آهن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Mohammadi2 در ‏۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۸

2024-06-04T18:28:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۸
خط ۲:		خط ۲:
	[[File:10271400.jpg\|thumb\|سنگ آهن]]آهَن (iron)<br />		[[File:10271400.jpg\|thumb\|سنگ آهن]]آهَن (iron)<br />

	عنصری ~~فلزی،~~ به رنگ خاکستری‌ نقره‌ای، چکش‌خوار، شکل‌پذیر و سخت، با نماد Fe، برگرفته از نام لاتینی آن، با عدد اتمی ۲۶، و جرم اتمی نسبی ۵۵.۸۴۷. از لحاظ فراوانی چهارمین [[عنصر (شیمی)\|عنصر]] [[پوسته (زمین شناسی)\|پوسته]] زمین و دومین [[فلز]] فراوان پس از [[آلومینیوم]] است. در رسوبات انباشته، ~~بهصورت~~ سنگ‌های معدنی [[هماتیت]]<ref>hematite</ref> (Fe<sub>۲</sub>O<sub>۳</sub>)، سنگ معدن اسپاتیک<ref>spathic ore</ref> (FeCO<sub>۳</sub>) و [[منیتیت\|مگنتیک]]<ref>magnetite</ref> (Fe<sub>۳</sub>O<sub>۴</sub>) یافت می‌شود. گاهی به شکل فلز آزاد<ref>free metal</ref>، و به ندرت به صورت تکه‌های آهن یا نیکل‌ـ‌آهن در [[شهاب سنگ\|شهاب‌سنگ‌]]<~~nowiki~~/>ها نیز یافت می‌شود. آهن فلزی فراوان و مفید، به شدت [[مغناطیس]]، و پایۀ [[آلیاژ]] فولاد است. [[فولاد]] آلیاژی است که علاوه بر آهن، [[کربن]] و فلزات دیگر نیز دارد. (← [[چدن\|چدن]]) آهن در تجهیزات الکتریکی، [[~~مغناطیس~~\|~~مغناطیس‌~~]]<~~nowiki~~/>~~های دایم و~~ [[~~الکترومغناطیس~~\|~~الکترومغناطیس‌~~]]<~~nowiki~~/>ها، ~~هستۀ ترانسفورمرها،~~ و در آمپلی‌فایرهای مغناطیسی به‌کار می‌رود. نکتۀ مهم دربارۀ‌ آهن، اکسید شدن آن در هوای مرطوب (زنگ‌زدن<ref>rusting</ref>) است. در بدن انسان، آهن بخش اصلی [[هموگلوبین]]<ref>haemoglobin</ref> را تشکیل می‌دهد. در [[گلبول\|گلبول‌]]<nowiki/>های قرمز ~~خون،~~ [[هموگلوبین]] ~~اکسیژن~~ را به همۀ نقاط بدن منتقل می‌کند. کمبود این عنصر در رژیم غذایی انسان منجر به نوعی [[کم خونی\|کم‌خونی]] می‌شود. از [[~~آهن، عصر\|~~عصر آهن]] تاکنون، از این عنصر برای ساخت ابزار استفاده می‌کنند.		عنصری [[فلز]]<nowiki/>ی، به رنگ خاکستری‌ نقره‌ای، چکش‌خوار، شکل‌پذیر و سخت، با نماد Fe، برگرفته از نام لاتینی آن، با [[عدد اتمی]]<ref>atomic number</ref> ۲۶، و [[جرم اتمی]]<ref>atomic mass</ref> نسبی ۵۵.۸۴۷. از لحاظ فراوانی چهارمین [[عنصر (شیمی)\|عنصر]]<ref>element</ref> [[پوسته (زمین شناسی)\|پوسته]]<ref>crust</ref> زمین و دومین فلز<ref>metal</ref> فراوان پس از [[آلومینیوم]]<ref>aluminium</ref> است. در رسوبات انباشته، به صورت سنگ‌های معدنی [[هماتیت]]<ref>hematite</ref> (Fe<sub>۲</sub>O<sub>۳</sub>)، سنگ معدن اسپاتیک<ref>spathic ore</ref> (FeCO<sub>۳</sub>) و [[منیتیت\|مگنتیک]]<ref>magnetite</ref> (Fe<sub>۳</sub>O<sub>۴</sub>) یافت می‌شود. گاهی به شکل فلز آزاد<ref>free metal</ref>، و به ندرت به صورت تکه‌های آهن یا نیکل‌ـ‌آهن در [[شهاب سنگ\|شهاب‌سنگ‌]]<ref>meteorite</ref>ها نیز یافت می‌شود. آهن فلزی فراوان و مفید، به شدت [[مغناطیس]]<ref>magnetism</ref>، و پایۀ [[آلیاژ]]<ref>alloy</ref> فولاد است. [[فولاد]]<ref>steel</ref> آلیاژی است که علاوه بر آهن، [[کربن]]<ref>carbon</ref> و فلزات دیگر نیز دارد (← [[چدن\|چدن]]<ref>cast iron</ref>). آهن در تجهیزات الکتریکی، مغناطیس‌های دایم و [[الکترومغناطیس\|الکترومغناطیس‌]]<ref>electromagnetism</ref>ها، هستۀ [[ترانسفورماتور\|ترانسفورمر]]<ref>transformer</ref>ها، و در آمپلی‌فایرهای مغناطیسی به‌کار می‌رود. نکتۀ مهم دربارۀ‌ آهن، اکسید شدن آن در هوای مرطوب (زنگ‌زدن<ref>rusting</ref>) است. در بدن انسان، آهن بخش اصلی [[هموگلوبین]]<ref>haemoglobin</ref> را تشکیل می‌دهد. در [[گلبول\|گلبول‌]]<nowiki/>های قرمز [[خون]]<ref>blood</ref>، هموگلوبین [[اکسیژن]]<ref>oxygen</ref> را به همۀ نقاط بدن منتقل می‌کند. کمبود این عنصر در رژیم غذایی انسان منجر به نوعی [[کم خونی\|کم‌خونی]]<ref>anaemia</ref> می‌شود. از [[عصر آهن]]<ref>Iron Age</ref> تاکنون، از این عنصر برای ساخت ابزار استفاده می‌کنند.

	واژۀ آیرون برگرفته از واژه‌ای آلمانی به معنای «قوی» است.		واژۀ آیرون برگرفته از واژه‌ای آلمانی به معنای «قوی» است.

Reza rouzbahani در ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۲۲

2023-07-11T20:22:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۲۲
خط ۲:		خط ۲:
	[[File:10271400.jpg\|thumb\|سنگ آهن]]آهَن (iron)<br />		[[File:10271400.jpg\|thumb\|سنگ آهن]]آهَن (iron)<br />

	~~برگرفته از واژه‌ای آلمانی به معنای «قوی».~~ عنصری فلزی، به رنگ خاکستری‌ نقره‌ای، چکش‌خوار، شکل‌پذیر و سخت، با نماد Fe، برگرفته از نام لاتینی آن، با عدد اتمی ۲۶، و جرم اتمی نسبی ۵۵.۸۴۷. از لحاظ فراوانی چهارمین [[عنصر (شیمی)\|عنصر]] [[پوسته (زمین شناسی)\|پوسته]] زمین و دومین [[فلز]] فراوان پس از [[آلومینیوم]] است. در رسوبات انباشته، بهصورت سنگ‌های معدنی [[هماتیت]]<ref>hematite</ref> (Fe<sub>۲</sub>O<sub>۳</sub>)، سنگ معدن اسپاتیک<ref>spathic ore</ref> (FeCO<sub>۳</sub>) و [[منیتیت\|مگنتیک]]<ref>magnetite</ref> (Fe<sub>۳</sub>O<sub>۴</sub>) یافت می‌شود. گاهی به شکل فلز آزاد<ref>free metal</ref>، و به ندرت به صورت تکه‌های آهن یا نیکل‌ـ‌آهن در [[شهاب سنگ\|شهاب‌سنگ‌]]<nowiki/>ها نیز یافت می‌شود. آهن فلزی فراوان و مفید، به شدت [[مغناطیس]]، و پایۀ [[آلیاژ]] فولاد است. [[فولاد]] آلیاژی است که علاوه بر آهن، [[کربن]] و فلزات دیگر نیز دارد. (← [[چدن\|چدن]]) آهن در تجهیزات الکتریکی، [[مغناطیس\|مغناطیس‌]]<nowiki/>های دایم و [[الکترومغناطیس\|الکترومغناطیس‌]]<nowiki/>ها، هستۀ ترانسفورمرها، و در آمپلی‌فایرهای مغناطیسی به‌کار می‌رود. نکتۀ مهم دربارۀ‌ آهن، اکسید شدن آن در هوای مرطوب (زنگ‌زدن<ref>rusting</ref>) است. در بدن انسان، آهن بخش اصلی [[هموگلوبین]]<ref>haemoglobin</ref> را تشکیل می‌دهد. در [[گلبول\|گلبول‌]]<nowiki/>های قرمز خون، [[هموگلوبین]] اکسیژن را به همۀ نقاط بدن منتقل می‌کند. کمبود این عنصر در رژیم غذایی انسان منجر به نوعی [[کم خونی\|کم‌خونی]] می‌شود. از [[آهن، عصر\|عصر آهن]] تاکنون، از این عنصر برای ساخت ابزار استفاده می‌کنند.		عنصری فلزی، به رنگ خاکستری‌ نقره‌ای، چکش‌خوار، شکل‌پذیر و سخت، با نماد Fe، برگرفته از نام لاتینی آن، با عدد اتمی ۲۶، و جرم اتمی نسبی ۵۵.۸۴۷. از لحاظ فراوانی چهارمین [[عنصر (شیمی)\|عنصر]] [[پوسته (زمین شناسی)\|پوسته]] زمین و دومین [[فلز]] فراوان پس از [[آلومینیوم]] است. در رسوبات انباشته، بهصورت سنگ‌های معدنی [[هماتیت]]<ref>hematite</ref> (Fe<sub>۲</sub>O<sub>۳</sub>)، سنگ معدن اسپاتیک<ref>spathic ore</ref> (FeCO<sub>۳</sub>) و [[منیتیت\|مگنتیک]]<ref>magnetite</ref> (Fe<sub>۳</sub>O<sub>۴</sub>) یافت می‌شود. گاهی به شکل فلز آزاد<ref>free metal</ref>، و به ندرت به صورت تکه‌های آهن یا نیکل‌ـ‌آهن در [[شهاب سنگ\|شهاب‌سنگ‌]]<nowiki/>ها نیز یافت می‌شود. آهن فلزی فراوان و مفید، به شدت [[مغناطیس]]، و پایۀ [[آلیاژ]] فولاد است. [[فولاد]] آلیاژی است که علاوه بر آهن، [[کربن]] و فلزات دیگر نیز دارد. (← [[چدن\|چدن]]) آهن در تجهیزات الکتریکی، [[مغناطیس\|مغناطیس‌]]<nowiki/>های دایم و [[الکترومغناطیس\|الکترومغناطیس‌]]<nowiki/>ها، هستۀ ترانسفورمرها، و در آمپلی‌فایرهای مغناطیسی به‌کار می‌رود. نکتۀ مهم دربارۀ‌ آهن، اکسید شدن آن در هوای مرطوب (زنگ‌زدن<ref>rusting</ref>) است. در بدن انسان، آهن بخش اصلی [[هموگلوبین]]<ref>haemoglobin</ref> را تشکیل می‌دهد. در [[گلبول\|گلبول‌]]<nowiki/>های قرمز خون، [[هموگلوبین]] اکسیژن را به همۀ نقاط بدن منتقل می‌کند. کمبود این عنصر در رژیم غذایی انسان منجر به نوعی [[کم خونی\|کم‌خونی]] می‌شود. از [[آهن، عصر\|عصر آهن]] تاکنون، از این عنصر برای ساخت ابزار استفاده می‌کنند.

			واژۀ آیرون برگرفته از واژه‌ای آلمانی به معنای «قوی» است.

Mohammadi2 در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۰۹

2021-06-21T11:09:37Z

صفحهٔ تازه

[[File:10271400.jpg|thumb|سنگ آهن]]آهَن (iron) 

برگرفته از واژه‌ای آلمانی به معنای «قوی». عنصری فلزی، به رنگ خاکستری‌ نقره‌ای، چکش‌خوار، شکل‌پذیر و سخت، با نماد Fe، برگرفته از نام لاتینی آن، با عدد اتمی ۲۶، و جرم اتمی نسبی ۵۵.۸۴۷. از لحاظ فراوانی چهارمین [[عنصر (شیمی)|عنصر]] [[پوسته (زمین شناسی)|پوسته]] زمین و دومین [[فلز]] فراوان پس از [[آلومینیوم]] است. در رسوبات انباشته، بهصورت سنگ‌های معدنی [[هماتیت]]<ref>hematite</ref> (Fe۲O۳)، سنگ معدن اسپاتیک<ref>spathic ore</ref> (FeCO۳) و [[منیتیت|مگنتیک]]<ref>magnetite</ref> (Fe۳O۴) یافت می‌شود. گاهی به شکل فلز آزاد<ref>free metal</ref>، و به ندرت به صورت تکه‌های آهن یا نیکل‌ـ‌آهن در [[شهاب سنگ|شهاب‌سنگ‌]]<nowiki/>ها نیز یافت می‌شود. آهن فلزی فراوان و مفید، به شدت [[مغناطیس]]، و پایۀ [[آلیاژ]] فولاد است. [[فولاد]] آلیاژی است که علاوه بر آهن، [[کربن]] و فلزات دیگر نیز دارد. (← [[چدن|چدن]]) آهن در تجهیزات الکتریکی، [[مغناطیس|مغناطیس‌]]<nowiki/>های دایم و [[الکترومغناطیس|الکترومغناطیس‌]]<nowiki/>ها، هستۀ ترانسفورمرها، و در آمپلی‌فایرهای مغناطیسی به‌کار می‌رود. نکتۀ مهم دربارۀ‌ آهن، اکسید شدن آن در هوای مرطوب (زنگ‌زدن<ref>rusting</ref>) است. در بدن انسان، آهن بخش اصلی [[هموگلوبین]]<ref>haemoglobin</ref> را تشکیل می‌دهد. در [[گلبول|گلبول‌]]<nowiki/>های قرمز خون، [[هموگلوبین]] اکسیژن را به همۀ نقاط بدن منتقل می‌کند. کمبود این عنصر در رژیم غذایی انسان منجر به نوعی [[کم خونی|کم‌خونی]] می‌شود. از [[آهن، عصر|عصر آهن]] تاکنون، از این عنصر برای ساخت ابزار استفاده می‌کنند.

----
[[Category:فناوری و صنایع]]
[[Category:فلزات، آلیاژها و مواد]]
<references />