https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85اتحاد اسلام - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-27T03:03:02Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=2010190574&oldid=prevMohammadi3 در ۵ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۲2024-10-05T08:32:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اِتّحاد اسلام <br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اِتّحاد اسلام <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>نهضت فکری ـ سیاسی در جهان اسلام در اواخر قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ق. همزمان با تضعیف قدرت سیاسی ـ نظامی عثمانی در قرن ۱۳ق، دولت عثمانی درصدد برآمد تا با ایجاد نهضت اتحاد اسلام، توجه عمومی مسلمانان را به خطر استعمار اروپایی، در حمایت از خلافت عثمانی برانگیزد. [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)|سیدجمالالدین اسدآبادی]] که در آن زمان در رأس شورای آموزش و پرورش عثمانی قرار داشت (۱۲۸۷ق/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۸۷۰</del>) نقش مهمی در این زمینه ایفا کرد. او با سفر به کشورهای گوناگون اسلامی درصدد برآمد تا سران دولتهای اسلامی را متحد و به هم نزدیک کند، اما نتیجهای از تلاشهای خود نگرفت. در عوض اندیشۀ اتحاد اسلام در بین گروههایی از علما و متفکران مسلمان کشورهای اسلامی طرفدارانی جدی یافت. این اندیشه، بازگشت به قرآن به عنوان کتاب زندگی ساز مسلمانان، زدودن فرهنگ دینی مسلمانان از بدعتها و خرافات و کنارگذاردن کدورتها و اختلافات بیپایۀ مذهبی، بازگرداندن عزّت و سربلندی گذشته مسلمانان و ایجاد وحدت و همدلی میان مسلمانان را در معارضه با استعمار تبلیغ میکرد. این اندیشه در [[ترکیه|ترکیه]]، [[مصر]]، [[ایران|ایران]]، [[هند]]، و دیگر مناطق جهان اسلام طرفدارانی یافت. در ایران از کسانی مانند [[نجم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادی ، </del>شیخ هادی (کرج ۱۲۵۰ـ تهران ۱۳۲۰ق)|حاج شیخ هادی نجم آبادی]]، شیخ الرئیس، و آیتالله طالقانی؛ در شبه قاره هند از افرادی مانند [[شبلی نعمانی، محمد (اعظمگر ۱۲۷۴ـ ۱۳۳۱ق)|شبلی نعمانی]]، علامه [[اقبال لاهوری، محمد (سیالکوت ۱۸۷۳ـ لاهور ۱۹۳۸)|اقبال لاهوری]] و [[ابوالکلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزاد، احمد </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۰۵/۱۸۸۸ـ۱۳۷۹/۱۹۵۸</del>)|ابوالکلام آزاد]]؛ در آسیای مرکزی از قاضی عبدالرشید ابراهیم؛ در [[عراق]] از شیخ [[کاشف الغطاء، محمدحسین (نجف ۱۲۹۴ـ کرند ۱۳۷۴ق)|محمد حسین کاشف الغطاء]]؛ در لبنان از سیدمحسن امین عاملی و سیدعبدالحسین شرفالدین؛ و در [[الجزایر]] از [[مالک بن نبی (استانبول ۱۹۰۵ـ۱۹۷۳)|مالک بن نبی]] میتوان نام برد. از این افراد، برخی عمدتاً به جنبۀ فکری و عقیدتی آن میاندیشیدند و درصدد دفع اختلافات مذهبی و نزدیکی فِرَق اسلامی بودند و برخی دیگر به جبههای سیاسی از علما و متفکران مسلمان در معارضه با استعمار و [[صهیونیسم|صهیونیسم]] نظر داشتند.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>نهضت فکری ـ سیاسی در جهان اسلام در اواخر قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ق. همزمان با تضعیف قدرت سیاسی ـ نظامی عثمانی در قرن ۱۳ق، دولت عثمانی درصدد برآمد تا با ایجاد نهضت اتحاد اسلام، توجه عمومی مسلمانان را به خطر استعمار اروپایی، در حمایت از خلافت عثمانی برانگیزد. [[اسدآبادی، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)|سیدجمالالدین اسدآبادی]] که در آن زمان در رأس شورای آموزش و پرورش عثمانی قرار داشت (۱۲۸۷ق/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۸۷۰م</ins>) نقش مهمی در این زمینه ایفا کرد. او با سفر به کشورهای گوناگون اسلامی درصدد برآمد تا سران دولتهای اسلامی را متحد و به هم نزدیک کند، اما نتیجهای از تلاشهای خود نگرفت. در عوض اندیشۀ اتحاد اسلام در بین گروههایی از علما و متفکران مسلمان کشورهای اسلامی طرفدارانی جدی یافت. این اندیشه، بازگشت به قرآن به عنوان کتاب زندگی ساز مسلمانان، زدودن فرهنگ دینی مسلمانان از بدعتها و خرافات و کنارگذاردن کدورتها و اختلافات بیپایۀ مذهبی، بازگرداندن عزّت و سربلندی گذشته مسلمانان و ایجاد وحدت و همدلی میان مسلمانان را در معارضه با استعمار تبلیغ میکرد. این اندیشه در [[ترکیه|ترکیه]]، [[مصر]]، [[ایران|ایران]]، [[هند]]، و دیگر مناطق جهان اسلام طرفدارانی یافت. در ایران از کسانی مانند [[نجم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبادی، </ins>شیخ هادی (کرج ۱۲۵۰ـ تهران ۱۳۲۰ق)|حاج شیخ هادی نجم آبادی]]، شیخ الرئیس، و آیتالله طالقانی؛ در شبه قاره هند از افرادی مانند [[شبلی نعمانی، محمد (اعظمگر ۱۲۷۴ـ ۱۳۳۱ق)|شبلی نعمانی]]، علامه [[اقبال لاهوری، محمد (سیالکوت ۱۸۷۳ـ لاهور ۱۹۳۸)|اقبال لاهوری]] و [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزاد، </ins>ابوالکلام (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکه ۱۸۸۸ـ۱۹۵۸م</ins>)|ابوالکلام آزاد]]؛ در آسیای مرکزی از قاضی عبدالرشید ابراهیم؛ در [[عراق]] از شیخ [[کاشف الغطاء، محمدحسین (نجف ۱۲۹۴ـ کرند ۱۳۷۴ق)|محمد حسین کاشف الغطاء]]؛ در لبنان از سیدمحسن امین عاملی و سیدعبدالحسین شرفالدین؛ و در [[الجزایر]] از [[مالک بن نبی (استانبول ۱۹۰۵ـ۱۹۷۳)|مالک بن نبی]] میتوان نام برد. از این افراد، برخی عمدتاً به جنبۀ فکری و عقیدتی آن میاندیشیدند و درصدد دفع اختلافات مذهبی و نزدیکی فِرَق اسلامی بودند و برخی دیگر به جبههای سیاسی از علما و متفکران مسلمان در معارضه با استعمار و [[صهیونیسم|صهیونیسم]] نظر داشتند.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11100100--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11100100--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نهادها و تشکلات، رویدادها و مناسبات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نهادها و تشکلات، رویدادها و مناسبات]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=2010133582&oldid=prevAmir در ۲۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۰2022-03-23T09:40:26Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اِتّحاد اسلام <br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اِتّحاد اسلام <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>نهضت فکری ـ سیاسی در جهان اسلام در اواخر قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ق. همزمان با تضعیف قدرت سیاسی ـ نظامی عثمانی در قرن ۱۳ق، دولت عثمانی درصدد برآمد تا با ایجاد نهضت اتحاد اسلام، توجه عمومی مسلمانان را به خطر استعمار اروپایی، در حمایت از خلافت عثمانی برانگیزد. [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسدآبادی ، </del>سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)|سیدجمالالدین اسدآبادی]] که در آن زمان در رأس شورای آموزش و پرورش عثمانی قرار داشت (۱۲۸۷ق/۱۸۷۰) نقش مهمی در این زمینه ایفا کرد. او با سفر به کشورهای گوناگون اسلامی درصدد برآمد تا سران دولتهای اسلامی را متحد و به هم نزدیک کند، اما نتیجهای از تلاشهای خود نگرفت. در عوض اندیشۀ اتحاد اسلام در بین گروههایی از علما و متفکران مسلمان کشورهای اسلامی طرفدارانی جدی یافت. این اندیشه، بازگشت به قرآن به عنوان کتاب زندگی ساز مسلمانان، زدودن فرهنگ دینی مسلمانان از بدعتها و خرافات و کنارگذاردن کدورتها و اختلافات بیپایۀ مذهبی، بازگرداندن عزّت و سربلندی گذشته مسلمانان و ایجاد وحدت و همدلی میان مسلمانان را در معارضه با استعمار تبلیغ میکرد. این اندیشه در [[ترکیه|ترکیه]]، [[مصر]]، [[ایران|ایران]]، [[هند]]، و دیگر مناطق جهان اسلام طرفدارانی یافت. در ایران از کسانی مانند [[نجم آبادی ، شیخ هادی (کرج ۱۲۵۰ـ تهران ۱۳۲۰ق)|حاج شیخ هادی نجم آبادی]]، شیخ الرئیس، و آیتالله طالقانی؛ در شبه قاره هند از افرادی مانند [[شبلی نعمانی، محمد (اعظمگر ۱۲۷۴ـ ۱۳۳۱ق)|شبلی نعمانی]]، علامه [[اقبال لاهوری، محمد (سیالکوت ۱۸۷۳ـ لاهور ۱۹۳۸)|اقبال لاهوری]] و [[ابوالکلام آزاد، احمد (۱۳۰۵/۱۸۸۸ـ۱۳۷۹/۱۹۵۸)|ابوالکلام آزاد]]؛ در آسیای مرکزی از قاضی عبدالرشید ابراهیم؛ در [[عراق]] از شیخ [[کاشف الغطاء، محمدحسین (نجف ۱۲۹۴ـ کرند ۱۳۷۴ق)|محمد حسین کاشف الغطاء]]؛ در لبنان از سیدمحسن امین عاملی و سیدعبدالحسین شرفالدین؛ و در [[الجزایر]] از [[مالک بن نبی (استانبول ۱۹۰۵ـ۱۹۷۳)|مالک بن نبی]] میتوان نام برد. از این افراد، برخی عمدتاً به جنبۀ فکری و عقیدتی آن میاندیشیدند و درصدد دفع اختلافات مذهبی و نزدیکی فِرَق اسلامی بودند و برخی دیگر به جبههای سیاسی از علما و متفکران مسلمان در معارضه با استعمار و [[صهیونیسم|صهیونیسم]] نظر داشتند.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>نهضت فکری ـ سیاسی در جهان اسلام در اواخر قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ق. همزمان با تضعیف قدرت سیاسی ـ نظامی عثمانی در قرن ۱۳ق، دولت عثمانی درصدد برآمد تا با ایجاد نهضت اتحاد اسلام، توجه عمومی مسلمانان را به خطر استعمار اروپایی، در حمایت از خلافت عثمانی برانگیزد. [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسدآبادی، </ins>سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)|سیدجمالالدین اسدآبادی]] که در آن زمان در رأس شورای آموزش و پرورش عثمانی قرار داشت (۱۲۸۷ق/۱۸۷۰) نقش مهمی در این زمینه ایفا کرد. او با سفر به کشورهای گوناگون اسلامی درصدد برآمد تا سران دولتهای اسلامی را متحد و به هم نزدیک کند، اما نتیجهای از تلاشهای خود نگرفت. در عوض اندیشۀ اتحاد اسلام در بین گروههایی از علما و متفکران مسلمان کشورهای اسلامی طرفدارانی جدی یافت. این اندیشه، بازگشت به قرآن به عنوان کتاب زندگی ساز مسلمانان، زدودن فرهنگ دینی مسلمانان از بدعتها و خرافات و کنارگذاردن کدورتها و اختلافات بیپایۀ مذهبی، بازگرداندن عزّت و سربلندی گذشته مسلمانان و ایجاد وحدت و همدلی میان مسلمانان را در معارضه با استعمار تبلیغ میکرد. این اندیشه در [[ترکیه|ترکیه]]، [[مصر]]، [[ایران|ایران]]، [[هند]]، و دیگر مناطق جهان اسلام طرفدارانی یافت. در ایران از کسانی مانند [[نجم آبادی ، شیخ هادی (کرج ۱۲۵۰ـ تهران ۱۳۲۰ق)|حاج شیخ هادی نجم آبادی]]، شیخ الرئیس، و آیتالله طالقانی؛ در شبه قاره هند از افرادی مانند [[شبلی نعمانی، محمد (اعظمگر ۱۲۷۴ـ ۱۳۳۱ق)|شبلی نعمانی]]، علامه [[اقبال لاهوری، محمد (سیالکوت ۱۸۷۳ـ لاهور ۱۹۳۸)|اقبال لاهوری]] و [[ابوالکلام آزاد، احمد (۱۳۰۵/۱۸۸۸ـ۱۳۷۹/۱۹۵۸)|ابوالکلام آزاد]]؛ در آسیای مرکزی از قاضی عبدالرشید ابراهیم؛ در [[عراق]] از شیخ [[کاشف الغطاء، محمدحسین (نجف ۱۲۹۴ـ کرند ۱۳۷۴ق)|محمد حسین کاشف الغطاء]]؛ در لبنان از سیدمحسن امین عاملی و سیدعبدالحسین شرفالدین؛ و در [[الجزایر]] از [[مالک بن نبی (استانبول ۱۹۰۵ـ۱۹۷۳)|مالک بن نبی]] میتوان نام برد. از این افراد، برخی عمدتاً به جنبۀ فکری و عقیدتی آن میاندیشیدند و درصدد دفع اختلافات مذهبی و نزدیکی فِرَق اسلامی بودند و برخی دیگر به جبههای سیاسی از علما و متفکران مسلمان در معارضه با استعمار و [[صهیونیسم|صهیونیسم]] نظر داشتند.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11100100--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11100100--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:دین اسلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نهادها و تشکلات، رویدادها و مناسبات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نهادها و تشکلات، رویدادها و مناسبات]]</div></td></tr>
</table>Amirhttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85&diff=2010123516&oldid=prevMohammadi2 در ۱ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۴۶2021-11-01T09:46:06Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اِتّحاد اسلام <br><br />
<p>نهضت فکری ـ سیاسی در جهان اسلام در اواخر قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ق. همزمان با تضعیف قدرت سیاسی ـ نظامی عثمانی در قرن ۱۳ق، دولت عثمانی درصدد برآمد تا با ایجاد نهضت اتحاد اسلام، توجه عمومی مسلمانان را به خطر استعمار اروپایی، در حمایت از خلافت عثمانی برانگیزد. [[اسدآبادی ، سیدجمال الدین (۱۲۵۴ـ۱۳۱۴ق)|سیدجمالالدین اسدآبادی]] که در آن زمان در رأس شورای آموزش و پرورش عثمانی قرار داشت (۱۲۸۷ق/۱۸۷۰) نقش مهمی در این زمینه ایفا کرد. او با سفر به کشورهای گوناگون اسلامی درصدد برآمد تا سران دولتهای اسلامی را متحد و به هم نزدیک کند، اما نتیجهای از تلاشهای خود نگرفت. در عوض اندیشۀ اتحاد اسلام در بین گروههایی از علما و متفکران مسلمان کشورهای اسلامی طرفدارانی جدی یافت. این اندیشه، بازگشت به قرآن به عنوان کتاب زندگی ساز مسلمانان، زدودن فرهنگ دینی مسلمانان از بدعتها و خرافات و کنارگذاردن کدورتها و اختلافات بیپایۀ مذهبی، بازگرداندن عزّت و سربلندی گذشته مسلمانان و ایجاد وحدت و همدلی میان مسلمانان را در معارضه با استعمار تبلیغ میکرد. این اندیشه در [[ترکیه|ترکیه]]، [[مصر]]، [[ایران|ایران]]، [[هند]]، و دیگر مناطق جهان اسلام طرفدارانی یافت. در ایران از کسانی مانند [[نجم آبادی ، شیخ هادی (کرج ۱۲۵۰ـ تهران ۱۳۲۰ق)|حاج شیخ هادی نجم آبادی]]، شیخ الرئیس، و آیتالله طالقانی؛ در شبه قاره هند از افرادی مانند [[شبلی نعمانی، محمد (اعظمگر ۱۲۷۴ـ ۱۳۳۱ق)|شبلی نعمانی]]، علامه [[اقبال لاهوری، محمد (سیالکوت ۱۸۷۳ـ لاهور ۱۹۳۸)|اقبال لاهوری]] و [[ابوالکلام آزاد، احمد (۱۳۰۵/۱۸۸۸ـ۱۳۷۹/۱۹۵۸)|ابوالکلام آزاد]]؛ در آسیای مرکزی از قاضی عبدالرشید ابراهیم؛ در [[عراق]] از شیخ [[کاشف الغطاء، محمدحسین (نجف ۱۲۹۴ـ کرند ۱۳۷۴ق)|محمد حسین کاشف الغطاء]]؛ در لبنان از سیدمحسن امین عاملی و سیدعبدالحسین شرفالدین؛ و در [[الجزایر]] از [[مالک بن نبی (استانبول ۱۹۰۵ـ۱۹۷۳)|مالک بن نبی]] میتوان نام برد. از این افراد، برخی عمدتاً به جنبۀ فکری و عقیدتی آن میاندیشیدند و درصدد دفع اختلافات مذهبی و نزدیکی فِرَق اسلامی بودند و برخی دیگر به جبههای سیاسی از علما و متفکران مسلمان در معارضه با استعمار و [[صهیونیسم|صهیونیسم]] نظر داشتند.</p><br />
<br><!--11100100--><br />
[[رده:دین اسلام]]<br />
[[رده:نهادها و تشکلات، رویدادها و مناسبات]]</div>Mohammadi2