https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%DB%8Cازبکی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-13T18:18:09Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%DB%8C&diff=2010150033&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۵۸2023-07-22T16:58:13Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُزْبَکی <br>از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوب شرقی ترکیک از گروه زبانهای قارلِقی (قرلقی)، رایج در جمهوری [[ازبکستان]] و برخی نواحی در [[افغانستان]]. ازبکی به فراوانی از واژههای فارسی و عربی و روسی استفاده میکند؛ بهویژه در شهرهای [[تاشکند، شهر|تاشکند]]، [[بخارا]]، [[سمرقند]]، [[خوقند]] و [[فرغانه، شهر|فرغانه]]، تأثیر فارسی بسیار زیاد است. گویشهای ازبکی پرشمار است که میتوان آنها را به سه گروه متمایز تقسیم کرد: ۱. گویشهای جَغَتایی که زبان ادبی منطقۀ [[ماوراءالنهر]] از دورۀ [[مغول]] تا قرن ۱۹ بوده است، شامل قارلق، چگل، [[اویغوری]]؛ ۲. گویشهای قپچاقی که به [[قزاقی]] و قرهقالپاقی نزدیک است؛ ۳. گویشهای اوغوزی که با ترکمنی قرابت دارد. در نظام آوایی ازبکی، میان واکهها هماهنگی لازمِ زبانهای ترکی دیده نمیشود. الفبای ازبکی به خط سنتی فارسیـعربی بود، اما در فاصلۀ ۱۹۲۶ـ۱۹۴۰ الفبای لاتین متداول شد و از ۱۹۴۰ الفبای جدید ازبکی به [[سیریلیک، الفبای|خط سیریلیک]] با ۳۵ حرف رواج یافت. در این الفبا علاوه بر الفبای استاندۀ روسی چهار حرف ویژۀ ازبکی افزوده شد. از ۱۹۹۱ بار دیگر برنامهای برای تغییر خط ازبکی و استفاده از الفبای لاتین پیاده شده است. ادبیات ازبکی بسیار پُربار است. نمایندۀ مهم ادبیات جغتایی [[امیرعلی شیر نوایی]] وزیر [[سلطان حسین بایقرا]] است که شاعر ملی ازبکها شناخته شده است. چهرۀ مهم ادبیات ازبکی ناوویی شاعر و سیاستمدار قرن ۱۵م ازبک است که موسی تاشموخامدوف نویسندۀ ازبک، رمان تاریخی خود را دربارۀ او بهنام ناوویی در ۱۹۴۵ منتشر کرده است. <br><!--11218000--></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُزْبَکی <br>از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوب شرقی ترکیک از گروه زبانهای قارلِقی (قرلقی)، رایج در جمهوری [[ازبکستان]] و برخی نواحی در [[افغانستان]]. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ازبکی به فراوانی از واژههای فارسی و عربی و روسی استفاده میکند؛ بهویژه در شهرهای [[تاشکند، شهر|تاشکند]]، [[بخارا]]، [[سمرقند]]، [[خوقند]] و [[فرغانه، شهر|فرغانه]]، تأثیر فارسی بسیار زیاد است. گویشهای ازبکی پرشمار است که میتوان آنها را به سه گروه متمایز تقسیم کرد: ۱. گویشهای جَغَتایی که زبان ادبی منطقۀ [[ماوراءالنهر]] از دورۀ [[مغول]] تا قرن ۱۹ بوده است، شامل قارلق، چگل، [[اویغوری]]؛ ۲. گویشهای قپچاقی که به [[قزاقی]] و قرهقالپاقی نزدیک است؛ ۳. گویشهای اوغوزی که با ترکمنی قرابت دارد. در نظام آوایی ازبکی، میان واکهها هماهنگی لازمِ زبانهای ترکی دیده نمیشود. الفبای ازبکی به خط سنتی فارسیـعربی بود، اما در فاصلۀ ۱۹۲۶ـ۱۹۴۰ الفبای لاتین متداول شد و از ۱۹۴۰ الفبای جدید ازبکی به [[سیریلیک، الفبای|خط سیریلیک]] با ۳۵ حرف رواج یافت. در این الفبا علاوه بر الفبای استاندۀ روسی چهار حرف ویژۀ ازبکی افزوده شد. از ۱۹۹۱ بار دیگر برنامهای برای تغییر خط ازبکی و استفاده از الفبای لاتین پیاده شده است. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ادبیات ازبکی بسیار پُربار است. نمایندۀ مهم ادبیات جغتایی [[امیرعلی شیر نوایی]] وزیر [[سلطان حسین بایقرا]] است که شاعر ملی ازبکها شناخته شده است. چهرۀ مهم ادبیات ازبکی ناوویی شاعر و سیاستمدار قرن ۱۵م ازبک است که موسی تاشموخامدوف نویسندۀ ازبک، رمان تاریخی خود را دربارۀ او بهنام ناوویی در ۱۹۴۵ منتشر کرده است. <br><!--11218000--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div></td></tr>
</table>Reza rouzbahanihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%DB%8C&diff=2010130245&oldid=prevMohammadi2 در ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۸2022-01-29T10:08:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُزْبَکی <br></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اُزْبَکی <br>از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوب شرقی ترکیک از گروه زبانهای قارلِقی (قرلقی)، رایج در جمهوری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ازبکستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و برخی نواحی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>افغانستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. ازبکی به فراوانی از واژههای فارسی و عربی و روسی استفاده میکند؛ بهویژه در شهرهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تاشکند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|تاشکند]]، [[بخارا]]، [[سمرقند]]، [[</ins>خوقند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فرغانه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر|فرغانه]]، </ins>تأثیر فارسی بسیار زیاد است. گویشهای ازبکی پرشمار است که میتوان آنها را به سه گروه متمایز تقسیم کرد: ۱. گویشهای جَغَتایی که زبان ادبی منطقۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ماوراءالنهر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از دورۀ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مغول<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تا قرن ۱۹ بوده است، شامل قارلق، چگل، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اویغوری]]؛ </ins>۲. گویشهای قپچاقی که به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قزاقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و قرهقالپاقی نزدیک است؛ ۳. گویشهای اوغوزی که با ترکمنی قرابت دارد. در نظام آوایی ازبکی، میان واکهها هماهنگی لازمِ زبانهای ترکی دیده نمیشود. الفبای ازبکی به خط سنتی فارسیـعربی بود، اما در فاصلۀ ۱۹۲۶ـ۱۹۴۰ الفبای لاتین متداول شد و از ۱۹۴۰ الفبای جدید ازبکی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سیریلیک، الفبای|</ins>خط سیریلیک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با ۳۵ حرف رواج یافت. در این الفبا علاوه بر الفبای استاندۀ روسی چهار حرف ویژۀ ازبکی افزوده شد. از ۱۹۹۱ بار دیگر برنامهای برای تغییر خط ازبکی و استفاده از الفبای لاتین پیاده شده است. ادبیات ازبکی بسیار پُربار است. نمایندۀ مهم ادبیات جغتایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امیرعلی شیر </ins>نوایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>وزیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سلطان حسین بایقرا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که شاعر ملی ازبکها شناخته شده است. چهرۀ مهم ادبیات ازبکی ناوویی شاعر و سیاستمدار قرن ۱۵م ازبک است که موسی تاشموخامدوف نویسندۀ ازبک، رمان تاریخی خود را دربارۀ او بهنام ناوویی در ۱۹۴۵ منتشر کرده است. <br><!--11218000--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوب شرقی ترکیک از گروه زبانهای قارلِقی (قرلقی)، رایج در جمهوری ازبکستان و برخی نواحی در افغانستان. ازبکی به فراوانی از واژههای فارسی و عربی و روسی استفاده میکند؛ بهویژه در شهرهای تاشکند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخارا، سمرقند، </del>خوقند و فرغانه، تأثیر فارسی بسیار زیاد است. گویشهای ازبکی پرشمار است که میتوان آنها را به سه گروه متمایز تقسیم کرد: ۱. گویشهای جَغَتایی که زبان ادبی منطقۀ ماوراءالنهر از دورۀ مغول تا قرن ۱۹ بوده است، شامل قارلق، چگل، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اویغوری؛ </del>۲. گویشهای قپچاقی که به قزاقی و قرهقالپاقی نزدیک است؛ ۳. گویشهای اوغوزی که با ترکمنی قرابت دارد. در نظام آوایی ازبکی، میان واکهها هماهنگی لازمِ زبانهای ترکی دیده نمیشود. الفبای ازبکی به خط سنتی فارسیـعربی بود، اما در فاصلۀ ۱۹۲۶ـ۱۹۴۰ الفبای لاتین متداول شد و از ۱۹۴۰ الفبای جدید ازبکی به خط سیریلیک با ۳۵ حرف رواج یافت. در این الفبا علاوه بر الفبای استاندۀ روسی چهار حرف ویژۀ ازبکی افزوده شد. از ۱۹۹۱ بار دیگر برنامهای برای تغییر خط ازبکی و استفاده از الفبای لاتین پیاده شده است. ادبیات ازبکی بسیار پُربار است. نمایندۀ مهم ادبیات جغتایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرعلیشیر </del>نوایی وزیر سلطان حسین بایقرا است که شاعر ملی ازبکها شناخته شده است. چهرۀ مهم ادبیات ازبکی ناوویی شاعر و سیاستمدار قرن ۱۵م ازبک است که موسی تاشموخامدوف نویسندۀ ازبک، رمان تاریخی خود را دربارۀ او بهنام ناوویی در ۱۹۴۵ منتشر کرده است. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11218000--></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div></td></tr>
</table>Mohammadi2https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%DB%8C&diff=1189760&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اُزْبَکی <br><br />
از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوب شرقی ترکیک از گروه زبانهای قارلِقی (قرلقی)، رایج در جمهوری ازبکستان و برخی نواحی در افغانستان. ازبکی به فراوانی از واژههای فارسی و عربی و روسی استفاده میکند؛ بهویژه در شهرهای تاشکند، بخارا، سمرقند، خوقند و فرغانه، تأثیر فارسی بسیار زیاد است. گویشهای ازبکی پرشمار است که میتوان آنها را به سه گروه متمایز تقسیم کرد: ۱. گویشهای جَغَتایی که زبان ادبی منطقۀ ماوراءالنهر از دورۀ مغول تا قرن ۱۹ بوده است، شامل قارلق، چگل، اویغوری؛ ۲. گویشهای قپچاقی که به قزاقی و قرهقالپاقی نزدیک است؛ ۳. گویشهای اوغوزی که با ترکمنی قرابت دارد. در نظام آوایی ازبکی، میان واکهها هماهنگی لازمِ زبانهای ترکی دیده نمیشود. الفبای ازبکی به خط سنتی فارسیـعربی بود، اما در فاصلۀ ۱۹۲۶ـ۱۹۴۰ الفبای لاتین متداول شد و از ۱۹۴۰ الفبای جدید ازبکی به خط سیریلیک با ۳۵ حرف رواج یافت. در این الفبا علاوه بر الفبای استاندۀ روسی چهار حرف ویژۀ ازبکی افزوده شد. از ۱۹۹۱ بار دیگر برنامهای برای تغییر خط ازبکی و استفاده از الفبای لاتین پیاده شده است. ادبیات ازبکی بسیار پُربار است. نمایندۀ مهم ادبیات جغتایی امیرعلیشیر نوایی وزیر سلطان حسین بایقرا است که شاعر ملی ازبکها شناخته شده است. چهرۀ مهم ادبیات ازبکی ناوویی شاعر و سیاستمدار قرن ۱۵م ازبک است که موسی تاشموخامدوف نویسندۀ ازبک، رمان تاریخی خود را دربارۀ او بهنام ناوویی در ۱۹۴۵ منتشر کرده است. <br />
<br><!--11218000--><br />
[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]<br />
[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div>DaneshGostar