https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF_%D8%B9%D8%A7%D9%82%D9%84_%D9%88_%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84اتحاد عاقل و معقول - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-08T18:00:35Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF_%D8%B9%D8%A7%D9%82%D9%84_%D9%88_%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84&diff=2010208607&oldid=prevMohammadi3 در ۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۰2025-01-05T16:40:21Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتحاد عاقل و معقول <br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اتحاد عاقل و معقول <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>از مباحث بنیادین [[فلسفه]]، به ویژه در نظریۀ شناخت. [[افلاطون]] را باید نخستین فیلسوفی دانست که در ذیل مبحث نظریۀ مُثُل، البته بیآنکه مشخصاً این اصطلاح را بهکار برد، مقدمات این بحث را پی ریخت. [[ارسطو (۳۸۴ـ ۳۲۲پ م)|ارسطو]] در بسط آن کوشید و فلاسفۀ نوافلاطونی، به ویژه فلوطین، آن را به یکی از مباحث کانونی فلسفه تبدیل کردند. ارسطو با زمینیکردن مُثُل افلاطونی و نشاندن آن در حوزۀ فعالیتهای عقلی انسان به بحث عاقل و معقول در ذیل نظریۀ «کلیها» جهتی مشخص بخشید. این البته بدان معنی نیست که رویکرد ارسطو یکسر با رویکرد افلاطون همسو است. [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیوفراستوس|</del>تئوفراستوس]] نیز به نوبۀ خود مباحث ارسطو را در این باب بسط داد. [[اسکندر افرودیسی]]، [[تمیستیوس]] و دیگر شارحان ارسطو به غنای بحث اتحاد عاقل و معقول افزودند. فلوطین با این همانکردن عقل و معقول یا اندیشه و اندیشنده، اصلیترین نمایندۀ رجعت به افلاطون بود. [[فرفوریوس (ح ۲۳۲ـ ح ۳۰۵م)|فُرفوریوس]] و پرکلس از دیگر فلاسفۀ نوافلاطونی بودند که بدین بحث پرداختند. بحث اتحاد عاقل و معقول در حوزۀ فلسفۀ اسلامی بنیادی ارسطویی دارد؛ کِنْدی نخستین فیلسوف مسلمان بود که به این بحث اشاره کرد. فارابی در ''رسالة فیالعقل'' بدین بحث پرداخته است. به دستدادن موضعی مشخص از دیدگاه [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]] در باب اتحاد عاقل و معقول ممکن نیست. ابن سینا در مواضع گوناگون بحث اتحاد عاقل و معقول را پیش کشیده است؛ در ''المبدأ و المعاد''، ذیل فصل «معقول بالذات و عقل بالذات» از اتحاد عقل و عاقل و معقول سخن میراند. بحث ابن سینا در بخش «نفس» کتاب ''شفا'' و ''اشارات و تنبیهات'' ناظر است به اینکه نفس با تصور خود، عقل و عاقل و معقول میشود. شهابالدین سهروردی با این استدلال که «تو، تویی، چه با ادراک و چه بیادراک، پس اتحاد معنایی ندارد»، اتحاد عاقل و معقول را رد میکند. بحث اتحاد عاقل و معقول از مباحث کلیدی فلسفۀ ملاصدرا است؛ [[ملاصدرا، محمد بن ابراهیم (شیراز ۹۸۰/۹۷۹ـ بصره ۱۰۵۰ق)|ملاصدرا]]، ظاهراً به پیروی از فرفوریوس، صورت معقول بالفعل را با وجودش آن چنان که عاقل در نظر میآورد، از یک جنس میداند. عرفایی چون [[صدرالدین قونوی، محمد (قونیه ۶۰۷ـ۶۷۳ق)|صدرالدین قونوی]]، با پرهیز از مفهوم «عقل»، عالم و معلوم را در اتحاد کامل دانستهاند.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>از مباحث بنیادین [[فلسفه]]، به ویژه در نظریۀ شناخت. [[افلاطون]] را باید نخستین فیلسوفی دانست که در ذیل مبحث نظریۀ مُثُل، البته بیآنکه مشخصاً این اصطلاح را بهکار برد، مقدمات این بحث را پی ریخت. [[ارسطو (۳۸۴ـ ۳۲۲پ م)|ارسطو]] در بسط آن کوشید و فلاسفۀ نوافلاطونی، به ویژه فلوطین، آن را به یکی از مباحث کانونی فلسفه تبدیل کردند. ارسطو با زمینیکردن مُثُل افلاطونی و نشاندن آن در حوزۀ فعالیتهای عقلی انسان به بحث عاقل و معقول در ذیل نظریۀ «کلیها» جهتی مشخص بخشید. این البته بدان معنی نیست که رویکرد ارسطو یکسر با رویکرد افلاطون همسو است. [[تئوفراستوس]] نیز به نوبۀ خود مباحث ارسطو را در این باب بسط داد. [[اسکندر افرودیسی]]، [[تمیستیوس]] و دیگر شارحان ارسطو به غنای بحث اتحاد عاقل و معقول افزودند. فلوطین با این همانکردن عقل و معقول یا اندیشه و اندیشنده، اصلیترین نمایندۀ رجعت به افلاطون بود. [[فرفوریوس (ح ۲۳۲ـ ح ۳۰۵م)|فُرفوریوس]] و پرکلس از دیگر فلاسفۀ نوافلاطونی بودند که بدین بحث پرداختند. بحث اتحاد عاقل و معقول در حوزۀ فلسفۀ اسلامی بنیادی ارسطویی دارد؛ کِنْدی نخستین فیلسوف مسلمان بود که به این بحث اشاره کرد. فارابی در ''رسالة فیالعقل'' بدین بحث پرداخته است. به دستدادن موضعی مشخص از دیدگاه [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]] در باب اتحاد عاقل و معقول ممکن نیست. ابن سینا در مواضع گوناگون بحث اتحاد عاقل و معقول را پیش کشیده است؛ در ''المبدأ و المعاد''، ذیل فصل «معقول بالذات و عقل بالذات» از اتحاد عقل و عاقل و معقول سخن میراند. بحث ابن سینا در بخش «نفس» کتاب ''شفا'' و ''اشارات و تنبیهات'' ناظر است به اینکه نفس با تصور خود، عقل و عاقل و معقول میشود. شهابالدین سهروردی با این استدلال که «تو، تویی، چه با ادراک و چه بیادراک، پس اتحاد معنایی ندارد»، اتحاد عاقل و معقول را رد میکند. بحث اتحاد عاقل و معقول از مباحث کلیدی فلسفۀ ملاصدرا است؛ [[ملاصدرا، محمد بن ابراهیم (شیراز ۹۸۰/۹۷۹ـ بصره ۱۰۵۰ق)|ملاصدرا]]، ظاهراً به پیروی از فرفوریوس، صورت معقول بالفعل را با وجودش آن چنان که عاقل در نظر میآورد، از یک جنس میداند. عرفایی چون [[صدرالدین قونوی، محمد (قونیه ۶۰۷ـ۶۷۳ق)|صدرالدین قونوی]]، با پرهیز از مفهوم «عقل»، عالم و معلوم را در اتحاد کامل دانستهاند.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11100800--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11100800--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi3https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF_%D8%B9%D8%A7%D9%82%D9%84_%D9%88_%D9%85%D8%B9%D9%82%D9%88%D9%84&diff=2010123530&oldid=prevMohammadi2 در ۱ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۷2021-11-01T10:17:14Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اتحاد عاقل و معقول <br><br />
<p>از مباحث بنیادین [[فلسفه]]، به ویژه در نظریۀ شناخت. [[افلاطون]] را باید نخستین فیلسوفی دانست که در ذیل مبحث نظریۀ مُثُل، البته بیآنکه مشخصاً این اصطلاح را بهکار برد، مقدمات این بحث را پی ریخت. [[ارسطو (۳۸۴ـ ۳۲۲پ م)|ارسطو]] در بسط آن کوشید و فلاسفۀ نوافلاطونی، به ویژه فلوطین، آن را به یکی از مباحث کانونی فلسفه تبدیل کردند. ارسطو با زمینیکردن مُثُل افلاطونی و نشاندن آن در حوزۀ فعالیتهای عقلی انسان به بحث عاقل و معقول در ذیل نظریۀ «کلیها» جهتی مشخص بخشید. این البته بدان معنی نیست که رویکرد ارسطو یکسر با رویکرد افلاطون همسو است. [[تیوفراستوس|تئوفراستوس]] نیز به نوبۀ خود مباحث ارسطو را در این باب بسط داد. [[اسکندر افرودیسی]]، [[تمیستیوس]] و دیگر شارحان ارسطو به غنای بحث اتحاد عاقل و معقول افزودند. فلوطین با این همانکردن عقل و معقول یا اندیشه و اندیشنده، اصلیترین نمایندۀ رجعت به افلاطون بود. [[فرفوریوس (ح ۲۳۲ـ ح ۳۰۵م)|فُرفوریوس]] و پرکلس از دیگر فلاسفۀ نوافلاطونی بودند که بدین بحث پرداختند. بحث اتحاد عاقل و معقول در حوزۀ فلسفۀ اسلامی بنیادی ارسطویی دارد؛ کِنْدی نخستین فیلسوف مسلمان بود که به این بحث اشاره کرد. فارابی در ''رسالة فیالعقل'' بدین بحث پرداخته است. به دستدادن موضعی مشخص از دیدگاه [[ابن سینا، حسین بن عبدالله (خرمیثن ۳۷۰ـ همدان ۴۲۸)|ابن سینا]] در باب اتحاد عاقل و معقول ممکن نیست. ابن سینا در مواضع گوناگون بحث اتحاد عاقل و معقول را پیش کشیده است؛ در ''المبدأ و المعاد''، ذیل فصل «معقول بالذات و عقل بالذات» از اتحاد عقل و عاقل و معقول سخن میراند. بحث ابن سینا در بخش «نفس» کتاب ''شفا'' و ''اشارات و تنبیهات'' ناظر است به اینکه نفس با تصور خود، عقل و عاقل و معقول میشود. شهابالدین سهروردی با این استدلال که «تو، تویی، چه با ادراک و چه بیادراک، پس اتحاد معنایی ندارد»، اتحاد عاقل و معقول را رد میکند. بحث اتحاد عاقل و معقول از مباحث کلیدی فلسفۀ ملاصدرا است؛ [[ملاصدرا، محمد بن ابراهیم (شیراز ۹۸۰/۹۷۹ـ بصره ۱۰۵۰ق)|ملاصدرا]]، ظاهراً به پیروی از فرفوریوس، صورت معقول بالفعل را با وجودش آن چنان که عاقل در نظر میآورد، از یک جنس میداند. عرفایی چون [[صدرالدین قونوی، محمد (قونیه ۶۰۷ـ۶۷۳ق)|صدرالدین قونوی]]، با پرهیز از مفهوم «عقل»، عالم و معلوم را در اتحاد کامل دانستهاند.</p><br />
<br><!--11100800--><br />
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]<br />
[[رده:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div>Mohammadi2