki/>های پس‌زمینه یا ناحیه‌های اچ‌آی‌آی<ref>HII region</ref> (HII) دیده می‌شود. 

----
[[رده:اخترشناسی]]
[[رده:اجرام آسمانی]]
<references />

ابر اورت

2024-08-20T18:35:34Z

Mohammadi2:

اَبرِ اورْت (Oort cloud) [[ابر]]<nowiki/>ی کروی، شامل دنباله‌دار<ref>comets</ref>ها. فراتر از مدار [[پلوتون (اخترشناسی)|پلوتون]]<ref>Pluto</ref>، و در فاصلۀ ۱۰۰‌هزار واحد اخترشناختی<ref>astronomical unit</ref>، تقریباً یک [[سال نوری]]، از [[خورشید]] گسترده شده است. تأثیر گرانشی ستاره‌های درحال گذر و سایر ستاره‌های کهکشان [[راه شیری]] دنباله‌دارهای موجود در این ابر را چنان آشفته می‌کند که با مدارهایی بسیار کشیده رو به خورشید سقوط می‌کنند. در این حال، این دنباله‌دارها از زمین قابل مشاهده‌اند. ممکن است بیش از ۱۰‌هزار میلیارد دنباله‌دار بالقوه در ابر اورت وجود داشته باشد. نام این اَبر برگرفته از نام [[اورت، یان هندریک (۱۹۰۰ـ۱۹۹۲)|یان هندریک اورت]]<ref>Jan Hendrik Oort</ref>، اخترشناس هلندی، است که در ۱۹۵۰م، فرض وجود این ابر را مطرح کرد. 

----[[رده:اخترشناسی]]
[[رده:اجرام آسمانی]]
<references />