https://wikijoo.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%BA%D9%88%D8%B1%DB%8Cاویغوری - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-13T15:09:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%BA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=2010150216&oldid=prevReza rouzbahani در ۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۰2023-07-25T08:20:34Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اویْغوری <br></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اویْغوری <br></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوبشرقی (جغتایی) ترکیک، عمدتاً رایج در ترکستان چین و برخی نواحی قزاقستان و قیرقیزستان. اویغورها در آغاز از خط سغدی در آثار مکتوب خود استفاده میکردند، اما با پذیرفتن دین اسلام و تأثیر زبانهای ایرانی، خط فارسی را پذیرفتند. از ۱۹۳۶ و ۱۹۵۰ از خط لاتین و سپس سیریلیک استفاده کردند. اما از ۱۹۷۶ دوباره خطی فارسیگونه رایج شد. واژههای ترکی، فارسی، عربی، چینی و روسی در اویغوری زیاد است. مرکز فرهنگی مهم اویغوری کاشغر است که زبان فارسی از قدیم جایگاه مهمی در آن داشته است. زبان اویغوری امروزی از آمیزش ترکی جغتایی و زبانهای ایرانی بهوجود آمده و خود به زبانی مستقل تبدیل شده است و از این رو همچون جغتایی، بهسبب همزیستی و همسایگی با خراسان بزرگ و ناحیۀ پامیر سرشار از واژههای فارسی است و حتی واژههای دخیل عربی از راه فارسی وارد اویغوری شده است که در واژههای ترکیبی دیده میشود. واژههای ترکیبی اویغوری در مجموع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حالتهای زیر </del>را دارند: ترکی + ترکی، ترکی + فارسی، اروپایی + فارسی، روسی + فارسی، عربی + ترکی، چینی + فارسی، فارسی + فارسی. در خط فارسی اویغوری اِعراب نمیگذارند، بلکه حرکت حرف در خود واژه نشان داده میشود. مانند قه سیده که همان «قصیده» است و ئراده که همان «اراده» است. این موضوع باعث آشفتگی در ریشهیابی واژگانی میشود. زبان اویغوری از نظر دستوری همچون دیگر زبانهای ترکی است و حتی هنگامی که واژهای فارسی است، مثل آرزوکردن یا تیارکردن، به اویغوری آرزوفیلماق «آرزو کردن» و تیارلیماق «آمادهکردن/تیارکردن» ادا میشود. ویژگیهای دیگر صرفی و نحوی اویغوری را میتوان در ترکی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باز جست</del>.</p></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><p>از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوبشرقی (جغتایی) ترکیک، عمدتاً رایج در ترکستان چین و برخی نواحی قزاقستان و قیرقیزستان. اویغورها در آغاز از خط سغدی در آثار مکتوب خود استفاده میکردند، اما با پذیرفتن دین اسلام و تأثیر زبانهای ایرانی، خط فارسی را پذیرفتند. از ۱۹۳۶ و ۱۹۵۰ از خط لاتین و سپس سیریلیک استفاده کردند. اما از ۱۹۷۶ دوباره خطی فارسیگونه رایج شد. واژههای ترکی، فارسی، عربی، چینی و روسی در اویغوری زیاد است. مرکز فرهنگی مهم اویغوری کاشغر است که زبان فارسی از قدیم جایگاه مهمی در آن داشته است. زبان اویغوری امروزی از آمیزش ترکی جغتایی و زبانهای ایرانی بهوجود آمده و خود به زبانی مستقل تبدیل شده است و از این رو همچون جغتایی، بهسبب همزیستی و همسایگی با خراسان بزرگ و ناحیۀ پامیر سرشار از واژههای فارسی است و حتی واژههای دخیل عربی از راه فارسی وارد اویغوری شده است که در واژههای ترکیبی دیده میشود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></p></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><p></ins>واژههای ترکیبی اویغوری در مجموع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این حالتها </ins>را دارند: ترکی + ترکی، ترکی + فارسی، اروپایی + فارسی، روسی + فارسی، عربی + ترکی، چینی + فارسی، فارسی + فارسی. در خط فارسی اویغوری اِعراب نمیگذارند، بلکه حرکت حرف در خود واژه نشان داده میشود. مانند قه سیده که همان «قصیده» است و ئراده که همان «اراده» است. این موضوع باعث آشفتگی در ریشهیابی واژگانی میشود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></p></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><p></ins>زبان اویغوری از نظر دستوری همچون دیگر زبانهای ترکی است و حتی هنگامی که واژهای فارسی است، مثل آرزوکردن یا تیارکردن، به اویغوری آرزوفیلماق «آرزو کردن» و تیارلیماق «آمادهکردن/تیارکردن» ادا میشود. ویژگیهای دیگر صرفی و نحوی اویغوری را میتوان در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان </ins>ترکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازجست</ins>.</p></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11655400--></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><br><!--11655400--></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div></td></tr>
</table>Reza rouzbahanihttps://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%BA%D9%88%D8%B1%DB%8C&diff=1193331&oldid=prevDaneshGostar: جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'2019-07-24T05:23:50Z<p>جایگزینی متن - '\\1' به '<!--1'</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
اویْغوری <br><br />
<p>از زبانهای آلتاییک در شاخۀ جنوبشرقی (جغتایی) ترکیک، عمدتاً رایج در ترکستان چین و برخی نواحی قزاقستان و قیرقیزستان. اویغورها در آغاز از خط سغدی در آثار مکتوب خود استفاده میکردند، اما با پذیرفتن دین اسلام و تأثیر زبانهای ایرانی، خط فارسی را پذیرفتند. از ۱۹۳۶ و ۱۹۵۰ از خط لاتین و سپس سیریلیک استفاده کردند. اما از ۱۹۷۶ دوباره خطی فارسیگونه رایج شد. واژههای ترکی، فارسی، عربی، چینی و روسی در اویغوری زیاد است. مرکز فرهنگی مهم اویغوری کاشغر است که زبان فارسی از قدیم جایگاه مهمی در آن داشته است. زبان اویغوری امروزی از آمیزش ترکی جغتایی و زبانهای ایرانی بهوجود آمده و خود به زبانی مستقل تبدیل شده است و از این رو همچون جغتایی، بهسبب همزیستی و همسایگی با خراسان بزرگ و ناحیۀ پامیر سرشار از واژههای فارسی است و حتی واژههای دخیل عربی از راه فارسی وارد اویغوری شده است که در واژههای ترکیبی دیده میشود. واژههای ترکیبی اویغوری در مجموع حالتهای زیر را دارند: ترکی + ترکی، ترکی + فارسی، اروپایی + فارسی، روسی + فارسی، عربی + ترکی، چینی + فارسی، فارسی + فارسی. در خط فارسی اویغوری اِعراب نمیگذارند، بلکه حرکت حرف در خود واژه نشان داده میشود. مانند قه سیده که همان «قصیده» است و ئراده که همان «اراده» است. این موضوع باعث آشفتگی در ریشهیابی واژگانی میشود. زبان اویغوری از نظر دستوری همچون دیگر زبانهای ترکی است و حتی هنگامی که واژهای فارسی است، مثل آرزوکردن یا تیارکردن، به اویغوری آرزوفیلماق «آرزو کردن» و تیارلیماق «آمادهکردن/تیارکردن» ادا میشود. ویژگیهای دیگر صرفی و نحوی اویغوری را میتوان در ترکی باز جست.</p><br />
<br><!--11655400--><br />
[[رده:زبان شناسی و ترجمه]]<br />
[[رده:زبان شناسی غیرایران]]</div>DaneshGostar