<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86</id>
	<title>احزاب دولتی ایران - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wikijoo.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-01T13:56:08Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010189344&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۰</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010189344&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-29T16:10:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۰&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احزابِ‌ دولتی ایران &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احزابِ‌ دولتی ایران &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;احزابی که در تقسیم‌بندی معمولِ احزاب سیاسی [[ایران]] نمی‌گنجند و حزب سیاسی تشکیل‌یافته از ساختارهای حکومتی محسوب می‌شوند و بدون اتکا به‌ حمایت‌ مردم‌ به‌ کسب‌ قدرت‌ سیاسی‌ و تشکیل‌ حکومت‌ یا مشارکت‌ در آن‌ می‌پردازند. احزاب‌ دولتی‌ نمایندۀ خواست‌ها و منافع اقشار و طبقات گوناگون جامعه نبوده و ساخته حکومت‌ها هستند و نظر به‌ جایگاه‌ و نقش‌ آنان،‌ به‌‌خصوص‌ در جوامعی‌ چون‌ ایران،‌ اهمیت و اعتبار اندکی‌ داشته‌اند. این‌ احزاب‌ غالباً از ایدئولوژی‌ و خاستگاه‌ یا بستر فکری‌ و عقیدتی‌ مشخصی‌ برخوردار نبوده‌اند و حضور و فعالیت‌ آن‌ها عمدتاً در مقاطعِ‌ رکود تحزب‌ و در فقدان‌ احزاب‌ سیاسی‌ِ واقعی‌ میسّر بوده‌ است‌. در دورۀ‌ رضاشاه‌ که‌ نخستین‌ مقطع‌ سرکوب‌ و منع‌ فعالیت‌های‌ حزبی‌ پس‌ از اولین‌ دورۀ‌ تحزّب‌ (عصر مشروطه‌) محسوب‌ می‌شود، احزاب‌ تجدّد، ایران‌ نو و ترقّی‌، که‌ اغلب‌ به‌‌دست‌ اطرافیان‌ رضاشاه‌ به‌‌وجود آمده بودند، در تحکیم‌ پایه‌های‌ قدرت‌ شخصی‌ و بسط‌ حاکمیتِ‌ تمرکزگرا و خودکامۀ‌ او تأثیر داشتند. در دهۀ‌ ۱۳۲۰ش که‌ عصر احیای‌ مشروطه‌ و دومین‌ دورۀ‌ تحزب‌ در ایران‌ است‌، در کنار سه‌ دسته‌ احزاب‌ سیاسیِ‌ چپ‌، ملی‌ و مذهبی‌ چندین‌ حزب‌ دولتی‌ نیز ظاهر شدند. حزب‌ دموکرات‌ ایران‌ که‌ از سوی‌ قوام‌السلطنه تشکیل‌ شد و گروه‌ها و احزاب‌ کوچکی‌ چون‌ سومکا، آریا، و ذوالفقار را می‌توان در شمار چنین‌ احزابی‌ دانست. شاخص‌ترین‌ نمونه‌های‌ احزاب‌ دولتی‌ در ایران‌ احزابی‌ است‌ که‌ پس‌ از کودتای‌ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش، درپی‌ سرکوب احزاب‌ سیاسی‌ و فعالان‌ حزبی‌، از سوی‌ شاه‌ یا نخست‌ وزیران‌ او تشکیل‌ شد. احزاب‌ [[حزب ملیون|ملّیون‌]]، مردم،‌ و ایران‌ نوین‌ که‌ توسط‌ رجال‌ درباری‌ و نخست‌وزیرانی‌ چون‌ [[اقبال، منوچهر (مشهد ۱۲۷۸ـ تهران ۱۳۵۶ش)|منوچهر اقبال‌]]، [[علم، امیر اسدالله (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۷ش )|امیراَسدالله‌ علم‌]]، [[منصور، حسنعلی (تهران ۱۳۰۲ـ۱۳۴۳ش)|حسنعلی‌ منصور]] و [[هویدا، امیرعباس (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش)|امیرعباس‌ هویدا]] تشکیل‌ و رهبری‌ می‌شد، نقش‌ نمایشی‌ احزاب‌ اکثریت‌ یا اقلیت‌ را ایفا می‌کردند. [[حزب رستاخیز ملت ایران|حزب‌ رستاخیزِ ملت‌ ایران‌]]، آخرین و تنها حزب دولتی‌ ایران در دوران محمدرضاشاه بود.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;احزابی که در تقسیم‌بندی معمولِ احزاب سیاسی [[ایران]] نمی‌گنجند و حزب سیاسی تشکیل‌یافته از ساختارهای حکومتی محسوب می‌شوند و بدون اتکا به‌ حمایت‌ مردم‌ به‌ کسب‌ قدرت‌ سیاسی‌ و تشکیل‌ حکومت‌ یا مشارکت‌ در آن‌ می‌پردازند. احزاب‌ دولتی‌ نمایندۀ خواست‌ها و منافع اقشار و طبقات گوناگون جامعه نبوده و ساخته حکومت‌ها هستند و نظر به‌ جایگاه‌ و نقش‌ آنان،‌ به‌‌خصوص‌ در جوامعی‌ چون‌ ایران،‌ اهمیت و اعتبار اندکی‌ داشته‌اند. این‌ احزاب‌ غالباً از ایدئولوژی‌ و خاستگاه‌ یا بستر فکری‌ و عقیدتی‌ مشخصی‌ برخوردار نبوده‌اند و حضور و فعالیت‌ آن‌ها عمدتاً در مقاطعِ‌ رکود تحزب‌ و در فقدان‌ احزاب‌ سیاسی‌ِ واقعی‌ میسّر بوده‌ است‌. در دورۀ‌ رضاشاه‌ که‌ نخستین‌ مقطع‌ سرکوب‌ و منع‌ فعالیت‌های‌ حزبی‌ پس‌ از اولین‌ دورۀ‌ تحزّب‌ (عصر مشروطه‌) محسوب‌ می‌شود، احزاب‌ تجدّد، ایران‌ نو و ترقّی‌، که‌ اغلب‌ به‌‌دست‌ اطرافیان‌ رضاشاه‌ به‌‌وجود آمده بودند، در تحکیم‌ پایه‌های‌ قدرت‌ شخصی‌ و بسط‌ حاکمیتِ‌ تمرکزگرا و خودکامۀ‌ او تأثیر داشتند. در دهۀ‌ ۱۳۲۰ش که‌ عصر احیای‌ مشروطه‌ و دومین‌ دورۀ‌ تحزب‌ در ایران‌ است‌، در کنار سه‌ دسته‌ احزاب‌ سیاسیِ‌ چپ‌، ملی‌ و مذهبی‌ چندین‌ حزب‌ دولتی‌ نیز ظاهر شدند. حزب‌ دموکرات‌ ایران‌ که‌ از سوی‌ قوام‌السلطنه تشکیل‌ شد و گروه‌ها و احزاب‌ کوچکی‌ چون‌ سومکا، آریا، و ذوالفقار را می‌توان در شمار چنین‌ احزابی‌ دانست. شاخص‌ترین‌ نمونه‌های‌ احزاب‌ دولتی‌ در ایران‌ احزابی‌ است‌ که‌ پس‌ از کودتای‌ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش، درپی‌ سرکوب احزاب‌ سیاسی‌ و فعالان‌ حزبی‌، از سوی‌ شاه‌ یا نخست‌ وزیران‌ او تشکیل‌ شد. احزاب‌ [[حزب ملیون|ملّیون‌]]، مردم،‌ و ایران‌ نوین‌ که‌ توسط‌ رجال‌ درباری‌ و نخست‌وزیرانی‌ چون‌ [[اقبال، منوچهر (مشهد ۱۲۷۸ـ تهران ۱۳۵۶ش)|منوچهر اقبال‌]]، [[علم، امیر اسدالله (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۷ش)|امیراَسدالله‌ علم‌]]، [[منصور، حسنعلی (تهران ۱۳۰۲ـ۱۳۴۳ش)|حسنعلی‌ منصور]] و [[هویدا، امیرعباس (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش)|امیرعباس‌ هویدا]] تشکیل‌ و رهبری‌ می‌شد، نقش‌ نمایشی‌ احزاب‌ اکثریت‌ یا اقلیت‌ را ایفا می‌کردند. [[حزب رستاخیز ملت ایران|حزب‌ رستاخیزِ ملت‌ ایران‌]]، آخرین و تنها حزب دولتی‌ ایران در دوران محمدرضاشاه بود.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11126900--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11126900--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010189341&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi3 در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010189341&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-09-29T16:09:00Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احزابِ‌ دولتی ایران &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احزابِ‌ دولتی ایران &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;احزابی که در تقسیم‌بندی معمولِ احزاب سیاسی [[ایران]] نمی‌گنجند و حزب سیاسی تشکیل‌یافته از ساختارهای حکومتی محسوب می‌شوند و بدون اتکا به‌ حمایت‌ مردم‌ به‌ کسب‌ قدرت‌ سیاسی‌ و تشکیل‌ حکومت‌ یا مشارکت‌ در آن‌ می‌پردازند. احزاب‌ دولتی‌ نمایندۀ خواست‌ها و منافع اقشار و طبقات گوناگون جامعه نبوده و ساخته حکومت‌ها هستند و نظر به‌ جایگاه‌ و نقش‌ آنان،‌ به‌‌خصوص‌ در جوامعی‌ چون‌ ایران،‌ اهمیت و اعتبار اندکی‌ داشته‌اند. این‌ احزاب‌ غالباً از ایدئولوژی‌ و خاستگاه‌ یا بستر فکری‌ و عقیدتی‌ مشخصی‌ برخوردار نبوده‌اند و حضور و فعالیت‌ آن‌ها عمدتاً در مقاطعِ‌ رکود تحزب‌ و در فقدان‌ احزاب‌ سیاسی‌ِ واقعی‌ میسّر بوده‌ است‌. در دورۀ‌ رضاشاه‌ که‌ نخستین‌ مقطع‌ سرکوب‌ و منع‌ فعالیت‌های‌ حزبی‌ پس‌ از اولین‌ دورۀ‌ تحزّب‌ (عصر مشروطه‌) محسوب‌ می‌شود، احزاب‌ تجدّد، ایران‌ نو و ترقّی‌، که‌ اغلب‌ به‌‌دست‌ اطرافیان‌ رضاشاه‌ به‌‌وجود آمده بودند، در تحکیم‌ پایه‌های‌ قدرت‌ شخصی‌ و بسط‌ حاکمیتِ‌ تمرکزگرا و خودکامۀ‌ او تأثیر داشتند. در دهۀ‌ ۱۳۲۰ش که‌ عصر احیای‌ مشروطه‌ و دومین‌ دورۀ‌ تحزب‌ در ایران‌ است‌، در کنار سه‌ دسته‌ احزاب‌ سیاسیِ‌ چپ‌، ملی‌ و مذهبی‌ چندین‌ حزب‌ دولتی‌ نیز ظاهر شدند. حزب‌ دموکرات‌ ایران‌ که‌ از سوی‌ قوام‌السلطنه تشکیل‌ شد و گروه‌ها و احزاب‌ کوچکی‌ چون‌ سومکا، آریا، و ذوالفقار را می‌توان در شمار چنین‌ احزابی‌ دانست. شاخص‌ترین‌ نمونه‌های‌ احزاب‌ دولتی‌ در ایران‌ احزابی‌ است‌ که‌ پس‌ از کودتای‌ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش، درپی‌ سرکوب احزاب‌ سیاسی‌ و فعالان‌ حزبی‌، از سوی‌ شاه‌ یا نخست‌ وزیران‌ او تشکیل‌ شد. احزاب‌ [[حزب ملیون|ملّیون‌]]، مردم،‌ و ایران‌ نوین‌ که‌ توسط‌ رجال‌ درباری‌ و نخست‌وزیرانی‌ چون‌ [[اقبال، منوچهر (مشهد ۱۲۷۸ـ تهران ۱۳۵۶ش)|منوچهر اقبال‌]]، [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;علم ، &lt;/del&gt;امیر اسدالله (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۷ش )|امیراَسدالله‌ علم‌]]، [[منصور، حسنعلی (تهران ۱۳۰۲ـ۱۳۴۳ش)|حسنعلی‌ منصور]] و [[هویدا، امیرعباس (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش)|امیرعباس‌ هویدا]] تشکیل‌ و رهبری‌ می‌شد، نقش‌ نمایشی‌ احزاب‌ اکثریت‌ یا اقلیت‌ را ایفا می‌کردند. [[حزب رستاخیز ملت ایران|حزب‌ رستاخیزِ ملت‌ ایران‌]]، آخرین و تنها حزب دولتی‌ ایران در دوران محمدرضاشاه بود.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;احزابی که در تقسیم‌بندی معمولِ احزاب سیاسی [[ایران]] نمی‌گنجند و حزب سیاسی تشکیل‌یافته از ساختارهای حکومتی محسوب می‌شوند و بدون اتکا به‌ حمایت‌ مردم‌ به‌ کسب‌ قدرت‌ سیاسی‌ و تشکیل‌ حکومت‌ یا مشارکت‌ در آن‌ می‌پردازند. احزاب‌ دولتی‌ نمایندۀ خواست‌ها و منافع اقشار و طبقات گوناگون جامعه نبوده و ساخته حکومت‌ها هستند و نظر به‌ جایگاه‌ و نقش‌ آنان،‌ به‌‌خصوص‌ در جوامعی‌ چون‌ ایران،‌ اهمیت و اعتبار اندکی‌ داشته‌اند. این‌ احزاب‌ غالباً از ایدئولوژی‌ و خاستگاه‌ یا بستر فکری‌ و عقیدتی‌ مشخصی‌ برخوردار نبوده‌اند و حضور و فعالیت‌ آن‌ها عمدتاً در مقاطعِ‌ رکود تحزب‌ و در فقدان‌ احزاب‌ سیاسی‌ِ واقعی‌ میسّر بوده‌ است‌. در دورۀ‌ رضاشاه‌ که‌ نخستین‌ مقطع‌ سرکوب‌ و منع‌ فعالیت‌های‌ حزبی‌ پس‌ از اولین‌ دورۀ‌ تحزّب‌ (عصر مشروطه‌) محسوب‌ می‌شود، احزاب‌ تجدّد، ایران‌ نو و ترقّی‌، که‌ اغلب‌ به‌‌دست‌ اطرافیان‌ رضاشاه‌ به‌‌وجود آمده بودند، در تحکیم‌ پایه‌های‌ قدرت‌ شخصی‌ و بسط‌ حاکمیتِ‌ تمرکزگرا و خودکامۀ‌ او تأثیر داشتند. در دهۀ‌ ۱۳۲۰ش که‌ عصر احیای‌ مشروطه‌ و دومین‌ دورۀ‌ تحزب‌ در ایران‌ است‌، در کنار سه‌ دسته‌ احزاب‌ سیاسیِ‌ چپ‌، ملی‌ و مذهبی‌ چندین‌ حزب‌ دولتی‌ نیز ظاهر شدند. حزب‌ دموکرات‌ ایران‌ که‌ از سوی‌ قوام‌السلطنه تشکیل‌ شد و گروه‌ها و احزاب‌ کوچکی‌ چون‌ سومکا، آریا، و ذوالفقار را می‌توان در شمار چنین‌ احزابی‌ دانست. شاخص‌ترین‌ نمونه‌های‌ احزاب‌ دولتی‌ در ایران‌ احزابی‌ است‌ که‌ پس‌ از کودتای‌ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش، درپی‌ سرکوب احزاب‌ سیاسی‌ و فعالان‌ حزبی‌، از سوی‌ شاه‌ یا نخست‌ وزیران‌ او تشکیل‌ شد. احزاب‌ [[حزب ملیون|ملّیون‌]]، مردم،‌ و ایران‌ نوین‌ که‌ توسط‌ رجال‌ درباری‌ و نخست‌وزیرانی‌ چون‌ [[اقبال، منوچهر (مشهد ۱۲۷۸ـ تهران ۱۳۵۶ش)|منوچهر اقبال‌]]، [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;علم، &lt;/ins&gt;امیر اسدالله (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۷ش )|امیراَسدالله‌ علم‌]]، [[منصور، حسنعلی (تهران ۱۳۰۲ـ۱۳۴۳ش)|حسنعلی‌ منصور]] و [[هویدا، امیرعباس (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش)|امیرعباس‌ هویدا]] تشکیل‌ و رهبری‌ می‌شد، نقش‌ نمایشی‌ احزاب‌ اکثریت‌ یا اقلیت‌ را ایفا می‌کردند. [[حزب رستاخیز ملت ایران|حزب‌ رستاخیزِ ملت‌ ایران‌]]، آخرین و تنها حزب دولتی‌ ایران در دوران محمدرضاشاه بود.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11126900--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11126900--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi3</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010133659&amp;oldid=prev</id>
		<title>Amir در ‏۲۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010133659&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-03-23T11:28:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۳ مارس ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احزابِ‌ دولتی ایران &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احزابِ‌ دولتی ایران &amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;احزابی که در تقسیم‌بندی معمولِ احزاب سیاسی [[ایران]] نمی‌گنجند و حزب سیاسی تشکیل‌یافته از ساختارهای حکومتی محسوب می‌شوند و بدون اتکا به‌ حمایت‌ مردم‌ به‌ کسب‌ قدرت‌ سیاسی‌ و تشکیل‌ حکومت‌ یا مشارکت‌ در آن‌ می‌پردازند. احزاب‌ دولتی‌ نمایندۀ خواست‌ها و منافع اقشار و طبقات گوناگون جامعه نبوده و ساخته حکومت‌ها هستند و نظر به‌ جایگاه‌ و نقش‌ آنان،‌ به‌‌خصوص‌ در جوامعی‌ چون‌ ایران،‌ اهمیت و اعتبار اندکی‌ داشته‌اند. این‌ احزاب‌ غالباً از ایدئولوژی‌ و خاستگاه‌ یا بستر فکری‌ و عقیدتی‌ مشخصی‌ برخوردار نبوده‌اند و حضور و فعالیت‌ آن‌ها عمدتاً در مقاطعِ‌ رکود تحزب‌ و در فقدان‌ احزاب‌ سیاسی‌ِ واقعی‌ میسّر بوده‌ است‌. در دورۀ‌ رضاشاه‌ که‌ نخستین‌ مقطع‌ سرکوب‌ و منع‌ فعالیت‌های‌ حزبی‌ پس‌ از اولین‌ دورۀ‌ تحزّب‌ (عصر مشروطه‌) محسوب‌ می‌شود، احزاب‌ تجدّد، ایران‌ نو و ترقّی‌، که‌ اغلب‌ به‌‌دست‌ اطرافیان‌ رضاشاه‌ به‌‌وجود آمده بودند، در تحکیم‌ پایه‌های‌ قدرت‌ شخصی‌ و بسط‌ حاکمیتِ‌ تمرکزگرا و خودکامۀ‌ او تأثیر داشتند. در دهۀ‌ ۱۳۲۰ش که‌ عصر احیای‌ مشروطه‌ و دومین‌ دورۀ‌ تحزب‌ در ایران‌ است‌، در کنار سه‌ دسته‌ احزاب‌ سیاسیِ‌ چپ‌، ملی‌ و مذهبی‌ چندین‌ حزب‌ دولتی‌ نیز ظاهر شدند. حزب‌ دموکرات‌ ایران‌ که‌ از سوی‌ قوام‌السلطنه تشکیل‌ شد و گروه‌ها و احزاب‌ کوچکی‌ چون‌ سومکا، آریا، و ذوالفقار را می‌توان در شمار چنین‌ احزابی‌ دانست. شاخص‌ترین‌ نمونه‌های‌ احزاب‌ دولتی‌ در ایران‌ احزابی‌ است‌ که‌ پس‌ از کودتای‌ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش، درپی‌ سرکوب احزاب‌ سیاسی‌ و فعالان‌ حزبی‌، از سوی‌ شاه‌ یا نخست‌ وزیران‌ او تشکیل‌ شد. احزاب‌ [[حزب ملیون|ملّیون‌]]، مردم،‌ و ایران‌ نوین‌ که‌ توسط‌ رجال‌ درباری‌ و نخست‌وزیرانی‌ چون‌ [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اقبال ، &lt;/del&gt;منوچهر (مشهد ۱۲۷۸ـ تهران ۱۳۵۶ش)|منوچهر اقبال‌]]، [[علم ، امیر اسدالله (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۷ش )|امیراَسدالله‌ علم‌]]، [[منصور، حسنعلی (تهران ۱۳۰۲ـ۱۳۴۳ش)|حسنعلی‌ منصور]] و [[هویدا، امیرعباس (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش)|امیرعباس‌ هویدا]] تشکیل‌ و رهبری‌ می‌شد، نقش‌ نمایشی‌ احزاب‌ اکثریت‌ یا اقلیت‌ را ایفا می‌کردند. [[حزب رستاخیز ملت ایران|حزب‌ رستاخیزِ ملت‌ ایران‌]]، آخرین و تنها حزب دولتی‌ ایران در دوران محمدرضاشاه بود.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;p&amp;gt;احزابی که در تقسیم‌بندی معمولِ احزاب سیاسی [[ایران]] نمی‌گنجند و حزب سیاسی تشکیل‌یافته از ساختارهای حکومتی محسوب می‌شوند و بدون اتکا به‌ حمایت‌ مردم‌ به‌ کسب‌ قدرت‌ سیاسی‌ و تشکیل‌ حکومت‌ یا مشارکت‌ در آن‌ می‌پردازند. احزاب‌ دولتی‌ نمایندۀ خواست‌ها و منافع اقشار و طبقات گوناگون جامعه نبوده و ساخته حکومت‌ها هستند و نظر به‌ جایگاه‌ و نقش‌ آنان،‌ به‌‌خصوص‌ در جوامعی‌ چون‌ ایران،‌ اهمیت و اعتبار اندکی‌ داشته‌اند. این‌ احزاب‌ غالباً از ایدئولوژی‌ و خاستگاه‌ یا بستر فکری‌ و عقیدتی‌ مشخصی‌ برخوردار نبوده‌اند و حضور و فعالیت‌ آن‌ها عمدتاً در مقاطعِ‌ رکود تحزب‌ و در فقدان‌ احزاب‌ سیاسی‌ِ واقعی‌ میسّر بوده‌ است‌. در دورۀ‌ رضاشاه‌ که‌ نخستین‌ مقطع‌ سرکوب‌ و منع‌ فعالیت‌های‌ حزبی‌ پس‌ از اولین‌ دورۀ‌ تحزّب‌ (عصر مشروطه‌) محسوب‌ می‌شود، احزاب‌ تجدّد، ایران‌ نو و ترقّی‌، که‌ اغلب‌ به‌‌دست‌ اطرافیان‌ رضاشاه‌ به‌‌وجود آمده بودند، در تحکیم‌ پایه‌های‌ قدرت‌ شخصی‌ و بسط‌ حاکمیتِ‌ تمرکزگرا و خودکامۀ‌ او تأثیر داشتند. در دهۀ‌ ۱۳۲۰ش که‌ عصر احیای‌ مشروطه‌ و دومین‌ دورۀ‌ تحزب‌ در ایران‌ است‌، در کنار سه‌ دسته‌ احزاب‌ سیاسیِ‌ چپ‌، ملی‌ و مذهبی‌ چندین‌ حزب‌ دولتی‌ نیز ظاهر شدند. حزب‌ دموکرات‌ ایران‌ که‌ از سوی‌ قوام‌السلطنه تشکیل‌ شد و گروه‌ها و احزاب‌ کوچکی‌ چون‌ سومکا، آریا، و ذوالفقار را می‌توان در شمار چنین‌ احزابی‌ دانست. شاخص‌ترین‌ نمونه‌های‌ احزاب‌ دولتی‌ در ایران‌ احزابی‌ است‌ که‌ پس‌ از کودتای‌ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش، درپی‌ سرکوب احزاب‌ سیاسی‌ و فعالان‌ حزبی‌، از سوی‌ شاه‌ یا نخست‌ وزیران‌ او تشکیل‌ شد. احزاب‌ [[حزب ملیون|ملّیون‌]]، مردم،‌ و ایران‌ نوین‌ که‌ توسط‌ رجال‌ درباری‌ و نخست‌وزیرانی‌ چون‌ [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اقبال، &lt;/ins&gt;منوچهر (مشهد ۱۲۷۸ـ تهران ۱۳۵۶ش)|منوچهر اقبال‌]]، [[علم ، امیر اسدالله (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۷ش )|امیراَسدالله‌ علم‌]]، [[منصور، حسنعلی (تهران ۱۳۰۲ـ۱۳۴۳ش)|حسنعلی‌ منصور]] و [[هویدا، امیرعباس (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش)|امیرعباس‌ هویدا]] تشکیل‌ و رهبری‌ می‌شد، نقش‌ نمایشی‌ احزاب‌ اکثریت‌ یا اقلیت‌ را ایفا می‌کردند. [[حزب رستاخیز ملت ایران|حزب‌ رستاخیزِ ملت‌ ایران‌]]، آخرین و تنها حزب دولتی‌ ایران در دوران محمدرضاشاه بود.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11126900--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11126900--&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Amir</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010124335&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mohammadi2 در ‏۱۰ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۷</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=2010124335&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-11-10T10:17:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&lt;br /&gt;
احزابِ‌ دولتی ایران &amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;p&amp;gt;احزابی که در تقسیم‌بندی معمولِ احزاب سیاسی [[ایران]] نمی‌گنجند و حزب سیاسی تشکیل‌یافته از ساختارهای حکومتی محسوب می‌شوند و بدون اتکا به‌ حمایت‌ مردم‌ به‌ کسب‌ قدرت‌ سیاسی‌ و تشکیل‌ حکومت‌ یا مشارکت‌ در آن‌ می‌پردازند. احزاب‌ دولتی‌ نمایندۀ خواست‌ها و منافع اقشار و طبقات گوناگون جامعه نبوده و ساخته حکومت‌ها هستند و نظر به‌ جایگاه‌ و نقش‌ آنان،‌ به‌‌خصوص‌ در جوامعی‌ چون‌ ایران،‌ اهمیت و اعتبار اندکی‌ داشته‌اند. این‌ احزاب‌ غالباً از ایدئولوژی‌ و خاستگاه‌ یا بستر فکری‌ و عقیدتی‌ مشخصی‌ برخوردار نبوده‌اند و حضور و فعالیت‌ آن‌ها عمدتاً در مقاطعِ‌ رکود تحزب‌ و در فقدان‌ احزاب‌ سیاسی‌ِ واقعی‌ میسّر بوده‌ است‌. در دورۀ‌ رضاشاه‌ که‌ نخستین‌ مقطع‌ سرکوب‌ و منع‌ فعالیت‌های‌ حزبی‌ پس‌ از اولین‌ دورۀ‌ تحزّب‌ (عصر مشروطه‌) محسوب‌ می‌شود، احزاب‌ تجدّد، ایران‌ نو و ترقّی‌، که‌ اغلب‌ به‌‌دست‌ اطرافیان‌ رضاشاه‌ به‌‌وجود آمده بودند، در تحکیم‌ پایه‌های‌ قدرت‌ شخصی‌ و بسط‌ حاکمیتِ‌ تمرکزگرا و خودکامۀ‌ او تأثیر داشتند. در دهۀ‌ ۱۳۲۰ش که‌ عصر احیای‌ مشروطه‌ و دومین‌ دورۀ‌ تحزب‌ در ایران‌ است‌، در کنار سه‌ دسته‌ احزاب‌ سیاسیِ‌ چپ‌، ملی‌ و مذهبی‌ چندین‌ حزب‌ دولتی‌ نیز ظاهر شدند. حزب‌ دموکرات‌ ایران‌ که‌ از سوی‌ قوام‌السلطنه تشکیل‌ شد و گروه‌ها و احزاب‌ کوچکی‌ چون‌ سومکا، آریا، و ذوالفقار را می‌توان در شمار چنین‌ احزابی‌ دانست. شاخص‌ترین‌ نمونه‌های‌ احزاب‌ دولتی‌ در ایران‌ احزابی‌ است‌ که‌ پس‌ از کودتای‌ ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ش، درپی‌ سرکوب احزاب‌ سیاسی‌ و فعالان‌ حزبی‌، از سوی‌ شاه‌ یا نخست‌ وزیران‌ او تشکیل‌ شد. احزاب‌ [[حزب ملیون|ملّیون‌]]، مردم،‌ و ایران‌ نوین‌ که‌ توسط‌ رجال‌ درباری‌ و نخست‌وزیرانی‌ چون‌ [[اقبال ، منوچهر (مشهد ۱۲۷۸ـ تهران ۱۳۵۶ش)|منوچهر اقبال‌]]، [[علم ، امیر اسدالله (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۷ش )|امیراَسدالله‌ علم‌]]، [[منصور، حسنعلی (تهران ۱۳۰۲ـ۱۳۴۳ش)|حسنعلی‌ منصور]] و [[هویدا، امیرعباس (۱۲۹۸ـ تهران ۱۳۵۸ش)|امیرعباس‌ هویدا]] تشکیل‌ و رهبری‌ می‌شد، نقش‌ نمایشی‌ احزاب‌ اکثریت‌ یا اقلیت‌ را ایفا می‌کردند. [[حزب رستاخیز ملت ایران|حزب‌ رستاخیزِ ملت‌ ایران‌]]، آخرین و تنها حزب دولتی‌ ایران در دوران محمدرضاشاه بود.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&amp;lt;!--11126900--&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]&lt;br /&gt;
[[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mohammadi2</name></author>
	</entry>
</feed>