https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9ادراک - تاریخچهٔ نسخهها2026-05-01T21:52:39Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=2010127053&oldid=prevMohammadi2 در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۲۹2021-12-20T07:29:06Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۰ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اِدراک <br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اِدراک <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>(در لغت بهمعنی دریافتن و رسیدن) در اصطلاح [[فلسفه]]، وصول عاقل به ماهیت [[معقول]]. بحث ادراک از مهمترین مباحث فلسفی قدیم و رکن اساسی فلسفههای معاصر است. در فلسفۀ گذشته چون نفس انسانی دارای چهار قوۀ عاقله، متخیله، متوهمه، و حسیه دانسته میشد، ادراک در همین چهار مرتبه اعتبار میشد. در ادراک حسی، ماهیت امر خارجی، با حفظ محاذات و نسبت خارجی، با وجود ذهنی آن در نزد ادراککننده اعتبار میگردد و در ادراک خیالی بدون محاذات و نسبت خارجی. در ادراک وهمی، معنی برگرفته از ادراک حسی بهنحو جزئی در نزد نفس اعتبار میگردد و در ادراک عقلی همین معنی بهنحو کلی ملاحظه میشود. در این میان نکتۀ قابل تأمل آن است که آیا در حصول صورت ادراکی، صرفاً مُدرِک (عاقل) با مُدرَک (معقول) نسبتی اضافی مییابد و یا کیفیتی به مدرِک افزون میشود و یا مُدرَک در نزد مُدرِک حضور مییابد. ملاصدرا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهخلاف </del>رأی متکلمان و بیشتر فلاسفه معتقد است که بنابر اتحاد عقل و عاقل و معقول، معقول بالذات در نزد عاقل حاضر میشود و این حضور حتی در ادراک حسی، در گرو واهبالصور است که صورتی مطابق با معلوم خارجی بر اساس شرایط و مُعدّات ایجاد میکند.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>(در لغت بهمعنی دریافتن و رسیدن) در اصطلاح [[فلسفه]]، وصول عاقل به ماهیت [[معقول]]. بحث ادراک از مهمترین مباحث فلسفی قدیم و رکن اساسی فلسفههای معاصر است. در فلسفۀ گذشته چون نفس انسانی دارای چهار قوۀ عاقله، متخیله، متوهمه، و حسیه دانسته میشد، ادراک در همین چهار مرتبه اعتبار میشد. در ادراک حسی، ماهیت امر خارجی، با حفظ محاذات و نسبت خارجی، با وجود ذهنی آن در نزد ادراککننده اعتبار میگردد و در ادراک خیالی بدون محاذات و نسبت خارجی. در ادراک وهمی، معنی برگرفته از ادراک حسی بهنحو جزئی در نزد نفس اعتبار میگردد و در ادراک عقلی همین معنی بهنحو کلی ملاحظه میشود. در این میان نکتۀ قابل تأمل آن است که آیا در حصول صورت ادراکی، صرفاً مُدرِک (عاقل) با مُدرَک (معقول) نسبتی اضافی مییابد و یا کیفیتی به مدرِک افزون میشود و یا مُدرَک در نزد مُدرِک حضور مییابد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملاصدرا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد بن ابراهیم (شیراز ۹۸۰/۹۷۹ـ بصره ۱۰۵۰ق)|ملاصدرا]]، به خلاف </ins>رأی متکلمان و بیشتر فلاسفه معتقد است که بنابر اتحاد عقل و عاقل و معقول، معقول بالذات در نزد عاقل حاضر میشود و این حضور حتی در ادراک حسی، در گرو واهبالصور است که صورتی مطابق با معلوم خارجی بر اساس شرایط و مُعدّات ایجاد میکند.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11157500--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11157500--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%DA%A9&diff=2010127040&oldid=prevMohammadi2 در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۰2021-12-19T11:50:25Z<p></p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اِدراک <br><br />
<p>(در لغت بهمعنی دریافتن و رسیدن) در اصطلاح [[فلسفه]]، وصول عاقل به ماهیت [[معقول]]. بحث ادراک از مهمترین مباحث فلسفی قدیم و رکن اساسی فلسفههای معاصر است. در فلسفۀ گذشته چون نفس انسانی دارای چهار قوۀ عاقله، متخیله، متوهمه، و حسیه دانسته میشد، ادراک در همین چهار مرتبه اعتبار میشد. در ادراک حسی، ماهیت امر خارجی، با حفظ محاذات و نسبت خارجی، با وجود ذهنی آن در نزد ادراککننده اعتبار میگردد و در ادراک خیالی بدون محاذات و نسبت خارجی. در ادراک وهمی، معنی برگرفته از ادراک حسی بهنحو جزئی در نزد نفس اعتبار میگردد و در ادراک عقلی همین معنی بهنحو کلی ملاحظه میشود. در این میان نکتۀ قابل تأمل آن است که آیا در حصول صورت ادراکی، صرفاً مُدرِک (عاقل) با مُدرَک (معقول) نسبتی اضافی مییابد و یا کیفیتی به مدرِک افزون میشود و یا مُدرَک در نزد مُدرِک حضور مییابد. ملاصدرا، بهخلاف رأی متکلمان و بیشتر فلاسفه معتقد است که بنابر اتحاد عقل و عاقل و معقول، معقول بالذات در نزد عاقل حاضر میشود و این حضور حتی در ادراک حسی، در گرو واهبالصور است که صورتی مطابق با معلوم خارجی بر اساس شرایط و مُعدّات ایجاد میکند.</p><br />
<br><!--11157500--><br />
[[رده:فلسفه ، منطق و کلام]]<br />
[[رده:(فلسفه ، منطق و کلام)اصطلاحات و مفاهیم]]</div>Mohammadi2