آپلس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazanin در ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۰

2024-09-14T07:20:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۰
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\|پست تخصصی =		\|پست تخصصی =
	\|باشگاه =		\|باشگاه =
	}}نقاش یونانی. از مشهورترین هنرمندان روزگار باستان بود. از آثارش نمونه‌ای باقی نمانده، ولی از قرار معلوم واقع‌نمایی فوق‌العادۀ نقاشی‌هایش تحسین‌برانگیز بوده‌اند. نقاش دربار [[فیلیپ مقدونی دوم (۳۸۲ـ۳۳۶پ م)\|فیلیپ دوم مقدونی]]<ref>Philip II of Macedon</ref> بود، و با همان سِمت در دستگاه پسرش، [[اسکندر_مقدونی]]<ref>Alexander the Great</ref> نیز به خدمت ادامه داد و جز او هیچ نقاش دیگری اجازۀ تک‌چهره‌سازی از اسکندر را نداشت. آپلس در کارگاه هنری [[پامفیلوس]]<ref>Pamphilos</ref> (شکوفایی ح ۳۹۰ـ۳۵۰پ‌م) در سیکیون<ref>Sicyon</ref>، نزدیک [[کورنت]]<ref>Corinth</ref>، نقاشی آموخت که از مراکز عمدۀ نقاشی یونان بود. از ویژگی‌های کارش، ترکیب‌بندی ماهرانه، واقع‌گرایی<ref>realism</ref> حیرت‌انگیز، توانایی القای فضای سه‌بعدی بر روی سطح دوبعدی، و مهارت در سایه‌روشن<ref>chiaroscuro</ref>، درخور ذکرند. [[پلینی_مهتر_(ح_۲۳ـ۷۹م)\|پلینی]]<ref>Pliny</ref>، تاریخ‌نگار و دانشور رومی، در گزارشی دربارۀ نقاشیِ آپلس با نام ''اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد''<ref>''Alexander Wielding a Thunderbolt''</ref>، چنین گفته است: واقعاً گویا دست اسکندر از پردۀ نقاشی بیرون جسته است. در نقاشی دیگر آپلس با نام ''الهۀ زیبایی از دریا برمی‌آید''<ref>''Aphrodite Anadyomene''</ref>، [[ونوس]]<ref>Venus</ref> در حالی تصویر شده، که از آب بیرون آمده، و درحال پیچاندن موی خیس خود و فروچکاندن آب از آن است. این اثر برای وقف به معبد آیسکولاپیوس<ref>Aesculapius</ref> در جزیرۀ [[کوس]]<ref>Cos</ref> کشیده شده بود. بعدها امپراتور اوگوستوس آن را خرید و به رم برد. آپلس رساله‌ای دربارۀ هنر نقاشی نوشت که آن نیز معدوم شده است. نکتۀ جالبِ مذکور در این رساله که از چیره‌دستی آپلس حکایت دارد، این است که او در خلق آثارش فقط چهار رنگ به‌کار می‌برده است: سفید، زرد،‌ قرمز، و سیاه.		}}
			[[پرونده:Apelles.jpg\|بندانگشتی\|سخاوت الکساندر به ژروم مارتین لنگلویس به تصویر کشیده توسط آپلس]]
			نقاش یونانی. از مشهورترین هنرمندان روزگار باستان بود. از آثارش نمونه‌ای باقی نمانده، ولی از قرار معلوم واقع‌نمایی فوق‌العادۀ نقاشی‌هایش تحسین‌برانگیز بوده‌اند. نقاش دربار [[فیلیپ مقدونی دوم (۳۸۲ـ۳۳۶پ م)\|فیلیپ دوم مقدونی]]<ref>Philip II of Macedon</ref> بود، و با همان سِمت در دستگاه پسرش، [[اسکندر_مقدونی]]<ref>Alexander the Great</ref> نیز به خدمت ادامه داد و جز او هیچ نقاش دیگری اجازۀ تک‌چهره‌سازی از اسکندر را نداشت. آپلس در کارگاه هنری [[پامفیلوس]]<ref>Pamphilos</ref> (شکوفایی ح ۳۹۰ـ۳۵۰پ‌م) در سیکیون<ref>Sicyon</ref>، نزدیک [[کورنت]]<ref>Corinth</ref>، نقاشی آموخت که از مراکز عمدۀ نقاشی یونان بود. از ویژگی‌های کارش، ترکیب‌بندی ماهرانه، واقع‌گرایی<ref>realism</ref> حیرت‌انگیز، توانایی القای فضای سه‌بعدی بر روی سطح دوبعدی، و مهارت در سایه‌روشن<ref>chiaroscuro</ref>، درخور ذکرند. [[پلینی_مهتر_(ح_۲۳ـ۷۹م)\|پلینی]]<ref>Pliny</ref>، تاریخ‌نگار و دانشور رومی، در گزارشی دربارۀ نقاشیِ آپلس با نام ''اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد''<ref>''Alexander Wielding a Thunderbolt''</ref>، چنین گفته است: واقعاً گویا دست اسکندر از پردۀ نقاشی بیرون جسته است. در نقاشی دیگر آپلس با نام ''الهۀ زیبایی از دریا برمی‌آید''<ref>''Aphrodite Anadyomene''</ref>، [[ونوس]]<ref>Venus</ref> در حالی تصویر شده، که از آب بیرون آمده، و درحال پیچاندن موی خیس خود و فروچکاندن آب از آن است. این اثر برای وقف به معبد آیسکولاپیوس<ref>Aesculapius</ref> در جزیرۀ [[کوس]]<ref>Cos</ref> کشیده شده بود. بعدها امپراتور اوگوستوس آن را خرید و به رم برد. آپلس رساله‌ای دربارۀ هنر نقاشی نوشت که آن نیز معدوم شده است. نکتۀ جالبِ مذکور در این رساله که از چیره‌دستی آپلس حکایت دارد، این است که او در خلق آثارش فقط چهار رنگ به‌کار می‌برده است: سفید، زرد،‌ قرمز، و سیاه.

Mohammadi2 در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۹

2024-06-21T13:19:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۹
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	\|پست تخصصی =		\|پست تخصصی =
	\|باشگاه =		\|باشگاه =
	}}نقاش یونانی. از مشهورترین هنرمندان روزگار باستان بود. از آثارش نمونه‌ای باقی نمانده، ولی از قرار معلوم واقع‌نمایی فوق‌العادۀ نقاشی‌هایش تحسین‌برانگیز بوده‌اند. نقاش دربار [[فیلیپ مقدونی دوم (۳۸۲ـ۳۳۶پ م)\|فیلیپ دوم مقدونی]]<ref>Philip II of Macedon</ref> بود، و با همان سِمت در دستگاه پسرش، [[اسکندر_مقدونی]] نیز به خدمت ادامه داد و جز او هیچ نقاش دیگری اجازۀ تک‌چهره‌سازی از اسکندر را نداشت. آپلس در کارگاه هنری [[پامفیلوس]]<ref>Pamphilos</ref> (شکوفایی ح ۳۹۰ـ۳۵۰پ‌م) در سیکیون<ref>Sicyon</ref>، نزدیک [[کورنت]]<ref>Corinth</ref>، نقاشی آموخت که از مراکز عمدۀ نقاشی یونان بود. از ویژگی‌های کارش، ترکیب‌بندی ماهرانه، واقع‌گرایی<ref>realism</ref> حیرت‌انگیز، توانایی القای فضای سه‌بعدی بر روی سطح دوبعدی، و مهارت در سایه‌روشن<ref>chiaroscuro</ref>، درخور ذکرند. [[پلینی_مهتر_(ح_۲۳ـ۷۹م)\|پلینی]]<ref>Pliny</ref>، تاریخ‌نگار و دانشور رومی، در گزارشی دربارۀ نقاشیِ آپلس با نام ''اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد''<ref>''Alexander Wielding a Thunderbolt''</ref>، چنین گفته است: واقعاً گویا دست اسکندر از پردۀ نقاشی بیرون جسته است. در نقاشی دیگر آپلس با نام ''الهۀ زیبایی از دریا برمی‌آید''<ref>''Aphrodite Anadyomene''</ref>، [[ونوس]]<ref>Venus</ref> در حالی تصویر شده، که از آب بیرون آمده، و درحال پیچاندن موی خیس خود و فروچکاندن آب از آن است. این اثر برای وقف به معبد آیسکولاپیوس<ref>Aesculapius</ref> در جزیرۀ [[کوس]]<ref>Cos</ref> کشیده شده بود. بعدها امپراتور اوگوستوس آن را خرید و به رم برد. آپلس رساله‌ای دربارۀ هنر نقاشی نوشت که آن نیز معدوم شده است. نکتۀ جالبِ مذکور در این رساله که از چیره‌دستی آپلس حکایت دارد، این است که او در خلق آثارش فقط چهار رنگ به‌کار می‌برده است: سفید، زرد،‌ قرمز، و سیاه.		}}نقاش یونانی. از مشهورترین هنرمندان روزگار باستان بود. از آثارش نمونه‌ای باقی نمانده، ولی از قرار معلوم واقع‌نمایی فوق‌العادۀ نقاشی‌هایش تحسین‌برانگیز بوده‌اند. نقاش دربار [[فیلیپ مقدونی دوم (۳۸۲ـ۳۳۶پ م)\|فیلیپ دوم مقدونی]]<ref>Philip II of Macedon</ref> بود، و با همان سِمت در دستگاه پسرش، [[اسکندر_مقدونی]]<ref>Alexander the Great</ref> نیز به خدمت ادامه داد و جز او هیچ نقاش دیگری اجازۀ تک‌چهره‌سازی از اسکندر را نداشت. آپلس در کارگاه هنری [[پامفیلوس]]<ref>Pamphilos</ref> (شکوفایی ح ۳۹۰ـ۳۵۰پ‌م) در سیکیون<ref>Sicyon</ref>، نزدیک [[کورنت]]<ref>Corinth</ref>، نقاشی آموخت که از مراکز عمدۀ نقاشی یونان بود. از ویژگی‌های کارش، ترکیب‌بندی ماهرانه، واقع‌گرایی<ref>realism</ref> حیرت‌انگیز، توانایی القای فضای سه‌بعدی بر روی سطح دوبعدی، و مهارت در سایه‌روشن<ref>chiaroscuro</ref>، درخور ذکرند. [[پلینی_مهتر_(ح_۲۳ـ۷۹م)\|پلینی]]<ref>Pliny</ref>، تاریخ‌نگار و دانشور رومی، در گزارشی دربارۀ نقاشیِ آپلس با نام ''اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد''<ref>''Alexander Wielding a Thunderbolt''</ref>، چنین گفته است: واقعاً گویا دست اسکندر از پردۀ نقاشی بیرون جسته است. در نقاشی دیگر آپلس با نام ''الهۀ زیبایی از دریا برمی‌آید''<ref>''Aphrodite Anadyomene''</ref>، [[ونوس]]<ref>Venus</ref> در حالی تصویر شده، که از آب بیرون آمده، و درحال پیچاندن موی خیس خود و فروچکاندن آب از آن است. این اثر برای وقف به معبد آیسکولاپیوس<ref>Aesculapius</ref> در جزیرۀ [[کوس]]<ref>Cos</ref> کشیده شده بود. بعدها امپراتور اوگوستوس آن را خرید و به رم برد. آپلس رساله‌ای دربارۀ هنر نقاشی نوشت که آن نیز معدوم شده است. نکتۀ جالبِ مذکور در این رساله که از چیره‌دستی آپلس حکایت دارد، این است که او در خلق آثارش فقط چهار رنگ به‌کار می‌برده است: سفید، زرد،‌ قرمز، و سیاه.

Mohammadi2 در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۸

2024-06-21T13:18:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۸
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	\|آثار =الهه زیبایی از دریا برمی آید؛ اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد		\|آثار =الهه زیبایی از دریا برمی آید؛ اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد
	\|خویشاوندان سرشناس =		\|خویشاوندان سرشناس =
	\|گروه مقاله =نگارگری و ~~مجسمه سازی~~ جهان		\|گروه مقاله =نگارگری و مجسمه‌سازی جهان
	\|دوره =قرن ۴پ‌م		\|دوره =قرن ۴پ‌م
	\|فعالیت های مهم =		\|فعالیت های مهم =

Mohammadi2 در ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۸

2024-06-21T13:18:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۸
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	\|زادروز=		\|زادروز=
	\|تاریخ مرگ=		\|تاریخ مرگ=
	\|دوره زندگی=~~قرن ۴پ م~~		\|دوره زندگی=
	\|ملیت=یونانی		\|ملیت=یونانی
	\|محل زندگی=		\|محل زندگی=
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\|سمت =نقاش دربار فیلیپ دوم و اسکندر مقدونی		\|سمت =نقاش دربار فیلیپ دوم و اسکندر مقدونی
	\|جوایز و افتخارات =		\|جوایز و افتخارات =
	\|آثار =الهه زیبایی از دریا برمی آید؛ اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان ~~درمی آورد~~		\|آثار =الهه زیبایی از دریا برمی آید؛ اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد
	\|خویشاوندان سرشناس =		\|خویشاوندان سرشناس =
	\|گروه مقاله =نگارگری و مجسمه سازی جهان		\|گروه مقاله =نگارگری و مجسمه سازی جهان
	\|دوره =قرن ~~۴پ م~~		\|دوره =قرن ۴پ‌م
	\|فعالیت های مهم =		\|فعالیت های مهم =
	\|رشته =		\|رشته =
	\|پست تخصصی =		\|پست تخصصی =
	\|باشگاه =		\|باشگاه =
	}}نقاش یونانی. از مشهورترین هنرمندان روزگار باستان بود. از آثارش نمونه‌ای باقی نمانده، ولی از قرار معلوم واقع‌نمایی فوق‌العادۀ نقاشی‌هایش تحسین‌برانگیز بوده‌اند. نقاش دربار [[فیلیپ مقدونی دوم (۳۸۲ـ۳۳۶پ م)\|فیلیپ دوم مقدونی]]<ref>Philip II of Macedon</ref>~~ ~~بود، و با همان سِمت در دستگاه پسرش، [[اسکندر_مقدونی]] نیز به خدمت ادامه داد و جز او هیچ نقاش دیگری اجازۀ تک‌چهره‌سازی از اسکندر را نداشت. آپلس در کارگاه هنری [[پامفیلوس]]<ref>Pamphilos</ref>~~ ~~(شکوفایی ح ۳۹۰ـ۳۵۰پ‌م) در سیکیون<ref>Sicyon</ref>، نزدیک [[کورنت]]<ref>Corinth</ref>، نقاشی آموخت که از مراکز عمدۀ نقاشی یونان بود. از ویژگی‌های کارش، ترکیب‌بندی ماهرانه، واقع‌گرایی<ref>realism</ref>~~ ~~حیرت‌انگیز، توانایی القای فضای سه‌بعدی بر روی سطح دوبعدی، و مهارت در سایه‌روشن<ref>chiaroscuro</ref>، درخور ذکرند. [[پلینی_مهتر_(ح_۲۳ـ۷۹م)\|پلینی]]<ref>Pliny</ref>، تاریخ‌نگار و دانشور رومی، در گزارشی دربارۀ نقاشیِ آپلس با نام ''اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد''<ref>''Alexander Wielding a Thunderbolt''</ref>، چنین گفته است: واقعاً گویا دست اسکندر از پردۀ نقاشی بیرون جسته است. در نقاشی دیگر آپلس با نام''الهۀ زیبایی از دریا برمی‌آید''<ref>''Aphrodite Anadyomene''</ref>، [[ونوس]]<ref>Venus</ref>~~ ~~در حالی تصویر شده، که از آب بیرون آمده، و درحال پیچاندن موی خیس خود و فروچکاندن آب از آن است. این اثر برای وقف به معبد آیسکولاپیوس<ref>Aesculapius</ref>~~ ~~در جزیرۀ کوس<ref>Cos</ref>~~ ~~کشیده شده بود. بعدها امپراتور اوگوستوس آن را خرید و به رم برد. آپلس رساله‌ای دربارۀ هنر نقاشی نوشت که آن نیز معدوم شده است. نکتۀ جالبِ مذکور در این رساله که از چیره‌دستی آپلس حکایت دارد، این است که او در خلق آثارش فقط چهار رنگ به‌کار می‌برده است: سفید، زرد،‌ قرمز، و سیاه.		}}نقاش یونانی. از مشهورترین هنرمندان روزگار باستان بود. از آثارش نمونه‌ای باقی نمانده، ولی از قرار معلوم واقع‌نمایی فوق‌العادۀ نقاشی‌هایش تحسین‌برانگیز بوده‌اند. نقاش دربار [[فیلیپ مقدونی دوم (۳۸۲ـ۳۳۶پ م)\|فیلیپ دوم مقدونی]]<ref>Philip II of Macedon</ref> بود، و با همان سِمت در دستگاه پسرش، [[اسکندر_مقدونی]] نیز به خدمت ادامه داد و جز او هیچ نقاش دیگری اجازۀ تک‌چهره‌سازی از اسکندر را نداشت. آپلس در کارگاه هنری [[پامفیلوس]]<ref>Pamphilos</ref> (شکوفایی ح ۳۹۰ـ۳۵۰پ‌م) در سیکیون<ref>Sicyon</ref>، نزدیک [[کورنت]]<ref>Corinth</ref>، نقاشی آموخت که از مراکز عمدۀ نقاشی یونان بود. از ویژگی‌های کارش، ترکیب‌بندی ماهرانه، واقع‌گرایی<ref>realism</ref> حیرت‌انگیز، توانایی القای فضای سه‌بعدی بر روی سطح دوبعدی، و مهارت در سایه‌روشن<ref>chiaroscuro</ref>، درخور ذکرند. [[پلینی_مهتر_(ح_۲۳ـ۷۹م)\|پلینی]]<ref>Pliny</ref>، تاریخ‌نگار و دانشور رومی، در گزارشی دربارۀ نقاشیِ آپلس با نام ''اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد''<ref>''Alexander Wielding a Thunderbolt''</ref>، چنین گفته است: واقعاً گویا دست اسکندر از پردۀ نقاشی بیرون جسته است. در نقاشی دیگر آپلس با نام ''الهۀ زیبایی از دریا برمی‌آید''<ref>''Aphrodite Anadyomene''</ref>، [[ونوس]]<ref>Venus</ref> در حالی تصویر شده، که از آب بیرون آمده، و درحال پیچاندن موی خیس خود و فروچکاندن آب از آن است. این اثر برای وقف به معبد آیسکولاپیوس<ref>Aesculapius</ref> در جزیرۀ [[کوس]]<ref>Cos</ref> کشیده شده بود. بعدها امپراتور اوگوستوس آن را خرید و به رم برد. آپلس رساله‌ای دربارۀ هنر نقاشی نوشت که آن نیز معدوم شده است. نکتۀ جالبِ مذکور در این رساله که از چیره‌دستی آپلس حکایت دارد، این است که او در خلق آثارش فقط چهار رنگ به‌کار می‌برده است: سفید، زرد،‌ قرمز، و سیاه.

Amir در ‏۱۵ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۲۵

2021-06-15T10:25:15Z

صفحهٔ تازه

آپِلِس (قرن ۴پ‌م)(Apelles)

{{جعبه زندگینامه
|عنوان =آپلس
|نام =Apelles
|نام دیگر=
|نام اصلی=
|نام مستعار=
|لقب=
|زادروز=
|تاریخ مرگ=
|دوره زندگی=قرن ۴پ م
|ملیت=یونانی
|محل زندگی=
|تحصیلات و محل تحصیل=
| شغل و تخصص اصلی =نقاش
|شغل و تخصص های دیگر=
|سبک =
|مکتب =
|سمت =نقاش دربار فیلیپ دوم و اسکندر مقدونی
|جوایز و افتخارات =
|آثار =الهه زیبایی از دریا برمی آید؛ اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی آورد
|خویشاوندان سرشناس =
|گروه مقاله =نگارگری و مجسمه سازی جهان
|دوره =قرن ۴پ م
|فعالیت های مهم =
|رشته =
|پست تخصصی =
|باشگاه =
}}نقاش یونانی. از مشهورترین هنرمندان روزگار باستان بود. از آثارش نمونه‌ای باقی نمانده، ولی از قرار معلوم واقع‌نمایی فوق‌العادۀ نقاشی‌هایش تحسین‌برانگیز بوده‌اند. نقاش دربار [[فیلیپ مقدونی دوم (۳۸۲ـ۳۳۶پ م)|فیلیپ دوم مقدونی]]<ref>Philip II of Macedon</ref> بود، و با همان سِمت در دستگاه پسرش، [[اسکندر_مقدونی]] نیز به خدمت ادامه داد و جز او هیچ نقاش دیگری اجازۀ تک‌چهره‌سازی از اسکندر را نداشت. آپلس در کارگاه هنری [[پامفیلوس]]<ref>Pamphilos</ref> (شکوفایی ح ۳۹۰ـ۳۵۰پ‌م) در سیکیون<ref>Sicyon</ref>، نزدیک [[کورنت]]<ref>Corinth</ref>، نقاشی آموخت که از مراکز عمدۀ نقاشی یونان بود. از ویژگی‌های کارش، ترکیب‌بندی ماهرانه، واقع‌گرایی<ref>realism</ref> حیرت‌انگیز، توانایی القای فضای سه‌بعدی بر روی سطح دوبعدی، و مهارت در سایه‌روشن<ref>chiaroscuro</ref>، درخور ذکرند. [[پلینی_مهتر_(ح_۲۳ـ۷۹م)|پلینی]]<ref>Pliny</ref>، تاریخ‌نگار و دانشور رومی، در گزارشی دربارۀ نقاشیِ آپلس با نام ''اسکندر آذرخش را چون شمشیری در دست به جولان درمی‌آورد''<ref>''Alexander Wielding a Thunderbolt''</ref>، چنین گفته است: واقعاً گویا دست اسکندر از پردۀ نقاشی بیرون جسته است. در نقاشی دیگر آپلس با نام''الهۀ زیبایی از دریا برمی‌آید''<ref>''Aphrodite Anadyomene''</ref>، [[ونوس]]<ref>Venus</ref> در حالی تصویر شده، که از آب بیرون آمده، و درحال پیچاندن موی خیس خود و فروچکاندن آب از آن است. این اثر برای وقف به معبد آیسکولاپیوس<ref>Aesculapius</ref> در جزیرۀ کوس<ref>Cos</ref> کشیده شده بود. بعدها امپراتور اوگوستوس آن را خرید و به رم برد. آپلس رساله‌ای دربارۀ هنر نقاشی نوشت که آن نیز معدوم شده است. نکتۀ جالبِ مذکور در این رساله که از چیره‌دستی آپلس حکایت دارد، این است که او در خلق آثارش فقط چهار رنگ به‌کار می‌برده است: سفید، زرد،‌ قرمز، و سیاه.

 

----

[[Category:نگارگری و مجسمه سازی جهان]]
[[Category:پیش از قرن 20 - اشخاص]]
<references />