<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Mohammadi3</id>
	<title>ویکیجو | دانشنامه آزاد پارسی - مشارکت‌های کاربر [fa]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=Mohammadi3"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87:%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7/Mohammadi3"/>
	<updated>2026-04-07T18:59:18Z</updated>
	<subtitle>مشارکت‌های کاربر</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B2%D9%84%D9%87%D8%8C_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_(_%D9%80%DB%B4%DB%B9%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292918</id>
		<title>ابن جزله، یحیی بن عیسی ( ـ۴۹۳ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B2%D9%84%D9%87%D8%8C_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%DB%8C%D8%B3%DB%8C_(_%D9%80%DB%B4%DB%B9%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292918"/>
		<updated>2026-02-25T08:26:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن جزله|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=یحیی بن عیسی بن جزله بغدادی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=۴۹۳ق|دوره زندگی=|ملیت=بغدادی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=پزشک و داروشناس|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=تقویم‌الابدان فی تدبیر الانسان یا منهاج‌البیان فی تقویم الابدان؛ منهاج‌البیان فی ما یستعمله الانسان (در داروشناسی)؛ الرّدّ علی النّصاری (در ستایش اسلام و انتقاد از مسیحیت)؛ مختار مختصر تاریخ بغداد (تلخیصی از تاریخ بغداد خطیب بغدادی)؛ و مداح‌الطب و موافقته للشرع و الرّدّ علی من طعن علیه (در فضایل طب) و الاشارة فی تلخیص العبارة|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=پزشکی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن جَزْله، یحیی بن عیسی (  ـ۴۹۳ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(یحیی بن عیسی بن جزله بغدادی؛ معروف به ابن جزله) پزشک و داروشناس بغدادی مسیحی که بعدها مسلمان شد. او درابتدا پزشکی را نزد مسیحیان [[بغداد]] و سپس نزد [[سعید بن هبةالله، ابوالحسن (بغداد ۴۳۶ـ۴۹۵ق)|ابوالحسن سعید بن هبةالله]] فرا گرفت. در محضر استاد معتزله‌اش، ابوعلی بن الولید، [[منطق]] و [[کلام]] آموخت و دعوتش به اسلام را پذیرفت. در تاریخ و شعر نیز دست داشت و قصیده‌ای در مدح [[محمد (ص) (مکه ۵۳پیش از هجرت ـ مدینه ۱۱ق)|پیغمبر اسلام]] (ص) سروده است. فقرا و همسایگانش را رایگان معالجه می‌کرد. برخی از آثارش عبارت‌اند از &#039;&#039;تقویم‌الابدان فی تدبیر الانسان&#039;&#039; یا &#039;&#039;منهاج‌البیان فی تقویم الابدان&#039;&#039; که در این کتاب برای بیماری‌ها و طریقۀ معالجۀ آن‌ها، جداول دوازده‌خانه‌ای ترتیب داده است و شاید در این روش از کتاب &#039;&#039;تقویم‌الصحّه&#039;&#039; تألیف [[ابن بطلان، مختار (قرن ۵ق)|ابن بطلان]] بغدادی سرمشق گرفته می‌شد. همچنین [[ابوالفدا، اسماعیل بن علی (دمشق ۶۷۲ ـ۷۳۲ق)|ابوالفدا]]، جغرافی‌دان مشهور، چون از این روش جدول‌بندی ابن جزله برای کتاب خود استفاده کرده است اثرش را &#039;&#039;تقویم‌البُلدان&#039;&#039; نام نهاده است. از آثار اوست &#039;&#039;منهاج‌البیان فی ما یستعمله الانسان&#039;&#039; (در داروشناسی)؛&#039;&#039; الرّدّ علی النّصاری&#039;&#039; (در ستایش اسلام و انتقاد از مسیحیت)؛ &#039;&#039;مختار مختصر تاریخ بغداد&#039;&#039; (تلخیصی از &#039;&#039;تاریخ بغداد&#039;&#039; خطیب بغدادی)؛ و &#039;&#039;مداح‌الطب و موافقته للشرع و الرّدّ علی من طعن علیه&#039;&#039; (در فضایل طب) و &#039;&#039;الاشارة فی تلخیص العبارة&#039;&#039;. ابن جزله در بستر مرگ، همۀ کتبش را وقف کتابخانۀ مقبرۀ ابوحنیفه کرد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11028100--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و آثار، تاریخ پزشکی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%B4%D9%85%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_(%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82_%DB%B7%DB%B5%DB%B1%D9%80%DB%B8%DB%B3%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292914</id>
		<title>ابن جزری، شمس الدین (دمشق ۷۵۱ـ۸۳۳ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B2%D8%B1%DB%8C%D8%8C_%D8%B4%D9%85%D8%B3_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_(%D8%AF%D9%85%D8%B4%D9%82_%DB%B7%DB%B5%DB%B1%D9%80%DB%B8%DB%B3%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292914"/>
		<updated>2026-02-25T08:22:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن جزری|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=شمس الدین ابوالخیر محمد بن محمد بن یوسف جزری|نام مستعار=|لقب=میر سید شریف|زادروز=دمشق ۷۵۱ق|تاریخ مرگ=۸۳۳ق|دوره زندگی=|ملیت=عرب|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=قرآن‌شناس، متکلم و محدث|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن جَزَری، شمس‌الدین (دمشق ۷۵۱ـ۸۳۳ق)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(نام: شمس الدین ابوالخیر محمد بن محمد بن یوسف جزری) قرآن‌شناس، متکلم و محدث شافعی. در زادگاهش به فراگیری علوم و استماع [[حدیث]] مشغول شد. برای تکمیل معارف خود، دو بار به [[قاهره]] سفر کرد. دوبار به سفر [[حج]] رفت و از جانب [[تیمور لنگ]] به [[سمرقند]] فرستاده شد و آن‌جا لقب «میر سید شریف» یافت. مدتی قاضی [[شیراز، شهر|شیراز]] بود. در [[مصر]] اموالش را مصادره کردند برای همین آن‌جا را ترک کرد و راهی‌ [[آسیای صغیر]] شد. وی، با مطرح‌کردن کتب منسوخ قرائت و گردآوری محتوای آن با سبکی نو به‌خصوص در دو کتاب &#039;&#039;النشر فی‌القراءات‌العشر&#039;&#039;، و &#039;&#039;غایةالنهایه&#039;&#039; دایرة‌المعارفی در علم [[قرائت]] تألیف کرد. دادن اطلاعات فراوان در حجم کم و ترتیب الفبایی یا موضوعی از مشخصات بارز این [[دایرةالمعارف|دایرة‌المعارف]] است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt; &amp;lt;!--11028000--&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:دین اسلام]] &lt;br /&gt;
[[Category:حدیث شناسی]] &lt;br /&gt;
[[Category:علوم قرآنی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B3%DB%B6%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292913</id>
		<title>ابن جزار، ابوجعفر احمد ( ـ۳۶۹ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B3%DB%B6%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292913"/>
		<updated>2026-02-25T08:20:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن جزار|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابو جعفر احمد بن ابراهیم ابی خالد القیروانی|نام مستعار=ابن الجزار القیروانی|لقب=|زادروز=قیروان ۳۶۹ق|تاریخ مرگ=۲۸۵ق|دوره زندگی=|ملیت=مغربی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=پزشک|شغل و تخصص های دیگر=مورخ|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=آثار چاپی: الاعتماد (فی الادویة المفردة)، زادالمسافر (فی علاج الامراض)، سیاسة الصبیان و تدبیرهم (در طریق نگهداری کودکان سالم و بیمار)، کتاب فی المعدة و امراضها و مداواتها&lt;br /&gt;
آثار خطی‌: کتاب ابدال العقاقیر، البغیة یا کتاب فی الادویة المرکبة، کتاب الخواص، طب الفقراء و المساکین|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن جَزّار، ابوجعفر احمد (  ـ۳۶۹ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(نام اصلی: ابو جعفر احمد بن ابراهیم ابی خالد القیروانی؛ معروف به ابن الجزار القیروانی) پزشک و مورخ مشهور مغربی. در [[قیروان]] متولد شد و پزشکی را نزد پدر و عمویش فراگرفت. مدتی نیز شاگردی دوست و استادش، [[اسحاق بن سلیمان اسرائیلی]]، را کرده است. به احتمال بسیار، از اهل تسنّن و مالکی مذهب بوده است. از محسنات اخلاقی برخوردار بوده است؛ ازجمله این‌که می‌گویند هیچ‌گاه در [[قیروان]] لغزشی از او سر نزده است و هیچ‌گاه با دولتیان انس و الفت نداشته و دارو را به ‌رایگان در اختیار بیماران گذاشته است. ابن جزّار، علاوه‌بر طب، در [[تاریخ]] و [[جغرافیا]] و [[حکمت]] و [[فلسفه]] دستی داشته است. حاصل این دانش فراوانش آثار و نقل قول‌های فراوانی است که نویسندگان از کتاب‌های گوناگون او آورده‌اند. فراغت ناشی از ثروت فراوان پدری را به خدمت علم درآورد. از مهم‌ترین آثار چاپی اوست: &#039;&#039;الاعتماد&#039;&#039; (فی الادویة المفردة)، &#039;&#039;زادالمسافر&#039;&#039; (فی علاج الامراض)،&#039;&#039; سیاسة الصبیان و تدبیرهم&#039;&#039; (در طریق نگهداری کودکان سالم و بیمار)،&#039;&#039; کتاب فی المعدة و امراضها و مداواتها&#039;&#039;، و از آثار خطی‌اش: &#039;&#039;کتاب ابدال العقاقیر، البغیة&#039;&#039; یا&#039;&#039; کتاب فی الادویة المرکبة، کتاب الخواص&#039;&#039;، &#039;&#039;طب الفقراء و المساکین&#039;&#039; و چند کتاب خطی دیگر اشاره کرد. از طرفی در آثار برخی نویسندگان به کتاب‌های فراوانی از ابن جزّار برمی‌خوریم که هم‌اکنون هیچ نشانی از آن‌ها در دست نیست.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11027900--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و آثار، تاریخ پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ جهان]]&lt;br /&gt;
[[رده:مورخان و کتاب های تاریخ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%84&amp;diff=2010292912</id>
		<title>ابن جبیرول</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%84&amp;diff=2010292912"/>
		<updated>2026-02-25T08:19:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;ابن جَبیرول (ح 411- 450ق)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(نام کامل: سلیمان/ سولومون/ شولومبن بن یحیی بن جبیرول) شاعر و فیلسوف یهودی اندلسی. نام وی در آثار سده‌های بعد به شکل‌هایی چون سولومون بن جبیرول، اویسبرون&amp;lt;ref&amp;gt;Avicebron&amp;lt;/ref&amp;gt; و اونسبرول&amp;lt;ref&amp;gt;Avencebrol&amp;lt;/ref&amp;gt; نیز آمده است. وی در مالقه زاده شد و در سرقسطه پرورش یافت. از آنجا به بلنسیه ([[والنسیا، شهر (اسپانیا)|والنسیا]]) رفت و سرانجام در همانجا درگذشت. سروده‌های او که حدود 400 قطعه از آن‌ها برجای مانده است، از بینش و شور عرفانی وی حکایت می‌کند. مشهورترین آنها مجموعه‌ای‌ست با عنوان عبری کِتِر مَلخوت (تاج شاهانه)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
از میان آثار فلسفی منسوب به او تنها دو اثر باقی مانده است که اصالت آنها را می‌توان تایید کرد: یکی اصلاح الاخلاق که اصل آن به عربی در دست است و دیگری مهم‌ترین اثر فلسفی وی با عنوان ینبوع‌الحیاة&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Fons vitae&#039;&#039;&amp;lt;/ref&amp;gt; که نخستین کتاب فلسفی در اسپانیای تحت سلطه‌ی مسلمانان است. متن اصلی این اثر که عربی بوده از بین رفته و آنچه به جا مانده ترجمه‌ی لاتینی‌اش از سده‌ی 6 قمری است. این کتاب به صورت گفت‌وگو میان شاگرد و استاد تنظیم شده و شامل 5 رساله است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
افکار فلسفی ابن جبیرول بیش از همه برپایه‌ی جهانبینی فیلسوفان [[نوافلاطونی گرایی|نوافلاطونی]] قرار دارد. اگرچه عناصری مهمی از منطق و مابعدالطبیعه‌ی [[ارسطوگرایی|ارسطویی]] نیز در دستگاه فکری او وجود دارد. اندیشه‌ی محوری او مانند دیگر فیلسوفان نوافلاطونی، نظریه‌ی فیض یا [[صدور کثرت از وحدت|صدور]] است. ابن جبیرول ماده‌ی کلی و صورت کلی را ریشه‌ی هستی همه‌ی موجودات می‌داند.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[https://www.cgie.org.ir/fa/article/222882/%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D9%84 https://www.cgie.org.ir]&lt;br /&gt;
*&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه نوافلاطونی]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B6%D9%82)&amp;diff=2010292911</id>
		<title>ابن جبیر، حسین (قرن ۶ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B6%D9%82)&amp;diff=2010292911"/>
		<updated>2026-02-25T08:17:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن جُبَیر، حسین (قرن ۶ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;عالم دینی عرب. از [[ابن شهرآشوب، محمد بن علی (۴۸۹ـ حلب ۵۸۸ق)|ابن شهرآشوب]] حدیث روایت کرده است. از آثار او: &#039;&#039;کتاب‌الاِعتِبار فی اِبطالِ الاِختِیار&#039;&#039;؛ &#039;&#039;نُخَبُ‌المَناقِب لآلِ ابی طالب&#039;&#039; که تلخیصی است از &#039;&#039;مناقب&#039;&#039; [[ابن شهرآشوب، محمد بن علی (۴۸۹ـ حلب ۵۸۸ق)|ابن شهرآشوب]]؛ &#039;&#039;نَهَجُ‌الایمان&#039;&#039;.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11027800--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%8C_%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%87%D9%88%D8%AF%D8%A7_(%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B2%DB%B0%D9%80_%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B5%DB%B7%D9%85)&amp;diff=2010292910</id>
		<title>ابن جبرون، سلیمان بن یهودا (ح ۱۰۲۰ـ ح ۱۰۵۷م)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%8C_%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%87%D9%88%D8%AF%D8%A7_(%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B2%DB%B0%D9%80_%D8%AD_%DB%B1%DB%B0%DB%B5%DB%B7%D9%85)&amp;diff=2010292910"/>
		<updated>2026-02-25T08:16:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=سلیمان بن یهودا بن جبرون|نام=|نام دیگر=ابن جبرول - آویسبرون|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=ح ۱۰۲۰م|تاریخ مرگ=ح ۱۰۵۷م|دوره زندگی=|ملیت=اسپانیایی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=شاعر|شغل و تخصص های دیگر=فیلسوف|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=ینبوع‌الحیات (چشمۀ زندگی)|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=فلسفه، منطق و کلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن جَبرون، سلیمان بن یهودا (ح ۱۰۲۰ـ ح ۱۰۵۷م)&amp;lt;br&amp;gt;(یا: ابن جبرول؛ به لاتینی آویسبرون&amp;lt;ref&amp;gt;Avicebron&amp;lt;/ref&amp;gt;) شاعر و فیلسوفِ اسپانیایی، زادۀ [[مغرب]]. در مقام شاعر، در ردیف بزرگ‌ترین نویسندگان [[قرون وسطا]] قرار دارد و بعضی از سرودهای مذهبی کوتاهش با مراسم عبادی یهود درآمیخته شده است. اثر عمدۀ فلسفی‌اش &#039;&#039;ینبوع‌الحیا&#039;&#039;ت&#039;&#039; (چشمۀ زندگی)&#039;&#039;، که در‌ اصل به عربی نوشته شده، در ترجمۀ لاتینی آن با نام &#039;&#039;فونس ویتای&#039;&#039;&amp;lt;ref&amp;gt;&#039;&#039;Fons Vitae&#039;&#039;&amp;lt;/ref&amp;gt; کاملاً حفظ شده است. &#039;&#039;ینبوع‌الحیات&#039;&#039; تفکر [[نوافلاطونی گرایی|نوافلاطونی]] دارد، اما در عین حال عناصری از اندیشۀ [[ارسطو (۳۸۴ـ ۳۲۲پ م)|ارسطو]] و [[فیلون یهودی (ح ۳۰پ م ـ ح ۴۰م)|فیلون یهودی]]&amp;lt;ref&amp;gt;Philo Judaeus&amp;lt;/ref&amp;gt; را نیز شامل می‌شود. این کتاب بر دانز اسکوتس&amp;lt;ref&amp;gt;Duns Scotus&amp;lt;/ref&amp;gt;، از فرقه فرانسیسیان، فیلسوفانی چون [[اسپینوزا، باروخ (۱۶۳۲ـ۱۶۷۷)|باروخ اسپینوزا]]&amp;lt;ref&amp;gt;Baruch Spinoza&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[شوپنهاور، آرتور (۱۷۸۸ـ۱۸۶۰)|آرتور شوپنهاور]]&amp;lt;ref&amp;gt;Arthur Schopenhauer&amp;lt;/ref&amp;gt;، و در ترجمۀ عبری قباله (عرفان یهودی)&amp;lt;ref&amp;gt;Kabbalah&amp;lt;/ref&amp;gt; تأثیر گذاشت.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11027700--&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
----[[رده:ادیان و فرقه های غیراسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:یهودیت]]&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه غرب – اشخاص، آثار و مکاتب]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA&amp;diff=2010292907</id>
		<title>مهدویت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA&amp;diff=2010292907"/>
		<updated>2026-02-25T08:13:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;مَهدویّت&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در اسلام، به‌ویژه در [[تشیع]]، اعتقاد به ظهور حضرت مهدی (عج) در [[آخرالزمان]] (← [[امام مهدی]]). اعتقاد به مهدویت اختصاص به تشیع ندارد بلکه سایر فرق اسلامی نیز براساس روایات منقول از [[محمد (ص) (مکه ۵۳پیش از هجرت ـ مدینه ۱۱ق)|پیامبر اکرم]] (ص) به ظهور مهدی موعود عقیده دارند، هرچند دربارۀ جزئیات امر اختلافاتی با شیعیان [[اثنا عشریه|اثنی‌عشری]] دارند. براساس آموزه‌های اسلامی، مهدی موعود (عج) در نهضت جهانی خود به بسط و گسترش عدل کلّی در همۀ اقطار عالم می‌پردازد. در طول تاریخ اسلام بسیاری ادعای مهدویت کرده‌اند. مدعیان مهدویت معمولاً نخست خود را مبشر مهدی موعود می‌دانستند، اما بعداً پس از آن‌که پیروانی می‌یافتند، خود را مهدی موعود می‌خواندند. این مدعیان از صدر اسلام تاکنون وجود داشته‌اند که ازجمله برجسته‌ترین آن‌ها در دوران ما [[باب، سید علی محمد (شیراز ۱۲۳۵ـ تبریز ۱۲۶۶ق)|سید علی‌محمد باب]] در ایران، [[قادیانی، غلام احمد (قادیان ۱۲۵۵ـ ۱۳۲۶ق)|غلام احمد قادیانی]] در شبه‌قاره و [[مهدی سودانی]]، در [[سودان]] بوده‌اند. این مدعیانِ مهدویت را مُتَمَهدی می‌نامند. ظهور منجی موعود، یا موعودگرایی، در ادیان و آیین‌های معتبر سراسر جهان کمابیش به‌شکل‌های گوناگون مطرح شده است. نیز ← [[آخرالزمان|آخرالزمان]]؛ امام مهدی (عج)؛ [[هزاره_باوری|هزاره‌باوری]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br/&amp;gt; &amp;lt;!--38545000--&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:دین اسلام]] [[Category:تاریخ و فرهنگ تشیع]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%B1%D8%AA&amp;diff=2010292906</id>
		<title>ابن تومرت</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%B1%D8%AA&amp;diff=2010292906"/>
		<updated>2026-02-25T08:12:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن تومَرْت (مغرب ۴۸۵ـ۵۲۴ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;فقیه اصولی، مدعی [[مهدویت]] و [[امامت]] در [[مغرب]] اقصی ([[مراکش، شهر|مراکش]] کنونی) و بنیادگذار سلسلۀ [[موحدون]] در شمال افریقا و [[اندلس]]. برای تحصیل علوم دینی به [[عراق]] رفت. سپس عازم [[مکه]] شد و در ۵۱۵ق با داعیۀ اصلاح‌گری و [[امر به معروف و نهی از منکر]] به میهن خود بازگشت. نخست در مهدیه، که شیعه‌نشین بود، در مسجدی معتکف شد و ادعا کرد که سیّد است و از روی کتاب جفر دریافته که به‌زودی مهدی در شهر تینمل ظهور خواهد کرد. پس از چندی با عنوان مهدویت قیام مسلحانه کرد، اما پیش از آن‌که موفق شود درگذشت.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11027500--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فرق و مذاهب]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D9%84%D9%85%DB%8C%D8%B0%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%87%D8%A8%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%AD_%DB%B4%DB%B6%DB%B5%D9%80_%D8%AD_%DB%B5%DB%B4%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292903</id>
		<title>ابن تلمیذ، ابوالحسن هبةالله (ح ۴۶۵ـ ح ۵۴۹ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D9%84%D9%85%DB%8C%D8%B0%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D9%87%D8%A8%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D8%AD_%DB%B4%DB%B6%DB%B5%D9%80_%D8%AD_%DB%B5%DB%B4%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292903"/>
		<updated>2026-02-25T08:03:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =ابوالحسن هبةالله بن تلمیذ&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=&lt;br /&gt;
|نام مستعار=&lt;br /&gt;
|لقب=موفق الملک، امین الدوله، سلطان الحکما&lt;br /&gt;
|زادروز=ح ۴۶۵ق&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=ح ۵۴۹ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=عراقی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =پزشک و داروشناس&lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=کشیش، شاعر، موسیقی دان و خوشنویس&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =پزشک دربار خلیفه متقی، رییس مجتمع مسیحی بغداد &lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =اقراباذین؛ الرساله الامینیه فی الفصد&lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =پزشکی&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}ابن تِلمیذ، ابوالحسن هبةالله (ح ۴۶۵ـ ح ۵۴۹ق)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(ملقب به موفق‌الملک، امین‌الدوله و سلطان‌الحکما) طبیب، داروشناس، ادیب و منطقی مسیحی. پزشکی را در [[بغداد]] نزد هبه‌الله بن سعید فراگرفت و سپس به ایران آمد و هم [[فارسی، زبان|زبان فارسی]] را فراگرفت و هم پزشکی‌اش را تکمیل کرد. سپس به بغداد بازگشت و پزشک دربار خلیفه متقی شد. در این مدت، حقوق خود را در راه علم انفاق می‌کرد و هرگز با پزشکان دیگر که با او دشمنی می‌کردند برخوردی نکرد. او را [[جالینوس]] زمان و نیز [[بقراط]] عصر خویش دانسته‌اند. علاوه‌بر پزشکی، در علومی چون [[طبیعیات]]، [[منطق]]، [[موسیقی]] و [[شعر]] نیز دست داشته است. نثر و خطی زیبا داشت و ازجمله مشهورترین شاگردان او [[ماردینی، محمد بن عبدالسلام (۵۱۲ـ۵۹۴ق)|محمد ماردینی]]، ابن ابی الخیر مسیحی و موفق‌الدین مطران بودند. شاگردان او مدارس پزشکی پر رونقی را در [[مصر]] و [[شام]] تأسیس کردند. ابن تلمیذ اگرچه کشیش و رئیس مجتمع مسیحی بغداد بود، اما بر احادیث نبوی در زمینۀ طب اشراف داشت و حتی شرحی بر این احادیث نوشته است. روز مرگش هیچ مسلمانی در بغداد نبود که در تشییع جنازۀ این طبیب مسیحی حاضر نشود. پس از مرگش، ثروتی کلان در کتابخانه‌ای بزرگ و بی‌نظیر برای فرزندش به ارث گذاشت. آثار و تألیفات طبّی از ابن تلمیذ به‌جا مانده است، اما بیشتر آن‌ها شامل شرح، تفسیر و تلخیص آثار بقراط، جالینوس و پزشکان معروف اسلامی از قبیل [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن ‌سینا]]، [[رازی، محمد بن زکریا (ری ۲۵۱ـ۳۱۳ق)|رازی]]، [[حنین بن اسحاق]] و دیگران است. برخی از این آثار عبارت‌اند از &#039;&#039;اقراباذین&#039;&#039; و &#039;&#039;الرسالة الامینیة فی الفصد&#039;&#039;.&amp;lt;br /&amp;gt; &amp;lt;!--11027400--&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[Category:اشخاص و آثار، تاریخ پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[Category:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[Category:منطق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D8%BA%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_(%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87_%DB%B8%DB%B1%DB%B2_%D9%80%DB%B8%DB%B7%DB%B4%D9%82)&amp;diff=2010292900</id>
		<title>ابن تغری بردی، یوسف (قاهره ۸۱۲ ـ۸۷۴ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D8%BA%D8%B1%DB%8C_%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_(%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87_%DB%B8%DB%B1%DB%B2_%D9%80%DB%B8%DB%B7%DB%B4%D9%82)&amp;diff=2010292900"/>
		<updated>2026-02-25T08:00:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن تغری بردی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابو المحاسن جمال الدین یوسف بن تغری بردی بن عبدالله ظاهری حنفی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=قاهره ۸۱۲ق|تاریخ مرگ=۸۷۴ق|دوره زندگی=|ملیت=مصری|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=مورخ|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=النجوم الزاهره فی ملوک مصر و القاهره؛ المنهل الصافی و المستوفی بعدالوافی؛ اللطافة فی من ولی السلطنة و الخلافه|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن تَغْری بِرْدی، یوسف (قاهره ۸۱۲ ـ۸۷۴ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(نام کامل: ابو المحاسن جمال الدین یوسف بن تغری بردی بن عبدالله ظاهری حنفی) مورخ مصری. در کودکی پدرش را از دست داد و تربیت او به ابن عدیم، [[قاضی القضات]] و جلال‌الدین عبدالرحمن بلقینی شافعی سپرده شد. علوم مختلفی را همچون [[فقه]]، [[نحو]]، [[بدیع (کلام)|بدیع]]، و [[ادبیات]] را نزد بزرگان این علوم فراگرفت، اما بعد دلبسته [[تاریخ]] شد و در راه فراگیری آن تلاش بسیار کرد. ازجمله آثار او عبارت‌اند از &#039;&#039;النجوم الزاهره فی ملوک مصر و القاهره&#039;&#039;، که دربارۀ تاریخ [[مصر]] است و از فتح مصر و فرمانروایی [[عمرو عاص|عمروعاص]] در آن سرزمین تا وقایع ۸۷۲ق را دربرمی‌گیرد؛ &#039;&#039;المنهل الصافی&#039;&#039; &#039;&#039;و المستوفی بعدالوافی&#039;&#039;، که شرح احوال ۳‌هزار نفر از حُکام، امراء، وزرا، دانشمندان، شعرا، مورخان، خطاطان و مهندسان است؛ &#039;&#039;اللطافة فی من ولی السلطنة و الخلافه&#039;&#039;، که از شرح میلاد [[محمد (ص) (مکه ۵۳پیش از هجرت ـ مدینه ۱۱ق)|رسول اکرم]] (ص) آغاز می‌شود و به شرح غزوات و احوال پیامبر (ص) و خلفای راشدین تا خلیفه القائم بامرالله پرداخته است و همچنین رساله‌ای در باب [[موسیقی]].&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11027300--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ جهان]]&lt;br /&gt;
[[رده:مصر]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ جهان]]&lt;br /&gt;
[[رده:مورخان و کتاب های تاریخ]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:آثار و مورخین]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AD_%DB%B6%DB%B4%DB%B5%D9%80%DB%B7%DB%B1%DB%B8%D9%82)&amp;diff=2010292897</id>
		<title>رشیدالدین فضل الله (همدان ح ۶۴۵ـ۷۱۸ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D9%81%D8%B6%D9%84_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86_%D8%AD_%DB%B6%DB%B4%DB%B5%D9%80%DB%B7%DB%B1%DB%B8%D9%82)&amp;diff=2010292897"/>
		<updated>2026-02-25T07:58:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =رشیدالدین فضل الله&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=رشیدالدین طبیب&lt;br /&gt;
|نام اصلی=&lt;br /&gt;
|نام مستعار=&lt;br /&gt;
|لقب=&lt;br /&gt;
|زادروز=همدان ح ۶۴۵ق&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۷۱۸ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=ایرانی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =دولتمرد&lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=مورخ&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =جامع التواریخ؛ آثار و احیاء و مکاتبات رشیدی، یا سوانح الافکار رشیدی&lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =غیاث الدین (پسر)&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =تاریخ ایران&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}رَشیدالدین فضل‌الله (همدان ح ۶۴۵ـ۷۱۸ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(یا: رشیدالدین طبیب) دولتمرد و بزرگ‌ترین مورخ دوران ایلخانی ایران. در خانواده‌ای یهودی زاده و پرورده شد. مانند پدرش، طب آموخت و به خدمت [[ایلخانان]] مغول [[ایران]] درآمد (۶۶۳ـ۶۸۰ق). در ۳۰سالگی اسلام آورد و رسالاتی چند در کلام اسلامی نگاشت. در عهد [[غازان خان|غازان‌خان]]، در مقام وزیر، به جای صدرالدین زنجانی، با سعدالدین ساوجی در وزارت شریک شد (۶۹۷) و تا پایان عمر همچنان وزیر بود. او را معمار اصلی اصلاحات اداری دورۀ غازان‌خان دانسته‌اند. با قتل سعدالدین ساوجی، در عهد [[الجایتو|اولجایتو]]، [[گیلانی، خواجه تاج الدین علیشاه|تاج‌الدین علیشاه گیلانی]]، رقیب سرسخت رشیدالدین، با او در وزارت شریک شد و سرانجام با دسیسۀ این رقیب، خواجه رشیدالدین به مسموم‌کردن اولجایتو متهم و به دستور ابوسعید، فرزند اولجایتو کشته شد. اموال او را مصادره و [[ربع رشیدی|رَبعِ رشیدی]]، کوشک وی در [[تبریز، شهر|تبریز]] را، غارت کردند؛ اما بعداً پسرش غیاث‌الدین به وزارت ایلخانان رسید. شهرت او بر پایۀ تاریخ بزرگ وی، &#039;&#039;جامع‌التواریخ&#039;&#039; استوار است، که تاریخ جهانی است و بخشِ مغولان آن مهم‌ترین تألیف دربارۀ امپراتوری مغول به‌شمار آمده است. این اثر چنان اعتباری دارد که نویسندۀ آن را «اولین مورخ جهانی» خوانده‌اند. رشیدالدین در این تألیف تاریخ دنیای شناخته شده تا آن زمان را از خلقت آدم تا زمان خود آورده است. &#039;&#039;وقف‌نامۀ ربع رشیدی&#039;&#039; محفوظ مانده، که قمستی از آن به خط خود واقف است؛ از آثار دیگرش: &#039;&#039;آثار و احیاء&#039;&#039; و &#039;&#039;مکاتبات رشیدی&#039;&#039;، یا &#039;&#039;سوانح‌الافکار رشیدی&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--22094500--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ ایران]]&lt;br /&gt;
[[رده:ایران از حکومت مغول تا صفویه]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_(%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%88%D9%84_%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B8%D9%82)&amp;diff=2010292882</id>
		<title>ابن ترکه، محمد (نیمه اول قرن ۸ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_(%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87_%D8%A7%D9%88%D9%84_%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B8%D9%82)&amp;diff=2010292882"/>
		<updated>2026-02-25T07:50:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن ترکه|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=حکیم|شغل و تخصص های دیگر=عارف|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=قواعد‌التوحید (۱۳۱۵ق)؛ رساله در وجود مطلق؛ الاِعتمادُ‌الکَبیر؛ اَلحِکْمةُ‌الرَشیدیّه|خویشاوندان سرشناس=صائن‌الدین (نوه)|گروه مقاله=عرفان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن تُرکِه، محمد (نیمۀ اول قرن ۸ق)&amp;lt;br&amp;gt;حکیم و عارف ایرانی. با [[رشیدالدین فضل الله (همدان ح ۶۴۵ـ۷۱۸ق)|رشیدالدین فضل‌الله]] دوستی داشت و تصدی امور شرعی پیروان [[حنفی، مذهب|مذهب حنفی]] در [[اصفهان، شهر|اصفهان]] به او و برخی از خویشاوندانش محول شده بود. از آثارش &#039;&#039;قواعد‌التوحید&#039;&#039; که [[چاپ سنگی]] شده است (۱۳۱۵ق). نوادۀ مشهور وی، [[صائن الدین ترکه اصفهانی، علی|صائن‌الدین]]، در مقدمۀ &#039;&#039;تمهید‌القواعد&#039;&#039;، شرحی که بر این اثر نوشته، این آثار را نیز به او نسبت داده است: &#039;&#039;رساله در وجود مطلق&#039;&#039;؛&#039;&#039; الاِعتمادُ‌الکَبیر&#039;&#039;؛&#039;&#039; اَلحِکْمةُ‌الرَشیدیّه&#039;&#039;. اثر اخیر به نام [[رشیدالدین فضل الله (همدان ح ۶۴۵ـ۷۱۸ق)|رشیدالدین فضل‌الله]] است.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11027200--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:عرفان]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، ایران و شرق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DB%8C%D8%B7%D8%A7%D8%B1&amp;diff=2010292869</id>
		<title>ابن بیطار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DB%8C%D8%B7%D8%A7%D8%B1&amp;diff=2010292869"/>
		<updated>2026-02-25T07:45:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =ابن بیطار&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=&lt;br /&gt;
|نام مستعار=&lt;br /&gt;
|لقب=&lt;br /&gt;
|زادروز=&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=دمشق ۶۴۲ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=قرن ۷ق&lt;br /&gt;
|ملیت=اندلسی (اسپانیایی)&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =گیاه شناس &lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=داروشناس&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =ریاست گیاه داروشناسان دمشق&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =الجامع لمفردات الادویه و الاغذیه؛ تفسیر کتاب دیسقوریدس. رسالة فی الادویة و الاغذیة، رسالة فی تداوی السّموم، کاسف الوَیل فی معرفة امراض الخَیل، کتاب الإبانة و الإعلام بما فی المنهاج من الخلل و الاوهام، کتاب الافعال الغریبة و الخواص العجیبة، میزان الطب، المغنی فی الادویة المفرده و جزوه‌ای به نام مقالة فی اللیمون &lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =گیاه شناسی&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}ابن بِیطار (قرن ۷ق)&amp;lt;br&amp;gt;[[پرونده: 11027000.jpg | بندانگشتی|نسخه کتاب الجامع لمفردات، تأليف ابن بيطار]]گیاه‌‌شناس و داروشناس نامدار اندلسی. او در [[اشبیلیه]] به فراگیری دانش پرداخت و از این طریق با آثار گیاه‌داروشناسان بزرگی چون [[دیسقوریدس]] و [[جالینوس]] و برخی دانشمندان [[اندلس]] و [[مغرب]] همچون [[غافقی، ابوجعفر احمد ( ـ۵۶۰ق)|غافقی]]، عبدالله بن صالح، ابن حجّاج ابوالعباس نباتی زهراوی، شریف ادریسی، [[اسحاق بن عمران]] و [[ابن جزار، ابوجعفر احمد ( ـ۳۶۹ق)|ابن جزّار]] آشنا شد. او برای افزودن بر دانش گیاه‌شناسی خود در ۲۰سالگی راه سفر را پیش گرفت و پس از گذشت از تنگۀ [[جبل الطارق|جبل‌الطّارق]]، به شمال [[افریقا، قاره|افریقا]] رفت و به جست‌وجوی گیاهان و خواص آن‌ها پرداخت. در ۶۳۳ به [[دمشق]] رفت و گیاه‌داروشناس بزرگ، [[ابن ابی اصیبعه، احمد (دمشق ۵۹۵ ـ ۶۶۸ق)|ابن ابی اصیبعه]] (۶۰۰ـ۶۶۸ق) به شاگردی او درآمد. به‌نظر می‌رسد که قبل از آن‌که به [[شام]] سفر کند دیداری از [[یونان باستان|یونان]] و برخی از شهرهای دور [[آسیای صغیر]] نیز داشته است. بنابر برخی اقوال او تا [[بین النهرین|بین‌النهرین]]، شمال [[عربستان سعودی|عربستان]] و حتی [[ایران]] نیز آمده است. گواه بر این مسافرت‌های او اسامی مختلف و به زبان‌های مختلفی‌ است که در مهم‌ترین اثر او یعنی &#039;&#039;الجامع لمفردات الادویة و الاغذیه&#039;&#039; دیده می‌شود. او در دمشق به ریاست گیاه‌داروشناسان درآمد و پس از مرگ سلطان محمد بن ابی بکر ایّوبی ملقّب به الملک الکامل به [[قاهره]] رفت و به خدمت پسر این سلطان، یعنی الملک الصالح نجم‌الدین ایوب پیوست. در زمان اقامت در قاهره کتاب &#039;&#039;الجامع&#039;&#039; و نیز &#039;&#039;المغنی&#039;&#039; را نگاشت. پس از چندی به دمشق بازگشت و در همان شهر در ۶۴۲ق، درگذشت. او در مهم‌ترین اثر خود یعنی &#039;&#039;الجامع&#039;&#039; خدمت بزرگی به تاریخ‌ گیاه‌داروشناسی کرده است زیرا نقل قول‌هایی از برخی دانشمندان از قبیل شریف ادریسی، ماسر‌جویه، [[ابن ماسه]]، ابن سَمَجون و دیگر کسان آورده است که امروزه آثاری از آن‌ها به‌جا نمانده است. همچنین آوردن اسامی مترادف به زبان‌های یونانی، بربری، فارسی و اندلسی از دیگر مزایای این اثر است. کتاب&#039;&#039; ‌الجامع&#039;&#039; در سعی و دقت بی‌نظیر است، ترجمۀ ناقصی از آن به آلمانی وجود دارد. این کتاب در دورۀ احیاء علم، اختلافات دانشمندان اروپایی را دربارۀ تطبیق لغات یونانی و عربی حل کرده است. از دیگر آثار ابن بیطار می‌توان به این موارد اشاره کرد. &#039;&#039;تفسیر کتاب دیسقوریدس&#039;&#039;.&#039;&#039; رسالة فی الادویة و الاغذیة&#039;&#039;، &#039;&#039;رسالة فی تداوی السّموم&#039;&#039;، &#039;&#039;کاسف الوَیل فی معرفة امراض الخَیل&#039;&#039;، &#039;&#039;کتاب الإبانة و الإعلام بما فی المنهاج من الخلل و الاوهام، کتاب الافعال الغریبة و الخواص العجیبة&#039;&#039;، &#039;&#039;میزان الطب&#039;&#039;، &#039;&#039;المغنی فی الادویة المفرده&#039;&#039; و جزوه‌ای به نام &#039;&#039;مقالة فی اللیمون&#039;&#039;.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11027000--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:طب جایگزین - اشخاص و آثار]]&lt;br /&gt;
[[رده:گیاه شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:(گیاه شناسی)اشخاص و آثار، تجهیزات و موسسات]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C_%D8%B1%D8%BA%D8%AF%DB%8C&amp;diff=2010292856</id>
		<title>ابن بی بی، حسین بن جعفری رغدی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DB%8C_%D8%A8%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C_%D8%B1%D8%BA%D8%AF%DB%8C&amp;diff=2010292856"/>
		<updated>2026-02-25T07:30:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن‌ بی‌بی‌|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=حسين‌ بن‌ محمد بن‌ علی‌ جعفری‌ رغدی‌|نام مستعار=ابن‌ بی‌بی‌ يا ابن‌ بی‌‌بیِ مُنجمه‌|لقب=ناصرالدین‌|زادروز=|تاریخ مرگ=۶۸۰ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=ادیب‌ و تاریخ‌‌نگار|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=الاوامرالعلائیه|خویشاوندان سرشناس=مجدالدین‌ محمد ترجمان‌ (پدر) - بی‌بی‌ مُنَجِّمه‌ (مادر)|گروه مقاله=تاریخ ایران|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن‌ بی‌بی‌، حسین بن جعفری رُغدی (  ـ ۶۸۰ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(حسين‌ بن‌ محمد بن‌ علی‌ جعفری‌ رغدی‌، ملقب‌ به‌ ناصرالدین‌ و معروف‌ به‌ ابن‌ بی‌بی‌ يا ابن‌ بی‌‌بیِ مُنجمه‌) ادیب‌ و تاریخ‌‌نگار ایرانی، از معاصران‌ علاءالدین‌ کیقباد اول‌. پدرش‌ [[ترجمان، مجدالدین محمد|مجدالدین‌ محمد ترجمان‌]]، از سادات‌ گورسرخ‌ جرجان‌ ([[گرگان، شهر|گرگان‌]])، بوده‌ و در دربار سلجوقی‌ به‌‌عنوان‌ مشیری‌ «فراشخانۀ‌ خاص‌» برگزیده‌ شد و سپس‌ منصب‌ «ترجمانی‌» گرفت‌ و با این‌ سمت‌ نزد حکمرانان‌ مختلف‌ به‌ سفارت‌ رفت‌. مادر ابن‌ بی‌بی‌ ([[بی بی منجمه|بی‌بی‌ مُنَجِّمه‌]]) که‌ علت‌ اشتهار وی‌ به‌ ابن‌ بی‌بی‌ نیز به‌ همین‌ مناسبت‌ است‌، در ستاره‌شناسی‌ مهارت‌ داشت‌ و در دستگاه‌ امرا و سلاطین‌ به‌ویژه‌ جلال‌الدین‌ [[خوارزمشاه|خوارزمشاه‌]] جایگاه‌ خاص‌ داشت‌. به‌علت‌ شهرت‌ بی‌بی‌ منجمه‌، پدر ابن‌ بی‌بی‌ در زمان‌ علاءالدین‌ کامیار در زمرۀ‌ امرای‌ سلجوقی درآمد. در تمام‌ این‌ مدت‌ ابن‌ بی‌بی‌ همراه‌ والدینش‌ بود و در دستگاه‌ [[سلجوقیان|سلجوقیان‌]] می‌زیست‌ و احتمالاً بعد از مرگ‌ پدر وظایف‌ او را برعهده‌ گرفت‌ و در مختصر &#039;&#039;سلجوقنامه‌&#039;&#039; که‌ &#039;&#039;خلاصة‌الاوامر العلائیة&#039;&#039; است‌ از ابن‌ بی‌بی‌ که دارای نثری متکلف و پر تصنع بوده با عنوان‌ «مالک‌ دیوان‌ طغرا» نام‌ برده‌ شده‌ که‌ معادل‌ ریاست‌ دیوان‌ انشاء است‌. یگانه‌ اثر باقی‌‌مانده‌ از ابن‌ بی‌بی‌، &#039;&#039;الاوامرالعلائیه&#039;&#039; است‌ که‌ به‌ اشارۀ‌ [[جوینی، عطاملک (۶۲۳ـ۶۸۱ق)|علاءالدین‌ عطا ملک‌ جوینی‌]] و به‌ نام‌ علاءالدین‌ کیقباد در تاریخ سلاجقۀ روم نوشته‌ شده‌ است‌.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026900--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ ایران]]&lt;br /&gt;
[[رده:مورخان و کتابهای تاریخ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DA%A9%D9%88%D8%B3&amp;diff=2010292849</id>
		<title>ابن بکوس</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DA%A9%D9%88%D8%B3&amp;diff=2010292849"/>
		<updated>2026-02-25T06:59:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن بکوس|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابواسحاق ابراهیم بن بکوس العشاری|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=سده‌ی چهارم هجری|ملیت=|محل زندگی=بغداد|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=پزشک|شغل و تخصص های دیگر=مترجم|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=کتاب کناش (معروف به کناش کبیر) و کتاب قرابادین ملحق به کناش (معروف به کناش صغیر)&lt;br /&gt;
ترجمه و اصلاح سوفسطیقا و کتاب الکون و الفساد ارسطو و کتاب الحس و المحسوس و اسباب النبات تئوفراستوس|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=پزشکی|دوره=سدۀ 4ق|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بکوس Ebn-e Bakoos &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(نام کامل: ابواسحاق ابراهیم بن بکوس العشاری) از طبیبان و مترجمان سده‌ی چهارم هجری در [[بغداد]]. معاصر [[حنین بن اسحاق]] و از جمله کسانی بود که حنین ترجمه‌های آنها را اصلاح می‌کرد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
کلمه‌ی بکوس که آن را بکس و بکش نیز ضبط کرده‌اند باید معرب کلمه‌ی بکوس یا [[باکوس]]&amp;lt;ref&amp;gt;Bacchus&amp;lt;/ref&amp;gt; (رب‌النوع شراب و یکی از خدایان معروف [[یونان باستان]]) باشد. [[ابن ابی اصیبعه، احمد (دمشق ۵۹۵ ـ ۶۶۸ق)|ابن ابی اصیبعه]] [[عیون الانباء فی طبقات الاطباء|عیون الانباء]] می‌گوید که وی در علم طب ماهر و از مشایخ اطبای بغداد بود و با آن که کور شد از اشتغال به حرفه‌ی طب دست برنداشت و در بیمارستان عضدی تدریس می‌کرد. او را کتاب‌هایی در طب است، از قبیل &#039;&#039;کناش&#039;&#039; (معروف به &#039;&#039;کناش کبیر&#039;&#039;) و کتاب &#039;&#039;قرابادین ملحق به کناش&#039;&#039; (معروف به &#039;&#039;کناش صغیر&#039;&#039;)، مقاله‌ای در باب [[آبله]]، رساله‌ای در تشریح و درمان [[چشم]]، رساله‌ای در بیماری [[پوست]]، کتابی درباره‌ی رؤیا و رسالاتی در باب آب‌های معدنی و درمان سموم.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بکوس زبان [[سریانی]] و [[عربی، زبان|عربی]] نیکو می‌دانسته و یکی از بیست‌وچهار طبیب است که [[عضدالدوله دیلمی]] در سال 368ق به خدمت بیمارستان عضدی گماشت. پسر ابراهیم، یعنی ابوالحسن علی، نیز در طب و نقل کتب مردی مشهور و مطلع بود و کتب بسیاری به عربی نگاشته است. ابراهیم بن بکوس را غیر از کتب طب و ترجمه‌های طبی، نقل‌هایی از قبیل ترجمه و اصلاح &#039;&#039;سوفسطیقا&#039;&#039; و کتاب &#039;&#039;الکون و الفساد&#039;&#039; [[ارسطو (۳۸۴ـ ۳۲۲پ م)|ارسطو]] و کتاب &#039;&#039;الحس و المحسوس و اسباب النبات&#039;&#039; [[تیوفراستوس|تئوفراستوس]] نیز بود. درباره‌ی احوال ابن بکوس و پسرش آنچه در کتب آمده غالبا به صورت اختلاط است و به همین دلیل، گرفتاری به کوری را هم در شرح احوال پدر نوشته‌اند و هم برای پسر؛ همچنین تدریس در بیمارستان عضدی را. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن ابی اصیبعه برای ابوالحسن بن علی پسری به نام عیسی ذکر کرده که شاگرد [[ناتلی، ابراهیم بن حسین (ناتل، قرن ۴ق)|ابوعبدالله ناتلی]] بوده و بنابراین در قرون 4 و 5ق می‌زیسته است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
منابع:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*تاریخ الحکما، ص 28&lt;br /&gt;
*لغتنامه دهخدا، مدخل ابراهیم بن بکوس&lt;br /&gt;
*الفهرست، صص 349 و 351 و 353&lt;br /&gt;
*عیون الانباء فی طبقات الاطبا، صص 188، 205، 236، 240، 244، 32&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:مترجمان]]&lt;br /&gt;
[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]&lt;br /&gt;
[[رده:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و آثار، تاریخ پزشکی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B5%D9%82)&amp;diff=2010292847</id>
		<title>ابن بکلارش، یونس بن اسحاق (قرن ۵ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%8C_%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B5%D9%82)&amp;diff=2010292847"/>
		<updated>2026-02-25T06:55:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=یونس بن اسحاق بن بکلارش|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=قرن ۵ق|ملیت=اندلسی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=پزشک و داروشناس|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=مفردات فی‌الطب/مفردات ابن بکلارش (المستعینی)؛ التبیین و الترتیب؛ رسالة فی استعمال السموم و رسالة فی صیانه الادویة الحیوانیة و المعدنیة|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=پزشکی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بُکْلارِش، یونس بن اسحاق (قرن ۵ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;پزشک و داروشناس یهودی اندلسی. در المریه در خدمت خاندان بنی‌صمادح بود. سپس به سرقسطه رفت و به خدمت المستعین بالله، حاکم سرقسطه (حک: ۴۷۸‌ـ‌۵۰۴)، درآمد. در آن‌جا فرهنگی پزشکی با نام &#039;&#039;مفردات فی‌الطب/مفردات ابن بکلارش&#039;&#039; که در المریه گرد‌ آورده بود، به [[مستعین عباسی|مستعین]] پیشکش کرد و کتاب را &#039;&#039;المستعینی&#039;&#039; نامید. در این فرهنگ بیش از ۷۰۰ داروی مفرد به ترتیب الفبایی با ذکر مشابه‌ها، خواص، تأثیرات و چگونگی کاربرد آن‌ها در جدول‌های متناظر پنج ستونی، با مترادف‌های یونانی، سریانی، فارسی، لاتینی و اسپانیایی نام داروها، شناسانده شده است. وی مبدع این شیوه در پزشکی غربِ جهان اسلام است. پزشکان معروف قرون بعد در تألیفات خود از این اثر بهره برده‌اند. و دوزی در کتاب ذیل قوامیس عرب از آن استفاده کرده است. از دیگر آثارش:&#039;&#039; التبیین و الترتیب&#039;&#039;؛ &#039;&#039;رسالة فی استعمال السموم&#039;&#039; و &#039;&#039;رسالة فی صیانه الادویة الحیوانیة و المعدنیة&#039;&#039; که به او منسوب است.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026400--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و آثار، تاریخ پزشکی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%A8&amp;diff=2010292846</id>
		<title>ابن بواب</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%88%D8%A7%D8%A8&amp;diff=2010292846"/>
		<updated>2026-02-25T06:53:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن بواب|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابوالحسن علاء الدین علی بن‌ هلال|نام مستعار=|لقب=«ابن‌الستری» و «ابن‌البواب»|زادروز=|تاریخ مرگ=۴۲۳ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=خوشنویس|شغل و تخصص های دیگر=ادیب|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=دیوان اشعار‌الحاوره، رساله‌ای از جاحظ، در موزۀ اسلامی استانبول، به خطوط ثلث و نسخ، و قرآنی (۳۹۱ق) و کتابت ۶۴ قرآن|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=خوشنویسی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}[[پرونده: 11026800.jpg | بندانگشتی|دست‌خط ابن بَوّاب]]ابن بَوّاب (  ـ۴۲۳ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(نام اصلی: ابوالحسن علاءالدین علی بن‌ هلال) خوشنویس و ادیب ایرانی. پدرش دربان و پرده‌دار [[آل بویه]] بود و به این مناسبت به او «ابن‌الستری» و «ابن‌البواب» گفته‌اند. از شاگردان [[ابن مقله]]، و نیز ابوعبدالله محمد بن اسد بغدادی، و ابوبکر احمد بن سلیمان نجاد بود. آثار اندکی از او باقی مانده است، ازجمله &#039;&#039;دیوان اشعار‌الحاوره&#039;&#039;، رساله‌ای از جاحظ، در موزۀ اسلامی [[استانبول]]، به خطوط [[ثلث، خط|ثلث]] و [[نسخ، خط|نسخ]]، و قرآنی که تاریخ ۳۹۱ق دارد و در کتابخانۀ چستربیتی [[دابلین]] ([[ایرلند]]) نگهداری می‌شود. او اصلاحاتی را نیز در خط نسخ به‌وجود آورد و شکل‌هایی از [[ثلث، خط|خط ثلث]] را وارد آن کرد، زیرا این خط تا دورۀ ابن مقله متأثر از قواعد خط محقق بود. ابن‌البواب به کتابت‌نویسی مشهور است و ۶۴ قرآن کتابت کرده است. نوشتن شانزده نوع خط را به او منسوب می‌دانند. اشعاری نیز در فن خط و لوازم آن سروده است.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026800--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:خوشنویسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و آثار]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AD%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_(%D8%AD%D9%84%D9%87_%DB%B6%DB%B4%DB%B8%D9%80%DB%B7%DB%B2%DB%B6%D9%82)&amp;diff=2010292845</id>
		<title>علامه حلی، حسن بن یوسف (حله ۶۴۸ـ۷۲۶ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AD%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A8%D9%86_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_(%D8%AD%D9%84%D9%87_%DB%B6%DB%B4%DB%B8%D9%80%DB%B7%DB%B2%DB%B6%D9%82)&amp;diff=2010292845"/>
		<updated>2026-02-25T06:48:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
علّامۀ حِلّی، حسن بن یوسف (حلّه ۶۴۸ـ۷۲۶ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
فقیه، متکلم، محدث و فیلسوف امامی. جامع علوم معقول و منقول بود. نخستین عالم در [[امامیه]] بود که به «آیت‌الله» موصوف شد. در [[تفسیر]]، [[حدیث]]، [[کلام]]، [[فلسفه]]، [[منطق]] و [[عربی، ادبیات|ادبیات عرب]] نیز تبحر داشت. نخستین کس در امامیه بود که حدیث را به [[صحیح]]، حَسَن، موثّق، [[ضعیف]] و مُرسَل تقسیم کرد و بدین سبب اخباریان امامیه که همۀ احادیث کتاب‌های اربعه را صحیح می‌دانستند از او انتقاد کردند. پس از مناظرۀ او با عالمان مذاهب اهل سنت، در حضور سلطان [[محمد خدابنده صفوی (۹۳۸ـ۱۰۰۳ق)|محمد خدابنده]] بود که سلطان به امامیه گروید و زمینه برای گسترش [[تشیع]] فراهم شد. نزد بسیاری از عالمان امامی و اهل سنت عصر خود مانند پدرش، سدیدالدین یوسف، دایی‌اش، محقق اول، کمال‌الدین میثم بَحرانی (شارح &#039;&#039;[[نهج البلاغه|نهج‌البلاغه]]&#039;&#039;) جمال‌الدین احمد و رضی‌الدین علی بن طاووس و علی بن عمر کاتبی قزوینی درس خواند. در فلسفه و کلام شاگرد [[طوسی، خواجه نصیرالدین|خواجه نصیرالدین طوسی]] و در [[فقه]] استاد او بود. شاگردان بسیار داشت. از همۀ مناطق جهان تشیع برای تحصیل به نزد او می‌رفتند. [[شهید اول، محمد بن مکی (جزین ۷۳۴ـ دمشق ۷۸۶ق)|شهید اول]] برای شاگردی به‌نزد او کوچیده بود، اما رسیدن او به مقصد، با مرگ علّامه مصادف شد. از شاگردان او می‌توان از پسرش [[فخرالمحققین، محمد بن حسن (حله ۶۸۲ـ ۷۷۱ق)|فخرالمحققین]] و خواهرزاده‌هایش، سید عمیدالدین و سید ضیاءالدین حسینی اعرجی، نام برد. بسیار باتقوا بود. بسیار می‌نوشت. گویند هرچه به ذهنش می‌رسید، بدون آن‌که به نوشته‌های قبلی خود مراجعه کند، آن را می‌نگاشت. از این‌رو در آثارش، اظهار نظرهای مختلف کرده است. [[بحرانی، یوسف بن احمد (بحرین ۱۱۰۷ـ کربلا ۱۱۸۶ق)|شیخ یوسف بحرانی]] گفته است که اگر نوشته‌هایش را به سال‌های حیات او تقسیم کنیم در هر روز ده‌ها صفحه مطلب نوشته است. شیخ عبدالله سماهیجی این را از نقاط ضعف آثار او برشمرده است. آثار او را حداقل ۷۰ عنوان ذکر کرده‌اند ولی برخی آن را متجاوز از ۱۰۰ جلد دانسته‌اند. آثار او در زمینه‌های [[علوم قرآنی]]، فقه و اصول، کلام و عقاید، فلسفه و منطق، علوم حدیث، و ادبیات عرب است. کتابی در رد &#039;&#039;منهاج‌السنة&#039;&#039; [[ابن تیمیه، تقی الدین احمد (حران ۶۶۱ ـ۷۲۸ق)|ابن تیمیه]] با نام &#039;&#039;منهاج‌الکرامة &#039;&#039;نوشت، که واکنش تند ابن تیمیه را برانگیخت و او را «ابن‌المنجس» ‌خواند. در فقه تطبیقی بین مذاهب فقهی اسلامی، آثار باارزشی از خود به‌جا گذاشت. از آثار اوست: &#039;&#039;السرالوجیز&#039;&#039; فی &#039;&#039;تفسیر‌الکتاب‌العزیز&#039;&#039;؛ &#039;&#039;النهج‌الوضاح فی الاحادیث‌الصحاح&#039;&#039;؛ &#039;&#039;المطالب‌العلیه فی علم‌العربیّه&#039;&#039;؛ &#039;&#039;تحریر‌الاحکام ‌الشرعیة علی مذهب‌الامامیه&#039;&#039;؛ &#039;&#039;مختلف‌الشیعه فی احکام‌الشرعیة&#039;&#039;؛ &#039;&#039;تبصرة‌المتعلمین فی احکام‌الدین&#039;&#039;؛ &#039;&#039;منتهی‌الوصول الی علمی‌الکلام و الاصول&#039;&#039;؛ &#039;&#039;نهایةالمرام فی علم‌الکلام&#039;&#039;؛ &#039;&#039;الدرالمکنون فی علم‌القانون فی‌المنطق&#039;&#039;؛ &#039;&#039;کشف‌المراد فی شرح تجریدالاعتقاد&#039;&#039;؛ &#039;&#039;کشف‌الخفا من کتاب‌الشفا&#039;&#039;؛ &#039;&#039;کشف‌المقال فی احوال‌الرجال&#039;&#039; و &#039;&#039;المحاکمات بین شراح‌الاشارات&#039;&#039;. از توصیه‌های او به فرزندش این بود که به تهذیب آثار او بپردازد و ضعف‌ها و اشکالات آن را برطرف کند.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--31090100--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:حدیث شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه و اصول و احکام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، ایران و شرق]]&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:کلام – اشخاص و فرقه ها و آثار]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%84%DA%A9%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%DB%B7%DB%B2%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292844</id>
		<title>ابن بلکو، احمد ( ـ پس از ۷۲۳ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%84%DA%A9%D9%88%D8%8C_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%DB%B7%DB%B2%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292844"/>
		<updated>2026-02-25T06:41:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن بَلکو، احمد ( ـ پس از ۷۲۳ق)&amp;lt;br&amp;gt;(نام کامل: شیخ ابوالفتح احمد بن ابوعبدالله بلکو) عالم [[امامیه]]. از شاگردان [[علامه حلی، حسن بن یوسف (حله ۶۴۸ـ۷۲۶ق)|علامۀ حلی]] و فرزندش فخر‌المحققین محمد و دارای اجازه از [[علامه حلی، حسن بن یوسف (حله ۶۴۸ـ۷۲۶ق)|علامۀ حلی]] بود. از آثارش: &#039;&#039;شرحُ‌القَصیدَة العَیْنِیّة السینائِیَّة&#039;&#039; که شرح قصیدۀ عینیۀ [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]] در نفس است.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026600--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:آموزش و پرورش و اخلاق]]&lt;br /&gt;
[[رده:اخلاق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B5%DB%B6%DB%B6%D9%82)&amp;diff=2010292843</id>
		<title>ابن بلدی، ابوجعفر احمد ( ـ۵۶۶ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%84%D8%AF%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B5%DB%B6%DB%B6%D9%82)&amp;diff=2010292843"/>
		<updated>2026-02-25T06:40:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابوجعفر احمد بن بلدی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابوجعفر احمد بن‌ محمد بن‌ سعيد بن‌ ابراهيم‌ تميمی‌|نام مستعار=|لقب=شرف‌الدین|زادروز=|تاریخ مرگ=۵۶۶ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=دولتمرد|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=وزیر مستنجد بالله خلیفه عباسی|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=دین اسلام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بَلَدی، اَبوجعفر احمد (  ـ۵۶۶ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(ابوجعفر احمد بن‌ محمد بن‌ سعيد بن‌ ابراهيم‌ تميمی‌ ملقب به شرف‌الدین) وزیر [[مستنجد عباسی|مستنجد بالله]] خلیفه [[عباسیان|عباسی]]. او در سفری که مقتفی پدر مستنجد به شهر [[واسط]] کرد از سوی خلیفه به حکومت آن‌جا منصوب شد (۵۵۴‌ق) و در زمان وزارت ابن‌‌هُبَیره نیابت او را در این شهر برعهده گرفت و براثر کاردانی، میزان درآمدها را بالا برد و در ۵۶۳‌ق به وزارت مستنجد رسید. و دست عضدالدین محمد، معروف به ابن رئیس‌الرؤسا را از امور کوتاه کرد و خلیفه را از توطئه مشترک بین رئیس‌الرؤسا و امیرلشکر و ابومحمد فرزند خلیفه، آگاه کرد. خلیفه نیز او را مأمور دستگیری آنان کرد اما توطئه‌گران که قبلاً به واسطۀ پزشک خلیفه از قضیه آگاه شده بودند، خلیفه را به حمام برده و به قتل رساندند و ابومحمدحسن را با لقب المستضیء بامرالله در ازای واگذاری سمت‌های وزارت به عضدالدین و ریاست دربار به فرزندش و نیز سمت سپهسالاری به امیرلشکر، به خلافت رساندند. آن‌گاه به بهانه بیعت ابن بلدی با خلیفه جدید، او را به دربار فراخواندند و او را کشتند و پیکرش را قطعه‌قطعه کرده و به [[دجله]] انداختند. دربارۀ کردار او نظرات متفاوتی ابراز شده است. ابن اثیر او را از اتهامات ناروا مبرّا دانسته و [[ابن طقطقی، صفی الدین ابوجعفرمحمد (۶۶۰ـ۷۰۹ق)|ابن طَقْطَقی]] وی را پاک‌نهاد، درست‌کردار و نیکو اخلاق توصیف کرده است. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026500--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ اسلام – دوره های اموی و عباسی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C&amp;diff=2010292621</id>
		<title>ابن بلخی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%84%D8%AE%DB%8C&amp;diff=2010292621"/>
		<updated>2026-02-24T08:23:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن بلخی (قرن 5ـ6ق)&amp;lt;br /&amp;gt;مورخ و مؤلف کتاب فارسنامه (بین سال‌های ۴۹۸ تا ۵۱۱ق). از زندگی او اطلاع چندانی در دست نیست. ابن بلخی در فارسنامه می‌نویسد اگرچه بلخی‌نژاد است، اما در فارس بزرگ شده است و با [[تاریخ]] و اوضاع طبیعی و اقتصادی و سیاسی آن آشنایی زیادی پیدا کرده است. از این‌رو سلطان ابوشجاع محمد، برادر و جانشین [[برکیارق|برکیارق سلجوقی]] از او خواست کتابی دربارۀ تاریخ کهن، به‌ویژه شهرها و آبادی‌های فارس بنویسد. ابن بلخی فارسنامه را به [[ملکشاه سلجوقی|محمد ملک‌شاه سلجوقی]] (۴۹۸ـ۵۱۱ق) تقدیم کرد.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt; &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:تاریخ ایران]] &lt;br /&gt;
[[Category:مورخان و کتابهای تاریخ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B3%DB%B6%DB%B7%D9%82)&amp;diff=2010292620</id>
		<title>ابن بقیه، ابوطاهر محمد ( ـ۳۶۷ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B7%D8%A7%D9%87%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B3%DB%B6%DB%B7%D9%82)&amp;diff=2010292620"/>
		<updated>2026-02-24T08:21:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابوطاهر محمد بن بقیه|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=نصیرالدوله و الناصح|زادروز=|تاریخ مرگ=۳۶۷ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=دولتمرد|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=وزیر عزالدوله بختیار دیلمی و پسر عضدالدوله|جوایز و افتخارات=|آثار=|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=تاریخ ایران|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بقیِّه، ابوطاهرِ محمد (  ـ۳۶۷ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(ملقب به: نصیرالدوله و الناصح) وزیر [[عزالدوله دیلمی، ابومنصور بختیار ( ـ۳۶۷ق)|عزالدوله بختیار دیلمی]]. او کشاورز زاده‌ای بود که به دستگاه بختیار وارد شد و به منصب خوانسالاری رسید و بر امور دربار مستولی شد و با آن‌که از امور دیوانی و دبیری ناآگاه بود، به‌جای ابوالفضل شیرازی، به وزارت بختیار رسید ([[ذیحجه|ذیحجۀ]] ۳۶۲‌ق). اما هیچ‌کس منصب او را جدی نگرفت و همه در آشکار و نهان به او طعنه می‌زدند. پس از آن‌که [[عضدالدوله دیلمی]] وارد [[بغداد]] شد، ابن بقیه به اطاعت او درآمد و به وزارت پسر عضدالدوله منصوب شد، اما اندکی بعد با همدستی چند تن از امرا و متنفذان به توطئه و مقابله با عضدالدوله برآمد و در جنگ با او پیروز شد و همراه بختیار به بغداد بازگشت. عضدالدوله در ۳۶۶‌ق بغداد را تصرف کرد و بختیار و ابن بقیه به [[بصره]] و از آن‌جا به واسط گریختند. بختیار که ابن بقیه را مسئول آوارگی خود می‌دانست و اصرار عضدالدوله بر تسلیم او را مغتنم شمرد و ابن بقیه را کور کرد و سپس او را نزد عضدالدوله فرستاد. عضدالدوله نیز دستور داد تا او را لگدکوب فیلان کردند و جسدش را بر صلیب کشیدند در روزگار [[صمصام الدوله دیلمی|صمصام‌الدوله دیلمی]]، استخوان‌هایش را به خاک سپردند. او را مردی مال‌دوست، بی‌تدبیر و ستمگر دانسته‌اند.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026300--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ ایران]]&lt;br /&gt;
[[رده:ایران از حکومت غزنویان تا حمله مغول]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D9%88%D8%B7%D9%87&amp;diff=2010292619</id>
		<title>ابن بطوطه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D9%88%D8%B7%D9%87&amp;diff=2010292619"/>
		<updated>2026-02-24T08:18:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن بَطوطه (طنجه ۷۰۳ـ ۷۷۹ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =ابن بطوطه&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=ابوعبدالله محمد به عبدالله لواتی طنجی&lt;br /&gt;
|نام مستعار=&lt;br /&gt;
|لقب=شمس الدین&lt;br /&gt;
|زادروز=طنجه ۷۰۳ق&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۷۷۹ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=مراکشی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =جهانگرد &lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=فقیه&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =سفرنامه ابن بطوطه &lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =جهانگردی&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;p&amp;gt;شهرت ابوعبدالله محمد به عبدالله لواتی طنجی؛ ملقب به شمس‌الدین جهانگردِ معروف عرب. اصلش از قبیلۀ بربرهای لواته بود که گروه‌هایی از آنان در شمال [[افریقا، قاره|افریقا]] ازجمله [[مصر]] پراکنده بودند. وی در زادگاهش به تحصیل علوم دینی بر پایۀ فقه مالکی پرداخت. در ۷۲۵‌ق به قصد گزاردن [[حج]] راهِ سفر خود را از [[طنجه]] آغاز کرد. او پس از گذشتن از [[تلمسان]] در [[الجزیره]] به [[تونس، شهر|تونس]] رفت و در شهر صفاقس با دختر یکی از امنای آن‌جا ازدواج کرد. سپس از راه [[طرابلس، شهر (لبنان)|طرابلس]] و دیگر نواحی شمال افریقا به [[اسکندریه]] و [[قاهره]] رسید. مقصدهای بعدی او [[فلسطین]]، [[بیروت]]، [[طرابلس، شهر (لبنان)|طرابلس]]، [[حلب، شهر (سوریه)|حلب]]، [[انطاکیه]]، [[لاذقیه]]، [[بعلبک]]، و [[دمشق]] بود. وی مدتی در دمشق اقامت کرد و پس از آن رهسپار [[مکه]] و [[مدینه]] شد. سپس به [[نجف]] اشرف رفت و با قافله‌ای راه ایران درپیش گرفت و از شهرهای [[آبادان، شهر|آبادان]]، ماهشهر، [[شوشتر، شهر|شوشتر]]، [[شیراز، شهر|شیراز]]، [[اصفهان، شهر|اصفهان]] و [[تبریز، شهر|تبریز]] دیدن کرد و سرانجام به [[بغداد]] بازگشت و بار دیگر به [[حج]] رفت و مدتی در مکه اقامت گزید (‌۷۲۹‌ـ‌۷۳۰‌ق). وی با گذشتن از سواحل شرقی افریقا، [[یمن]]، [[عدن، شهر|عدن]] و [[موگادیشو]]، راه [[ظفار]]، سواحل شرقی [[عربستان سعودی|عربستان]]، [[عمان]] و [[خلیج فارس]] را درپیش گرفت و با حاکم [[هرمز، جزیره|جزیرۀ هرمز]]، سلطان [[تهمتن بن تورانشاه|قطب‌الدین تهمتن]]، دیدار کرد. آن‌گاه به [[لارستان]] فارس، [[کیش، جزیره|جزیرۀ کیش]] و [[بحرین]] رفت و بار دیگر به مکه بازگشت (۷۳۲‌ق). سفر بعدی او به [[آسیای صغیر]] و زیارت آرامگاه [[مولوی، جلال الدین محمد (بلخ ۶۰۴ـ قونیه ۶۷۲ق)|مولوی]] در [[قونیه]] بود. خطِ سیر دومین مرحلۀ سفر ابن بطوطه به‌سمت شمال تا حدودی مبهم و آشفته است. او پس از درنوردیدن سراسر شبه‌جزیرۀ [[کریمه]] به جنوب [[روسیه]]، و سپس [[قسطنطنیه]] رفت و بعد از طریق ولگا به [[خوارزم]]، [[بخارا]]، [[نخشب]]، [[سمرقند]]، [[بلخ]]، [[هرات، شهر (افغانستان)|هرات]]، [[طوس]]، [[مشهد، شهر|مشهد]]، [[سرخس، شهر|سرخس]]، [[تربت حیدریه، شهر|تربت حیدریه]]، [[نیشابور، شهر|نیشابور]]، [[بسطام، شهر|بسطام]]، [[غزنه]] و [[کابل]] سفر کرد. در ۷۳۴‌ق رهسپار [[هند]] شد و پس از اقامتی کوتاه در [[دهلی، شهر|دهلی]]، راه [[چین]] را درپیش گرفت. آن‌گاه به جزایر [[مالدیو]] و جزیرۀ ملوک رفت. ابن بطوطه که در بازگشت نیز از سرزمین‌ها و شهرهای بسیاری دیدن کرد، در ۷۵۰‌ق به [[فاس]] رسید. سپس عازم [[اندلس]] شد و به [[غرناطه]] رفت. در ‌۷۵۳ق راهی افریقای مرکزی شد و پس از عبور از [[افریقا، صحرای|صحرای افریقا]] به [[تمبوکتو]] رسید. او سرانجام با بازگشت به [[فاس]] در ۷۵۴‌ق، به سیاحت خود پایان داد و تا آخر عمر در آن به‌سر برد. سفرنامۀ ابن بطوطه که شرح سفرهای اوست، توسط او تقریر و به دست کاتبش ابوعبدالله محمد بن جَزّی (ابن جزّی) تحریر شده است. ابن بطوطه بزرگ‌ترین جهانگرد مسلمان است که اندکی پس از مارکوپولو به سیاحت پرداخت و سفرنامۀ خود را به رشتۀ تحریر درآورد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026200--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:جهانگردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:جهانگردان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D9%88%D8%B7%D9%87&amp;diff=2010292618</id>
		<title>ابن بطوطه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D9%88%D8%B7%D9%87&amp;diff=2010292618"/>
		<updated>2026-02-24T08:15:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن بَطوطه (طنجه ۷۰۳ـ ۷۷۹ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =ابن بطوطه&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=ابوعبدالله محمد به عبدالله لواتی طنجی&lt;br /&gt;
|نام مستعار=&lt;br /&gt;
|لقب=شمس الدین&lt;br /&gt;
|زادروز=طنجه ۷۰۳ق&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=۷۷۹ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=مراکشی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =جهانگرد &lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=فقیه&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =سفرنامه ابن بطوطه &lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =جهانگردی&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}&amp;lt;p&amp;gt;شهرت ابوعبدالله محمد به عبدالله لواتی طنجی؛ ملقب به شمس‌الدین جهانگردِ معروف عرب. اصلش از قبیلۀ بربرهای لواته بود که گروه‌هایی از آنان در شمال [[افریقا، قاره|افریقا]] ازجمله [[مصر]] پراکنده بودند. وی در زادگاهش به تحصیل علوم دینی بر پایۀ فقه مالکی پرداخت. در ۷۲۵‌ق به قصد گزاردن [[حج]] راهِ سفر خود را از [[طنجه]] آغاز کرد. او پس از گذشتن از [[تلمسان]] در [[الجزیره]] به [[تونس، شهر|تونس]] رفت و در شهر صفاقس با دختر یکی از امنای آن‌جا ازدواج کرد. سپس از راه [[طرابلس، شهر (لبنان)|طرابلس]] و دیگر نواحی شمال افریقا به [[اسکندریه]] و [[قاهره]] رسید. مقصدهای بعدی او [[فلسطین]]، [[بیروت]]، [[طرابلس، شهر (لبنان)|طرابلس]]، [[حلب، شهر (سوریه)|حلب]]، [[انطاکیه]]، [[لاذقیه]]، [[بعلبک]]، و [[دمشق]] بود. وی مدتی در دمشق اقامت کرد و پس از آن رهسپار [[مکه]] و [[مدینه]] شد. سپس به [[نجف]] اشرف رفت و با قافله‌ای راه ایران درپیش گرفت و از شهرهای [[آبادان، شهر|آبادان]]، ماهشهر، [[شوشتر، شهر|شوشتر]]، [[شیراز، شهر|شیراز]]، [[اصفهان، شهر|اصفهان]] و [[تبریز، شهر|تبریز]] دیدن کرد و سرانجام به [[بغداد]] بازگشت و بار دیگر به [[حج]] رفت و مدتی در مکه اقامت گزید (‌۷۲۹‌ـ‌۷۳۰‌ق). وی با گذشتن از سواحل شرقی افریقا، [[یمن]]، [[عدن، شهر|عدن]] و [[موگادیشو]]، راه [[ظفار]]، سواحل شرقی [[عربستان سعودی|عربستان]]، [[عمان]] و [[خلیج فارس]] را درپیش گرفت و با حاکم [[هرمز، جزیره|جزیرۀ هرمز]]، سلطان [[تهمتن بن تورانشاه|قطب‌الدین تهمتن]]، دیدار کرد. آن‌گاه به [[لارستان]] فارس، [[کیش، جزیره|جزیرۀ کیش]] و [[بحرین]] رفت و بار دیگر به مکه بازگشت (۷۳۲‌ق). سفر بعدی او به [[آسیای صغیر]] و زیارت آرامگاه [[مولوی، جلال الدین محمد (بلخ ۶۰۴ـ قونیه ۶۷۲ق)|مولوی]] در [[قونیه]] بود. خطِ سیر دومین مرحلۀ سفر ابن بطوطه به‌سمت شمال تا حدودی مبهم و آشفته است. او پس از درنوردیدن سراسر شبه‌جزیرۀ [[کریمه]] به جنوب [[روسیه]]، و سپس [[قسطنطنیه]] رفت و بعد از طریق ولگا به [[خوارزم]]، [[بخارا]]، [[نخشب]]، [[سمرقند]]، [[بلخ]]، [[هرات، شهر (افغانستان)|هرات]]، [[طوس]]، [[مشهد، شهر|مشهد]]، [[سرخس، شهر|سرخس]]، [[تربت حیدریه، شهر|تربت حیدریه]]، [[نیشابور، شهر|نیشابور]]، [[بسطام، شهر|بسطام]]، [[غزنه]] و [[کابل]] سفر کرد. در ۷۳۴‌ق رهسپار [[هند]] شد و پس از اقامتی کوتاه در [[دهلی، شهر|دهلی]]، راه [[چین]] را درپیش گرفت. آن‌گاه به جزایر [[مالدیو]] و جزیرۀ ملوک رفت. ابن بطوطه که در بازگشت نیز از سرزمین‌ها و شهرهای بسیاری دیدن کرد، در ۷۵۰‌ق به [[فاس]] رسید. سپس عازم [[اندلس]] شد و به [[غرناطه]] رفت. در ‌۷۵۳ق راهی افریقای مرکزی شد و پس از عبور از صحرای افریقا به تمبوکتو رسید. او سرانجام با بازگشت به فاس در ۷۵۴‌ق، به سیاحت خود پایان داد و تا آخر عمر در آن به‌سر برد. سفرنامۀ ابن بطوطه که شرح سفرهای اوست، توسط او تقریر و به دست کاتبش ابوعبدالله محمد بن جَزّی (ابن جزّی) تحریر شده است. ابن بطوطه بزرگ‌ترین جهانگرد مسلمان است که اندکی پس از مارکوپولو به سیاحت پرداخت و سفرنامۀ خود را به رشتۀ تحریر درآورد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026200--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:جهانگردی]]&lt;br /&gt;
[[رده:جهانگردان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B5%D9%82)&amp;diff=2010292616</id>
		<title>ابن بطلان، مختار (قرن ۵ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B5%D9%82)&amp;diff=2010292616"/>
		<updated>2026-02-24T08:11:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن بطلان|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=ابوالحسن مختار بن حسن بن عبدون بن سعدون بن بطلان|نام مستعار=ابن بطلان، ابن عبدون|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=قرن ۵ق|ملیت=عرب|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=پزشک|شغل و تخصص های دیگر=شاعر|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=تقویم‌الصحة؛ دعوةالاطبا؛ المقالات المختاره فی تدبیرالامراض العارضة...؛ رسالة فی شری‌الرقیق و تقلیب‌العبید؛ مقاله فی انّ الفروج اَحَرُّ من الفرج؛ مقال فی القربان المقدس|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=پزشکی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بُطْلان، مُخْتار (قرن ۵ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(نام کامل: ابوالحسن مختار بن حسن بن عبدون بن سعدون بن بطلان، مشهور به ابن بطلان يا ابن عبدون) پزشک و شاعر مسیحی اهل [[بغداد]]. بزرگ‌ترین شاگرد [[ابن طیب، ابوالفرج عبدالله ( ـ بغداد پس از ۴۳۵ق)|ابوالفرج عبدالله بن طبیب بغدادی]] در طب و [[فلسفه]] بود. در علوم اوایل تبحر کافی داشت و از راه طبابت روزگار می‌گذراند. از [[بغداد]] به [[حلب، شهر (سوریه)|حلب]] کوچید و به‌رغم آن‌که نزد حاکم آن‌جا مرتبتی یافت، پس از آن‌که از سوی شماری از بدخواهان به فساد عقیده متهم شد، به [[فسطاط]] [[مصر]] رفت. با ابن رضوان طبیب دیدار و مناظرات طبی و فلسفی وی با ابن رضوان به خروج او از مصر و سفر به [[قسطنطنیه]] و زان‌پس [[انطاکیه]] انجامید. در انطاکیه چندی ریاست بیمارستانی را برعهده داشت و در همان‌جا درگذشت. در اواخر عمر گوشه‌نشینی اختیار کرد. ابن بطلان طبع شعر نیز داشت. ابیاتی از او در &#039;&#039;دعوةالاطباء&#039;&#039; آمده است. در تاریخ طب در ممالک اسلامی جایگاهی شامخ دارد. از آثارش: &#039;&#039;تقویم‌الصحة&#039;&#039;؛ &#039;&#039;دعوةالاطبا&#039;&#039;؛ &#039;&#039;المقالات المختاره فی تدبیرالامراض العارضة...&#039;&#039;؛ &#039;&#039;رسالة فی شری‌الرقیق و تقلیب‌العبید&#039;&#039;؛ &#039;&#039;مقاله فی انّ الفروج اَحَرُّ من الفرج&#039;&#039;؛ &#039;&#039;مقال فی القربان المقدس&#039;&#039;.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026100--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و آثار، تاریخ پزشکی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%D8%8C_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292613</id>
		<title>ابن بطریق، یحیی (قرن ۳ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82%D8%8C_%DB%8C%D8%AD%DB%8C%DB%8C_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B3%D9%82)&amp;diff=2010292613"/>
		<updated>2026-02-24T08:07:28Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن بطریق|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=قرن ۳ق|ملیت=یونانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=مترجم|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=تألیف: السمومات و اخباس‌الحشرات&lt;br /&gt;
ترجمه: طیمائوس از افلاطون؛ السیاسة فی تدبیرالریاسة از ارسطو؛ السماء و العالم از ارسطو؛ الحیوان از ارسطو؛ البرسام از اسکندروس؛ البثور از بقراط؛ مقالۀ «تریاق» از جالینوس؛ الروابیع از بطلمیوس|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=زبان شناسی و ترجمه|دوره=قرن ۳ق|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بَطریق، یحیی (قرن ۳ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;مترجم آثار یونانی در عصر [[منصور عباسی]]. از موالی [[مأمون عباسی|مأمون]] بود. به فرمان مأمون به روم رفت تا کتاب‌هایی برای ترجمه به عربی بگزیند. او را مترجمی درستکار دانسته‌اند، اما یادآور شده‌اند که به [[عربی، زبان|زبان عربی]] تسلط کافی نداشت و ظاهراً آثار یونانی را از روی ترجمۀ سریانی آن‌ها به عربی ترجمه می‌کرد. گفته‌اند در تألیف نیز دستی داشته و دو کتاب با نا‌م‌های &#039;&#039;السمومات&#039;&#039; و &#039;&#039;اخباس‌الحشرات&#039;&#039; را بدو نسبت داده‌اند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;از ترجمه‌هایش: &#039;&#039;طیمائوس&#039;&#039; از [[افلاطون]]؛&#039;&#039; السیاسة فی تدبیرالریاسة&#039;&#039; از [[ارسطو (۳۸۴ـ ۳۲۲پ م)|ارسطو]]؛&#039;&#039; السماء و العالم&#039;&#039; از ارسطو؛ &#039;&#039;الحیوان&#039;&#039; از ارسطو؛ &#039;&#039;البرسام&#039;&#039; از اسکندروس؛&#039;&#039; البثور&#039;&#039; از [[بقراط]]؛ مقالۀ «تریاق» از [[جالینوس]]؛ &#039;&#039;الروابیع&#039;&#039; از بطلمیوس.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11026000--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، ایران و شرق]]&lt;br /&gt;
[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]&lt;br /&gt;
[[رده:مترجمان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D8%AA%D9%88%DA%A9%D9%84_(_%D9%80_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%DB%B7%DB%B5%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292609</id>
		<title>ابن بزاز اردبیلی، توکل ( ـ پس از ۷۵۹ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B2_%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%8C_%D8%AA%D9%88%DA%A9%D9%84_(_%D9%80_%D9%BE%D8%B3_%D8%A7%D8%B2_%DB%B7%DB%B5%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292609"/>
		<updated>2026-02-24T08:04:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن بزاز اردبیلی|نام=|نام دیگر=توکل بن اسماعیل|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=پس از ۷۵۹ق|دوره زندگی=|ملیت=ایرانی|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=درویش صوفی|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=اَلْمَواهِبُ السَّنیة فی‌المناقب الصّفویة، معروف به صفوۀالصَّفا  (بمبئی، ۱۳۲۹‌ق؛ اردبیل، ۱۳۷۳‌ش)|خویشاوندان سرشناس=اسماعيل‌ بن‌ حاجی‌ محمد اردبيلی‌ (پدر)|گروه مقاله=عرفان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابنِ بَزّاز اردبیلی، توکّل (  ـ پس از ۷۵۹ق)&amp;lt;br&amp;gt;[[صوفی]] ایرانی و پسر اسماعيل‌ بن‌ حاجی‌ محمد اردبيلی‌، از دراویش توکلی [[اردبیل، شهر|اردبیل]]. از مردم [[اردبیل، شهر|اردبیل]] و از مریدان شیخ صدرالدین موسی، پسر و جانشین [[صفی الدین اردبیلی، اسحاق (اردبیل ۶۵۰ـ۷۳۵ق)|شیخ صفی‌الدین اردبیلی]]، بود. ابن‌ بزار کتابی با نام &#039;&#039;اَلْمَواهِبُ السَّنیة فی‌المناقب الصّفویة&#039;&#039;، معروف به &#039;&#039;صفوةالصَّفا&#039;&#039;، در مناقب و تقریرات و کرامات شیخ صفی‌الدین نوشته است که از منابع مهم تاریخِ نیای بزرگ [[صفویه|صفویان]] به‌شمار می‌رود. این اثر از لحاظ تاریخ تصوف باارزش است، اما فاقد تاریخ و سنوات است. &#039;&#039;صفوةالصفا&#039;&#039; چاپ شده است ([[بمبئی، شهر|بمبئی]]، ۱۳۲۹‌ق؛ اردبیل، ۱۳۷۳‌ش).&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025900--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:عرفان]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AC_%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%B3%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2_(_%D9%80_%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%B3_%DB%B4%DB%B8%DB%B1%D9%82)&amp;diff=2010292607</id>
		<title>ابن براج طرابلسی، عبد العزیز ( ـ طرابلس ۴۸۱ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%AC_%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%B3%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B2_(_%D9%80_%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%B3_%DB%B4%DB%B8%DB%B1%D9%82)&amp;diff=2010292607"/>
		<updated>2026-02-24T08:02:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن براج طرابلسی|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=سعدالدين‌ ابوالقاسم‌ عبدالعزيز بن‌ نحرير بن‌ عبدالعزيز ابن‌ براج‌ طرابلسی‌|نام مستعار=|لقب=عزالمؤمنين‌، قاضی‌|زادروز=|تاریخ مرگ=طرابلس ۴۸۱ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=فقیه|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=الجواهر؛ المهذّب؛ شرح جُمَل العلم و العمل|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=فقه و اصول و احکام|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بَرّاج طرابلسی، عبد‌العزیز (  ـ طرابلس ۴۸۱ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(نام کامل: سعدالدين‌ ابوالقاسم‌ عبدالعزيز بن‌ نحرير بن‌ عبدالعزيز ابن‌ براج‌ طرابلسی‌؛ معروف‌ به‌ قاضی‌ و ملقب‌ به‌ عزالمؤمنين‌) فقیه امامی. در [[مصر]] زاده شد و چون دیرزمانی قاضی [[طرابلس، شهر (لبنان)|طرابلس شام]] بود به طرابلسی آوازه یافت. پیرو مکتب فقهی و از شاگردان [[علم الهدی|سیدمرتضی علم‌الهدی]] در [[بغداد]]، و همچنین شاگرد و هم‌درس و دوست [[شیخ طوسی، محمد (طوس ۳۸۵ـ نجف ۴۶۰ق)|شیخ طوسی]] و نمایندۀ او در [[شام]] بود. فقیهان وقتی «قاضی» می‌گویند منظور اوست. در [[فقه]] اهل [[استدلال]] بود و به خبر واحد عمل نمی‌کرد. قواعد کلی قرآنی، احادیث مسلم و اجماع، ادلۀ استنباط درنظر او بودند. او به اتمام نماز در حرم امامان (ع) عقیده داشت. حسکا بن بابویه، عبدالرحمان نیشابوری خزاعی، عبدالجبار مقری رازی، ابوجعفر محمد حلبی و قاضی ابن ابی کامل طرابلسی از شاگردان او بودند. تألیفاتش همواره مورد توجه فقیهان امامیه بوده است. از آثار اوست: &#039;&#039;الجواهر&#039;&#039;؛&#039;&#039; المهذّب&#039;&#039;؛ &#039;&#039;شرح جُمَل العلم و العمل&#039;&#039;.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025800--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ و فرهنگ تشیع]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه و اصول و احکام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B4_%D9%88_%D8%A7%D9%88%D8%A7%DB%8C%D9%84_%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B5%D9%82)&amp;diff=2010292577</id>
		<title>ابن باکویه شیرازی، علی (قرن ۴ و اوایل قرن ۵ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%8C_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B4_%D9%88_%D8%A7%D9%88%D8%A7%DB%8C%D9%84_%D9%82%D8%B1%D9%86_%DB%B5%D9%82)&amp;diff=2010292577"/>
		<updated>2026-02-24T06:06:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن باکویۀ شیرازی، علی (قرن ۴ و اوایل قرن ۵ق)&amp;lt;br&amp;gt;از مشایخ [[صوفیه]]. در جوانی با شیخ ابوعبدالله خفیف ملاقات داشته و سفری به [[شیراز، شهر|شیراز]] کرده و در [[نیشابور، شهر|نیشابور]] با امام قشیری و [[ابوسعید ابوالخیر، فضل الله (میهنه ۳۵۷ق ـ۴۴۰ق)|شیخ ابوسعید ابوالخیر]] دیدار کرده و مدتی با ابوالعباس نهاوندی همنشین بوده است. گرچه به دیدار ابوسعید می‌رفت، با رقص و سماع مخالف بود و بعدها به‌دلیل خوابی که دید دست از مخالفت کشید. در شیراز مجلس وعظ داشت و مشایخ صوفیه از او کسب علم می‌کردند. در اواخر عمر به [[شیراز، شهر|شیراز]] بازگشت و انزوا گزید. کتاب‌هایی بدو منسوب داشته‌اند.&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025600--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:عرفان]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و فرقه ها]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=2010292574</id>
		<title>ابن بازیار</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=2010292574"/>
		<updated>2026-02-24T06:04:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن بازیار|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=محمد بن عبدالله بن عمر بغدادی قمی|نام مستعار=|لقب=|زادروز=|تاریخ مرگ=|دوره زندگی=ح ۲۴۵ق|ملیت=عرب|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=منجم|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=القرانات|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=اخترشناسی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن بازیار (ح ۲۴۵ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(نام اصلی: محمد بن عبدالله بن عمر بغدادی قمی) منجم مسلمان. از نسبت او چنین برمی‌آید که ابتدا در [[بغداد]] و سپس در [[قم، شهر|قم]] می‌زیسته است. برخی از منابع متقدم او را [[شیعه]] دانسته‌اند، اما در این انتساب تردید است. وی در خلافت [[مأمون عباسی|مأمون]] و [[معتصم عباسی (۱۸۰/۱۷۹ـ سامرا ۲۲۷ق)|معتصم عباسی]] که دورۀ شکوفایی پژوهش‌های نجومی بود، بالید و نزد کسانی چون [[حبش حاسب]] و ابومشعر بلخی به فراگیری علم [[اخترشناسی|نجوم]] پرداخت. ازجمله آثار منسوب به اوست: &#039;&#039;الاهویة&#039;&#039;؛ &#039;&#039;الزیج&#039;&#039;؛ &#039;&#039;القرانات و تحویل سنی العالم&#039;&#039;؛ &#039;&#039;الموالید و تحویل سنی الموالید&#039;&#039;؛ &#039;&#039;القرانات فی الاحکام&#039;&#039;؛ &#039;&#039;القرانات فی النجوم&#039;&#039;؛ از آثار ابن بازیار فقط یک اثر با عنوان &#039;&#039;القرانات&#039;&#039; در دست است که با توجه به مندرجات آن، احتمال می‌رود که دیگر آثار ذکرشدۀ او همه نام‌های مختلف همین یک کتاب باشند.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025500--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:اخترشناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اخترشناسی قدیم (نجوم)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF_(%DB%B1%DB%B3%DB%B0%DB%B7%D9%80%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292562</id>
		<title>ابن بادیس، عبدالحمید (۱۳۰۷ـ۱۳۵۹ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%B3%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF_(%DB%B1%DB%B3%DB%B0%DB%B7%D9%80%DB%B1%DB%B3%DB%B5%DB%B9%D9%82)&amp;diff=2010292562"/>
		<updated>2026-02-24T05:35:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=عبدالحمید بن بادیس|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=|لقب=|زادروز=قسطنطینه ۱۳۰۷ق|تاریخ مرگ=۱۳۵۹ق|دوره زندگی=|ملیت=الجزایری|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=مسجد الاخضر قسنطینه|شغل و تخصص اصلی=نویسنده مبارز|شغل و تخصص های دیگر=ناشر و روزنامه‌نگار|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=عقیدة‌التوحید مِنَ‌القرآنِ و السُّنة؛ و مِن رجالِ السَّلَف و نِساوٌه|خویشاوندان سرشناس=محمد مصطفی (پدر)|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=انتشار نشریات المنتقد، السنه، الصراط، الشریعه، و الشهاب - تأسیس جمعیت علمای الجزایر در ۱۳۵۰‌ق/۱۹۳۱|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
[[پرونده:11025400.jpg|بندانگشتی|عبدالحمید بن بادیس]]&lt;br /&gt;
ابن بادیس، عبدالحمید (۱۳۰۷ـ۱۳۵۹ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[پرونده: 11025400-2.jpg | بندانگشتی|ابن باديس، عبدالحميد]]&amp;lt;p&amp;gt;از متفکران و مبارزان الجزایری، فرزند محمد مصطفی، از تبار معز بن بادیس، متولد شهر [[قسطنطنیه|قسطنطینه]]. پس از خاتمۀ تحصیلات در مسجد الاخضر [[قسنطینه]] به تدریس و تربیت شاگردان و مبارزه با خرافات پرداخت و در طول چند سال نشریاتی همچون&#039;&#039; المنتقد&#039;&#039;، &#039;&#039;السنه&#039;&#039;،&#039;&#039; الصراط&#039;&#039;، &#039;&#039;الشریعه&#039;&#039;، و &#039;&#039;الشهاب&#039;&#039; را منتشر ساخت و به نگارش مقالاتی در آن‌ها پرداخت. ابن بادیس فعالیت فرهنگی بسیار گسترده‌ای را در زمینه‌ها و سطوح مختلف پایه‌گذاری کرد که از همه مهم‌تر تأسیس جمعیت علمای [[الجزایر]] در ۱۳۵۰‌ق/۱۹۳۱ بود. شیخ [[عبده، محمد (شنزا ۱۲۶۶ـ اسکندریه ۱۳۲۳ق)|محمد عبده]] و نشریاتی همچون &#039;&#039;المنار&#039;&#039; و &#039;&#039;عروةالوثقی&#039;&#039; در شکل‌گیری عقاید او، نقش مؤثری داشتند. عبدالحمید معتقد به مبارزه فرهنگی با عقب‌ماندگی و خرافه‌پرستی در الجزایر برای رویارویی با اشغالگران فرانسوی بود. وی برای تحقق حکومت شرعی در جهان اسلام، ایجاد «جماعةالمسلمین» را که شورایی از برگزیدگان تحصیل‌کرده و کاردان، بدون وابستگی به دولت‌های اسلامی و با خصلتی عمدتاً غیر سیاسی بود، پیشنهاد کرد. ابن بادیس در ۵۲‌سالگی درگذشت. سالگرد وفات وی در الجزایر گرامی داشته می‌شود. از آثار او می‌توان به &#039;&#039;عقیدة‌التوحید مِنَ‌القرآنِ و السُّنة&#039;&#039;؛ و &#039;&#039;مِن رجالِ السَّلَف و نِساوٌه&#039;&#039; اشاره کرد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025400--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ جهان]]&lt;br /&gt;
[[رده:شمال افریقا غیر از مصر]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و عناوین، اصطلاحات و مفاهیم عمومی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A7%D8%A6%DA%A9_%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=2010292557</id>
		<title>ابن حائک همدانی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%A7%D8%A6%DA%A9_%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C&amp;diff=2010292557"/>
		<updated>2026-02-24T05:19:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن حائِک همدانی (صنعا ۲۸۰ـ ح ۳۳۸ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(ابومحمد حسن بن احمد بن یعقوب) نسب‌شناس، جغرافی‌دان، عالم علوم طبیعی، و شاعر عرب. بخش‌هایی از این‌ آثار او باقی مانده است: &#039;&#039;الاکلیل&#039;&#039; در تاریخ جنوب [[عربستان سعودی|عربستان]]؛ &#039;&#039;صفه‌جزیرة‌العرب&#039;&#039; در [[جغرافیا]] و جغرافیای طبیعی جنوب عربستان، &#039;&#039;سرائرالحکمه فی علم‌النجوم&#039;&#039;، و کتاب &#039;&#039;الجوهرتین العتیقتین&#039;&#039; که نخستین مأخذ عربی دربارۀ فلزات است. تأثیر فرهنگ ایرانی و یونانی در آثار او مشهود است.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11029000--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:اخترشناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اخترشناسی قدیم (نجوم)]]&lt;br /&gt;
[[رده:جغرافیای عمومی]]&lt;br /&gt;
[[رده:(جغرافیای عمومی)جهان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292445</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292445"/>
		<updated>2026-02-23T11:51:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت... [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292444</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292444"/>
		<updated>2026-02-23T11:51:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp; نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت. .. [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292443</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292443"/>
		<updated>2026-02-23T11:49:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp; نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت. .. [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292442</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292442"/>
		<updated>2026-02-23T11:48:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 531.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp; نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت. .. [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 531.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292441</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292441"/>
		<updated>2026-02-23T11:47:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 3.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp; نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت. .. [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 3.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292440</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292440"/>
		<updated>2026-02-23T11:46:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp; نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت. .. [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 3.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292439</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292439"/>
		<updated>2026-02-23T11:25:53Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = 31.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp; نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت. .. [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = W531.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292438</id>
		<title>صفحهٔ اصلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C&amp;diff=2010292438"/>
		<updated>2026-02-23T10:50:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fa&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحهٔ اصلی/بالا}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
{| style=&amp;quot;padding:2px; float: rt; margin-top:0px; margin-bottom:0px; background:transparent;&amp;quot; width=&amp;quot;100%&amp;quot;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = {{25007000- 2.jpgm31.png}}&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی&lt;br /&gt;
 | مقاله برگزیده: سادات، محمدعلی &amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp; نویسنده و پژوهشگر ایرانی. تحصیلات مقدماتی را تا پایان دورۀ متوسطه در زادگاه خود گذراند. در ۱۳۴۵ش وارد دانشکدۀ فنی دانشگاه تبریز شد و در ۱۳۵۰ش مدرک فوق‌لیسانس خود را در رشتۀ مهندسی راه و ساختمان دریافت کرد. در دورۀ دانشجویی از اعضای فعّال انجمن اسلامی دانشجویان بود و از همان زمان به موازات رشتۀ تخصصی به مطالعه و تحصیل و تحقیق در علوم انسانی به‌ویژه فلسفه و فرهنگ اسلامی پرداخت. در ۱۳۵۹ش به دعوت وزارت آموزش و پرورش در دو حوزۀ «تألیف کتب درسی» و «آموزش معلمان» به فعالیت پرداخت. .. [[سادات، محمدعلی|ادامه]] &lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;  &lt;br /&gt;
{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = W531.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | نگاره برتر&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
 {{نگاره روز صفحه اصلی1}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = Note-512.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | درباره ما&lt;br /&gt;
 | درباره ما&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[File:Main 17.jpg|border|left|Main 17.jpg]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;p style=&amp;quot;text-align: justify;&amp;quot;&amp;gt;«دانشنامه ویکیجو»، دانشنامه‌ای آزاد و عمومی است که در قالب یک پایگاه داده مجازی و بر پایه «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]» تهیه و تدوین شده است. «[[دانشنامه_دانش‌گستر|دانشنامه_دانش‌گستر]]»، خود دایرةالمعارفی 18 جلدی و قریب به 16,000 صفحه است که توسط موسسۀ علمی- فرهنگی «دانش‌گستر» منتشر شده است. تهیه این دانشنامه عمومی جدید قریب ده سال به طول انجامید و 300 تن از مؤلفان، مترجمین و ویراستاران در نگارش آن همکاری داشته‌اند.  [https://wikijoo.ir/index.php/آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو ادامه]&amp;lt;/p&amp;gt; &amp;lt;/div&amp;gt; &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| align=&amp;quot;right&amp;quot; |&amp;lt;div id=&amp;quot;mf-fp&amp;quot;&amp;gt;{{الگو:صفحه_اصلی/قاب۲&lt;br /&gt;
 | تصویر = m32.png&lt;br /&gt;
 | عنوان = {{#ifexist:الگو:نر محافظت شده/{{formatnum:{{#time:Y-m-d}}|R}}&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&lt;br /&gt;
 | چگونه در ویکی جو بنویسیم؟&amp;amp;ensp;&amp;lt;span style=&amp;quot;font-size:70%; font-weight:normal;&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
 }}&lt;br /&gt;
 |id = mf-fp&lt;br /&gt;
}} &lt;br /&gt;
&amp;amp;nbsp;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*اولین گام برای ویکی‌نویس شدن،&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=ویژه:ایجاد_حساب_کاربری&amp;amp;returnto=صفحهٔ+اصلی عضویت]&amp;amp;nbsp;می‌باشد.&lt;br /&gt;
*مزایای ثبت نام در ویکی‌جو را در&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=راهنما:فهرست راهنمای عضویت]&amp;amp;nbsp;مطالعه کنید.&lt;br /&gt;
*برای آشنایی با ویکی‌جو، اهداف و چشم‌اندازها و حوزه تولید نوشتارهای آن&amp;amp;nbsp;[https://wikijoo.ir/index.php?title=آشنایی_با_دانشنامه_ویکیجو درباره ویکی‌جو]&amp;amp;nbsp;را مشاهده کنید.&lt;br /&gt;
*اشتباه‌های نگارشی و املایی نوشتارهای موجود را ویرایش کنید.&lt;br /&gt;
*نوشتاری جدید ایجاد کنید.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
|}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%87&amp;diff=2010292431</id>
		<title>ابن باجه</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%87&amp;diff=2010292431"/>
		<updated>2026-02-23T08:15:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =ابن باجه&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=&lt;br /&gt;
|نام مستعار=ابوبکر محمد بن یحیی بن صایغ&lt;br /&gt;
|لقب=&lt;br /&gt;
|زادروز=سرقسطه (ساراگوسا)&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=مراکش ۵۳۳ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=اندلسی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =فیلسوف&lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=دولتمرد&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =وزیر ابن تفلویت، سفیر نزد عمادالدوله (۵۰۹ ق)&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =تدبیر المتوحد؛ رساله الوداع &lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =فلسفه، منطق و کلام&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}ابن باجّه (  ـ مراکش ۵۳۳ق)&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;(شهرت ابوبکر محمد بن یحیی بن صائغ) فیلسوف، دانشمند و دولتمرد مسلمان اندلسی. در سَرقُسطَه ([[ساراگوسا، شهر|ساراگوسا]]) به دنیا آمد. در جوانی به وزارت ابن تفلویت، از امرای سرقسطه، رسید و در دورۀ کوتاه وزارتش در ادارۀ امور سیاسی و اجتماعی موفق بود. احتمالاً در ۵۰۹‌ق به سفارت نزد عمادالدوله رفته و به فرمان وی زندانی شده است. ابن باجه ظاهراً پس از آزادی از زندانِ عمادالدوله دیگر به سرقسطه بازنگشت و به بلنسیه ([[والنسیا، شهر (اسپانیا)|والِنسیا]]) رفت. وی پس از سقوط سرقسطه به‌دست مسیحیان، راهی [[مغرب]] شد و در سر راهش، در شهر شاطِبه (خاتیوا)، توسط ابواسحاق ابراهیم بن یوسف، فرماندار شهر، زندانی شد (ظاهراً حدود ۵۱۴‌ق). ابن باجه چندی بعد از زندان ابوسحاق ابراهیم رهایی یافت، و زین پس از سرگذشت وی اطلاع چندانی در دست نیست، جز این که وی در ‌۵۳۰ق در اشپیلیه و در کنار شاگردش ابوالحسن عبدالعزیز علی بن امام به تدریس، پژوهش و تألیف اشتغال داشته است. ابن باجه نویسنده‌ای پرکار بود، اما آنچه از آثارش در [[فلسفه]]، طب، [[هندسه]]، [[نجوم]]، علوم طبیعی و کیمیا باقی مانده است یا ناقص و ناتمام‌اند یا مجموعه‌هایی از رساله‌های کوچک‌اند. اغلب رساله‌های برجای مانده از او حاشیه بر نوشته‌های [[ارسطو (۳۸۴ـ ۳۲۲پ م)|ارسطو]] است. آرای او تأثیر زیادی بر ابن رشد داشته است. محور تفکر فلسفی ابن باجه، هستی انسان و سرگذشت اوست. در میان آثارش &#039;&#039;تدبیر المتوحّد&#039;&#039; و &#039;&#039;رسالة‌الوداع&#039;&#039; شهرت بیشتری دارند. &amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025300--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:اسلام، ایران و شرق]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%82%D9%85_%DB%B3%DB%B0%DB%B5%D9%80_%D8%B1%DB%8C_%DB%B3%DB%B8%DB%B1%D9%82)&amp;diff=2010292428</id>
		<title>ابن بابویه، محمد بن علی (قم ۳۰۵ـ ری ۳۸۱ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%82%D9%85_%DB%B3%DB%B0%DB%B5%D9%80_%D8%B1%DB%8C_%DB%B3%DB%B8%DB%B1%D9%82)&amp;diff=2010292428"/>
		<updated>2026-02-23T08:13:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =محمد بن علی بن بابویه&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=&lt;br /&gt;
|نام مستعار=شیخ صدوق&lt;br /&gt;
|لقب=&lt;br /&gt;
|زادروز=قم ۳۰۵ق&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=ری ۳۸۱ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=ایرانی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =فقیه و محدث&lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =لتوحید؛ الامالی؛ عیون ‌اخبار‌الرضا (ع)؛ علل‌الشرایع و الاحکام؛ الاعتقاد؛ ثواب الاعمال؛ عقاب‌الاعمال؛ من لایَحضُرُه‌الفقیه &lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =علی بن حسین (پدر)، حسین (برادر)&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =دین اسلام&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}ابن بابِوَیْه، محمد بن علی (قم ۳۰۵ـ ری ۳۸۱ق)&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;(معروف به «شیخ صدوق») فقیه و محدث امامی. به پدرش علی بن حسین و برادرش حسین نیز ابن بابویه گویند. او و دو تن دیگر از نویسندگان کتاب‌های اربعه را «محمدین ثلاث» می‌خوانند. بیشتر احادیث را در [[قم، شهر|قم]] نزد پدرش فراگرفت، ولی به بیشتر شهرهایی که محدثی در آن‌جا سراغ داشت، مانند [[خراسان]]، [[بغداد]]، [[مکه]]، [[مدینه]] و شهرهای [[ماوراءالنهر]] ازجمله ایلاق، [[بلخ]]، [[سمرقند]]، و [[عانه]] نیز سفر کرد تا بر اندوخته‌هایش در [[حدیث]] بیفزاید. از این‌رو شمار استادان او از ۲۰۰ افزون، و به همین نسبت نیز دارای شاگردانی بسیار بود. شماری اندک در [[امامیه]] با وجود اعتقاد به عدالتش، در وثاقت او خدشه می‌کنند. او معتقد بود که ممکن است از [[محمد (ص) (مکه ۵۳پیش از هجرت ـ مدینه ۱۱ق)|پیامبر اکرم]] (ص) نیز سهو سر زند. ابن بابویه بیش از ۳۰۰ اثر در [[تفسیر]]، [[فقه]]، حدیث، [[کلام]]، [[تاریخ]]، رجال، [[اخلاق]]، دعا و زیارت تألیف کرده است. کتاب‌های فقهی او نص روایات است که به‌طور موضوعی مرتب شده‌اند. او از فقیهان اخباری بود، اما چنین نبود که اصلاً به نقد روایات براساس ضوابط علم رجال و اصول فقه نپردازد، با این حال، فقه او جدای از حدیث نبود. وی نیمۀ دوم عمر خود را به دعوت [[رکن الدوله دیلمی، ابوعلی حسن بن بویه (۲۸۶ـ۳۶۶ق)|رکن‌الدولۀ دیلمی]] در ری ساکن بود. مقبرۀ ابن بابویه در [[ری، شهر باستانی|ری]] معروف است. از مهم‌ترین آثارش: &#039;&#039;التوحید&#039;&#039;؛&#039;&#039; الامالی&#039;&#039;؛&#039;&#039; عیون ‌اخبار‌الرضا (ع)&#039;&#039;؛&#039;&#039; علل‌الشرایع و الاحکام&#039;&#039;؛&#039;&#039; الاعتقاد&#039;&#039;؛&#039;&#039; ثواب الاعمال&#039;&#039;؛ &#039;&#039;عقاب‌الاعمال&#039;&#039;؛ من لایَحضُرُه‌الفقیه که اساسی‌ترین اثر وی و از اهم کتب حدیث نزد شیعه و از کتب اربعه است.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025200--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ و فرهنگ تشیع]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:حدیث شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه و اصول و احکام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%DB%B3%DB%B4%DB%B1%D9%80%DB%B3%DB%B8%DB%B7%D9%82)&amp;diff=2010292410</id>
		<title>فخرالدوله دیلمی، ابوالحسن علی (۳۴۱ـ۳۸۷ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87_%D8%AF%DB%8C%D9%84%D9%85%DB%8C%D8%8C_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%DB%B3%DB%B4%DB%B1%D9%80%DB%B3%DB%B8%DB%B7%D9%82)&amp;diff=2010292410"/>
		<updated>2026-02-23T08:03:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
فخرالدّولۀ دیلَمی، ابوالْحَسن علی (۳۴۱ـ۳۸۷ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
از امیران [[آل بویه|آل بُویه]] (حک: ۳۶۶ـ۳۸۷ق) در [[ری، شهر باستانی|ری]] و بَهْروان. به امید استقلال از [[عضدالدوله دیلمی|عَضُدالدوله]] به [[عزالدوله دیلمی، ابومنصور بختیار ( ـ۳۶۷ق)|عِزُّالدّوله]] در [[بغداد]] پیوست و با پیروزی عَضُدالدوله (۳۶۹ق)، همراه قابوس، پادشاه زیاری، به [[خراسان]] گریخت و تلاشش برای بازگشت ناکام ماند. بعد از مرگ عَضُدالدوله و مُؤیّدالدوله صاحب بن عَبّاد، وزیر نامدار آل بویه، با جمع‌آوری سپاهیانی وی را به ری دعوت کرد و او را به امارت نشاند. فَخْرُالدّوله پس از تسلط بر سراسر متصرفات آل بویه در ایران متوجه [[عراق]] شد که نتیجه‌ای برای او نداشت. لشکرکشی وی در ۳۷۴ق به خراسان و مقابله با [[سبکتکین غزنوی|سَبُکْتَکین غَزْنوی]] برای دولت آل بُویه نتیجه‌ای به بار نیاورد.&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--33037400--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ ایران]]&lt;br /&gt;
[[رده:ایران از حکومت غزنویان تا حمله مغول]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B4%DB%B1%DB%B0%D9%82)&amp;diff=2010292400</id>
		<title>ابن بابک، عبدالصمد ( ـ۴۱۰ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9%D8%8C_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%85%D8%AF_(_%D9%80%DB%B4%DB%B1%DB%B0%D9%82)&amp;diff=2010292400"/>
		<updated>2026-02-23T07:57:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
ابن بابک، عبدالصمد (  ـ۴۱۰ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;شاعر ایرانی‌تبار عرب. در عهد [[آل بویه]] می‌زیست و از مصاحبان [[صاحب بن عباد|صاحب بن عَبّاد]] بود و در قصایدی متعدد او را مدح کرد. ابن بابک اشعاری نیز در مدح [[فخرالدوله دیلمی، ابوالحسن علی (۳۴۱ـ۳۸۷ق)|فخرالدولۀ دیلمی]] و شاپور بن اردشیر، وزیر [[بغداد]]، سروده است؛ در وصف شراب و عشق نیز اشعاری نغز دارد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025000--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:ادبیات عرب]]&lt;br /&gt;
[[رده:(ادبیات عرب)آثار و اشخاص]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%82%D9%85_%DB%B3%DB%B0%DB%B5%D9%80_%D8%B1%DB%8C_%DB%B3%DB%B8%DB%B1%D9%82)&amp;diff=2010292399</id>
		<title>ابن بابویه، محمد بن علی (قم ۳۰۵ـ ری ۳۸۱ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%87%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_(%D9%82%D9%85_%DB%B3%DB%B0%DB%B5%D9%80_%D8%B1%DB%8C_%DB%B3%DB%B8%DB%B1%D9%82)&amp;diff=2010292399"/>
		<updated>2026-02-23T07:57:09Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه&lt;br /&gt;
|عنوان =محمد بن علی بن بابویه&lt;br /&gt;
|نام =&lt;br /&gt;
|نام دیگر=&lt;br /&gt;
|نام اصلی=&lt;br /&gt;
|نام مستعار=شیخ صدوق&lt;br /&gt;
|لقب=&lt;br /&gt;
|زادروز=قم ۳۰۵ق&lt;br /&gt;
|تاریخ مرگ=ری ۳۸۱ق&lt;br /&gt;
|دوره زندگی=&lt;br /&gt;
|ملیت=ایرانی&lt;br /&gt;
|محل زندگی=&lt;br /&gt;
|تحصیلات و محل تحصیل=&lt;br /&gt;
| شغل و تخصص اصلی =فقیه و محدث&lt;br /&gt;
|شغل و تخصص های دیگر=&lt;br /&gt;
|سبک =&lt;br /&gt;
|مکتب =&lt;br /&gt;
|سمت =&lt;br /&gt;
|جوایز و افتخارات =&lt;br /&gt;
|آثار =لتوحید؛ الامالی؛ عیون ‌اخبار‌الرضا (ع)؛ علل‌الشرایع و الاحکام؛ الاعتقاد؛ ثواب الاعمال؛ عقاب‌الاعمال؛ من لایَحضُرُه‌الفقیه &lt;br /&gt;
|خویشاوندان سرشناس =علی بن حسین (پدر)، حسین (برادر)&lt;br /&gt;
|گروه مقاله =دین اسلام&lt;br /&gt;
|دوره =&lt;br /&gt;
|فعالیت های مهم =&lt;br /&gt;
|رشته =&lt;br /&gt;
|پست تخصصی =&lt;br /&gt;
|باشگاه =&lt;br /&gt;
}}ابن بابِوَیْه، محمد بن علی (قم ۳۰۵ـ ری ۳۸۱ق)&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;p&amp;gt;(معروف به «شیخ صدوق») فقیه و محدث امامی. به پدرش علی بن حسین و برادرش حسین نیز ابن بابویه گویند. او و دو تن دیگر از نویسندگان کتاب‌های اربعه را «محمدین ثلاث» می‌خوانند. بیشتر احادیث را در [[قم، شهر|قم]] نزد پدرش فراگرفت، ولی به بیشتر شهرهایی که محدثی در آن‌جا سراغ داشت، مانند [[خراسان]]، [[بغداد]]، [[مکه]]، [[مدینه]] و شهرهای [[ماوراءالنهر]] ازجمله ایلاق، [[بلخ]]، [[سمرقند]]، و [[عانه]] نیز سفر کرد تا بر اندوخته‌هایش در [[حدیث]] بیفزاید. از این‌رو شمار استادان او از ۲۰۰ افزون، و به همین نسبت نیز دارای شاگردانی بسیار بود. شماری اندک در [[امامیه]] با وجود اعتقاد به عدالتش، در وثاقت او خدشه می‌کنند. او معتقد بود که ممکن است از [[محمد (ص) (مکه ۵۳پیش از هجرت ـ مدینه ۱۱ق)|پیامبر اکرم]] (ص) نیز سهو سر زند. ابن بابویه بیش از ۳۰۰ اثر در [[تفسیر]]، [[فقه]]، حدیث، [[کلام]]، [[تاریخ]]، رجال، [[اخلاق]]، دعا و زیارت تألیف کرده است. کتاب‌های فقهی او نص روایات است که به‌طور موضوعی مرتب شده‌اند. او از فقیهان اخباری بود، اما چنین نبود که اصلاً به نقد روایات براساس ضوابط علم رجال و اصول فقه نپردازد، با این حال، فقه او جدای از حدیث نبود. وی نیمۀ دوم عمر خود را به دعوت [[رکن الدوله دیلمی، ابوعلی حسن بن بویه (۲۸۶ـ۳۶۶ق)|رکن‌الدولۀ دیلمی]] در ری ساکن بود. مقبرۀ ابن بابویه در ری معروف است. از مهم‌ترین آثارش: &#039;&#039;التوحید&#039;&#039;؛&#039;&#039; الامالی&#039;&#039;؛&#039;&#039; عیون ‌اخبار‌الرضا (ع)&#039;&#039;؛&#039;&#039; علل‌الشرایع و الاحکام&#039;&#039;؛&#039;&#039; الاعتقاد&#039;&#039;؛&#039;&#039; ثواب الاعمال&#039;&#039;؛ &#039;&#039;عقاب‌الاعمال&#039;&#039;؛ من لایَحضُرُه‌الفقیه که اساسی‌ترین اثر وی و از اهم کتب حدیث نزد شیعه و از کتب اربعه است.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11025200--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ و فرهنگ تشیع]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:حدیث شناسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:فقه و اصول و احکام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%A8%D8%8C_%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%DB%B7%DB%B8%DB%B2%D9%80_%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87_%DB%B8%DB%B6%DB%B8%D9%82)&amp;diff=2010292381</id>
		<title>ابن ایوب، جمال الدین عبدالله (۷۸۲ـ قاهره ۸۶۸ق)</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D9%88%D8%A8%D8%8C_%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_(%DB%B7%DB%B8%DB%B2%D9%80_%D9%82%D8%A7%D9%87%D8%B1%D9%87_%DB%B8%DB%B6%DB%B8%D9%82)&amp;diff=2010292381"/>
		<updated>2026-02-23T07:19:44Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن ایوب|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=جمال‌الدین‌ عبدالله‌ بن‌ علی‌ بن‌ یوسف‌ بن‌ علی‌ بن‌ محمد قادری‌ مخزومی‌|نام مستعار=|لقب=ابن ایّوب|زادروز=۷۸۲ق|تاریخ مرگ=قاهره ۸۶۸ق|دوره زندگی=|ملیت=|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=پزشک|شغل و تخصص های دیگر=محدث|سبک=|مکتب=عرب|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=دواءالنفس من‌النّکس، نشراللّواء فی مقتضی‌الفصد و الدواء، سیاسة‌الخَلق بتحسین‌الخُلق، و سدّ الذرائع من‌القول بتأثیرالطبائع|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=پزشکی|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن اَیّوب، جمال‌الدین عبدالله (۷۸۲ـ قاهره ۸۶۸ق)&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;(نام کامل: جمال‌الدین‌ عبدالله‌ بن‌ علی‌ بن‌ یوسف‌ بن‌ علی‌ بن‌ محمد قادری‌ مخزومی‌) پزشک و محدث شافعی. عبدالله را از آن جهت ابن ایوب می‌خوانند که پدربزرگش را به علت مشکلاتی که برایش پیش آمد ایوب لقب دادند و بازماندگانش را ابن ایوب می‌خواندند. در زادگاهش دانش آموخت و [[قرآن]] را حفظ کرد. سپس به [[قاهره]] رفت و در آن‌جا از استادانی چون الزیّن عبدالباسط، سعیدالسّعداء، و محمد بن عبدالرحمن سخاوی و دیگران [[حدیث]] فراگرفت. برخی از آثار او در داروشناسی و پزشکی عبارت‌اند از &#039;&#039;دواءالنفس من‌النّکس&#039;&#039;، &#039;&#039;نشراللّواء فی مقتضی‌الفصد و الدواء&#039;&#039;، &#039;&#039;سیاسة‌الخَلق بتحسین‌الخُلق&#039;&#039;، و &#039;&#039;سدّ الذرائع من‌القول بتأثیرالطبائع&#039;&#039;. پس از درگذشت در قبرستان سعیدالسّعداء دفن شد.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11024800--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:اشخاص و آثار، تاریخ پزشکی]]&lt;br /&gt;
[[رده:دین اسلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:حدیث شناسی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7&amp;diff=2010292379</id>
		<title>جغرافیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7&amp;diff=2010292379"/>
		<updated>2026-02-23T07:15:34Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;جغرافیا (Geography)&amp;lt;br /&amp;gt; مطالعۀ علمی سطح [[زمین]]، [[توپوگرافی]]، آب‌وهوا، وضعیت طبیعی و چگونگی تأثیر این عوامل بر زندگی انسان. واژۀ جغرافیا مأخوذ از واژۀ یونانی geo به‌معنی زمین و graphein به معنی نگارش است که اولین‌بار [[اراتستن (ح ۲۷۶پ م ـ ح ۱۹۴پ م)|اِراتُستِن]]&amp;lt;ref&amp;gt;Eratosthenes &amp;lt;/ref&amp;gt;، جغرافی‌دان یونانی، آن را به‌کار برد. جغرافیا یکی از کهن‌ترین موضوعات مطالعه و تحقیق بشر است و «مادر علوم» نام گرفته است. جغرافیای کلاسیک ارتباط تنگاتنگی با تاریخ دارد. در قدیم جغرافی‌دانان به تهیه نقشه، مساحی و اکتشاف اهمیت می‌دادند. توسعۀ جغرافیا نزد مسلمانان مدیون پیشرفت سریع اسلام است. تأکید اسلام بر علم‌آموزی، اشارات قرآن بر خلقت کائنات و شب و روز و حرکات [[خورشید]] و [[ماه (اخترشناسی)|ماه]] و ستارگان و اقوام گذشته، سفر [[حج]] و فتوحات پی‌درپی مسلمانان مجموع عواملی است که باعث شکوفایی علم جغرافیا در جهان اسلام شد. قرون ۳ و ۴ق دوران طلایی جغرافیای اسلامی است، زیرا در این دوره آثار علمی ارزشمندی پدید آمد که سال‌ها مرجع دانشمندان جغرافیا بود. سفرنامه‌نویسی از دیگر عوامل مهم توسعه و تکوین علم جغرافیا بود. رونق علم جغرافیا در سرزمین‌های اسلامی بر دانش اروپاییان و غرب نیز تأثیر مستقیم گذاشت، تا جایی‌که شرق‌شناسان و نویسندگان غربی از آغاز پیدایش جغرافیای مدرن به اندیشه‌های جغرافیایی مسلمانان توجه داشتند و مطالعات گسترده‌ای در این زمینه انجام دادند. در جغرافیای جدید که در دورۀ [[رنسانس]] شکل گرفت، عمدتاً بر موضوعاتی چون محیط زیست طبیعی و اجتماعات انسانی تأکید شد. الکساندر فون هومبولت&amp;lt;ref&amp;gt;Alexander von Homboldt &amp;lt;/ref&amp;gt; و [[ریتر، کارل (۱۷۷۹ـ۱۸۵۹)|کارل ریتر]]&amp;lt;ref&amp;gt;Carl Ritter&amp;lt;/ref&amp;gt; از بنیادگذاران جغرافیای جدید بودند. هم زمان با گسترش این علم در جهان بسیاری از مفاهیم سنتی جغرافیا متروک شد و مفاهیم و تعاریف نو و نیز رشته‌های علمی جدید همچون جغرافیای طبیعی، جغرافیای انسانی، اقلیم‌شناسی، ژئومورفولوژی (زمین‌ریخت‌شناسی) و کارتوگرافی (نقشه‌نگاری) به‌وجود آمد. (نیز ← [[جغرافیای_زیستی]]؛ [[جغرافیای_گیاهی]]؛ [[جغرافیای_انتخابات]]). جغرافیای جدید و نقشه‌کشی در ایران با احداث [[دارالفنون]] آغاز شد، اما مرحلۀ آموزش واقعی جغرافیا در ایران با تأسیس [[دارالمعلمین]] مرکزی (۱۳۰۷ش) شکل گرفت و با تأسیس [[دانشگاه تهران]] در ۱۳۱۳ش آموزش این علم در مراکز علمی دیگر شهرها گسترش یافت. در ۱۳۸۰ش نخستین دانشکدۀ جغرافیا در دانشگاه تهران ایجاد شد. امروزه حدود ده تخصص در مقاطع و گرایش‌های گوناگون جغرافیا ازجمله برنامه‌ریزی شهری، برنامه‌ریزی روستایی، سنجش از دور، کارتوگرافی و اقلیم‌شناسی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی تدریس می‌شود.&lt;br /&gt;
&amp;lt;!--16066900--&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
[[Category:جغرافیای عمومی]] &lt;br /&gt;
[[Category:اصطلاحات، تجهیزات و تاسیسات، مفاهیم]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=Geography&amp;diff=2010292372</id>
		<title>Geography</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=Geography&amp;diff=2010292372"/>
		<updated>2026-02-23T06:59:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: تغییرمسیر به جغرافیا&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;#تغییر_مسیر [[جغرافیا]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7&amp;diff=2010292371</id>
		<title>جغرافیا</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7&amp;diff=2010292371"/>
		<updated>2026-02-23T06:57:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;جغرافیا (Geography)&amp;lt;br /&amp;gt; مطالعۀ علمی سطح زمین، توپوگرافی، آب‌وهوا، وضعیت طبیعی و چگونگی تأثیر این عوامل بر زندگی انسان. واژۀ جغرافیا مأخوذ از واژۀ یونانی geo به‌معنی زمین و graphein به معنی نگارش است که اولین‌بار اِراتُستِن&amp;lt;ref&amp;gt;Eratosthenes &amp;lt;/ref&amp;gt;، جغرافی‌دان یونانی، آن را به‌کار برد. جغرافیا یکی از کهن‌ترین موضوعات مطالعه و تحقیق بشر است و «مادر علوم» نام گرفته است. جغرافیای کلاسیک ارتباط تنگاتنگی با تاریخ دارد. در قدیم جغرافی‌دانان به تهیه نقشه، مساحی و اکتشاف اهمیت می‌دادند. توسعۀ جغرافیا نزد مسلمانان مدیون پیشرفت سریع اسلام است. تأکید اسلام بر علم‌آموزی، اشارات قرآن بر خلقت کائنات و شب و روز و حرکات خورشید و ماه و ستارگان و اقوام گذشته، سفر حج و فتوحات پی‌درپی مسلمانان مجموع عواملی است که باعث شکوفایی علم جغرافیا در جهان اسلام شد. قرون ۳ و ۴ق دوران طلایی جغرافیای اسلامی است، زیرا در این دوره آثار علمی ارزشمندی پدید آمد که سال‌ها مرجع دانشمندان جغرافیا بود. سفرنامه‌نویسی از دیگر عوامل مهم توسعه و تکوین علم جغرافیا بود. رونق علم جغرافیا در سرزمین‌های اسلامی بر دانش اروپاییان و غرب نیز تأثیر مستقیم گذاشت، تا جایی‌که شرق‌شناسان و نویسندگان غربی از آغاز پیدایش جغرافیای مدرن به اندیشه‌های جغرافیایی مسلمانان توجه داشتند و مطالعات گسترده‌ای در این زمینه انجام دادند. در جغرافیای جدید که در دورۀ رنسانس شکل گرفت، عمدتاً بر موضوعاتی چون محیط زیست طبیعی و اجتماعات انسانی تأکید شد. الکساندر فون هومبولت&amp;lt;ref&amp;gt;Alexander von Homboldt &amp;lt;/ref&amp;gt; و کارل ریتر&amp;lt;ref&amp;gt;Carl Ritter&amp;lt;/ref&amp;gt; از بنیادگذاران جغرافیای جدید بودند. هم زمان با گسترش این علم در جهان بسیاری از مفاهیم سنّتی جغرافیا متروک شد و مفاهیم و تعاریف نو و نیز رشته‌های علمی جدید همچون جغرافیای طبیعی، جغرافیای انسانی، اقلیم‌شناسی، ژئومورفولوژی (زمین‌ریخت‌شناسی) و کارتوگرافی (نقشه‌نگاری) به‌وجود آمد. (نیز ← [[جغرافیای_زیستی]]؛ [[جغرافیای_گیاهی]]؛ [[جغرافیای_انتخابات]]). جغرافیای جدید و نقشه‌کشی در ایران با احداث دارالفنون آغاز شد، اما مرحلۀ آموزش واقعی جغرافیا در ایران با تأسیس دارالمعلمین مرکزی (۱۳۰۷ش) شکل گرفت و با تأسیس دانشگاه تهران در ۱۳۱۳ش آموزش این علم در مراکز علمی دیگر شهرها گسترش یافت. در ۱۳۸۰ نخستین دانشکدۀ جغرافیا در دانشگاه تهران ایجاد شد. امروزه حدود ده تخصص در مقاطع و گرایش‌های گوناگون جغرافیا ازجمله برنامه‌ریزی شهری، برنامه‌ریزی روستایی، سنجش از دور، کارتوگرافی و اقلیم‌شناسی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی تدریس می‌شود.&lt;br /&gt;
&amp;lt;!--16066900--&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
----&lt;br /&gt;
[[Category:جغرافیای عمومی]] &lt;br /&gt;
[[Category:اصطلاحات، تجهیزات و تاسیسات، مفاهیم]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%B3&amp;diff=2010292370</id>
		<title>ابن ایاس</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D8%B3&amp;diff=2010292370"/>
		<updated>2026-02-23T06:56:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Mohammadi3: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{جعبه زندگینامه|عنوان=ابن ایاس|نام=|نام دیگر=|نام اصلی=|نام مستعار=ابوالبَرکات محمد بن احمد بن اِیّاس|لقب=|زادروز=۸۵۲ق|تاریخ مرگ=۹۳۰ق|دوره زندگی=|ملیت=مصری|محل زندگی=|تحصیلات و محل تحصیل=|شغل و تخصص اصلی=مورخ|شغل و تخصص های دیگر=|سبک=|مکتب=|سمت=|جوایز و افتخارات=|آثار=بدائع‌ الزّهور فی وقائع‌الدُّهور و نَشْقُ‌الْاَزْهار فی عَجائب‌الْاَقْطار|خویشاوندان سرشناس=|گروه مقاله=تاریخ جهان|دوره=|فعالیت های مهم=|رشته=|پست تخصصی=|باشگاه=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابن ‏اِیاس (۸۵۲ـ۹۳۰ق)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(معروف به: ابوالبَرَکات محمد بن احمد بن اِیّاس) مورخ مصری در دربار ممالیک [[مصر]]. فرزند ایاس بود و نسبش به خاندان‌های ترک بازمی‌گردد. او نزد بزرگانی چون [[سیوطی، جلال الدین (قاهره ۸۴۹ـ۹۱۱ق)|سیوطی]] درس خواند و از میان علوم به [[تاریخ]] و [[جغرافیا]] علاقه داشت. از وی دو کتاب به نام‌های &#039;&#039;بدائع‌ الزّهور فی&#039;&#039; &#039;&#039;وقائع‌الدُّهور&#039;&#039; و &#039;&#039;نَشْقُ‌الْاَزْهار فی عَجائب‌الْاَقْطار&#039;&#039; برجای مانده است. شیوۀ نگارش او ضعیف است ولی چون تنها مورخی است که حوادث اوایل قرن ۱۰‌ق و فتح [[مصر]] را به دست عثمانی‌ها شرح می‌دهد، آثارش حائز اهمیت بسیار است.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br /&amp;gt; &amp;lt;!--11024700\\&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ جهان]]&lt;br /&gt;
[[رده:مصر]]--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:تاریخ جهان]]&lt;br /&gt;
[[Category:مورخان و کتاب های تاریخ]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
</feed>