https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 2026-05-01T09:06:52Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D8%B2%D8%A7%D8%A8_%D9%85%D9%84%DB%8C_%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2010124337&oldid=prev 2021-11-10T10:32:53Z

<p></p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> احزاب‌ ملّی‌گرای‌ ایران‌ &lt;br&gt;<br /> &lt;p&gt;احزابی با نگرش ملی‌گرایانه و عمدتاً با تکیه بر حفظ وحدت و تمامیت ملی در ایران. نخستین‌ احزاب‌ ملی‌ ایران،‌ همچون‌ احزاب‌ چپ‌، ریشه‌ در انجمن‌های‌ مشروطه‌خواه،‌ به‌ویژه‌ انجمن‌ مخفی‌ داشت‌. [[اجتماعیون، حزب|حزب‌ اجتماعیون‌]] اعتدالیون‌ را که‌ در کنار حزب‌ دموکرات‌ عامیون‌ یکی‌ از دو حزب‌ اصلی‌ مشروطه‌‌خواهان‌ بود، شاید بتوان‌ پیش گام‌ احزاب‌ سیاسی‌ ملی‌‌گرا دانست‌. اندیشه‌ و مرام‌ این‌ حزب‌، تلفیقی‌ از تمایلات‌ آزادی‌خواهانه‌، قانون‌طلبانه‌، ناسیونالیستی‌ با تعلقات‌ دینی‌ و مذهبی‌ بود و در آن‌ ملّیون‌ روشنفکر و آزادی‌خواه‌ در کنار رجال‌ مذهبی‌ و علمای‌ دینی‌ گرد آمده‌ بودند. از این‌‌رو تفکیک&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و مذهبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; در نخستین&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; دورۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تحزیب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; در ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; (عصر مشروطه) چندان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مفهومی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نداشت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و سخن&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از دو دسته احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و مذهبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، در دورۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; بعدی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تحزیب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; (دهۀ۱۳۲۰‌)، مصداق می&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;یابد. جز برخی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; چپ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و مشخصاً حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; توده&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از یک&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;سو و بعضی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; اسلام&#039;&#039;&#039;‌‌&#039;&#039;&#039;گرا همچون&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; [[فداییان اسلام|فداییان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; اسلام&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]] از سوی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; دیگر، تقریباً همه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; دهۀ ۱۳۲۰‌ برمبنای&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; گرایش&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ها و احساسات&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; اعم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از معتدل&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یا افراطی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; شکل&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; گرفتند و مقولاتی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; چون&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یا مردم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و میهن&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یا وطن&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نقش&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; اصلی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; در مرامنامه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ها، برنامه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ها، آرمان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ها و شعارهای&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; آن&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ها داشت. شماری&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سیاسی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، مشخصاً ناسیونالیست&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; بودند و برخی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تلفیقی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از ناسیونالیسم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و گرایش&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; چپ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، ناسیونالیسم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و تمایلات&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مذهبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یا هر سه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; جریان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; فکری&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; محسوب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; می&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;شدند. [[حزب ایران|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]]، [[حزب استقلال|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; استقلال&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]]، حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; پیکار، [[حزب میهن|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; میهن&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;پرستان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]]، [[حزب میهن|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; میهن&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]]، حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; وحدت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، [[حزب اتحاد|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; اتحاد ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]]، حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; وطن&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، [[حزب اراده ملی|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ارادۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]]، [[حزب ملت ایران|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]]، [[حزب زحمتکشان ملت ایران|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; زحمتکشان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]] و بسیاری&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; کوچک&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;تر، مجموعۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; متنوعی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یا ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سال&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ محسوب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; می&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;شوند. [[حزب آریا|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; آریا]]، حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; [[سومکا]]، حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; امکا و حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; پان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ایرانیست&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; در شمار احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; افراطی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; این&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; دوره&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; بودند. حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; زحمتکشان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; (نیروی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سوم)&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سیاسی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; با تلفیقی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از گرایش&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی (ناسیونالیستی)&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و چپ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; (سوسیالیستی)&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; بود. جمعیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; خداپرستان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سوسیالیست&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و جمعیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; آزادی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مردم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نیز در زمرۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزابی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; بودند که&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تلفیقی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از هر سه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; جریان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; فکری&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، چپ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و مذهبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; را در خود داشت. با کودتای&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نیز همچون&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سایر احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سیاسی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; با سرکوب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و منع&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و توقف&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; فعالیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; روبه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;رو شدند. احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، ملت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و نیروی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سوم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; که&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تا پیش&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از کودتا بزرگ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ترین&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و فعال&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;ترین&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ائتلاف&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; حزبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; کشور با نام&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; «جبهۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران»&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; را تشکیل&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; می&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;دادند، پس&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از کودتا هم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; در قالب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تنها تشکل&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سیاسی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; فعال&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; علیه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; کودتا با عنوان&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نهضت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مقاومت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; به&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; فعالیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سیاسی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مخفی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; روی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; آوردند. جمعیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; آزادی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مردم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نیز که&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; عضو [[جبهه ملی|جبهۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]] بود، با نام&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; [[حزب مردم ایران|حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مردم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]] در [[نهضت مقاومت ملی ایران|نهضت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مقاومت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;]] عضویت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یافت. در مقطع&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; کوتاه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سال&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ۱۳۳۹ تا ۱۳۴۲ فضای&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; آزاد زودگذری&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; فراهم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; شد که&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; بار دیگر برخی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌‌&#039;&#039;&#039;گرا مجال&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; فعالیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یابند. حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، حزب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مردم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و نیروی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سوم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، با نام&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; جدید جامعۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; سوسیالیست&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نهضت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، ازجملۀ این&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌‌&#039;&#039;&#039; بودند که&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; برخی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مشخصاً ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و بعضی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تلفیقی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از گرایش&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ناسیونالیستی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و سوسیالیستی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; محسوب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; می&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;شدند. جمعیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نهضت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; آزادی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران نیز که&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; در این&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; دوره&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تشکیل&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; شد، در زمرۀ احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و هم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; درشمار احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مذهبی ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;گرا&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; قرار داشت. در آستانۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; انقلاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; اسلامی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، شماری&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; از هر سه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; دسته&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;، مذهبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و چپ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; تجدید حیات&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; یافتند یا فعالیت&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; خود را از سر گرفتند. احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و گروه&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; متعدد جدیدی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; نیز دور دو طیف&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; حزبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; مذهبی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و چپ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; پدید آمدند؛ اما احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; عمدتاً به&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احزاب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; و تشکل&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039;های&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; پیشین&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; محدود مانده و مشخصاً در قالب&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; احیای&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; جبهۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ایران&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; با نام&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; جبهۀ&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ملی&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; چهارم&#039;&#039;&#039;‌&#039;&#039;&#039; ظاهر شدند.&lt;/p&gt;<br /> &lt;br&gt;&lt;!--11127200--&gt;<br /> [[رده:(علوم سیاسی)علوم سیاسی]]<br /> [[رده:تشکل های حزبی، سیاسی و تروریستی]]</div>

Mohammadi2